I SA/Sz 911/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Z o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów uzyskanych w okresie od I do II 2010 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Pismem z dnia 22 września 2011 r. A Z wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów uzyskanych w okresie od I do II 2010 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do opłacenia skargi w kwocie 100 zł skarżący zwrócił się na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, córką i pasierbem, nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, oszczędności, papierów wartościowych itp. Żona skarżącego D Z otrzymuje dochody z działalności gospodarczej w wysokości 2.000 zł brutto, skarżący jest bezrobotny, nie uzyskuje dochodu i nie ma prawa do zasiłku, córka P Z i pasierb M D to uczniowie również nie uzyskują żadnych dochodów. Na wezwanie z dnia 30 grudnia 2011 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący, w odpowiedzi z dnia 9 stycznia 2012 r., oświadczył, że w 2010 r. zawiesił działalność gospodarczą, wskazał także, że zarówno on jak i żona nie posiadają kont bankowych, lokat, kart kredytowych, a działalność gospodarcza żony jest niewielkich rozmiarów, w której opłaca ZUS przez okres 2 lat na preferencyjnych warunkach. Jak wynika z nadesłanych dokumentów jest to wynajem miejsc parkingowych, opodatkowany w formie karty podatkowej (kopie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej za rok 2011 k. 43). Ponadto skarżący wyjaśnił, iż nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, stanowiącego własność teściowej W K. Z przedłożonego wspólnego zeznania małżonków za 2010 r. wynika, iż w roku tym zadeklarowali jedynie przychody z pozarolniczej działalności A Z z wysokości 2681,98 zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości 2.991,23 zł, stratę w wysokości 309,25 zł, podatek/nadpłatę w wysokości 0 zł. Skarżący przedłożył także dokumenty potwierdzające korzystanie w 2011 r. z pomocy społecznej w formie zasiłków pieniężnych - celowych na zakup odzieży, żywności, dofinansowanie opłat mieszkaniowych, zakup leków, zakup środków chemicznych (otrzymano łącznie kwotę 1741 zł, jak i z pomocy rzeczowej w postaci żywności, a także pomoc w formie dodatku mieszkaniowego w kwocie 261,52 zł (kopie decyzji przyznających pomoc społeczną k. nr 44- 47). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 06.07.2011r., I OZ 466/11 z 06.07.2011r., II OZ 504/11 z 28.06.2011r. publ. w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczności podane we wniosku i wynikające z dokumentów nadesłanych przez skarżącego uzasadniają stwierdzenie, że rodzina nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym opłacić profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący nie uzyskuje dochodów, ma zawieszoną działalność gospodarczą, nie ma żadnych oszczędności, ani majątku w postaci nieruchomości, czteroosobowa rodzina (w tym dwoje uczących się dzieci) utrzymuje się z niewielkich dochodów z działalności gospodarczej żony skarżącego oraz z pomocy społecznej. Powyższe okoliczności znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych przekonują, że wniosek skarżącego zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Wobec powyższego, uznając, że skarżący wykazał istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.