II SA/Sz 1040/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-03-23
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy konstrukcja drewniana o wymiarach 7,50 m na 7,40 m, służąca jako ogródek gastronomiczny, może być zakwalifikowana jako obiekt małej architektury, a nie tymczasowy obiekt budowlany podlegający obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sporna konstrukcja drewniana nie może być zakwalifikowana jako obiekt małej architektury ze względu na jej wielkość i funkcję, która nie odpowiada definicji pergoli ani przykładowym obiektom małej architektury. Konstrukcja została uznana za tymczasowy obiekt budowlany, który nie został legalizowany w terminie 120 dni, co wymagało pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia i niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uzasadniały nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, który Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zakwalifikował jako tymczasowy obiekt budowlany (ogródek gastronomiczny) wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Skarżący twierdził, że obiekt jest pergolą, czyli obiektem małej architektury, nie wymagającym pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję o rozbiórce, uznając obiekt za tymczasowy i niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Decyzją z dnia[...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , na podstawie art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2016 r., poz. 23, dalej k.p.a.) nakazał R. B. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej o wymiarach [...] m, wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości M. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] r. przeprowadził oględziny działki nr [...], położonej przy ul. C., gm. M., stanowiącej własność R. B., podczas których ustalił, że w północnej części ww. działki, między granicą z terenem publicznej drogi zbiorczej (działka nr [...]), a zewnętrzną ścianą (elewacją frontową) znajdującego się na niej pawilonu handlowego, usytuowany jest obiekt o konstrukcji drewnianej otwartej, o wymiarach [...] m, wysokość [...] m, bez ścian zewnętrznych, składający się z czterech rzędów słupów wspierających drewniane belki, bez pokrycia dachowego. Powyższy, obiekt budowlany został przytwierdzony do podłoża za pomocą metalowych kotewi wyposażony w rynny i rury spustowe oraz instalację elektryczną.
Organ I instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy zakwalifikował powyższy obiekt jako budowę będącą tymczasowym obiektem budowlanym
o charakterze ogródka gastronomicznego, służącą powiększeniu powierzchni przewidzianej dla klientów pawilonu handlowego o pow. [...] m. Nadto ustalił, że obiekt został wykonany w [...] r. w warunkach samowoli budowlanej i nie ma podstaw do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ust. 2 ustawy z uwagi na niezgodność z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części obrębu Mielno (uchwała Rady Gminy Mielno z dnia 30 października 2014 r. nr LX/611/14).
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R. B. podnosząc, że
w wyniku błędnej interpretacji i niewłaściwego zastosowania przepisów organ powiatowy nakazał rozbiórkę obiektu stanowiącego w rzeczywistości obiekt małej architektury - pergolę, której to posadowienie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Podkreślił, że organ błędnie zakwalifikował przedmiotową pergolę jako obiekt tymczasowy, skoro służy ona do zawieszania kwiatów i oświetlenia nad stolikami w okresie użytkowania budynku gastronomicznego, a przy tym zlokalizowana jest jedynie na części wyłożonej polbrukiem. Wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] r. o warunkach zabudowy wyznaczyła obowiązującą linię zabudowy dla budynku, natomiast pozwoliła na wysunięcie zadaszonej konstrukcji poza nią, nie ustalając jej wymiaru. Skoro zatem obiekt skarżącego został zrealizowany na podstawie decyzji o warunkach zabudowy już w[...] r., to wejście w życie planu miejscowego dla części Gminy M. w obrębie ewidencyjnym M. w obszarze przyległym do ulicy C. faktycznie nie dotyczy obiektu skarżącego, tym bardziej, że plan zagospodarowania przestrzennego obowiązuje od dnia [...]r. Ponadto wskazał, że PINB nie mógł prawidłowo dokonać pomiarów pergoli, gdyż nieruchomość jest ogrodzona, zaś organ w dniu [...] r. poświadczył przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy pawilonu handlowego, zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia[...] r. i nie wniósł sprzeciwu do zamiaru przystąpienia do użytkowania, ani nie zarzucił samowoli budowlanej obiektowi małej architektury w postaci pergoli.
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego, obiekt objęty niniejszym postępowaniem nie jest trwale powiązany z gruntem oraz istnieje możliwość przeniesienia go w inne miejsce, zatem ze względu na jego charakter należy zaklasyfikować go jako tymczasowy obiekt budowlany. Przedmiotowy obiekt nie posiada prefabrykowanego lub murowanego fundamentu, albo odpowiednio przygotowanego podłoża wymagającego wykonania stosownych robót ziemnych, czyli nie został mocno połączony w takim stopniu, że odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie tego obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Jednakże ponieważ inwestor nie zgłosił zamiaru wybudowania przedmiotowego obiektu uznać należało, iż nie jest on tymczasowym obiektem budowlanym podlegającym regulacjom art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 ustawy Prawa budowlane i jego budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a obowiązek doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami, spoczywa na jego właścicielu i sprawcy samowoli budowlanej, którym jest R. B.
Organ II instancji odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, że nie jest możliwe zaklasyfikowanie przedmiotowego obiektu budowlanego jako obiektu małej architektury, bowiem nie mieści się on w katalogu niewielkich obiektów wymienionych
w art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. O zaklasyfikowaniu obiektu jako obiektu małej architektury, decyduje przede wszystkim jego wielkość oraz sposób konstrukcji, jak również kryterium funkcjonalności. Przedmiotowy obiekt budowlany o powierzchni zabudowy [...] m2 nie spełnia powyższego kryterium z uwagi na gabaryty i charakter (ogródek gastronomiczny). Przede wszystkim nie jest pergolą, którą - zgodnie
z definicją zawartą w Słowniku Wyrazów Obcych PWN, pod red. prof. Jana Tokarskiego, stanowi budowla ogrodowa składająca się z jednego lub dwóch rzędów słupków podtrzymujących poziomą konstrukcję kratową, służącą do podtrzymywania roślin.
W przypadku wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na budowę ustawodawca dopuszcza możliwość jego legalizacji, tym nie mniej zdaniem organu, analiza usytuowania przedmiotowego obiektu budowlanego na działce nr [...] w m. M. wykazała, że jest ono niezgodne z zapisem § 101 ust.1 pkt 3 lit. d obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części obrębu M., dla terenu oznaczonego symbolem C9.U. (teren zabudowy usługowej, w tym handlu i gastronomii), na którym znajduje się ww. działka, bowiem narusza nieprzekraczalną linię zabudowy, która przebiega w odległości [...] m od terenu publicznej drogi zbiorczej [...] (tj. ul. B. , działki nr [...] graniczącej z przedmiotową działką). Ponadto przepis § 12 wyżej przywołanego planu stanowi, że na całym jego obszarze zakazuje się tymczasowego zagospodarowania terenów oraz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych (w tym obiektów handlu sezonowego lokalizowanych na czas nie dłuższy niż 120 dni), poza zagospodarowaniem i zabudową tymczasową dopuszczoną w ustaleniach szczegółowych dla poszczególnych terenów, tj. w ust. 4 § 101 tego planu, dopuszczającą lokalizację ogródków gastronomicznych na czas nie dłuższy niż 120 dni, integralnie związanych z działalnością gastronomiczną prowadzoną w zabudowie trwałej, o powierzchni nie większej niż 50% powierzchni dostępnej dla klientów w zabudowie trwałej. Tymczasem obiekt o charakterze ogródka gastronomicznego nie spełnia powyższego kryterium, ponieważ znacznie przekracza całkowitą powierzchnię zabudowy obiektu handlowego istniejącego w zabudowie trwałej na terenie działki nr [...], jak również został ustawiony na czas dłuższy niż 120 dni.
Odnosząc się do pozostałych argumentów strony organ wyjaśnił, że zatwierdzony decyzją Starosty z dnia [...]r. projekt budowlany nie obejmował budowy przedmiotowego obiektu konstrukcji drewnianej, jak również ww. obiekt nie został wykazany w dokumentacji powykonawczej dołączonej do zawiadomienia o zakończeniu budowy pawilonu handlowego wybudowanego na działce nr [...]. Nadto podkreślił, że organy nadzoru budowlanego legalizując samowolnie wybudowane obiekty budowlane obowiązane są uwzględniać aktualnie obowiązujące przepisy prawa, czyli orzekać według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji.
R. B. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze skarżący zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji kiedy to pergola wykonana przez skarżącego w [...] r., bez zadaszenia, nie mieści się w definicji obiektu tymczasowego określonego w art. 3 pkt 5 ww. ustawy, a w którym to przepisie ustawodawca przedstawił zamknięty katalog obiektów określanych jako obiekty tymczasowe;
- art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie,
w sytuacji, kiedy to pergola postawiona przez skarżącego służy do zawieszenia kwiatów i oświetlenia nad stolikami w okresie użytkowania budynku gastronomicznego, co też mieści się w definicji obiektu małej architektury zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy, a w którym to przepisie ustawodawca nie określił ograniczenia co do powierzchni takiego obiektu;
- § 12 uchwały nr LX/611/14 Rady Gminy Mielno z dnia 30 października 2014 r.
w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Gminy Mielno w obrębie ewidencyjnym Mielno w obszarze przyległym do ulicy Chrobrego poprzez uznanie, iż ma ten przepis zastosowanie do obiektu małej architektury w postaci pergoli, postawionej przez skarżącego w [...] r. na działce nr [...], obręb M/., i to w sytuacji kiedy to przedmiotowa uchwała obowiązuje od dnia [...] r., dlatego też nie ma ona zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż prawo nie może działać wstecz;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
-art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. wobec uniemożliwienia przez organ I instancji wzięcia stronie udziału w oględzinach działki nr [...] w M., na której mieści się pergola, w związku tym, iż skarżący nie został o terminie przeprowadzanych oględzin zawiadomiony,
- art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się do twierdzeń skarżącego, co do sytuacji, iż organ już w [...] r. zastał na nieruchomości skarżącego w M. obiekt małej architektury, czyli pergolę i nie wszczął postępowania co do nakazania rozbiórki lub też zalegalizowania obiektu, czego też nie uczynił przez kolejne trzy lata, jeżeli faktycznie organ uważał ten obiekt za obiekt tymczasowy, a które to okoliczności skarżący uważa za istotne dla sposobu załatwienia sprawy i to tym bardziej, iż obiekt taki jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy,
- art. 7-9 k.p.a. poprzez negatywne podejście organu pierwszej i drugiej instancji do usadowionego przez skarżącego obiektu w postaci pergoli, pomijając fakty znane organowi z urzędu i dokumenty przedłożone przez skarżącego do akt sprawy,
- art. 77 k.p.a. wskutek braku należytego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących posadowienia przez skarżącego w [...] r. obiektu małej architektury w postaci pergoli na działce nr [...], obręb M.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że akt ten odpowiada prawu, gdyż w sposób właściwy zinterpretowano
i zastosowano obowiązujące przepisy prawa oraz uwzględniono wymagane w toku postępowania administracyjnego reguły zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Przy czym art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przewiduje możliwość legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej, jeżeli : 1) jest ona zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) oraz 2) nie narusza z przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Z powołanych przepisów wynika zatem, że wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone więc musi być ustaleniem w zakresie charakteru obiektu budowlanego oraz stwierdzeniem, że obiekt powstał/powstaje w warunkach samowoli budowlanej (tj. bez uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo przy wniesieniu sprzeciwu), co do której brak jest podstaw do jej zalegalizowania.
W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią sporną wymagającą przesądzenia stało się należyte zakwalifikowanie będącej przedmiotem postępowania konstrukcji drewnianej. Zdaniem skarżącego, konstrukcja ta winna być uznana za obiekt małej architektury, a konkretnie za pergolę, natomiast według organów nadzoru budowlanego, konstrukcja ta stanowi tymczasowy obiekt budowlany, nie mogący być zakwalifikowany do obiektów małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane.
W ocenie Sądu, w sporze tym rację należy przyznać organowi.
Definicję obiektu małej architektury zawiera art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlanego. W myśl tego przepisu ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.
Analizując treści cytowanego unormowania należy stwierdzić, że sporna konstrukcja drewniana do tego rodzaju obiektów nie mogła być zaliczona. Na przeszkodzie temu stoi przede wszystkim wielość tejże konstrukcji wynosząca 7,50 na 7,40 m, która znacznie odbiega od wielkości obiektów przykładowo wymienionych w art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, a które to jak wskazał ustawodawca mają być niewielkie, odnosząc ich rozmiar do piaskownicy, huśtawki, drabinki, śmietników, posągów lub wodotrysków. Wprawdzie wyliczenie w art. 3 pkt 4 ww. ustawy ma charakter przykładowy, tym nie mniej wyznacza ono zakres znaczeniowy pojęcia obiektu małej architektury. Oznacza to, że do tego rodzajów obiektów budowlanych mogą zostać zaliczone jedynie takie obiekty, które posiadają analogiczne właściwości (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 126/09, lex nr 558376. Niewątpliwie podstawowym kryterium, dla wyróżnienia obiektu małej architektury jest jego rozmiar (mała wielkość) oraz pomocniczo jego funkcja. Z tego też względu bez znaczenia dla kwalifikacji obiektu pozostaje podniesiona przez stronę okoliczność, że konstrukcja pozbawiona jest zadaszenia.
Brak zadaszenia nie może w szczególności przesądzać o tym, że jest to pergola. Pergola to bowiem, jak słusznie podkreślono w zaskarżonej decyzji przywołując znaczenie słownikowe, budowla ogrodowa składająca się z jednego lub dwóch rzędów słupków podtrzymujących poziomą konstrukcję kratową, służącą podtrzymywaniu roślin. Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie sporny obiekt stanowi pergolę. Uwidoczniony bowiem na znajdujących się zdjęciach sposób wykorzystywania spornej konstrukcji nie potwierdza, aby służyła ona podtrzymywaniu roślin. Argumentacja strony, że w okresie sezonu letniego zawieszane są na niej kwiaty, w żaden sposób tej oceny nie podważa, albowiem okoliczność, że rośliny można umieść na danym obiekcie budowlanym nie powoduje, że obiekt ten będzie automatycznie traktowane jako pergola. Istotne jest nie to, jak dany obiekt nazywany jest przez inwestora i w jaki sposób pomocniczo jest wykorzystywany, lecz jaką funkcję faktycznie pełni. Na zdjęciach załączonych do akt administracyjnych brak jest w ogóle roślin, które mogłyby być podtrzymywane przez przedmiotową konstrukcję, jedynie na zdjęciu z dnia 1 maja 2015 r. uwidoczniono ogródek gastronomiczny z zawieszonymi kwiatami na drewnianych słupach. Również oświadczenie strony potwierdza, że zrealizowana konstrukcja służy tylko sezonowemu umieszczeniu kwiatów jak i do zawieszenia oświetlenia i reklamy nad stolikami
w okresie użytkowania budynku gastronomicznego, a poza sezonem stanowi zabezpieczenie przed dostępem osób z zewnątrz. W związku z tym ustalenia organu, że obiekt ten w istocie nie pełni funkcji pergoli, lecz obiektu tymczasowego (brak trwałego powiązania z gruntem, możliwość demontażu konstrukcji, przeniesienia i ponownego zamontowania - skręcenia) uznać należy za prawidłowe. W myśl bowiem art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
W powołanym przepisie zostały wyróżnione dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych. Po pierwsze obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania z uwagi na jego cechy konstrukcyjne, trwałość materiałów oraz technologii czy też projektu obiektu, a drugi to obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Natomiast ustawodawca wskazując na strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe dokonał tylko przykładowego wyliczenia tego rodzaju obiektów budowlanych, o czym świadczy zwrot "jak". Stąd okoliczność, że przedmiotowa konstrukcja drewniana nie mieści się wśród tak wyszczególnionych obiektów nie oznacza, że nie stanowi ona tymczasowego obiektu budowlanego, zwłaszcza w sytuacji gdy w świetle definicji cechą przesadzają jest wyłącznie tymczasowość obiektu lub brak trwałości powiązania z gruntem.
W myśl art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę,
z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Według Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że przedmiotowy obiekt nie mieści się w żadnej z kategorii wymienionych w art. 29 – 31 ustawy Prawo budowlane, które zwalniałyby z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w szczególności nie spełnia on wymogów z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do powołanego przepisu, pozwolenia na budowę nie wymaga, budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, taka budowa wymaga zgłoszenia. W kontekście powyższych przepisów zgodzić należy się z organem, że skoro przedmiotowa konstrukcja nie została rozebrana lub przeniesiona w inne miejsce w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia jej budowy, to strona zobowiązana była do legitymowania się pozwoleniem na budowę. A skoro skarżący takowego pozwolenia nie uzyskał, co jest niesporne, to obowiązkiem organu było rozważenie możliwości zalegalizowania wykonanych robót, w ramach procedury przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego, w tym zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przepisami techniczno-budowlanymi.
Zdaniem Sądu, organ dokonując oceny spełnienia przesłanek warunkujących przeprowadzenie legalizacji samowoli budowlanej, doszedł do trafnego wniosku, że na przeszkodzie temu stoją obowiązujące w dniu podejmowania rozstrzygnięcia przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. § 12 i § 101 ust. 1 pkt 3 lit. d uchwały Rady Gminy Mielno z dnia 30 października 2014 r. nr LX/611/14, w których określono nieprzekraczalną linię zabudowy jak i ustanowiono zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych z wyłączeniem pod pewnymi warunkami ogródków gastronomicznych. Wbrew twierdzeniu skarżącego, organ zobowiązany był do uwzględnienia tych przepisów na dzień orzekania, bowiem to na ten moment miałoby potencjalnie dojść do zalegalizowania wykonanych robót, a więc doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w przypadku badania zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z postanowieniami planu, chodzi o zgodność z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania o legalizacji (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 878/19, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Po 400/13). Legalizacja skutków samowoli budowlanej ma na celu jedynie przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a zatem uwzględniając cel tego postępowania oczywistym jest, że chodzi o stan prawny obowiązujący w dacie tej legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Opierając się na takim stanowisku nie może być mowy o działaniu prawa wstecz, a tym samym o naruszeniu zasady lex retro non agit. Podkreślenia wymaga, że organy uznając brak możliwości legalizacji wykonanej w [...] r. konstrukcji drewnianej, zasadnie wywiodły, że przepisy obecnego planu nie dopuszczają usytuowania tego rodzaju obiektu na okres powyżej 120 dni, a dodatkowo obiekt ten narusza nieprzekraczalną linię zabudowy wobec jego usytuowania w odległości mniejszej niż 5 m od terenu od publicznej drogi zbiorczej.
W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7-9 i 77 § 1 k.p.a.). W szczególności w sposób należyty zbadano okoliczności dotyczące posadowienia przez skarżącego przedmiotowego obiektu budowlanego, słusznie stwierdzając w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, że powołane przez stronę pozwolenie na budowę pawilonu handlowego z dnia [...] r. nr [...] nie obejmuje posadowienia spornej konstrukcji drewnianej, zaś zaświadczenie o zakończeniu budowy ww. obiektu handlowego jak i przystąpienie do jego użytkowania pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy. W związku z tym również przedłożona przez stronę decyzja z dnia [...] r. nr [...] w sprawie warunków zabudowy (poprzedzająca wydanie pozwolenia na budowę w dniu [...] r.) nie może stanowić dowodu przemawiającego za legalnością wykonanego obiektu. Skarżący w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze nie podważył żadnych ustaleń organu, w tym również co do wielkości posadowionej konstrukcji drewnianej.
Odnosząc się do zarzucanego skargą uchybienia art. 10 § 1 i art. 79 k.p.a. wobec niezapewnienia stronie udziału w oględzinach nieruchomości wyjaśnienia wymaga, że zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu może odnieść skutek wówczas, gdy stawiający go wykaże, że uchybienie to uniemożliwiło dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1994/14 LEX nr 2108318 oraz z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 747/14 LEX nr 2108802 czy wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 965/15 LEX nr 1930134). Ustawodawca bowiem w art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnił uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu uchybień proceduralnych od stwierdzenia, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zaznaczyć należy, że skarżący nie wykazał w skardze takiego związku przyczynowego, ani też jakich to istotnych czynności nie mógł dokonać z uwagi na brak zawiadomienia go o terminie przeprowadzonych oględzin. Jak wynika z akt sprawy strona brała aktywny udział w postępowaniu administracyjnym, składając wyjaśnienia wraz ze stosownymi dokumentami i nie była pozbawiona możliwości odniesienia się do ustaleń poczynionych przez pracowników organu nadzoru budowlanego w toku przeprowadzonej kontroli nieruchomości, a udokumentowanych w protokole oględzin
z dnia 19 lutego 2016 r. Stąd omawiany zarzut okazał się nieuzasadniony.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 8 i 11 k.p.a., który skarżący upatruje w nieustosunkowaniu się w uzasadnieniu decyzji do twierdzenia, iż organ od 3 lat wiedział o inwestycji i pomimo tego nie podjął żadnego działania w sprawie. Skarżący bowiem nie wykazał, zaś Sąd nie dostrzegł, aby brak ten mógł stanowić o uchybieniu przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć decydujący wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w realiach niniejszej sprawy ewentualne zaniechanie ze strony organów skutkowało tym, że skarżący przez 3 lata mógł korzystać z nielegalnej zabudowy, zaś wydanie nakazu rozbiórki stanowiło wyłącznie o realizacji ciążącego na organie obowiązku. W tej sytuacji powołanie się na okoliczność niedostrzeżenia wcześniej przez PINB sprzeczności inwestycji z przepisami prawa nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
Podsumowując, skoro z prawidłowych ustaleń organu wynika, że skarżący dopuścił się samowoli budowlanej, której legalizacja w trybie art. 48 ust. 2 i następne ustawy Prawo budowlane okazała się niemożliwa, zatem zasadnie orzeczono o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przy czym
w kontrolowanym postępowaniu organy nie dopuściły się zarzucanego skargą naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. Również Sąd działając poza granicami skargi nie dostrzegł jakiegokolwiek uchybienia skutkującego koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, czy decyzji obu instancji.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło