II SA/Sz 1164/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. G. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: odmówić dopuszczenia P. G. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Uzasadnienie : Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku przedsiębiorcy działającego pod firmą ""- M.D. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "E. odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego" na gruntach działki nr [...] o powierzchni ha, , gm. W dniu 12 września 2016 r. M.D. złożył, za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję. Obwieszczeniem z dnia 20 października 2016 r. wywieszonym w siedzibie organów obu instancji oraz na stronie BIP jak i na tablicy ogłoszeń sołectwa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomiło o przekazaniu tut. Sądowi wniesionej skargi wraz z odpowiedzią na skargę, jednocześnie informując, że osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania. Pismem z dnia 28 października 2016 r. (uzupełnionym w dniu 5 grudnia 2016 r.) P. G. złożył wniosek o przystąpienie do postępowania na prawach strony. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pozostaje w związku małżeńskim z A. G., właścicielką działki [...] posesji sąsiadującej z działką M. D. Nieruchomość ta zabudowana domem oraz budynkiem gospodarczym należy również do niego na zasadzie wspólnoty majątkowej, zaś interesu prawnego upatruje w drastycznym spadku wartości wspólnej nieruchomości w razie realizacji założeń M. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania (§1a). Jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego osób, o których mowa w § 1 i 1a, a żądają one dopuszczenia do udziału w postępowaniu, sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Na postanowienie przysługuje zażalenie (§ 1b). Natomiast w myśl § 2, udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Cytowany przepis wskazuje, że są: uczestnicy postępowania sądowego z mocy prawa (art. 33 § 1 i § 1a p.p.s.a.) oraz uczestnicy postępowania dopuszczeni do udziału w postępowaniu przez sąd (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Obie kategorie uczestników postępowania traktuje się tak jak strony. Różnica w ich uprawnieniach dotyczy sposobu dopuszczenia do udziału w postępowaniu: w stosunku do uczestników na prawach strony, którzy brali udział w postępowaniu administracyjnym, odbywa się to albo z mocy prawa, albo w przypadkach opisanych w § 1a na ich wniosek, wobec pozostałych uczestników, wcześniej niebiorących udziału w postępowaniu administracyjnym – na wniosek (por. M. N-M, Komentarz do art.33 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX). Z analizy akt sprawy wynika, że P. G. jest osobą, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym jak i nie wniosła skargi. W związku z tym jego wniosek należało rozpoznać w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a, co wymagało zbadania, czy podmiot wnioskujący ma interes prawny w niniejszej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym uznać należy, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 1382/08, postanowienie NSA z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 505/09). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Przy czym interes prawny musi być własny, bezpośredni, realny i konkretny. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku okoliczności w żaden sposób nie potwierdzają istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego do udziału w niniejszym postępowaniu. Niewątpliwie w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia interesem prawnym legitymują się podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w sferze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia. Tymczasem P. G. nie wykazał, aby przysługiwało mu prawo rzeczowe do nieruchomości będącej w zasięgu oddziaływania inwestycji objętej zaskarżoną decyzją. Z uzasadnienia wniosku wynika, że prawo własności do działki nr [...] obr. przysługuje jego żonie. Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy, w których to znajduje się wypis z rejestru gruntów wskazujący, że prawo własności działki nr [..] należy wyłącznie do A. G. Również z treści księgi wieczystej nr [...] udostępnionej w Internecie (na stronie www. ekw.ms.gov.pl) wyżej wskazana widnieje jako właściciel przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji nie sposób zatem uznać, aby wnioskodawca posiadał swój własny, indywidualny i znajdujący oparcie w przepisach prawa interes prawny. Sam fakt, zawarcia związku małżeńskiego z A. G. i posiadania wspólności majątkowej również nie świadczy o istnieniu po stronie skarżącego interesu prawnego, o którym mowa w art. 33 p.p.s.a. Co prawda z mocy art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa), tym nie mniej obejmuje ona tylko przedmioty majątkowe nabyte przez małżonków w czasie trwania małżeństwa bądź wspólnie, bądź przez jednego z nich (majątek wspólny). Z kolei przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków, który nie wchodzi w skład wspólności majątkowej. Do majątku osobistego ustawodawca zalicza m. in. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej czy też nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę i inne wskazane w art. 33 Krio. Stąd istnienie wspólności majątkowej nie przesądza w żaden sposób o prawie do nieruchomości. Wobec powyższego stwierdzić należy, że do uznania za uczestnika postępowania i dopuszczenia do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., nie wystarczy powołanie się przez wnioskodawcę na prawo własności swojej żony i istnienie małżeńskiej wspólności majątkowej, gdyż interesu prawnego nie można opierać na sytuacji prawnej innego podmiotu. Tym samym powołane we wniosku okoliczności świadczą co najwyżej o interesie faktycznym, który nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniesionego żądania. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.