I SA/Sz 997/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-11-18
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie udziału w prawie do uzyskania patentu, które nie zostało jeszcze zarejestrowane przez Urząd Patentowy, może być traktowane jako nabycie wartości niematerialnej i prawnej podlegającej amortyzacji podatkowej na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do uzyskania patentu, które nie zostało jeszcze zarejestrowane przez Urząd Patentowy i nie zostało potwierdzone decyzją o jego udzieleniu, nie stanowi wartości niematerialnej i prawnej w rozumieniu art. 22b ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Amortyzacji podlegają jedynie nabyte prawa do patentu, które zostały już zarejestrowane i potwierdzone decyzją Urzędu Patentowego.Stan faktyczny
Wnioskodawca nabył udział do 1/2 części prawa do uzyskania patentu na wynalazek, który został zgłoszony do Urzędu Patentowego. Wnioskodawca zakwalifikował ten nabytek jako wartość niematerialną i prawną podlegającą amortyzacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że prawo do uzyskania patentu przed jego rejestracją nie jest wartością niematerialną i prawną podlegającą amortyzacji. Wnioskodawca zaskarżył interpretację indywidualną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę.
We wniosku z dnia 29 stycznia 2015 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia, czy nabyty udział w prawie do uzyskania patentu jest wartością niematerialną i prawną podlegającą amortyzacji wnioskodawca [...] przedstawił następujący stan faktyczny.
W dniu 10 sierpnia 2009 r. wnioskodawca wraz z inną osobą dokonali zgłoszenia patentu na wynalazek. Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, ze. zm. - dalej "p.w.p.") - Urząd Patentowy dokonuje ogłoszenia o zgłoszeniu wynalazku po upływie 18 miesięcy od złożenia wniosku w "Biuletynie Urzędu Patentowego". Publikacja zgłoszenia przedmiotowego patentu na wynalazek została zamieszczona w "Biuletynie Urzędu Patentowego" dnia 14 lutego 2011 r. W ciągu 6 miesięcy od tej daty inne podmioty mogą wnosić swoje zastrzeżenia dotyczące ogłoszonego wynalazku. Jeśli Urząd Patentowy nie otrzyma żadnych uwag, rozpoczyna się finalne rozpatrywanie wniosku przez eksperta. Decyzja o uzyskaniu patentu wydawana jest w ciągu od 3 do 5 lat od daty zgłoszenia. Dnia 26 stycznia 2012 r. otrzymano decyzję o udzieleniu patentu na wyżej wymieniony wynalazek, okres ochronny wynalazku rozpoczął się 10 sierpnia 2009 r., czyli w momencie złożenia wniosku.
W 2010 r. wnioskodawca działający pod własną firmą, złożył wniosek
o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [....] na lata 2007-2013, tytuł projektu: "Zakup
i wdrożenie innowacyjnej linii technologicznej do produkcji piasków o wąskich przedziałach ziarnowych oraz żwirów". Celem projektu był wzrost konkurencyjności firmy wnioskodawcy na międzynarodowym rynku piasków o wąskich przedziałach ziarnowych poprzez wdrożenie innowacyjnej technologii. Przedmiotem projektu była linia technologiczna do produkcji piasków o wąskich przedziałach ziarnowych oraz żwirów z wykorzystaniem innowacyjnego klasyfikatora pionowego. Jednym z produktów finalnych, uzyskanym z ciągu technologicznym, będą piaski o wąskich przedziałach ziarnowych. W ramach wyżej wymienionego projektu wnioskodawca zaplanował odkupić całe prawo do patentu. W myśl art. 72 ust. 1 p.w.p., współuprawniony z patentu może, bez zgody pozostałych współuprawnionych, korzystać i dysponować z wynalazku we własnym zakresie, a także dochodzić roszczeń z powodu naruszenia patentu.
W przypadku uzyskania korzyści z wynalazku przez jednego ze współuprawnionych każdy z pozostałych współuprawnionych ma prawo, o ile umowa nie stanowi inaczej, do jednej czwartej tych korzyści po potrąceniu nakładów, stosownie do swego udziału, co określa art. 72 ust. 2 p.w.p. Biorąc pod uwagę skalę planowanej działalności, oznaczałoby to konieczność ponoszenia dodatkowych, wysokich kosztów w każdym roku działalności. Dlatego też wnioskodawca zdecydował się na odkupienie praw do patentu. W związku z tym, iż wnioskodawca był współtwórcą wynalazku, umową sprzedaży praw do uzyskania patentu zawartą dnia 5 stycznia 2011 r. nabył udział do 1/2 części prawa do uzyskania patentu na przedmiotowy wynalazek. Wynalazek ten został zgłoszony przez wynalazców, do ochrony w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej 10 sierpnia 2009 r., przez co stał się prawem zbywalnym
i podlegającym dziedziczeniu stosownie do treści art. 12 p.w.p.
Po nabyciu udziału do 1/2 części prawa do uzyskania patentu na przedmiotowy wynalazek, zakup ten, zgodnie z art. 3 ust. 14b ustawy o rachunkowości, zakwalifikowano jako wartość niematerialną i prawną. Zgodnie z art. 22b ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U.
z 2012 r., poz. 361 ze zm. – dalej "u.p.d.o.f."), amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, nabyte nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania: prawa określone w ustawie Prawo własności przemysłowej. Podczas kontroli projektu, wątpliwości zespołu kontrolującego budziło, czy w myśl przepisów prawa podatkowego nabycie prawa do uzyskania 1/2 części prawa do patentu, w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych jest wykazana 1/2 tego prawa oraz, czy to nabycie można potraktować jako nabycie wartości niematerialnej
i prawnej.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy nabycie prawa do uzyskania 1/2 części prawa do patentu jest traktowane jako nabycie wartości niematerialnej i prawnej?
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, wnioskodawca wskazał, że prawo do patentu jest tożsame
z prawem do uzyskania patentu. Prawo do uzyskania patentu powstaje wraz
z dokonaniem wynalazku, a więc wówczas gdy jest on ukończony i w ten sposób utrwalony, że może być postrzegany przez osoby trzecie oraz spełnia przesłanki
z art. 24 p.w.p. Na wcześniejszym etapie ochronę twórczości wynalazczej zapewniają przepisy Kodeksu cywilnego o dobrach osobistych. W związku z powyższym nabyty przez Wnioskodawcę udział do 1/2 części prawa do patentu jest zgodny z definicją wartości niematerialnych i prawnych znajdującą się w art. 3 ust. 14b ustawy
o rachunkowości, zgodnie z którym, ilekroć w ustawie jest mowa o wartościach niematerialnych i prawnych, rozumie się przez to, z zastrzeżeniem pkt 17, nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki, a w szczególności: prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych. Ustawa nie wskazuje jaka część prawa majątkowego musi być nabyta, aby mogła zostać zakwalifikowana do wartości niematerialnych i prawnych.
Również w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma mowy
o tym jaka część danego prawa musi zostać zakupiona. Przepis art. 22b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. stanowi, że amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, nabyte nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania prawa określone
w p.w.p. W związku z powyższym wnioskodawca uważa, iż 1/2 części prawa do patentu została prawidłowo przez niego zakwalifikowana jako wartość niematerialna i prawna.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...], działając w imieniu Ministra Finansów
w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia 29 kwietnia 2015 r. nr [...] uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
W treści tego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że udział w prawie do uzyskania patentu, nie będzie stanowił wartości niematerialnej i prawnej w prowadzonej działalności gospodarczej, a w związku z tym nie podlega amortyzacji podatkowej. Amortyzacji na podstawie art. 22b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. nie stanowi również patent, który został udzielony wnioskodawcy w dniu 26 stycznia 2012 r., tj. po zawarciu umowy nabycia udziału w prawie do uzyskania patentu.
Jak stwierdził organ, udział w prawie do uzyskania patentu, który w momencie nabycia nie jest jeszcze zarejestrowany (nie została jeszcze wydana przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzja o udzieleniu patentu), nie spełnia warunków określonych w art. 22b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Zgłoszone do rejestracji prawo do uzyskania patentu, przed wydaniem dokumentu patentowego, nie stanowi bowiem prawa do wyłącznego korzystania z wynalazku o którym mowa w art. 63 pkt 1 p.w.p. Powołany przepis art. 22b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f., nie daje natomiast podstaw do amortyzowania wynalazków jedynie zgłoszonych do rejestracji. Amortyzacji podatkowej podlegają bowiem jedynie nabyte prawa wyłącznego korzystania z wynalazku.
