I SAB/Sz 9/20

Sygn. [...] I SAB/Sz 9/20 P O S T A N O W I E N I E Dnia 20 kwietnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na bezczynność Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS w przedmiocie wypłaty zasiłków chorobowych p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...]([...]) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego. Sygn. akt I SAB/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia 13 lutego 2020 r. I. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skargę na bezczynność Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS oddział w S., w przedmiocie wypłaty zasiłku chorobowego za okres od 4 listopada 2019 r. do dnia wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik ZUS wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku dopuszczalności jej wniesienia, z uwagi na właściwość sądu powszechnego w sprawie, ewentualnie o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności, w tym ustalenie czy skarga dotyczy przedmiotu objętego kontrolą sądu administracyjnego. W świetle art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zw. dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Podkreślenia wymaga, że skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone formy działania organu czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1324/12, z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1620/12 oraz z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt II GSK 737/10 dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS w przedmiocie wypłaty zasiłków chorobowych za okres od 4 listopada 2019 r. do dnia 13 lutego 2020 r. Organ wskazał, że dnia 7 listopada 2019 r. wpłynął do ZUS od płatnika składek [...] wniosek skarżącej o zasiłek chorobowy od 4 listopada 2019 r. do 15 listopada 2019 r. wraz z dokumentem Z-3. Wydział zasiłków ze względu na krótki okres zatrudnienia tj: 1 sierpnia 2019 r. i wysoką podstawę wymiaru składek, dnia 26 listopada 2019 r. przekazał zlecenie do Wydziału Ubezpieczeń i Składek o zajęcie stanowiska w kwestii zasadności zgłoszenia skarżącej do ubezpieczeń społecznych. Skarżąca została powiadomiona o wstrzymaniu wypłaty świadczenia do czasu zakończenia postępowania w Wydziale Ubezpieczeń i Składek. Jak wynika z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 266), Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw z Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS. Od decyzji Zakładu, przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). Z mocy natomiast art. 83 ust. 3 tej ustawy, odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Jedynie w wypadku spraw dotyczących decyzji przyznających świadczenie w drodze wyjątku oraz decyzji odmawiających przyznania takiego świadczenia, decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także decyzji w przedmiocie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - wyłącza możliwość wniesienia odwołania do sądu ubezpieczeń społecznych. Należy jednak podkreślić, że przedmiotowa sprawa nie należy do tej grupy spraw. Możliwość kwestionowania bezczynności lub przewlekłości postępowania organu (ZUS) reguluje art. 4779 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego, dopuszczający wniesienie odwołania do sądu także wówczas, gdy organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia (żądania). W myśl art. 47714 Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy lub niewydaniem orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw niepełnosprawności, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ lub zespół do wydania decyzji lub orzeczenia w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy. Jednocześnie sąd stwierdza, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa ( § 3). Podsumowując stwierdzić należy, że skoro decyzja w przedmiocie dotyczącym m.in. zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, ustalania wymiaru składek i ich poboru, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych czy wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych, nie podlega kognicji sądów administracyjnych, to również bezczynność lub prowadzenie przewlekłe sprawy w tym przedmiocie podlega takiemu wyłączeniu. Przedmiotowa skarga okazała się tym samym niedopuszczalna, gdyż dotyczy sprawy spoza zakresu właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt 2 sentencji postanowienia.