I SA/Sz 977/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 19 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. "E.-T." spółki cywilnej K. W. i R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. W. i R. B. – s.c. P. W. "E. –T." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i kwoty podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej Spółce prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. P. W. "E.-T." Spółka cywilna, reprezentowana przez radcę prawnego M. P., wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 23 marca 2011 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I ustalono wpis od skargi kasacyjnej w kwocie [...]zł (k. 256 ). Na skarżącej Spółce ciąży nadto obowiązek uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...]zł w innej zawisłej przed tutejszym Sądem sprawie o sygn. akt I SA/Sz 980/10. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu przeznaczonym dla osób fizycznych (PPF) oraz, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, na urzędowym formularzu przeznaczonym, między innymi, dla jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (PPPr). Z uzasadnienia wniosku oraz złożonych dodatkowych dokumentów i oświadczeń, wynika, co następuje: wspólnicy Spółki w ramach umowy Spółki cywilnej prowadzą działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów pojazdami uniwersalnymi, wkłady wspólników stanowiły w [...] r. wartość [...]zł (po denominacji [...]zł), Spółka posiada [...] samochody i naczepy o wartości rynkowej ok. [...]zł (zamortyzowane), posiada zadłużenie w B. P. S.A. i L. P. S.A. oraz P. O. S.A. oraz wobec innych wierzycieli na kwotę ok. [...]zł. Spółka podała, że osiągnęła w [..] r. zysk brutto w kwocie ok. [...]zł. Z oświadczenia wspólników wynika nadto, że na rachunku bankowym Spółki stan środków na koniec sierpnia 2011 r. stanowił kwotę [...] zł. W odniesieniu do sytuacji majątkowej i finansowej wspólników, zarówno R. B., jak i K. W. podali, że otrzymują dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ok. [...]zł netto miesięcznie, nie wykazali innych źródeł utrzymania, podali, że ich sytuacja finansowa jest trudna, nie posiadają majątku, oszczędności oraz wartościowych przedmiotów. Wspólnicy Spółki przedstawili nadto swoje zeznania podatkowe [...]za 2010 r. (k.285, 313) z zadeklarowanym dochodem prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości po [...]zł (przychody [...]zł koszty uzyskania przychodów [...]zł). R. B. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, która za 2010 r. zadeklarowała roczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...]zł ( PIT-36 k.297), na utrzymaniu skarżącego pozostaje [...] – letnia córka, jak wynika z przedłożonych faktur i rachunków, ponoszone wydatki na utrzymanie stanowią średnio ok. [...]zł miesięcznie. K. W. prowadzi gospodarstwo domowe z córką, od 1 stycznia 2011 r. pozostaje w separacji - żona skarżącego wyprowadziła się z domu, skarżący nie ma dostępu do jej dokumentów z działalności gospodarczej oraz innych dokumentów świadczących o wysokości jej dochodów. Z przedłożonego przez K. W. zestawienia obrotów skarżącej Spółki za okres od początku do czerwca 2011 r. ( k. 312) wynika, że Spółka osiągnęła wynik w kwocie [...]zł, natomiast przedłożony wydruk z rachunku bankowego Spółki za okres 25.04.2011 r. – 25.07.2011 r.(k.282) wskazuje na kilka operacji na nieznaczne kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy przypomnieć, że przedmiotem skargi w sprawie jest decyzja określająca P. W. "E. – T." s.c. K. W. i R. B. kwotę długu celnego i kwoty podatku VAT. Nie budzi również wątpliwości, że na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) spółka cywilna jest podatnikiem tego podatku, jako jednostka niemająca osobowości prawnej (art. 15 ust. 1 wymienionej ustawy). Spółka cywilna jest również na mocy art. 211 § 3 w związku z art. 3 § 1 pkt 10 lit c ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) stroną postępowania w sprawie określenia długu celnego. Skoro obowiązkiem uiszczenia podatku została obciążona Spółka, to stosownie do art. 25 § 3 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", stroną niniejszego postępowania sądowego jest również Spółka, a nie jej wspólnicy. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Skoro zaś stroną niniejszego postępowania sądowego jest spółka cywilna to, jest ona również podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 243 § 1 ab initio p.p.s.a.). Powyższe wnioski rzutują na podstawę prawną, w oparciu o którą sąd ocenia wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy. Mianowicie Sąd ocenia zasadność tego wniosku przez pryzmat przesłanek z art. 246 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w G. z dnia 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 234/09, postanowienie WSA w P. z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Po 1144/08, postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2007 r. sygn. akt II FZ 282/07 i II FZ 309/07, opubl.: www.orzeczenia. nsa.gov.pl). Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Według Sądu, sytuacja skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wprawdzie Spółka prowadzi działalność gospodarczą, w okresie od początku roku do czerwca (b.r.) osiągnęła obroty o wartości [...]zł, jednak aktualne zadłużenie Spółki wobec banku, P. O. S.A., L. P. SA oraz innych wierzycieli wynosi ok. [...]zł, a także brak środków na rachunku bankowym, wskazują, że Spółka znajduje się w sytuacji uzasadniającej zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce cywilnej istotne jest także to, że wspólnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki (art. 864 k.c.). W sytuacji zatem gdy Spółka nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej Spółki określoną w powołanym przepisie, należy również uwzględnić sytuację majątkową samych wspólników (por. postanowienie NSA z 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt I FZ 70/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z nadesłanych wyjaśnień i dokumentów przedstawionych wyżej wynika, że wspólnicy nie mają dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dlatego też mając na uwadze powyższe, w celu umożliwienia stronie skorzystania z prawa do Sądu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono o zwolnieniu Spółki z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.