Organ nie zgodził się, że wnioskodawca nabył prawo wyłącznego korzystania
z wynalazku, skoro prawo takie na dzień nabycia jeszcze nie istniało. Jak podkreślił organ, elementarnym warunkiem uznania patentu za wartość niematerialną i prawną, jest nabycie tego patentu. Na powyższe nie ma wpływu fakt, że na podstawie decyzji
z dnia 26 stycznia 2012 r. o udzieleniu patentu na wyżej wymieniony wynalazek, okres ochronny wynalazku rozpoczął się z mocą wsteczną, tj. na dzień złożenia wniosku do Urzędu Patentowego dotyczącego rejestracji prawa do uzyskania patentu. Wnioskodawca nie może zatem amortyzować nabytego udziału w prawie do uzyskania patentu, jak i rozpocząć amortyzacji patentu w momencie uzyskania decyzji
o udzieleniu przez Urząd Patentowy RP prawa do wyłącznego korzystania z wynalazku. Kosztem uzyskania przychodów są więc odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane od składników majątku nabytych spełniających warunki pozwalające uznać je za środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne.
W konsekwencji, udział w prawie do uzyskania patentu, nie będzie stanowił wartości niematerialnej i prawnej w prowadzonej działalności gospodarczej,
a w związku z tym nie podlega amortyzacji podatkowej. Amortyzacji na podstawie
art. 22b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. nie stanowi również patent, który został udzielony wnioskodawcy w dniu 26 stycznia 2012 r., tj. po zawarciu umowy nabycia udziału
w prawie do uzyskania patentu.
Nie zgadzając się z treścią wydanej interpretacji wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.
Po dokonaniu analizy zarzutów postawionych w treści ww. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Izby Skarbowej w [...], działający w imieniu Ministra Finansów, w odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. znak [...] stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W skardze do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą interpretację skarżący wniósł o jej uchylenie.
Zaskarżonej interpretacji strona zarzuciła naruszenie art. 22b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż do amortyzacji mogą mieć zastosowanie powyższe przepisy jedynie w przypadku uzyskania patentu,
a nie zgłoszenia go do rejestracji, gdy w rzeczywistości samo zgłoszenie do rejestracji patentu uprawnia do amortyzacji jako wartości niematerialnych i prawnych.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu wyrażonym w zaskarżonej interpretacji wskazał, że udział w prawie do uzyskania patentu, który w momencie nabycia nie jest jeszcze zarejestrowany (nie została jeszcze wydana przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzja o udzieleniu patentu) nie spełnia warunków określonych w art. 22b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. a amortyzacji podatkowej podlegają jedynie nabyte prawa wyłącznego korzystania wynalazku. Wskazał,
że podobnie jak w przypadku środków trwałych wyróżnić można trzy rodzaje wartości niematerialnych i prawnych: wartości niematerialne i prawne, które podlegają amortyzacji podatkowej, jeśli przewidywany okres ich używania będzie dłuższy niż rok; określone prawa (składniki majątkowe) niezależnie od przewidywanego okresu ich używania oraz wartości niematerialne i prawne, które w ogóle nie podlegają amortyzacji. Następnie skarżący dokonał rozróżnienia wartości niematerialnych
i prawnych, uregulowanych w ustawie o rachunkowości (obejmujących m.in. autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje; prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych; know-how), ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawie Prawo własności przemysłowej (wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, topografii układów scalonych), podnosząc, że wartości niematerialne i prawne to takie prawa majątkowe, które są wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Przedstawione powyżej cechy wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji dotyczą tylko ściśle określonych praw majątkowych. Są to: spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, autorskie lub pokrewne prawa majątkowe, licencje, prawa własności przemysłowej, wartość stanowiąca równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how).
Skarżący odniósł się następnie do pojęcia wynalazku, wskazując,
że ustawodawca nie zdefiniował samego pojęcia wynalazku natomiast w doktrynie prawa patentowego definiuje się wynalazek poprzez wskazywanie na cechy typu: techniczny charakter, twórczość, zupełność, celowość określonego rozwiązania, możliwość jego praktycznego zastosowania, wykonalność. Nie zalicza się natomiast do cech obowiązkowych użyteczności lub postępowości rozwiązania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przyjmuje się, że wynalazkiem jest "rozwiązanie jakiegoś problemu przy posłużeniu się zdatnymi do opanowania siłami przyrody dla osiągnięcia przyczynowo przewidywalnego rezultatu leżącego poza sferą intelektualnego oddziaływania człowieka" (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 maja 2005 r., VI SA/WA 2059/04, Legalis, oraz z 16 kwietnia 2010 r., VI SA/Wa 15/10, CBOSA). Jeszcze na gruncie przepisów poprzednio obowiązujących, które wprost posługiwały się pojęciem rozwiązania, wyłączano z pojęcia wynalazku fragmentaryczne, niepełne zestawy środków i czynności prowadzących w kierunku rozwiązania (por. dec. KO UP
z 8 kwietnia 1992 r., Odw. 1036/92, WUP 1992, Nr 9, s. 720). Wynalazek polega na znalezieniu nowego sposobu wykorzystania materii, por. wyrok WSA w Warszawie
z 15 grudnia 2009 r. (VI SA/Wa 719/09, CBOSA). Tym samym posiłkując się regulacjami odnoszącymi się do uzyskanych informacji związanych z wiedzą
w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej tj. do tzw. know-how. Wykładnia pojęcia know-how została zawarta w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 16 kwietnia 1998 r. (I SA/Kr 917/97, POP 2001, z. 2, s. 42): J. Szwaja, W. Tabor i M.
Du Val w opracowaniu "Reguły Konkurencji a licencje patentowe i know-how", Warszawa 1996, s. 124, wskazują, iż w ustawodawstwie Komisji Wspólnot Europejskich dotyczących tych reguł przez know-how rozumie się zespół technicznych informacji, które są poufne, istotne i zidentyfikowane we właściwej formie. Amortyzacji podatkowej - jako wartości niematerialne i prawne - mogą podlegać także koszty prac rozwojowych zakończonych wynikiem pozytywnym, który może być wykorzystany na potrzeby działalności gospodarczej podatnika. Możliwe jest to jednak tylko pod warunkiem, że:
a) produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone, oraz
b) techniczna przydatność produktu lub technologii została przez podatnika odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie podatnik podjął decyzję
o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii, a ponadto
c) z dokumentacji dotyczącej prac rozwojowych wynika, że koszty prac rozwojowych zostaną pokryte spodziewanymi przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii.
Spełnienie ww. warunków powinno nastąpić łącznie. Ustawa o rachunkowości również przewiduje możliwość amortyzowania kosztów prac rozwojowych.
W przeciwieństwie do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stawia ona warunku, aby prace rozwojowe zostały zakończone pozytywnym wynikiem.
Mając na uwadze przedstawione argumenty skarżący podniósł, że przedmiotem umów z dnia 5 stycznia 2011 r. było nabycie wartości niematerialnych i prawnych, które zostały nabyte, nadają się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia ich do używania, przewidywany okres ich używania będzie dłuższy niż rok, są wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Tym samym spełnione są przesłanki do uznania iż przedmiotem nabycia przez podatnika były wartości niematerialne i prawne.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...], działający z upoważnienia Ministra finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w wydanej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontroli takiej podlegają także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, stosownie do art. 3 § 2 punkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Rozpoznawana sprawa dotyczy wydania indywidualnej interpretacji podatkowej, zatem zastosowanie znajduje art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749), dalej o.p., stosownie do którego składający wniosek o wydanie interpretacji podatkowej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia prawnego. Wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny, to taki, na podstawie którego można w sposób pewny
i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do przedstawionej we wniosku sprawy. W konsekwencji bowiem stan faktyczny przedstawiony we wniosku stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i wyznacza granice w jakich interpretacja będzie mogła wywoływać określone w ustawie skutki. Stan faktyczny zatem strona powinna sformułować w sposób jasny, zaś za wystarczające sformułowanie można uznać, gdy pytający w jasny sposób przedstawi swe wątpliwości. Owo jasne przedstawienie stanu faktycznego ma bardzo istotne znaczenie, gdyż organ interpretacyjny jest związany stanem fatycznym wskazanym przez wnioskodawcę
i udziela odpowiedzi z uwzględnieniem granic przedstawionego stanu fatycznego, którego nie może w żaden sposób zmieniać.
Odpowiadając na pytanie zadane przez wnioskodawcę organ interpretacyjny
w pełni odniósł się do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, a przede wszystkim w pełni odniósł się do zadanego przez wnioskodawcę pytania o nabycie prawa do uzyskania ½ części prawa do patentu.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez skarżącego oraz organ interpretacyjny możliwości zaliczenia do wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji stosownie do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawa do uzyskania prawa do patentu. Zdaniem wnioskodawcy prawo do uzyskania prawa do patentu jest tożsame z prawem do patentu i jako takie może być zakwalifikowane do wartości niematerialnych
i prawnych. Natomiast w ocenie organu przez patent w rozumieniu art. 22b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. należy rozumieć wyłącznie prawo do patentu już zarejestrowanego, czyli takiego w odniesieniu do którego została wydana decyzja Urzędu Patentowego, przymiotu takiego nie posiada prawo do uzyskania patentu dopiero zgłoszonego do rejestracji.
Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy przytoczyć treść art. 22b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. stosownie do którego amortyzacji podlegają nabyte, nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania prawa określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. –Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 117 z pózn. zm). Pierwszym warunkiem zaliczenia konkretnego prawa do wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji jest ich nabycie. Tylko nabyte prawo wymienione w art. 22b u.p.d.o.f. może podlegać amortyzacji jako wartość niematerialna i prawna. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje bowiem zamknięty katalog wartości materialnych i prawnych, wydatki na nabycie których mogą podlegać rozpoznaniu jako koszt podatkowy w formie odpisów amortyzacyjnych. W katalogu tym zostały wymienione prawa określone w ustawie Prawo własności przemysłowej. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 tej ustawy na warunkach w niej określonych udzielane są patenty oraz dodatkowe prawa ochronne na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe
i znaki towarowe, a także prawa z rejestracji na wzory przemysłowe, topografie układów scalonych oraz oznaczenia geograficzne. Jest to wyliczenie enumeratywne i ma ono istotne znaczenie ze względu na obowiązującą w tym zakresie zasadę numerus clausus (por. Jerzy Szczotka, komentarz do art. 6 ust. 1 p.w.p LEX). W konsekwencji tylko te prawa wymienione w art. 6 ust. 1 p.w., w tym prawo do patentu, mogą wypełnić dyspozycję art. 22b ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zapytanie wnioskodawcy w rozpoznawanej sprawie nie dotyczy jednak prawa do patentu a prawa do uzyskania do prawa do patentu na wynalazek. Prawo to zostało wymienione w art. 12 ust. 1 p.w.p. , który to przepis określa cechy prawa do uzyskania prawa do patentu na wynalazek stanowiąc, że prawo takie jest zbywalne i podlega dziedziczeniu. Prawo to powstaje z chwilą dokonania rozwiązania, a wygasa z chwilą jego ujawnienia. Prawo takie przy zachowaniu formy pisemnej pod rygorem nieważności może być zbyte. Jednak prawo to należy odróżnić od patentu, przez uzyskanie którego nabywa się prawo wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, zakres podmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym, opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych (art. 63 pkt 1 i 2 p.w.p.). Również patenty są zbywalne i podlegają dziedziczeniu, także umowa przeniesienia patentu wymaga dla swej ważności zachowania formy pisemnej (art. 67 ust. 1-3 p.w.p.).
Nie w każdej sytuacji prawo do nabycia prawa do patentu będące swoistą ekspektatywą prawa do patentu stanie się prawem do patentu, gdyż stosownie do treści art. 52 ust.1 p.w.p jeżeli Urząd Patentowy stwierdzi, że wynalazek nie spełnia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu, wydaje decyzję o odmowie jego udzielenia (art. 49 ust. 1 p.w.p.). Natomiast decyzję o udzieleniu patentu Urząd Patentowy wydaje jeżeli zostały spełnione ustawowe warunki do jego uzyskania (art. 52 ust. 1 p.w.p.). Zdaniem sądu rację ma organ interpretacyjny twierdząc, że prawem
w rozumieniu art. 22b ust. 1 pkt u.p.d.o.f. są patenty na wynalazki potwierdzone
i zarejestrowane w Urzędzie Patentowym, a nie same wynalazki nawet jeśli później zostały objęte patentem.
Zatem rozpatrywany stan faktyczny dotyczy sytuacji, w której dokonane zostało rozwiązanie (wynalazek), a Urząd Patentowy nie wypowiedział się jeszcze co do spełniania ustawowych warunków uzyskania patentu. W takiej sytuacji wnioskodawca nabył udział do 1/2/ części w prawie do uzyskania patentu, a nie prawa do patentu już zarejestrowanego w odniesieniu do którego Urząd Patentowy wydał decyzję pozytywną.
W konsekwencji uznać należy, że wnioskodawca nie mógł umową z dnia 5 stycznia 2011 roku nabyć prawa, które jeszcze nie istniało, zatem nie mógł nabyć wartości niematerialnej i prawnej o jakiej mowa w art. 22b ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.
Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii możliwości nabycia udziału w prawie do patentu, wskazać należy, że w zaskarżonej interpretacji organ nie kwestionował ani możliwości nabycia udziału w prawie do uzyskania prawa do patentu ani też w udziału w prawie do patentu.
Podobnie nie sposób się także doszukiwać różnic w rozumieniu pojęcia wynalazek przez organ oraz przez wnioskodawcę.
Mając powyższe względy na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło