II SA/Sz 1145/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. M., M. M., J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału działek oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 61a § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), Wójt Gminy K., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 lipca 2018 r., odmówił T. M., M. M. i J. D. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału działek nr [...], [...], [...], [...], położonych w obrębie K., gmina K.. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że ww. strony w dniu 24 lipca 2018 r. złożyły wniosek o wydanie postanowienia w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału położonych w obr. K. , gm. K., oznaczonych nr [...], [...], [...] i [...]. Organ stwierdził, że ww. wniosek był tożsamy z uprzednio złożonym przez te same osoby wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2017 r, na podstawie którego organ I instancji wszczął postępowanie zakończone wydaniem postanowienia z dnia [...] r., nr [...] negatywnie opiniującego podział ww. działek. Na wskazane postanowienie strony złożyły zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy ww. postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1445/17 oddalił skargę T. M. i M. M. oraz J. D. na ww. postanowienie Kolegium. Według organu, ponownie złożony wniosek, tożsamy z wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2017 r., nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, ze względu na zakończone wcześniej postępowanie, wobec którego został wydany prawomocny wyrok przez sąd administracyjny. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli wnioskodawcy, którzy wskazali, że swój ponowny wniosek złożyli w wyniku ukazania się artykułu w fachowym czasopiśmie geodezyjnym "Geodeta" nr 6 z czerwca 2018 r., pt. "Problemy z podziałem nieruchomości na roli" oraz przywołanego tam nowego orzecznictwa w podobnej do ich sprawie, tj. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Wa 544/10, Lex nr 750840), a więc pojawienia się nowych okoliczności. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 61a § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przedstawił wynik ustaleń dokonanych w sprawie przez organ I instancji. Powołał brzmienie art. 61 a § 1 k.p.a. i wskazał, że w literaturze do "innych uzasadnionych przyczyn" odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego zalicza się m.in. wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo ustalił, że złożony przez wnioskodawców w dniu 24 lipca 2018 r. wniosek w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego, opiniującego wstępny projekt podziału działek, jest tożsamy z wnioskiem złożonym przez te same strony w dniu 31 sierpnia 2017 r. Postępowanie administracyjne dotyczące ostatniego ze wskazanych wniosków zakończyło się wydaniem prawomocnego orzeczenia, w którym organ negatywnie zaopiniował projekt podziału działek objętych wnioskiem. Z uwagi na powyższe, zdaniem Kolegium, organ I instancji nie miał podstaw do ponownego weryfikowania wniosku złożonego przez strony w dniu 24 lipca 2018 r. Wydanie przez organ I instancji postanowienia w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a., Kolegium uznało za prawidłowe. T. M. i M. M. oraz J. D. wystąpili ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Skarżący wskazali, że wniosek złożyli w wyniku ukazania się artykułu w fachowym czasopiśmie geodezyjnym "Geodeta" nr 6 z czerwca 2018 r. pt. "Problemy z podziałem nieruchomości na roli" oraz przywołanego tam nowego orzecznictwa w podobnej do skarżących sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 544/10, Lex nr 750840). Orzecznictwo to jest pozytywne dla takiej, jak skarżących sprawy. Wskazując na brzmienie art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami skarżący zauważyli, że we wstępnym projekcie podziału nieruchomości został określony warunek, z którego wynika, że: - nowoprojektowana działka "A" i "C" powstaje celem dołączenia do istniejącej działki nr [...], zapisanej w KW [...], - nowoprojektowana działka "E" i "G" powstaje celem dołączenia do istniejącej działki nr [...], zapisanej w KW [...], zatem spełniony został warunek określony w ww. przepisie. Nadmienili, że w art. 93 ust. 2a ww. ustawy nie ma żadnej wzmianki o działce, która pozostaje po odłączeniu projektowanych działek na powiększenie sąsiedniej nieruchomości. Ustawodawca nie reguluje, co właściciel powinien zrobić z pozostałą częścią nieruchomości, nie określa jej powierzchni ani przeznaczenia. Skarżący zwrócili się o staranne rozpatrzenie ich skargi, ponieważ orzecznictwo oraz interpretacje ww. przepisu w ostatnim czasie są pozytywne dla przedmiotu ich sprawy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola sprawy, przeprowadzona w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, na co zezwala art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi. Przedmiot sprawy dotyczy postanowienia organu wydanego w oparciu o art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego. Stosownie do wskazanego przepisu, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Tak zakreślony przedmiot sprawy powoduje, że poza zakresem kontroli sądowej pozostają zarzuty skargi odnoszące się do meritum żądania podziału nieruchomości objętych wnioskiem. Sądowemu badaniu podlega jedynie trafność stanowiska organu o wystąpieniu przesłanki, z powodu której postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte. W ocenie Sądu, wskazany przepis został przez organ zastosowany prawidłowo. W sprawie niesporne jest, że skarżący skierowali do organu I instancji wniosek z dnia 24 lipca 2018 r. o wydanie postanowienia w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału działek położonych w obr. K. , gm. K., oznaczonych numerami: [...], [...], [...] i [...]. Przedmiotowy wniosek skarżący złożyli do organu, w sytuacji, gdy w obiegu prawnym funkcjonuje postanowienie organu I instancji z dnia [...] r., wydane po rozpoznaniu wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r. tych samych stron, negatywnie opiniujące podział nieruchomości położonych w obr. K. , gm. K. oznaczonych numerami: [...], [...], [...] i [...]. Z art. 61 a § 1 k.p.a. wynika, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego oprócz wystąpienia przesłanki podmiotowej może nastąpić także z innych uzasadnionych przyczyn. Trafne jest stanowisko organu, że do "innych uzasadnionych przyczyn", dla których postępowanie nie może być wszczęte można chociażby zaliczyć sytuację, gdy żądanie dotyczy sprawy już rozstrzygniętej decyzją. Stanowisko takie jest zbieżne z poglądami literatury i orzecznictwa (por. B. Adamiak. J. Borkowski, KPA. Komentarz, wyd. 15. Warszawa 2017, str. 385; wyroki NSA: z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1832/16, opubl. w Lex nr 2524289, z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1948/18, opubl. w Lex nr 2599859). Powyższy pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach wspomnianych wyżej wyroków, warunkiem sine qua non wydania postanowienia, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., w związku z powagą rzeczy osądzonej, jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W ocenie Sądu, z ww. sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Organy ustaliły, że z wnioskami z dnia 31 sierpnia 2017 r. i z dnia 24 lipca 2018 r. wystąpiły te same osoby, w zakresie tych samych działek z obr. K. , gm. K., domagając się ich podzielenia w taki sam sposób, w tym samym stanie prawnym. Postanowienie wydane w oparciu o art. 93 ust. 4 i 5 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), zawierające negatywną opinię w przedmiocie podziału nieruchomości, powoduje zakończenie postępowania w powołanym zakresie. Zaistniała tym samym uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie kolejnego postępowania administracyjnego o zaopiniowanie podziału nieruchomości, skoro żądanie skarżących było tożsame z ich wcześniejszym wnioskiem, którego rozpoznanie zakończyło się wydaniem prawomocnego postanowienia kończącego sprawę co do istoty. Wszczęcie postępowania przez organ administracji publicznej w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta w sposób ostateczny, naruszałoby zasadę trwałości aktu administracyjnego wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. oraz pewność obrotu prawnego. W takiej sytuacji obowiązkiem organu było odmówić wszczęcia postępowania na wniosek z dnia 24 lipca 2018 r., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Wpływu na powyższą ocenę nie może mieć argumentacja skarżących o wystąpieniu nowych okoliczności, wynikających z ukazania się artykułu w czasopiśmie fachowym oraz przywołane tam orzecznictwo sądowoadministracyjne. Należy ponownie podkreślić, że tożsamość podmiotowa i przedmiotowa obu wniosków skarżących jest bezsporna. Przesłanka ta ma charakter samoistny, co oznacza, że wystąpienie jej zamyka dopuszczalność wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie. W zaistniałej sytuacji organy były zwolnione od badania zasadności żądania wynikającego z kolejnego wniosku skarżących w tożsamym przedmiocie. Należy zwrócić też uwagę, na związanie wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1445/18. Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Uregulowanie zawarte we wskazanym przepisie oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wykroczyło poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte będą także przyszłe postępowania administracyjne w tej samej sprawie. Bez wątpienia stan prawny i faktyczny sprawy nie uległ zmianie, przy czym w zakresie takiej zmiany, zarówno na gruncie art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a., nie mieści się odmienna ocena podobnych okoliczności i tych samych przepisów przez inne organy lub sądy w zbliżonych przedmiotowo sprawach. Jedynie na marginesie należy zauważyć, że określane przez skarżących jako - aktualne poglądy - oparte zostały na orzeczeniu wydanym w 2010 r., a więc na zdarzeniu mającym miejsce na 8 lat, przed wydaniem wiążącego w sprawie organy i sądy, wyroku WSA w Szczecinie z dnia 1 marca 2018 r., który pozostaje w obrocie prawnym, a skutkiem jego wydania pozostaje w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. Z przedstawionych przyczyn Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie dostrzegł tego rodzaju naruszeń prawa, które skutkować miałyby uwzględnieniem skargi. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.