II SA/Sz 1006/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę 2) zwrócić stronie skarżącej wpis sądowy w kwocie [...] zł (słownie : [...]) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], w której uchylił, w wyniku wznowienia postępowania, decyzję orzekającą o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z dnia [...]r. Na wyżej opisaną decyzję, w dniu [...] r. R.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, jednocześnie uiszczając wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł (k. [...] akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej odrzucenie jako niepodlegającej kognicji sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie, skargę do sądu administracyjnego złożono na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydaną w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym (tryb wznowienia) w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, który to przedmiot należy do spraw wymienionych w art. 36 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.). Stosownie do art. 36 ust. 3 tej ustawy, od decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-9, a także w przypadku niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przepis art. 36 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wyłącza zatem kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących ubezpieczeń rolników wydawanych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, albowiem stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 3 § 2 P.p.s.a. W ocenie Sądu, wyłączenie to ma zastosowanie nie tylko co do decyzji organu rentowego wydanych w trybie zwykłym, ale również w trybie nadzwyczajnym. Tak więc od decyzji wydanych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników unormowanych w art. 36 ust. 1 pkt 1-9 ustawy, w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym, przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Należy tym samym podzielić podgląd reprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że wydanie przez organ rentowy decyzji w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulujące tryb nadzwyczajny (wznowienia, stwierdzenia nieważności czy uchylenia) nie ma wpływu na właściwość rzeczową sądu, albowiem tę właściwość należy oceniać przez pryzmat przepisu materialnoprawnego, wyznaczającego przedmiotowy zakres sprawy, której dotyczy. Przyjmując założenie racjonalności ustawodawcy, stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do różnicowania właściwości sądów w sprawach dotyczących m.in. podlegania ubezpieczeniu społecznemu i wymiaru składek, w zależności od tego, czy zaskarżona została decyzja wydana w trybie zwykłym, czy też nadzwyczajnym (por. postanowienia NSA z 1 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1167/08, z 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1852/07 oraz z 9 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1425/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi R.K. na decyzję uchylającą, w trybie wznowienia, decyzję o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Niezależnie od powyższego Sąd wyjaśnia, iż błędne pouczenie o przysługującym prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zawarte w zaskarżonej decyzji, nie stwarza podstaw do rozpoznania skargi w sprawie nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. Natomiast ta okoliczność może zostać podniesiona w odwołaniu do sądu powszechnego jako uzasadnienie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie stronie skarżącej uiszczonego wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ww. ustawy.