I SAB/Sz 53/24

PostanowienieWSA w Szczecinie2024-10-17

Skład orzekający: Elżbieta Dziel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu podatkowego jest dopuszczalna, gdy organ nie wszczął i nie prowadził postępowania podatkowego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, postanowienia lub inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W sytuacji, gdy organ podatkowy nie wszczął i nie prowadził postępowania podatkowego, brak jest przedmiotu zaskarżenia, co skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i domagając się przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ podatkowy wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że nie prowadził postępowania podatkowego, a zatem brak było przedmiotu zaskarżenia. Sąd wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego, który został wniesiony.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącej wpis od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 17 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej M. S. wpis od skargi w wysokości [...] zł. M. S. (zwana dalej: skarżącą, stroną) w piśmie z dnia 1 marca 2024 r., zatytułowanym: "skarga" zarzuciła organowi podatkowemu naruszenie przepisów art. 6, 7,7b, 9,10, 35, 36, 61,104,109 i 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2023 poz. 775 ze zm. – zwanej dalej: K.p.a.) i wniosła o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie. Zwróciła się także z wnioskiem o dopuszczenie do sprawy dokumentów wymienionych w skardze, tj. zeznań podatkowych, wyciągu z rachunku bankowego, pism z ZUSu. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi. Uzasadniając swoje stanowisko, po przedstawieniu czynności przeprowadzonych ze skarżącą, a dotyczących złożenia przez nią korekty zeznania podatkowego PIT-37 za 2022 rok, w której to korekcie uwzględniłaby dane o jej przychodach i pobranych zaliczkach od wszystkich płatników, organ wskazał, że nie prowadził postępowania podatkowego w sprawie. W ocenie organu brak było zatem przedmiotu zaskarżenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 19 kwietnia 2024 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...]zł. Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 maja 2024 r. wniesiono opłatę od skargi (k. 25). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu przez sąd. Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedza badanie dopuszczalności jej wniesienia. Sąd administracyjny jest zobowiązany w pierwszej kolejności do ustalenia z urzędu czy nie zachodzi jedna z przesłanek uzasadniających odrzucenie skargi, a wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na mocy art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zakres kognicji sądu administracyjnego ustawodawca określił w art. 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ustawodawca określił również na jakie akty i czynności służy skarga do sądu, stanowiąc w art. 3 § 2 p.p.s.a., że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W piśmie z dnia 1 marca 2024 r., zatytułowanym: "skarga" skarżąca zarzucając organowi podatkowemu naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 7b, art. 9, art. 10, art. 35, art. 36, art. 61, art. 104, art. 109 i art. 123 K.p.a., wniosła o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę po przedstawieniu czynności przeprowadzonych ze skarżącą, wniósł o odrzucenie skargi, ponieważ nie prowadził postępowania podatkowego w sprawie, a zatem brak było przedmiotu zaskarżenia. Wobec powyższego, należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia NSA z dnia: 4 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1324/12; 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12; 7 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 737/10). Stanowisko to sąd rozpoznający sprawę w całości podziela i przyjmuje za własne. Powyższe oznacza, że dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Natomiast w niniejszej sprawie z uwagi na to, że organ nie wszczął i nie prowadził wobec strony postępowania podatkowego, nie był zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji do wydania decyzji czy innego aktu. Wobec tego stwierdzić należy, że brak jest przedmiotu zaskarżenia. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od skargi sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło