II SA/Sz 1158/21

WyrokWSA w Szczecinie2022-02-24

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze wypłacone w pełnej wysokości jednemu z rodziców przy opiece naprzemiennej nad dzieckiem, które zostało następnie przekazane drugiemu rodzicowi, stanowi świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie wychowawcze ma charakter osobisty i służy dziecku, a jego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka. W sytuacji opieki naprzemiennej, gdy świadczenie wypłacone jednemu z rodziców jest przekazywane drugiemu rodzicowi i przeznaczane na potrzeby dziecka, nie można uznać, że zostało pobrane nienależnie. Wobec tego brak jest podstaw do żądania zwrotu świadczenia, a decyzje organów nakazujące zwrot świadczenia należy uchylić.
Stan faktyczny
N. D. otrzymała świadczenie wychowawcze na dziecko J. C. w pełnej wysokości. Po rozwodzie i ustaleniu opieki naprzemiennej przez sąd, organ administracji uznał, że powinna otrzymywać połowę świadczenia i nakazał zwrot nienależnie pobranej części. Skarżąca wskazała, że świadczenie wpływało na wspólne konto, z którego ojciec dziecka przelewał połowę kwoty na swoje konto, co miało służyć potrzebom dziecka. Organ II instancji utrzymał decyzję o zwrocie świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. i umorzył postępowanie administracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi N. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oraz zobowiązanie do jego zwrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), art. 2 pkt 11, art. 4 ust. 1, ust. 2, art. 5 ust. 1, ust. 2a, art. 10 ust. 2, art. 13a ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 6, ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm., zwanej dalej: "u.p.p.w.d."), Inspektor S. Centrum Świadczeń, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. (zwany dalej: "organem I instancji"), orzekł o: - uznaniu świadczenia wychowawczego pobranego przez N. D. (zwaną dalej: "stroną" lub "skarżącą") na rzecz dziecka J. C., w okresie od [...] listopada 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, za świadczenie nienależnie pobrane w myśl art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d., - zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w kwocie [...]zł wyliczonymi na dzień wydania niniejszej decyzji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2019 r. do organu wpłynął wniosek strony o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka J. C.. W dniu [...] sierpnia 2019 r., informacją [...], Prezydent Miasta S. przyznał stronie prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz wskazanego dziecka na okres od [...] lipca 2019 r. do dnia [...] maja 2021 r. W dniu [...] kwietnia 2021 r., w związku z toczącym się odrębnym postępowaniem administracyjnym z wniosku drugiego rodzica, do organu I instancji wpłynął wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] października 2020 r., sygn. akt [...] [...], rozwiązujący przez rozwód małżeństwo N. D. - C. i R. C., na mocy którego wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim J. C., Sąd Okręgowy powierzył obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu dziecka naprzemiennie u każdego z rodziców w okresach tygodniowych. W związku z powyższym dnia [...] kwietnia 2021 r. organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiocie zmiany ww. informacji z dnia [...] sierpnia 2019 r., w części dotyczącej kwoty przyznanego świadczenia. Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] organ I instancji zmienił prawo do świadczenia wychowawczego w ten sposób, że przyznał stronie świadczenie wychowawcze na rzecz dziecka J. C. w wysokości [...] zł, w okresie od [...] maja 2021 r. do [...] maja 2021 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczętym z urzędu postępowaniu administracyjnym w przedmiocie uznania połowy kwoty świadczenia wychowawczego pobranego na rzecz małoletniego syna strony,za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r., za nienależnie pobrane świadczenie i żądania zwrotu tego świadczenia. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, że za okres od [...] listopada 2020 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. świadczenie zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących zmianę wysokości kwoty świadczenia. Jak podniósł organ, strona została pouczona o obowiązku powiadomienia o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia, zarówno we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, jak i w treści informacji przyznającej świadczenie wychowawcze. W zaistniałej sytuacji organ I instancji uznał, że świadczenie wychowawcze wypłacone stronie w wysokości po [...] zł, w okresie od [...] listopada 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r., jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami w łącznej wysokości [...] zł na dzień wydania niniejszej decyzji. Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2021 r. Wskazała, że kwota [...]zł świadczenia wychowawczego wpływała co miesiąc na wspólne konto strony i R. C., skąd ojciec małoletniego syna co miesiąc przelewał kwotę [...]zł na swoje osobiste konto. Strona wyjaśniła, że nie zgłosiła informacji o zmianie mającej wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego przez swoje niedopatrzenie. Niemniej jednak strona uważa, że kwota [...]zł była sprawiedliwie dzielona pomiędzy rodziców małoletniego syna, a tym samym, w jej ocenie, świadczenie nie zostało nienależnie pobrane. Decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2a, art. 25 ust. 1, u.p.p.w.d., organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2021 r. Jak podał organ II instancji, w uzasadnieniu wydanej decyzji, z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia [...] października 2020 r., sygn. akt [...], rozwiązującym przez rozwód związek małżeński strony i R. C., wykonywanie władzy nad małoletnim ich synem powierzył obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu dziecka naprzemiennie u każdego z rodziców w okresach tygodniowych. Wskazany wyrok uprawomocnił się [...] października 2020 r. Według organu II instancji, w świetle art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d., strona powinna pobierać świadczenie wychowawcze w wysokości [...] zł miesięcznie, zamiast [...] zł. Strona nie była uprawniona do pobierania całej kwoty świadczenia wychowawczego, począwszy od miesiąca listopada 2020 r. (czyli od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wyrok Sądu Okręgowego stał się prawomocny). Tym samym, w okresie od [...] listopada 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r., organ II instancji uznał, że wypłacono stronie świadczenie w wysokości dodatkowych [...] zł miesięcznie, mimo braku prawa do tej części świadczenia. W zaistniałej sytuacji, w ocenie organu II instancji, prawidłowo organ I instancji uznał, że wypłacona stronie kwota [...]zł [...] zł x 6 miesięcy) stanowi świadczenie nienależnie pobrane, podlegające zwrotowi zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 1 u.p.p.w.d. Mając na uwadze treść odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że przekazywanie drugiemu rodzicowi połowy otrzymywanego świadczenia nie ma znaczenia z punktu widzenia prawidłowości kwestionowanej decyzji. Argumentował, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazany sposób rozliczeń między rodzicami nie znajduje aprobaty (wyrok WSA w Lublinie z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 838/18). Zaznaczył, że strona była pouczona o obowiązku niezwłocznego powiadomienia o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia zarówno we wniosku o ustalenie prawa do przedmiotowego świadczenia, jak i w treści informacji przyznającej świadczenia wychowawcze. Podkreślał, że dla wydania decyzji na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 1 u.p.p.w.d., kluczowe znaczenie ma to, że pobierała je osoba, która nie miała do tego prawa, taka zaś okoliczność została stwierdzona na gruncie rozpatrywanej sprawy. N. D. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z dnia [...] września 2021 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2021 r. Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 2 u.p.p.w.d., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym pozbawieniu rodziców prawa do zawarcia porozumienia w zakresie sposobu wypłaty świadczenia wychowawczego w wypadku ustalenia opieki naprzemiennej. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są trafne, albowiem pomijają okoliczność porozumienia rodzicielskiego w zakresie sposobu wypłaty świadczenia wychowawczego za okres od wydania wyroku ustalającego opiekę naprzemienną do końca okresu, na który zostało przyznane świadczenie wychowawcze dla małoletniego syna skarżącej. Według skarżącej, organy obu instancji bezzasadnie uznały za nieznaczącą okoliczność, że świadczenie wpływało na rachunek wspólny rodziców, z którego ojciec małoletniego - R. C. przelewał na swój rachunek osobisty połowę świadczenia w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca uważa, że wobec zawarcia przez rodziców porozumienia co do sposobu wypłaty świadczenia wychowawczego, organy administracji nie są uprawnione do negowania ustaleń w tym zakresie. Argumentację swą skarżąca wsparła treścią uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Gl/659/20, w którym wskazano m.in., że pozbawienie pełnego świadczenia w okolicznościach niniejszej sprawy w wyniku literalnej wykładni art. 5 ust. 2a ustawy, narusza konstytucyjne zasady uwzględnienia dobra rodziny (art. 71 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP) oraz ochrony praw dziecka (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). Stąd też w niniejszej sprawie należało zastosować celowościową wykładnię tego przepisu, gdyż żadne wartości chronione konstytucyjnie nie przemawiają za innym rozwiązaniem zaistniałej sytuacji. Skarżąca dołączyła do skargi oświadczenie ojca dziecka na okoliczność porozumienia w zakresie sposobu wypłaty świadczenia wychowawczego oraz potwierdzenia wykonania przelewu kwoty [...]zł na konto ojca dziecka za okres od listopada 2020 r. do kwietnia 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na wniosek organu, któremu to wnioskowi nie sprzeciwiła się skarżąca (stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej: "p.p.s.a."). Kontrola sprawy, dokonana przez Sąd według wskazanego kryterium legalności działań organu administracji publicznej, skutkowała uwzględnieniem skargi. Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji organu wydanej w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego przez skarżącą w wysokości [...] zł z odsetkami za opóźnienie, za wskazany przez organ okres. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm., zwanej dalej: "u.p.p.w.d."), osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Powyższy przepis znajduje zastosowanie m.in. w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Osoba otrzymująca świadczenie wychowawcze jest bowiem obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego to świadczenie (art. 20 u.p.p.w.d.). Jak wynika z okoliczności sprawy, przyczyną wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji decyzji było ustalenie, że na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] października 2020 r., sygn. akt [...] (uprawomocniony [...] października 2020 r.) orzeczono rozwód skarżącej z R. C., a ich małoletni syn będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach tygodniowych. Powołując się na zaistnienie przesłanki określonej w art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze wypłacone skarżącej za okres od [...] listopada 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r., a więc za 6 miesięcy po [...] zł (1.500 zł), organ uznał, że jest świadczeniem pobranym nienależnie. Z ustaleń organu wynika, że skarżąca została prawidłowo pouczona o obowiązku niezwłocznego powiadomienia o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Okoliczność powyższa jest w sprawie bezsporna. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Stosownie do art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d., w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Stosownie do art. 22 u.p.p.w.d., w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Bez wątpienia należy przyznać rację organowi, że wydanie orzeczenia sądowego, na mocy którego wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem skarżącej, powierzono obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu dziecka naprzemiennie u każdego z rodziców we wskazanych okresach, powoduje zmianę sytuacji rodzinnej skarżącej. Sąd uważa, że wskazana sytuacja, w realiach niniejszej sprawy, nie mogła jednak oznaczać pobrania przez skarżącą świadczenia wychowawczego, za wskazany przez organ okres w kwocie ponad [...] zł, za świadczenie nienależnie pobrane. Sąd w pełni bowiem podziela i uznaje na gruncie sprawy za własny pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zgodnie z którym, organy nie mogą zatracić celu regulacji, jakim jest udzielenie przez Państwo pomocy rodzicom (opiekunom) w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze). Motywy wprowadzenia świadczenia wychowawczego zostały szerzej przytoczone w uzasadnieniu projektu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Otóż wskazano tam, że świadczenie wychowawcze kierowane jest do rodzin mających na utrzymaniu dzieci, a jego celem jest przede wszystkim częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb życiowych i wychowywaniem dzieci. Wykształcenie i przygotowanie do życia dzieci wiąże się z dużym obciążeniem finansowym dla osób, u których pozostają one na utrzymaniu, w szczególności w rodzinach wieloosobowych. W związku z powyższym, rodziny często napotykają bariery ekonomiczne związane z wielkością dochodu. Nacisk ustawodawcy położony jest więc na powiązanie pomocy z pokryciem wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb życiowych i wychowaniem dzieci. Ustawowe wskazanie celu świadczenia jest wyraźną deklaracją intencji prawodawcy i wskazówką interpretacyjną co do całości ustawy (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt I OSK 540/21, opubl. w internetowej bazie – orzeczeia.nsa.gov.pl). Konsekwencją tak ukształtowanego normatywnego określenia celu świadczenia było nałożenie na organy orzekające w kontrolowanej sprawie obowiązku ustalenia, czy świadczenie wychowawcze we wskazanym przez organ okresie było w istocie przekazywane na częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb życiowych i wychowaniem dziecka skarżącej J. C.. Dopiero bowiem ustalenie, że środki te nie zostały przeznaczone przez rodziców na pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dzieci, mogłoby powodować uznanie ich za świadczenia nienależnie pobrane. Za stanowiskiem NSA przedstawionym w ww. orzeczeniu, należy powtórzyć, że nie można przy tym nie zwrócić uwagi, że u.p.p.w.d. ukształtowała świadczenie wychowawcze jako uprawnienie o charakterze osobistym, nierozerwalnie związane z wnioskodawcą. Wolą ustawodawcy było skierowanie świadczeń wychowawczych - jako należnych osobie małoletniej - do rąk jej rzeczywistego opiekuna. W kontekście instytucji świadczenia nienależnie pobranego konieczne jest zatem powiązanie tego aspektu świadczenia osobistego z czerpaniem korzyści z tych środków i pobraniem świadczeń niezgodnie z celem ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie ma bowiem sytuacji konkurujących ze sobą uprawnień albo konieczności ustalenia świadczenia w niższej wysokości wobec przysługiwania świadczenia obojgu osobom uprawnionym, a zatem takich sytuacji, w których pobranie świadczenia wychowawczego przez jedną osobę rzutuje na uprawnienia innej osoby w tym zakresie. W świetle zatem podnoszonej przez skarżącą okoliczności, tj. wpływu kwoty z tytułu przyznanego świadczenia wychowawczego, na rachunek wspólny rodziców, z którego ojciec małoletniego przelewał na swój rachunek osobisty, połowę świadczenia w wysokości [...] zł, co potwierdził on w oświadczeniu dołączonym do skargi, nie można - zdaniem Sądu - uznać, że świadczenie było pobrane nienależnie i w efekcie powinno podlegać zwrotowi. Sąd nie podziela tym samym argumentacji organu II instancji, wspartego poglądami judykatury, z których wynika, że żaden obowiązujący przepis prawa nie pozwala (w realiach tego rodzaju sprawy, jak objętej tej skargą), na uwzględnienie, okoliczności samodzielnego przekazywania byłemu małżonkowi połowy świadczenia przyznanego w wysokości wyższej od należnej. Przepisy u.p.p.w.d. w interesie wszystkich świadczeniobiorców muszą być interpretowane ściśle, to jednak nie może to oznaczać tego, że ich wykładnia i stosowanie mają być dokonywane w sposób automatyczny, restrykcyjny czy wręcz formalistyczny, bez uwzględnienia podkreślanego wyżej aspektu osobistego charakteru świadczenia wychowawczego, którego celem ma być wsparcie rodziców w wydatkach związanych z wychowywaniem dzieci. Chociaż świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi (faktycznemu albo prawnemu), to w istocie świadczenie to służy dziecku. W konsekwencji okoliczność, na co zostało przeznaczone wypłacone świadczenie, ma istotny wpływ na ocenę, czy świadczenie to było nienależne (por.m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 23 września 2021 r., sygn. II SA/Ol 648/21; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 listopada 2021 r., sygn. II SA/Go 770/21; wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 836/21). W kontrolowanej sprawie organ II instancji nie kwestionował okoliczności podnoszonej przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że kwoty wypłaconego świadczenia wychowawczego, za sporny okres, były przekazywane w połowie ojcu dziecka. W tej sytuacji zaś uznać należało, że skarżąca świadczenia tego de facto nie pobierała w pełni, albowiem w kwocie ponad [...] zł zostało ono przeznaczone na potrzeby dziecka przez jego ojca. To zaś oznacza brak podstaw do żądania zwrotu świadczenia skonsumowanego na potrzeby dziecka. Kierując się powyższym, Sąd uznał, że organ II instancji nie dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszył w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1, art. 25 ust. 1 i art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. W zaistniałej sytuacji, Sąd, uznał, że dla końcowego załatwienia sprawy konieczne okazało się uchylenie decyzji organów obu instancji orzekających w sprawie nienależnie pobranego przez skarżącą świadczenia wychowawczego oraz zobowiązania do jego zwrotu. Uwzględniając, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nienależnie pobrania przez skarżącą świadczenia wychowawczego, Sąd uznał, że nie jest możliwe dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego wszczętego przez organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2021 r. Postępowanie administracyjne w kontrolowanej sprawie należało w związku z tym umorzyć. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2021 r., o czym orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O umorzeniu postępowania administracyjnego we wskazanej wyżej sprawie, Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 3 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło