II SA/Sz 117/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-09-10
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, wydana na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, została wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia, udziału społeczeństwa, oceny oddziaływania na środowisko oraz analizy zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a postępowanie z udziałem społeczeństwa, ocena oddziaływania na środowisko oraz analiza zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych i materialnoprawnych okazały się nieuzasadnione, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Stowarzyszeń A. i B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla rozbudowy i przebudowy centrum handlowo-rozrywkowego. Stowarzyszenia zarzuciły organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym wadliwą kwalifikację przedsięwzięcia, nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania z udziałem społeczeństwa, błędy w ocenie oddziaływania na środowisko oraz niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący domagali się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. oraz Stowarzyszenia B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargi
Decyzją z dnia[... ] r., znak: [...] Prezydent Miasta ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Rozbudowa i przebudowa Centrum Handlowo – Rozrywkowego "[...] i jednocześnie określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (w zakresie środowiska gruntowo-wodnego, w zakresie zapewnienia gospodarki odpadami, zminimalizowania emisji zanieczyszczeń pyłowych i gazowych do powietrza i ograniczenia emisji hałasu do środowiska, w zakresie ochrony przyrody, w celu zminimalizowania znaczącego wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze oraz wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji), wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji wymienionej w art. 72 ust. 1 pkt 1 – 14 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). W punkcie II decyzji organ stwierdził konieczność monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie emisji hałasu. Jednocześnie organ nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji wymienionej w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania i odniósł się do nadesłanych pism i zarzutów podnoszonych w trakcie tego postępowania przez S. jak również do wniosków zgłoszonych przez S.
Organ II instancji przyjął, że planowane przedsięwzięcie polegać ma na rozbudowie centrum handlowo-rozrywkowego [...] Zakres przedsięwzięcia obejmuje rozbudowę obiektu o nową część wraz z zagospodarowaniem terenu, w tym parkingiem podziemnym na około [...] miejsc postojowych, infrastrukturą zewnętrzną oraz uzbrojeniem podziemnym; remont i przebudowę elewacji istniejącego budynku centrum; przebudowę istniejącego obiektu związaną z połączeniem funkcjonalnym części istniejącej i rozbudowanej.
Faza realizacji obejmuje: usunięcie drzew kolidujących z obiektem, wykonanie przekładek sieci zewnętrznych, roboty ziemne i wypompowanie wody, wykonanie płyty fundamentowej/stóp fundamentowych, wykonanie konstrukcji żelbetowej budynku, demontaż elementów budowlanych wewnętrznych części przebudowywanej, wykonanie robót murowych zewnętrznych i wewnętrznych, montaż okien i drzwi zewnętrznych, ułożenie warstw wykończeniowych stropodachów, demontaż urządzeń instalacyjnych oraz instalacji w części przebudowywanej, montaż urządzeń instalacyjnych na dachu, kondygnacji podziemnej i nadziemnych, prace elewacyjne na obiekcie istniejącym demontaż istniejącej okładziny elewacyjnej, montaż nowej okładziny z ociepleniem, wykonanie robót instalacyjnych wewnątrz budynku, częściowe roboty wykończeniowe wewnątrz, montaż okładzin elewacyjnych na części nowej rozbudowanej, roboty wykończeniowe wewnątrz budynku, wykonanie dróg, placów, zieleń, wykonanie drobnych form architektonicznych na terenie działki .
Miejsce inwestycji zlokalizowane jest w ścisłym centrum S.w sąsiedztwie znajdują się osiedla mieszkaniowe, wysoki budynek biurowy oraz budynek ZUS, w pobliżu przebiegają także ciągi komunikacyjne. Aktualnie teren pod planowaną inwestycję jest niezagospodarowany, oczyszczony pod budowę (na działce znajduje się płyta fundamentowa rozebranego hotelu N., która stanowiła będzie podłoże pod posadowienie projektowanego obiektu) i ogrodzony; na terenie przeznaczonym pod inwestycję znajduje się zieleń wysoka, jak i krzewy; od strony zachodniej inwestycji wzdłuż istniejącej jezdni ul.[...] rosną drzewa z gatunku: klon jesionolistny, sumak octowiec, dąb szypułkowy oraz świerk, w kierunku budynku ZUS znajdują się grupy jałowców i sosny w formie krzewiastej oraz grupy tawuł; ponadto na terenie działki inwestycyjnej nr [...] występują nieliczne nasadzenia zieleni głównie o funkcji ozdobnej. W związku z realizacją przedsięwzięcia wycinka będzie dotyczyć kilkunastu drzew oraz kilkudziesięciu metrów powierzchni krzewiastej. Z uwagi na fakt, że miejsce inwestycji zlokalizowane jest w terenie zurbanizowanym, nie jest to obszar występowania gatunków chronionych, jak również teren atrakcyjny dla bytowania fauny. Powołując się na zapisy Waloryzacji Przyrodniczej Województwa Z (BKP[...] r.) organ przyjął, że miejsce realizacji inwestycji znajduje się poza wyznaczonymi formami ochrony przyrody, jak również na którym brak jest siedlisk przyrodniczych, stanowisk gatunków fauny i flory podlegających ochronie.
Jak wskazał organ - na podstawie analizy przeprowadzonej w oparciu o załączone do wniosku dokumenty, określono oddziaływania i potencjalne zagrożenia środowiska, związane z realizacją i eksploatacją przedsięwzięcia. W oparciu o informacje w nich zawarte zostały zdefiniowane warunki realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia zapewniające ochronę środowiska. W związku z powyższym organ stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie spowoduje naruszenia obowiązujących norm ochrony środowiska oraz nie pogorszy istniejącego stanu środowiska, pod warunkiem zachowania parametrów technicznych i technologicznych, dla których przeprowadzono analizę w załączonym do wniosku raporcie, spełniając szereg zaleceń w nim zawartych oraz spełniając warunki realizacji przedsięwzięcia określone w niniejszym postanowieniu.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem S. złożyło odwołanie z dnia 15 września 2014 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o uchylenie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnieniu tego przedsięwzięcia w całości, a nadto o przeprowadzenie rozprawy.
Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji:
Naruszenie art. 26 § 2 K.p.a. - poprzez wydanie decyzji w dniu 11.08.2014 r., mimo uprzedniego złożenia przez Stowarzyszenie wniosku z 25.07.2014 r. o wyłączenie organu i przekazanie tego wniosku do Kolegium;
Naruszenie art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. - poprzez niejednoznaczne wyjaśnienie zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
Naruszenie art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku - poprzez wadliwe (niepełne) dokonanie kwalifikacji przedsięwzięcia, a w efekcie wadliwe przeprowadzenie OOŚ;
Naruszenie art. 33 ust. 1. pkt 7 i 5 w zw. z art. 79 ust. 1 i art. 29 oraz art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c i pkt 11 lit. a, b i c ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku - poprzez wadliwe i nieskuteczne przeprowadzenie postępowania z udziałem społeczeństwa, z uwagi na:
a) skrócenie terminu 21 dni na składanie uwag i wniosków przez społeczeństwo,
b) przerwanie terminu podania do publicznej wiadomości na stronie BIP obwieszczenia informującego o możliwości składania uwag i wniosków przez społeczeństwo,
c) wątpliwości co do miejsca i terminu w jakim było podane do publicznej wiadomości obwieszczenie dla społeczeństwa, umieszczone w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia,
d) wątpliwości co do właściwej treści obwieszczenia podanego do publicznej wiadomości obwieszczenie dla społeczeństwa, wywieszonego na tablicy ogłoszeń, ze względu na przeprawiane w nim daty w zakresie oznaczenia roku,
e) niewskazanie sposobów w jakich można składać uwagi i wnioski, poprzez niewskazanie na możliwość składania uwag i wniosków w drodze elektronicznej i do protokołu,
f) niewskazanie adresu miejsca pod jakim wyłożona była do wglądu dokumentacja sprawy;
Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. - poprzez wydanie decyzji bez poinformowania Stowarzyszenia o zakończeniu postępowania dowodowego oraz poprzez uniemożliwienie Stowarzyszeniu końcowego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 49 K.p.a. - poprzez zastosowanie tego przepisu do Stowarzyszenia, skutkujące naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a. i art. 8 K.p.a.;
Naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz art. 62 ust. 1 i ust. 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. - poprzez niepoddanie Raportu odpowiedniej weryfikacji, a przez to pominięcie wad, braków i nieprawidłowych ustaleń występujących w treści Raportu - a w konsekwencji nienależyte przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko (dalej OOŚ) oraz rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o Raport sporządzony z naruszeniem wymogów z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku;
Naruszenie art. 62 ust. 1. pkt 1) a) oraz art. 66 ust. 1. pkt 2 i pkt 7 lit. a w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz art. 82 ust. 1. pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. - poprzez wadliwe ustalenie i zbadanie występujących na nieruchomości i obszarze oddziaływania zamierzenia gatunków roślin, a w tym gatunków roślin chronionych;
Naruszenie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b, c i d oraz art. 66 ust. 1. pkt 3 i pkt 7 lit. d w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. - poprzez nienależyte i niepełne zbadanie wpływu zamierzenia na zabytki i krajobraz kulturowy oraz dokonanie błędnych ustaleń w tym zakresie w Raporcie i decyzji;
Naruszenie art. 21 ust. 2. pkt 8, 9 i 16 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku - poprzez niezamieszczenie wymaganych informacji w publicznie dostępnym wykazie danych;
Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w stosunku do pozostałych stron tego postępowania - poprzez niepoinformowanie ich przed wydaniem decyzji o:
złożeniu przez Stowarzyszenie wniosku o wyłączenie organu i wyznaczenie innego organu,
przyłączeniu się Stowarzyszenia do prowadzonego postępowania;
Naruszenie art. 28 K.p.a. - poprzez nienależyte zweryfikowanie obszaru oddziaływania przedsięwzięcia oraz nienależyte zweryfikowanie kręgu stron tego postępowania;
Naruszenie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 8 K.p.a. - poprzez wydanie decyzji przed rozstrzygnięciem zgłoszenia S. z dnia [...] r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu;
Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 49 K.p.a. oraz art. 109 § 1 K.p.a. w stosunku do pozostałych stron tego postępowania - poprzez skracanie terminów 14 dni na publiczne obwieszczenia, w stosunku do obwieszczeń zamieszczanych w Internecie, polegające na przedwczesnym usuwaniu obwieszczeń z systemu BIP, a w efekcie nieskuteczne ich doręczanie;
Naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i art. 28 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. - poprzez zaniechanie zbadania interesu prawnego wnioskodawcy w uzyskaniu decyzji oraz nierozważenie potrzeby zastosowania art. 105 § 1 K.p.a.;
16. Naruszenie art. 66a § 1, § 2 i § 3 K.p.a. - poprzez zaniechanie prowadzenia metryki akt.
Ponadto, w oparciu o przepis art. 142 K.p.a., Stowarzyszenie zaskarżyło w całości postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnieniu warunków realizacji tego przedsięwzięcia - podnosząc zarzut uzgodnienia przedsięwzięcia w oparciu o Raport sporządzony z naruszeniem wymogów określonych w art. 66 ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (wykazanych w pkt 7, 8 i 9 odwołania i jego uzasadnienia).
Decyzją z dnia [...] r., nr[...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w związku z art. 71 ust. 2, art. 80 ust. 1, art. 81 ust. 1, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ II instancji, uznając, że w świetle § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 oraz pkt 56 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U z 2010 r. Nr 213 poz. 1397 ze zm.) przedmiotowa inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jednocześnie stwierdził, że brak jest podstaw do rozszerzenia kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia w sposób wskazywany przez Stowarzyszenie. Organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do argumentacji zawartej w odwołaniu jak również przeanalizował, czy w toku przeprowadzonego postępowania zapewniono czynny udział społeczeństwa.
Organ ustalił, że teren inwestycji położny jest w ścisłym centrum Szczecina, w jego intensywnie zurbanizowanej części. Jest on poddany silnej antropopresji, związanej z istniejącym zagospodarowaniem sąsiadujących terenów. W najbliższym otoczeniu znajdują się osiedla mieszkaniowe, wysoki budynek biurowy oraz budynek ZUS. W pobliżu przebiegają również ciągi komunikacyjne: przy al.[...]. Projektowany budynek Centrum będzie rozbudową istniejącego Centrum G. i będzie do niego dobudowany od strony wschodniej, w części południowej. Po rozbudowie budynki będą połączone w strefie podziemnej, na parterze i I piętrze z 2 poziomami parkingu wielokondygnacyjnego znajdującego się po wschodniej stronie istniejącego Centrum. Obiekt został zaprojektowany jako budynek o 3 kondygnacjach nadziemnych i jednej podziemnej, na której mieścić się będzie parking. Obecnie teren jest niezagospodarowany, oczyszczony pod budowę, i ogrodzony. Na terenie tym znajdują się zieleń wysoka i krzewy.
Organ podkreślił, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, nie zgłaszając uwag czy braków dokumentacji (w tym, uwag do wyników inwentaryzacji przyrodniczej). Podobnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] r. zaopiniował pozytywnie i określił warunki realizacji przedsięwzięcia.
Organ zaznaczył, że z uwagi na okoliczność, iż miejsce inwestycji znajduje się w obszarze zurbanizowanym nie występują na nim gatunki chronione. Nie jest to również teren atrakcyjny dla bytowania fauny. Zgodnie z zapisami Waloryzacji Przyrodniczej Województwa (BKP,[...] r.) teren, na którym realizowane ma być przedsięwzięcie znajduje się poza wyznaczonymi formami ochrony przyrody, jak również brak jest siedlisk przyrodniczych, stanowisk fauny i flory podlegających ochronie. Nadto inwestycja zlokalizowana jest poza strefami ochronnymi ujęć wód powierzchniowych i podziemnych.
Organ wskazał na możliwe zagrożenia dla środowiska gruntowo-wodnego na etapie budowy przedsięwzięcia, ewentualnie na etapie jego likwidacji. Dokonał także ustaleń w zakresie sposobu postępowania z odpadami jak również w zakresie oddziaływania akustycznego na etapie realizacji inwestycji oraz w fazie jej eksploatacji (wskazując na przyjęte rozwiązania zmierzające do ograniczenia przekroczeń w tym zakresie). Przyjmując, że w trakcie robót budowlanych wystąpi niezorganizowana emisja gazów i pyłów do powietrza, która ustąpi po zakończeniu prac organ wskazał na sposób postępowania w celu zminimalizowania ich oddziaływania.
Organ odwoławczy w oparciu o raport uznał, że przedsięwzięcie w fazie eksploatacji nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń dwutlenku siarki, tlenków azotu, pyłu PM-10. Nadto z uwagi na rodzaj i ilość emisji do środowiska nie istnieje możliwość oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszary położone poza granicami Polski zarówno na etapie realizacji, eksploatacji jak i ewentualnej likwidacji. Z tego względu przedsięwzięcie nie będzie źródłem transgranicznego oddziaływania a jego wpływ będzie miał tylko zasięg lokalny.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie spowoduje naruszenia obowiązujących norm ochrony środowiska oraz nie pogorszy istniejącego stanu środowiska pod warunkiem zachowania parametrów technicznych i technologicznych objętych analizą w toku niniejszego postępowania. Jednocześnie z uwagi na rodzaj i charakterystykę planowanego przedsięwzięcia nie istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze oddziaływania inwestycji. Posiadane dane pozwalają na wystarczającą ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w związku z czym brak było podstaw do nakładania obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko.
Kolegium wyjaśniło, że brak jest podstaw do kwestionowania zapisów wynikających z treści raportu, a zatem brak jest konieczności wzywania inwestora do przedłożenia uzupełnienia raportu.
W ocenie organu - Prezydent Miasta zasadnie i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa i przebudowa Centrum Handlowo-Rozrywkowego przy ul. [...] Ze wskazanych wyżej względów brak jest również podstaw do kwestionowania prawidłowości postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły S. (skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Sz 118/15) oraz S. (skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Sz 117/15).
Jako pierwsze wiosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu złożyło S. . W odpowiedzi na wspomniany wniosek (złożony w dniu [... r.) organ I instancji poinformował Stowarzyszenie o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu najpierw telefonicznie (w dniu [...] r.), a następnie pisemnie (pismo z dnia [...] r.).
Natomiast wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu S. wpłynął do organu II instancji w dniu [...] r. Ponieważ decyzja Kolegium została wydana w dniu [...] r. zatem rozpoznanie tego zgłoszenia przed wydaniem decyzji nie było możliwe.
S. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] . (znak[...] ) i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] . (znak [...] ) oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, a nadto o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów załączonych do skargi, a w tym z opinii: biegłego sądowego dr A. K. oraz opinii rzeczoznawcy majątkowego E. M. a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a w tym wpisu sądowego i kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło:
Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wadliwe przyjęcie, że przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez wadliwe (niepełne) dokonanie kwalifikacji przedsięwzięcia, a w efekcie wadliwe (niepełne) przeprowadzenie OOŚ;
Naruszenie art. 6 ust. 2. Prawa ochrony środowiska statuującego zasadę przezorności, poprzez niepełne zbadanie wpływu przedsięwzięcia na środowisko,
Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a i art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 140. K.p.a., poprzez wadliwe ustalenie okoliczności związanych z występowaniem na nieruchomości obszarów chronionych i gatunków chronionych; a także nieodniesienie występowania gatunków chronionych do przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji;
Niewłaściwe zastosowanie art. 62 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez pominięcie występowania na nieruchomości gatunków chronionych, obszarów chronionych i położonego w sąsiedztwie zabytku;
Błędną wykładnię przepisu art. 33 ust. 1 pkt 7 oraz art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c i pkt 11 lit. a, b i c ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez wadliwe przyjęcie, że postępowanie z udziałem społeczeństwa było przeprowadzone prawidłowo;
Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz art. 66 ust. 1 i 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że Raport oddziaływania przedsięwzięcia jest sporządzony prawidłowo;
Niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organy I i II instancji analizy porównawczej wariantu wnioskowanego i wariantu alternatywnego przedsięwzięcia;
Naruszenie art. 31 § 5 K.p.a. i art. 8 K.p.a. oraz art. 107 § 3 i art. 140. K.p.a. i art. 15 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wzięcia pod rozwagę przedstawionego przez S. poglądu oraz bez wyjaśnienia i odniesienia się do podniesionych tam okoliczności - mimo uprzedniego wyrażenia przez organ odwoławczy zgody na przedstawienie takiego poglądu; a przez to naruszenie także prawa do właściwej i skutecznej procedury odwoławczej;
Błędną wykładnię przepisu art. 10 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że organ I instancji nie miał obowiązku poinformowania Stowarzyszenia o zakończeniu postępowania dowodowego i uniemożliwienia końcowego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
Naruszenie art. 89 § 1 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy oraz nierozpoznanie złożonego wniosku o przeprowadzenie takiej rozprawy;
Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 33 § 3 K.p.a. w zw. z art. 61 § 1 K.p.a. - poprzez uznanie za skutecznie złożony wniosek przy wadliwie udzielonym pełnomocnictwie oraz wadliwe konwalidowanie braków pełnomocnictwa na etapie postępowania odwoławczego;
Naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i art. 28 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. - poprzez zaniechanie zbadania interesu prawnego wnioskodawcy w uzyskaniu decyzji środowiskowej;
Niezastosowanie przepisu art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 140 K.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez organ odwoławczy w jakim zakresie zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w Raporcie oddziaływania przedsięwzięcia oraz niepoddanie kontroli instancyjnej w jakim zakresie powyższe zostało ustalone przez organ I instancji;
Błędną wykładnię przepisu art. 49 K.p.a., a przez to naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 49 K.p.a. oraz art. 109 § 1 K.p.a. w stosunku do pozostałych stron tego postępowania - poprzez wadliwe przyjęcie, że obwieszczenia nie muszą być opublikowane przez okres 14 dni by mogły być uznane za skutecznie doręczone;
Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 26 § 2 K.p.a. - poprzez wadliwe przyjęcie, że złożenie przez Stowarzyszenie wniosku z dnia [...] r. o wyłączenie organu nie obligowało organu I instancji do wstrzymania się z wydaniem decyzji do czasu rozpoznania tego wniosku przez organ odwoławczy;
Błędną wykładnię przepisu art. 10 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że organ I instancji nie miał obowiązku poinformowania stron postępowania o:
a. przyłączeniu się Stowarzyszenia do prowadzonego postępowania,
b. złożeniu przez Stowarzyszenie wniosku o wyłączenie organu i wyznaczenie innego organu.
Drugie ze skarżących S. - wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. (znak[...] ) i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. (znak[...] ) oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji a nadto o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów załączonych do skargi, a w tym z opinii sporządzonej przez biegłego sądowego - rzeczoznawcę dr A. K. a także o zasądzenie zwrotu, kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło:
I. Obrazę prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
Naruszenie art. 31 § 5 K.p.a. i art. 8 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wzięcia pod rozwagę przedstawionego przez skarżące S. " poglądu oraz bez wyjaśnienia i odniesienia się do podniesionych tam okoliczności - mimo uprzedniego wyrażenia przez organ odwoławczy zgody na przedstawienie takiego poglądu, a przez to naruszenie także prawa do właściwej i skutecznej procedury odwoławczej;
Naruszenie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 44 ust. 1. ustawy środowiskowej i art. 10 § 1 K.p.a., poprzez wydanie decyzji przed rozpoznaniem złożonego przez Stowarzyszenie zgłoszenia udziału w tym postępowaniu, które złożone zostało w terminie wyznaczonym na przedstawienie poglądu, a przez to pozbawienie Stowarzyszenia możliwości działania w sprawie;
Naruszenie art. 109 § 1 K.p.a., poprzez niedoręczenie skarżącemu Stowarzyszeniu decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie - mimo zgłoszenia udziału w tym postępowaniu;
Naruszenie art. 89 § 1 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy oraz nierozpoznanie złożonego przez Stowarzyszenie wniosku o przeprowadzenie takiej rozprawy;
Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 33 § 3 K.p.a. w zw. z art. 61 § 1 K.p.a. poprzez uznanie za skutecznie złożony wniosek przy wadliwie udzielonym pełnomocnictwie oraz wadliwe konwalidowanie braków pełnomocnictwa na etapie postępowania odwoławczego;
Niezastosowanie przepisu art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 140 K.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez organ odwoławczy w jakim zakresie zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz niepoddanie kontroli instancyjnej w jakim zakresie powyższe zostało ustalone przez organ I instancji;
II. Obrazę prawa materialnego, to jest:
Błędną wykładnię przepisu art. 33 ust. 1 pkt 7 oraz art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c i pkt 11 lit. a, b i c ustawy środowiskowej, poprzez wadliwe przyjęcie, że postępowanie z udziałem społeczeństwa było przeprowadzone prawidłowo;
Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a i art. 62. ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 140 K.p.a., poprzez wadliwe ustalenie okoliczności związanych z występowaniem na nieruchomości obszarów chronionych i gatunków chronionych; a także nieodniesienie występowania gatunków do przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji przez organ II instancji;
Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz ust. 66 ust. 1 i 6 ustawy środowiskowej w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że Raport oceny oddziaływania na środowisko jest sporządzony prawidłowo;
Niewłaściwe zastosowanie art. 62 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy środowiskowej, poprzez pominięcie występowania na nieruchomości obszarów chronionych i gatunków chronionych;
5. Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, poprzez wadliwe przyjęcie, że przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
Niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organy I i II instancji analizy porównawczej wariantu wnioskowanego i wariantu alternatywnego przedsięwzięcia;
Niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy środowiskowej - poprzez nieprzeanalizowanie i niezbadanie, czy w miejscy przeznaczonym pod nową zabudowę nie występuje pole elektromagnetyczne o natężeniu przekraczającym normy właściwe dla miejsc dostępnych dla przebywania ludzi.
W uzasadnieniu skargi skarżące Stowarzyszenie wskazało, że wnosi skargę w trybie art. 44 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235). Podkreśliło, że mimo zgłoszenia przez Stowarzyszenie chęci udziału w sprawie, organ odwoławczy wniosku tego nie rozpoznał, wydał decyzję, a decyzji tej nie doręczył Stowarzyszeniu. Z uwagi na powyższe S. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie liczonym od doręczenia decyzji poprzez publiczne obwieszczenie organu, dokonane w trybie art. 49 K.p.a.
W odpowiedzi na powyższe skargi, organ wniósł o ich oddalenie ustosunkowując się szczegółowo do zawartej w nich argumentacji.
Pismem z dnia [...] r. S. wniosło o przeprowadzenie dowodu z "opinii Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r.". Pismo zawierające stanowisko Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] r. zostało skierowane do ww. Stowarzyszenia w związku z pismem jego przedstawiciela T. K. z dnia [...] r. dotyczącym wyjaśnienia kwestii "czy w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, prowadzonej przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie obiektu kubaturowego w postaci centrum handlowego – konieczne jest zbadanie i przeanalizowanie, czy skumulowane pole elektromagnetyczne wytwarzane przez pobliskie stacje bazowe telefonii komórkowej przekroczy lub nie przekroczy dopuszczalnych norm przewidzianych dla miejsc przebywania ludzi".
W odpowiedzi na skargi – pismem z dnia [...] r. - uczestnik G wniosła o ich oddalenie, odnosząc się szczegółowo do zarzutów podnoszonych w skargach S.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wydanym na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r., połączono sprawy o sygn. akt II SA/Sz 118/15 i II SA/Sz 117/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy – pod sygn. akt II SA/Sz 117/15.
Po zamknięciu rozprawy, na której odroczono termin ogłoszenia orzeczenia do dnia 3 września 2015 r. S. pismem z dnia [...] r. wniosło o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do tego pisma, a także przeprowadzenia dowodu z decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr[...] , zezwalających na usunięcie drzew i krzewów w związku z realizacją inwestycji, znajdujących się w aktach sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II SA/Sz 932/15 (na skutek innej skargi), a nadto o rozważenie ponownego otwarcia rozprawy.
Stowarzyszenie do pisma dołączyło "opinię eksperta przyrodniczego – specjalisty ornitologa K. P." i kopię decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., zezwalającej wnioskodawcy na zniszczenie gniazda sójki (po potwierdzeniu przez ornitologa braku zasiedlenia gniazda przez ptaki).
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skargi okazały się nieuzasadnione.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności z prawem nie dała podstaw do uznania, że wydana została ona z naruszeniem prawa.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, podobnie jak i organ I instancji nie miał wątpliwości, że będący przedmiotem postępowania wniosek inwestora G. akcyjnej zasługiwał na uwzględnienie.
W ocenie Sądu organy prowadząc powyższe postępowanie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.
Przedmiotem sprawy wywołanej skargami S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta - ustającą środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowie i przebudowie C. przy ul. [...]
Materialnoprawną podstawę wydania powołanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.).
Stosownie do art. 71 ust. 1 cytowanej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie wskazanej wyżej decyzji jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku).
Jak wynika z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 63 ust. 4 cytowanej ustawy, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397 ze zm.). W przedmiotowej sprawie, rzecz dotyczy inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie centrum handlowo - rozrywkowego sklasyfikowanej jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - wymienione w § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 1 pkt 54 oraz pkt 56 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.), tj. przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu przedsięwzięć realizowanych lub zrealizowanych wymienionych w § 3 ust. 1, jeżeli ta rozbudowa, przebudowa lub montaż spowoduje osiągnięcie progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone; centra handlowe wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a - przy czym przez powierzchnię użytkową rozumie się sumę powierzchni zabudowy i powierzchni zajętej przez pozostałe kondygnacje nadziemne i podziemne mierzone po obrysie zewnętrznym rzutu pionowego obiektu budowlanego; a nadto garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 50, 52-55 i 57, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż: 0,5 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a - przy czym przez powierzchnię użytkową rozumie się sumę powierzchni zabudowy i powierzchni zajętej przez pozostałe kondygnacje nadziemne i podziemne mierzone po obrysie zewnętrznym rzutu pionowego obiektu budowlanego.
Zdaniem S. taka kwalifikacja jest nieprawidłowa. W jego ocenie, wniosek i Raport kwalifikują przedsięwzięcie jako określone w § 3 ust. 2 pkt 2 w związku z ust. 1 pkt 54 oraz pkt 56 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z 9 lutego 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213 poz. 1397 ze zm.). Organ I instancji wyeliminował z jego opisu § 3 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia (przełom str. 5/6 decyzji), czego jednak nie wyjaśnił, zaś organ odwoławczy zmiany tej nie zweryfikował.
O ile można się zgodzić ze skarżącym, że organ I instancji określając w uzasadnieniu decyzji kwalifikację przedsięwzięcia pominął § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o tyle chybionym okazał się zarzut braku weryfikacji powyższego przez organ odwoławczy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania dokonał ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zakwalifikował przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – stosownie do treści § 3 ust. 2 pkt 2 w związku z § 3 ust. 1 pkt 54 oraz pkt 56 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z 9 lutego 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (strona 6 decyzji).
Nie sposób też zgodzić się ze skarżącym, że dokonana kwalifikacja przedsięwzięcia jest niepełna i zawężona w stosunku do rzeczywistego zakresu. Zdaniem skarżącego, w ramach zamierzenia planuje się bowiem także:
* budowę dróg publicznych - co podpada pod § 3 ust. 1 pkt 60 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, przy czym budowę drogi potwierdzają zapisy w: charakterystyce przedsięwzięcia,
* budowę w nowym miejscu publicznej infrastruktury technicznej wskutek:
przełożenia sieci kanalizacji sanitarnej Ø 200 - co podpada pod § 3 ust. 1 pkt 79 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., a także przełożenia sieci kanalizacji deszczowej Ø 500 - co podpada pod § 3 ust. 1 pkt 79 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia.
Jak słusznie wskazało Kolegium, przedsięwzięcie nie może być kwalifikowane z § 3 ust. 1 pkt 60, 68 i 79 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, bowiem droga ma poniżej 1 km, przekładana sieć wodociągowa nie jest siecią magistralną, natomiast przekładane sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej nie są dłuższe niż 1 km. Pogląd skarżącego jakoby znaczenie miała cała długość drogi i sieci kanalizacyjnych a nie jedynie jej przebudowywany fragment stanowi jedynie dowolną interpretację wymienionych przepisów i w żadnym razie nie znajduje odzwierciedlania w ich treści. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zarówno w § 3 ust. 1 pkt 60 jak i w § 3 ust. 1 pkt 79 cytowanego rozporządzenia posłużono się pojęciem "całkowitej długości przedsięwzięcia", a zatem nie może być mowy o całkowitej długości sieci kanalizacji czy drogi. Nie sposób przyjąć, że wykonane już wcześniej odcinki kanalizacji czy drogi także stanowią część "przedsięwzięcia" skoro powstały niezależnie od niego, jako odrębne inwestycje.
Jak słusznie wskazał organ, dzieleniu jednego przedsięwzięcia na kilka przedsięwzięć realizowanych w tym samym czasie, w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji służy przepis art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zgodnie z którym – przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin, przy czym przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Trudno mówić o powiązaniu istniejących odcinków drogi czy kanalizacji, skoro zostały wykonane w ramach innego przedsięwzięcia i służyły innym celom (gdy powstawało centrum Galaxy funkcjonował jeszcze hotel Neptun wobec czego nie mogło być mowy o planowaniu rozbudowy tego centrum w obecnym kształcie).
Odnosząc się do kolejnych zarzutów podnoszonych przez S. należy zauważyć, że ww. Stowarzyszenie, zarzucając zaskarżonej decyzji błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wadliwe przyjęcie, że przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazało, że zgodność z planem ustalona została w sposób warunkowy i niejednoznaczny. Wydział Urbanistyki Urzędu Miasta pismem z 25 lutego 2014 r. stwierdził bowiem, że przedsięwzięcie jest częściowo sprzeczne z planem; a następnie pismem z [...] r., że dla działki [...] obr. [...] będzie zgodne z planem, "o ile będzie spełniało zapis planu określony w § 25 ust. 3 pkt 15" tego planu zaś dla działki [...] obr. [...] będzie zgodne z planem w zakresie planowanej drogi publicznej, "o ile zawiera się w granicach terenu elementarnego [...] ".
W ocenie Sądu powyższą argumentację należy uznać za nietrafną. Co prawda istotnie w piśmie Wydziału Urbanistyki Urzędu Miasta z dnia [...]r. wskazano, że przedsięwzięcie będzie zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego (dla działek [...]) o ile spełnione zostaną warunki wymienione w tym piśmie, jednakże nie ulega wątpliwości, że zgodnie z obowiązującym na przedmiotowym terenie planem zagospodarowania przestrzennego (zawartym w Uchwale Nr XXXIV/998/13 Rady Miasta Szczecin z dnia 14 października 2013 r.w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Śródmieście Północ - Centrum - Wyzwolenia" w Szczecinie (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2013 r., poz. 3832), teren, na którym położona ma być inwestycja znajduje się w granicach terenów elementarnych [...]- teren usług, w tym usługi handlu o powierzchni sprzedaży powyżej [...] m2 (działki nr[...] ) oraz [...]- teren drogi publicznej - ulica dojazdowa (dz. nr [...] obręb [...]). Jednocześnie, z informacji przedstawionych przez inwestora wynika jednoznacznie, że inwestycja na działkach nr [...] związana z budową drogi dojazdowej ma się pokrywać z granicami terenu elementarnego [...] W tej sytuacji nie sposób mówić o niezgodności przedsięwzięcia z planem zagospodarowania przestrzennego. O takiej niezgodności nie mogą bowiem stanowić wątpliwości skarżącego wynikające z pisma Wydziału Urbanistyki Urzędu Miasta , skoro zostały one wyjaśnione przez organ, a przy tym Stowarzyszenie samodzielnie nie określa konkretnych powodów ewentualnej niezgodności z planem.
Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji także naruszenie art. 6 ust. 2. Prawa ochrony środowiska statuującego zasadę przezorności, poprzez niepełne zbadanie wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie nie zbadano wpływu przedsięwzięcia na istniejące siedlisko przyrodnicze i ostoję przyrody - stanowiącą miejsce bytowania sześciu gatunków ptaków, które podlegają ochronie ścisłej - tj. sikora bogatka, sikora modra, sikora uboga, wróbel, kos i rudzik. Przedmiotowy teren podlega ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody jako siedlisko i przyrodnicze o znaczeniu priorytetowym w Unii Europejskiej oraz jest szczególnie cenny pod względem przyrodniczym w zurbanizowanym terenie.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko należy uznać za nieuzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 5 pkt 12 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627), ostoja oznacza - miejsce o warunkach sprzyjających egzystencji roślin, zwierząt lub grzybów zagrożonych wyginięciem lub rzadkich gatunków. Z kolei w myśl art. 5 pkt 18 tej ustawy, siedlisko roślin, siedlisko zwierząt lub siedlisko grzybów oznacza - obszar występowania roślin, zwierząt lub grzybów w ciągu całego życia lub dowolnym stadium ich rozwoju.
Nie ulega wątpliwości, że znajdujący się w centrum miasta – obecnie ogrodzony i oczyszczony pod budowę - teren, na którym znajduje się płyta fundamentowa rozebranego hotelu N. - otoczony ze wszystkich stron wielopiętrowymi budynkami mieszkalnymi, budynkami biurowymi, hotelowymi, parkingami a także budynkami centrum handlowego - nie stanowi miejsca sprzyjającego egzystencji roślin, zwierząt czy grzybów zagrożonych wyginięciem lub rzadkich gatunków.
Należy przy tym podkreślić, że w trakcie oględzin dokonanych w [...] r. na potrzeby raportu oddziaływania na środowisko – nie stwierdzono na analizowanym terenie gniazd lub innych schronień chronionych gatunków zwierząt. Fakt, że w tym czasie widziano w tej okolicy ptaki opisywane przez Stowarzyszenie – powszechnie występujące na terenie S. – nie oznacza z pewnością, że można tu mówić o siedliskach tych ptaków. Należy też zaznaczyć, że zgodnie z zapisami Waloryzacji Przyrodniczej Województwa (BKP, [...]r.) teren, na którym realizowane ma być przedsięwzięcie znajduje się poza wyznaczonymi formami ochrony przyrody, jak również brak jest siedlisk przyrodniczych, stanowisk fauny i flory podlegających ochronie – na co wskazał Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, uzgadniając realizację przedsięwzięcia postanowieniem z dnia [...] r.
Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie - w raporcie stwierdzono, że w okresie rozbudowy "wpływ na zdrowie osób postronnych będzie ograniczony przestrzennie (maksymalnie do kilkuset metrów od placu budowy) i czasowo (do okresu prowadzenia prac budowlano-montażowych)". Zarazem przewiduje się okres realizacji budowy ok. [...] miesięcy. Powyższe oznacza zdaniem skarżącego, że w okresie ok. 16 miesięcy budowy wystąpi bliżej niesprecyzowany i nieprzeanalizowany wpływ na zdrowie osób w promieniu do kilkuset metrów od placu budowy. Mając na względzie, że w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcie znajdują się wysokie budynki mieszkalne - oznacza to, że mieszkańcy tych budynków mają być narażeni przez okres ok. 16 miesięcy na oddziaływanie związane z prowadzoną budową, która według założeń wywrze wpływ na ich zdrowie.
Jak słusznie podniosło – w odniesieniu do powyższej kwestii - Kolegium, podstawową zasadą mającą zastosowanie przy ocenie przez organy administracji możliwych oddziaływań przedsięwzięć jest tzw. zasada przezorności, uregulowana w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.). Zgodnie ze wspomnianym przepisem, kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. W związku z tym celem ograniczenia negatywnego wpływu inwestycji na etapie jej budowy a także na etapie eksploatacji, decyzją organu I instancji na inwestora nałożono określone obowiązki związane m.in. z minimalizacją emisji gazów i pyłów, a także emisji hałasu. Między innymi w decyzji tej wskazano, że oddziaływanie akustyczne w fazie realizacji może powodować okresową emisję wysokiego poziomu hałasu. W związku z tym koniecznym jest by prace budowlane emitujące wysoki poziom hałasu prowadzić w porze dziennej, ograniczając ich wykonywanie w godzinach wieczornych oraz podczas prowadzenia prac od strony zabudowy mieszkaniowej. Należy również zastosować dodatkowe zabezpieczenia akustyczne. Oddziaływanie akustyczne w fazie eksploatacji związane będzie z pracą urządzeń klimatyzacyjnych i ruchem komunikacyjnym. W związku z tym przekroczenia poziomu hałasu mogą występować na wysokości [...] m od poziomu terenu. Celem ograniczenia przekroczeń na wysokości [...] m przyjęto rozwiązanie w postaci ogrodzenia pełnego o grubości ok. [...] cm i wysokości [...] m z kształtek ogrodzeniowych, lico łupane, wypełnione betonem, ze stelażem metalowym z obu stron pod roślinność pnącą ozdobną. W celu ograniczenia przekroczeń na wysokości [...] m zaproponowano rozwiązania w postaci osłon producenta centrali wentylacyjnych i wentylatorów umiejscowionych na dachu. Dodatkowo przewiduje się zamontowanie paneli dźwiękochłonnych systemowych do wysokości [...] m pomiędzy źródłami dźwięku a projektowaną attyką (attyka do wysokości [...] m) co ograniczy ryzyko rozprzestrzeniania się hałasu. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że tego typu rozwiązanie skutecznie obniży poziom emitowanego hałasu poniżej dopuszczalnego poziomu hałasu określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112). Na wysokości 4 m nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu, w związku z czym nie jest uzasadnione stosowanie działań zapobiegawczych. W trakcie robót budowlanych wystąpi niezorganizowana emisja gazów i pyłów do powietrza, która ustąpi po zakończeniu prac. W celu zminimalizowania oddziaływania prace prowadzone będą wyłącznie w porze dziennej (godz. 6:00 do 18:00), zaś w godzinach wieczornych (godz. 18:00 do 22:00) w ograniczonym zakresie za wyjątkiem prac, dla których konieczne jest zachowanie ciągu technologicznego.
Mając na uwadze powyższe nie sposób zarzucać organowi, że nie wziął pod uwagę wpływu inwestycji na mieszkańców okolicznych budynków. Okoliczność, że budowa ma trwać około 16 miesięcy w żadnym razie powyższej oceny nie zmienia. Za oderwaną od realiów należy uznać sugestię skarżącego, że inwestycja nie może być realizowana z uwagi na wyżej wymieniony 16-miesięczny okres trwania budowy. Jak słusznie wskazał organ, akceptacja przedstawionej przez Stowarzyszenie interpretacji zasady przezorności w praktyce wyłączałaby możliwość prowadzenia jakichkolwiek prac budowlanych na terenach zabudowanych z uwagi na możliwość negatywnego wpływu na mieszkańców.
Podnosząc zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a i art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 140 K.p.a. skarżące Stowarzyszenie wskazało na wadliwe - w jego ocenie - wyjaśnienie, ustalenie i zweryfikowanie okoliczności związanych z występowaniem na nieruchomości obszarów chronionych i gatunków chronionych oraz niepoddanie twierdzeń raportu i organu I instancji żadnej weryfikacji, a także wadliwe odstąpienie od przeprowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej oraz nieodniesienie gatunków chronionych do przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji.
S. podniosło, że wedle organu odwoławczego zidentyfikowane okazy roślin nie podlegają ochronie gatunkowej, bowiem nie są pochodzenia dzikiego - jednakże bez odpowiednich badań nie można tego stwierdzić. Brak jest także wskazania w raporcie jakie i ile okazów roślin (krzewów i drzew) miałoby zostać wyciętych oraz jakie będzie oddziaływanie przedsięwzięcia na te rośliny, a także jakie będą skutki wycięcia drzew i krzewów dla istniejących tam siedlisk przyrodniczych. S. wskazywało organowi odwoławczemu na brak inwentaryzacji przyrodniczej (pkt 8 poglądu) i wykazało konieczność jej złożenia - do czego organ odwoławczy w żaden sposób się nie odniósł (a złożony pogląd w całości pominął).
W ocenie Sądu powyższą argumentację skarżącego należy uznać za nietrafną. S. wskazując na potrzebę wykazania pochodzenia bliżej nie określonych drzew oraz bluszczu podniosło, że brak jest dowodów na to, że zostały one celowo posadzone jednocześnie nie wskazało konkretnych argumentów przemawiających przeciwko takiej ich kwalifikacji.
Pominęło także okoliczność, że kwestie te były przedmiotem analizy przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który postanowieniem z dnia [...] r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia określając warunki jego realizacji. W postanowieniu tym przyjął on (o czym była już mowa powyżej), że zgodnie z zapisami Waloryzacji Przyrodniczej Województwa miejsce realizacji inwestycji znajduje się poza wyznaczonymi formami ochrony przyrody jak również na którym brak jest siedlisk przyrodniczych, stanowisk gatunków fauny i flory podlegających ochronie. Organ uzgadniający wziął przy tym pod uwagę, że faza realizacji inwestycji obejmuje usunięcie drzew kolidujących z obiektem.
Należy tez podkreślić, że stanowisko to Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził w oparciu o przedstawioną dokumentację, w tym także raport o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Dokumentację tę uznał za kompletną wobec czego nie wskazywał na potrzebę jej uzupełniania w jakimkolwiek zakresie w tym także o ewentualną inwentaryzację przyrodniczą.
Odnosząc się do argumentu braku ustosunkowania się przez organ odwoławczy do stanowiska drugiego ze skarżących S. " – w tym także w zakresie potrzeby sporządzenia waloryzacji przyrodniczej, należy podkreślić, że stanowisko to wpłynęło do organu w dniu [...] r. zaś decyzja Kolegium została wydana w dniu [...] r. zatem odniesienie się do argumentacji, którą nadesłano po wydaniu decyzji nie było możliwe. Należy przy tym zaznaczyć, że wbrew poglądowi skarżących organ po wydaniu postanowienia z dnia [...] r. o wyrażeniu zgody na przedstawienie przez S. poglądu w niniejszej sprawie (w terminie czternastu dni) powstrzymał się z wydaniem decyzji nie tylko przez wspomniane 14 dni ale jeszcze przez kilka kolejnych dni (odpis postanowienia doręczono 3 listopada 2014 r., a zatem 14 dni upłynęło w dniu 17 listopada 2014 r.).
Skarżące Stowarzyszenie podniosło, że składana obecnie opinia, sporządzona przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym z wieloletnim stażem, rzeczoznawcę, inspektora nadzoru, doktora nauk przyrodniczych A. K., obala twierdzenia raportu oraz przyjętą w ślad za nimi ocenę organów obu instancji o braku występowania gatunków chronionych i wpływu na te gatunki. Stowarzyszenie zaznaczyło, że we wspomnianej opinii wskazano m.in., iż w czasie inwentaryzacji zasobów roślinności drzewiastej w granicach w.w. działek przy ul. [...]zinwentaryzowano sześć gatunków ptaków, które podlegają ochronie ścisłej w rozumieniu treści załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014r. poz. 1348). Po przeprowadzeniu uzupełniającej konsultacji ze specjalistą z zakresu ornitologii stwierdza się, że ww. gatunki ptaków zasiedlające obszar działki przy ul. [...] znajdują w roślinność drzewiastej właściwe warunki życiowe. Przepisy ustawy o ochronie przyrody określają szczególne wymogi ochrony dla ww. form. Istnienie tych siedlisk zostało całkowicie pominięte w toku postępowania, a to z powodu podania w raporcie błędnych informacji o ich braku.
Zdaniem skarżącego, występowanie gatunków podlegających ochronie zbadać należało także według wykazu obwiązującego na dzień wydawania decyzji - a zatem według obowiązującego stanu prawnego.
Z takim stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić. Należy podkreślić raz jeszcze, że powyższe okoliczności były analizowane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska który uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Podnosząc, że organ odwoławczy nie odniósł się do zmian wykazów gatunków podlegających ochronie, skarżące Stowarzyszenie nie wskazało czy zmiany te mają znaczenie w przypadku analizowanej inwestycji, przy czym podkreślić należy, że wykazy zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 9 października 2014 r w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz. U. z 2014 r., poz. 1409), w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 7 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2014 r., poz. 1348), a także w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 16 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz.U. z 2014 r., poz. 1408) są w znacznej mierze tożsame z wykazami obowiązującymi przed ich wejściem w życie, przy czym brak jest istotnych różnic w zakresie gatunków wymienianych przez skarżące Stowarzyszenie.
Zważywszy na to, że opinia, sporządzona przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym doktora nauk przyrodniczych A. K. (na którą powołuje się Stowarzyszenie) została dołączona do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie ulega wątpliwości, że organ ten nie miał możliwości ustosunkowania się do niej w zaskarżonej decyzji. Sąd zaś stosownie do art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie miał podstaw do przeprowadzenia dowodu z tej opinii. W ocenie Sądu Raport jest prawidłowy i kompletny, został przez organ prawidłowo – zgodnie z art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. oceniony, a zatem nie istniała podstawa prawna do uznania decyzji za wadliwą z tego powodu, że strona weszła w posiadanie wspomnianej opinii już po wydaniu decyzji ostatecznej.
Z przyczyn omówionych powyżej brak jest także podstaw do uwzględnienia kolejnego zarzutu - niewłaściwego zastosowania art. 62 ust. 1. pkt 1, 2 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez pominięcie występowania na nieruchomości gatunków chronionych, obszarów chronionych i położonego w sąsiedztwie zabytku.
Zdaniem skarżącego, konsekwencją wadliwie sporządzonego raportu jest wadliwe określenie, analiza i ocena przez organy obu instancji bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa powyżej – a przez to niewłaściwe zastosowanie art. 62 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 cytowanej ustawy. U podstaw wadliwego określenia, analizy i oceny powyższego legło w szczególności pominięcie występowania w sąsiedztwie przedsięwzięcia zabytku oraz na samej nieruchomości – ostoi przyrody, siedliska zwierząt chronionych oraz pominięcie, że teren jest szczególnie cenny pod względem przyrodniczym, podlega ochronie m.in. jako ostoja i siedlisko przyrodnicze, w tym o znaczeniu priorytetowym.
Jak już wcześniej wskazano brak jest podstaw do traktowania terenu inwestycji jako ostoi przyrody czy siedliska zwierząt chronionych a także jako terenu szczególnie cennego pod względem przyrodniczym. Dokonując analizy raportu pod tym kątem Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozważył powyższe kwestie szczegółowo w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2014 r.
W szczególności wskazał, że z uwagi na fakt, iż miejsce inwestycji zlokalizowane jest w terenie zurbanizowanym, nie jest to obszar występowania gatunków chronionych, jak również teren atrakcyjny dla bytowania fauny. Ze względu na lokalizację inwestycji na ternach przekształconych antropogenicznie oraz znaczne oddalenie od obszarów Natura 2000 przedzielone terenami zabudowanymi, planowana inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na cel i przedmiot ochrony ww. obszarów oraz na spójność i integralność obszarów Natura 2000. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w oparciu o dołączone do wniosku dokumenty, stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie spowoduje naruszenia obowiązujących norm ochrony środowiska oraz nie pogorszy istniejącego stanu środowiska, pod warunkiem zachowania parametrów technicznych i technologicznych, dla których przeprowadzono analizę w załączonym do wniosku raporcie, spełniając szereg zaleceń w nim zawartych oraz spełniając warunki realizacji przedsięwzięcia określone w tym postanowieniu. Zaznaczył przy tym, że posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwoliły wystarczająco ocenić jego oddziaływanie na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie znajdując podstaw do wzywania do uzupełnienia przedstawionych informacji czy nadsyłania dodatkowych dokumentów (np. inwentaryzacji przyrodniczych), wydał postanowienie z dnia 18 czerwca 2014 r., w którym uzgodnił omawiane przedsięwzięcie określając jednocześnie warunki jego realizacji. Z treści postanowienia wynika przy tym, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wziął pod uwagę okoliczność, że faza realizacji przedsięwzięcia obejmuje usunięcie drzew kolidujących z obiektem. Posiadał również wiedzę co do gatunków roślin występujących na tym terenie.
Należy podkreślić, że Kolegium oparło swoje ustalenia m.in. właśnie o stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecnie zawarte we wspomnianym postanowieniu. Kolegium zobowiązane było przy tym do wzięcia pod uwagę tego stanowiska ze względu na treść art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2013 r., poz. 1235), zgodnie z którym - jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę m.in. wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 tej ustawy. Z kolei w myśl art. 77 ust. 1 cytowanej ustawy, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego (art. 77 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy).
Odnosząc się do zarzutu pominięcia występowania w sąsiedztwie przedsięwzięcia zabytku, należy zgodzić się z Kolegium, że wpisana do rejestru zabytków kamienica znajdująca się przy ul. [...] - położona na działce [...] znajduje się za istniejącym parkingiem G. a zatem nie graniczy z terenem na którym powstanie przedmiotowa inwestycja wobec czego trudno mówić o wpływie inwestycji na ten zabytek. Wspomniana kamienica graniczy z terenem istniejącego już obiektu G. (wielopoziomowego parkingu), na którym nie przewiduje się prowadzenia prac związanych z rozbudową czy przebudową.
Za nietrafny należy, zdaniem Sądu, uznać także zarzut błędnej wykładni przepisu art. 33 ust. 1 pkt 7 oraz art. 3. ust. 1 pkt 8lit. c i pkt 11 lit. a, b i c ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez wadliwe przyjęcie, że postępowanie z udziałem społeczeństwa było przeprowadzone prawidłowo.
Stowarzyszenie podniosło, że organ przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa w sposób wadliwy, a w efekcie nieskuteczny, ponieważ zamieścił obwieszczenie dla społeczeństwa w internecie w dniu 3 czerwca 2014 r., wskazując, że wnioski i uwagi można składać w ciągu 21 dni od daty publicznego ogłoszenia, tj. od [...] r. Zgodnie jednak z metryką obwieszczenia organ usunął informację o postępowaniu z udziałem społeczeństwa w dniu [...] Z tą chwilą organ usunął obwieszczenie z systemu - zatem usunął je w połowie ostatniego dnia terminu, tj. przedwcześnie, gdyż zgodnie z art. 57 § 1 K.p.a., upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Ponadto organ I instancji przerwał także termin upublicznienia bowiem w trakcie podania obwieszczenia do wiadomości społeczeństwa nastąpiła awaria serwerów organu - skutkująca brakiem dostępu do strony internetowej BIP, a w konsekwencji brakiem możliwości zapoznania się przez społeczeństwo z przeznaczoną dla niego informacją.
Zdaniem Sądu nie sposób zgodzić się z powyższą argumentacją. Jak słusznie wskazało Kolegium, obwieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej było tylko jednym ze sposobów przekazania społeczeństwu informacji o jakiej mowa w cytowanym przepisie. Informacja została bowiem umieszczona także na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Szczecin oraz na miejscu inwestycji i brak jest danych wskazujących na to, że została ona usunięta przed wspomnianym 21-dniowym terminem. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje także przerwa w dostępie do strony internetowej BIP w dniu 13 czerwca 2014 r.
Należy też zwrócić uwagę, że ustawa z dnia 3 października 2008 r. nie zawiera normy prawnej, która wskazywałaby, że naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu winno skutkować bezwzględną eliminacją z obrotu prawnego wydanych rozstrzygnięć. Oznacza to, że ewentualne naruszenie zasad postępowania musi podlegać ocenie, pod kątem ustalenia, czy owe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Obwieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej zostało co prawda usunięte o niewłaściwej godzinie, jednak skoro w dalszym ciągu pozostawało na tablicy ogłoszeń oraz na miejscu inwestycji zatem nadal możliwe było zapoznanie się z jego treścią. O tym, że informacja była dostępna dla społeczeństwa świadczyć może chociażby fakt, że skarżące Stowarzyszenia uzyskały taką informację bez żadnych trudności.
Zdaniem skarżącego wątpliwość budzi także kwestia podania do publicznej wiadomości obwieszczenia informującego o możliwości składania uwag i wniosków. przez społeczeństwo - w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. W jego ocenie, z akt sprawy wynika, że obwieszczenie miało być wywieszone w terenie, co potwierdza zalegające w aktach zdjęcie - jednakże brak jest zapisu gdzie (w jakim miejscu) oraz kiedy (w jakim okresie) było ono wywieszone. W konsekwencji nie można ustalić, czy obwieszczenie było wywieszone w istocie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia oraz, czy było wywieszone we właściwym terminie i przez właściwy okres.
W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z takim stanowiskiem. Jak słusznie wskazuje Kolegium brak jest możliwości zapewnienia 21-dniowego monitoringu obwieszczenia, przy czym przepisy nie wskazują sposobu dokumentowania terminu umieszczenia czy usunięcia obwieszczenia. Na samym obwieszczeniu faktycznie nie zapisano daty jego umieszczenia jednak strona nie przedstawiła żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby, że nastąpiło to w innej dacie niż wskazana przez organ. Jeśli chodzi o miejsce wywieszenia obwieszczenia, to zdjęcie na które powołuje się S. jednoznacznie świadczy o tym, że był to teren planowanej inwestycji (na zdjęciu widoczne jest ogrodzenie dookoła płyty fundamentowej rozebranego hotelu N.).
Zdaniem skarżącego, zachodzą także wątpliwości w zakresie prawidłowości podania do publicznej wiadomości obwieszczenia dla społeczeństwa - jakie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń. Jak wynika z wpisu na obwieszczeniu (w aktach) było ono wywieszone na tablicy ogłoszeń w okresie od [...]r.. Obwieszczenie to zawiera m.in. okres, w jakim można było składać uwagi i wnioski - jednakże daty tam zawarte są przeprawiane w zakresie roku z 2010 na 2014. Nie wiadomo kto i kiedy dokonywał poprawy cyfr, a w szczególności, czy poprawy dokonano przed czy po wywieszeniu. Informacja podana do publicznej wiadomości społeczeństwa zawierała przy tym wadliwą treść, ze względu na naruszenie art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Organ nie wskazał bowiem dopuszczalnego sposobu składania uwag i wniosków. Zamieszczone obwieszczenie wskazywało wyłącznie na możliwość pisemnego składania uwag i wniosków - bowiem wskazano jedynie miejsce, gdzie można je składać. Organ pominął zatem informację o możliwości składania uwag i wniosków w drodze elektronicznej i do protokołu.
Stowarzyszenie podniosło, że na stronie pl-pl.facebook.com w ramach profilu "[...]" aż [...] osób wyraziło swój sprzeciw wobec tego przedsięwzięcia. Choć działania te nie mają znaczenia procesowego, to zdaniem skarżącego trudno przyjąć, że żadna z tych 446 osób nie wyraziłaby stanowiska w toku postępowania z udziałem społeczeństwa, gdyby było ono właściwe.
Zdaniem Sądu słusznie wskazuje Stowarzyszenie, że sposób w jaki poprawiono rok w dacie początkowej i końcowej terminu zapoznania się z dokumentacją dotyczącą przedmiotowego przedsięwzięcia przez społeczeństwo, jak również w dacie początkowej terminu składania uwag i wniosków w tej sprawie, nie pozwala na stwierdzenie kto tej poprawki dokonał. Nie ulega jednak wątpliwości, że skoro obwieszczenie pochodzi z 2 czerwca 2014 r. (data obwieszczenia nie zawiera żadnych poprawek) zatem nie może w żadnym razie dotyczyć roku 2010 r. Poprawka w dacie związana jest zatem z oczywistą omyłką, która nie mogła mieć w tej sytuacji żadnego wpływu na wynik sprawy.
Podobnie przedstawia się kwestia dotycząca braku informacji o możliwości składania uwag i wniosków elektronicznie oraz do protokołu. Pomimo braku takiej informacji, należy podkreślić, że brak jest jakichkolwiek danych świadczących o tym, że uniemożliwiono komukolwiek złożenie takich uwag bądź wniosków. Należy podkreślić, że obwieszczenie zostało zamieszczone na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej, gdzie bez trudu można uzyskać adres umożliwiający kontakt elektroniczny – a zatem także składanie wniosków czy uwag drogą elektroniczną. Wbrew stanowisku skarżącego, fakt że na stronie pl-pl.facebook.com w ramach profilu "[...]" znalazły się wpisy wyrażające sprzeciw wobec tego przedsięwzięcia nie dowodzi, że osoby które te wpisy zamieściły zamierzały złożyć konkretne uwagi bądź wnioski w tej sprawie – o jakich mowa w art. 34 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Na marginesie jedynie należy dodać, że na wspomnianym profilu znajduje się post z dnia 13 czerwca 2014 r., zawierający informację o prowadzonym postępowaniu z udziałem społeczeństwa w sprawie przedmiotowej rozbudowy oraz o tym, że "każdy może napisać swój sprzeciw do 24.06.2014 r.". Post zawiera także adres, pod który taki sprzeciw można wysłać.
Zdaniem Sądu nieuzasadniony jest także zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz ust. 66 ust. 1 i 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że raport oddziaływania przedsięwzięcia jest sporządzony prawidłowo.
Uzasadniając ten zarzut, Stowarzyszenie podniosło, że nie spełnia on wymogów formalnych bądź zawiera wadliwe ustalenia bowiem opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody jest sprzeczny ze stanem faktycznym. W opisie elementów przyrodniczych objętych oddziaływaniem przedsięwzięcia pominięto całkowicie, że przedmiotowy teren stanowi: ostoję przyrody, siedlisko zwierząt chronionych, jest szczególnie cenny pod względem przyrodniczym, podlega ochronie m.in. jako ostoja i siedlisko przyrodnicze, w tym o znaczeniu priorytetowym i jest szczególnie cenny pod względem przyrodniczym w zurbanizowanym obszarze miejskim. Sprzeczny ze stanem faktycznym jest też, zdaniem skarżącego, opis istniejących w sąsiedztwie i w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych. W opisie zabytków całkowicie pominięto przylegający do granicy przedsięwzięcia zabytek nieruchomy o postaci: "kamienicy przy ul. Malczewskiego 34 wraz z otoczeniem".
Zdaniem Sądu powyższy zarzut oparty jest na błędnym założeniu, że analizowany teren stanowi ostoję przyrody, siedlisko zwierząt chronionych i jest szczególnie cenny pod względem przyrodniczym. Z przyczyn, które zostały już omówione powyżej, brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że wspomniany teren zlokalizowany w centrum miasta, otoczony ze wszystkich stron budynkami, zarówno mieszkalnymi jak i biurowymi a także budynkami centrum handlowego i parkingami posiada walory opisywane przez skarżące Stowarzyszenie. Brak jest też podstaw do przyjęcia, że w opisie zabytków całkowicie pominięto przylegający do granicy przedsięwzięcia zabytek w postaci kamienicy przy ul. [...]
Wspomniany zabytek został opisany w punkcie 6.4 raportu - Krajobraz kulturowy, jednak przyjęto, że w bezpośrednim zasięgu inwestycji nie występują obiekty zabytkowe chronione na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Raz jeszcze należy wskazać, że teren działki nr [...], na której znajduje się wspomniana kamienica znajduje się w stosunku do przedsięwzięcia za istniejącym parkingiem G. (poza jego terenem). Ponieważ przy istniejącym parkingu wielopoziomowym nie planuje się przebudowy czy rozbudowy zatem wykonywane prace nie będą miały wpływu na zabytek oraz jego otoczenie.
Za niezrozumiały natomiast należy uznać argument skarżącego jakoby w raporcie brak było opisu przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia jak również przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego oraz określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko wariantu alternatywnego. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie wariantem alternatywnym miałaby być rozbudowa centrum handlowego G. bez przebudowy elewacji - jednak wariant ten nie został przedstawiony oraz nie został określony jego wpływ na środowisko. Wariant taki został zresztą natychmiast odrzucony ze względu na "porozumieniem z Gminą Miasto ". Stowarzyszenie zwróciło uwagę, że wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego (sytuacja taka mogłaby wystąpić przy wariantach przedsięwzięcia zakładających jego realizację dokładnie w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia niewiele różniących się od siebie).
Odnosząc się do powyższych argumentów, należy pokreślić, że punkcie 9 raportu zostały wskazane przewidywane skutki dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, natomiast analiza dalszego rozwoju siedlisk zwierząt chronionych i ostoi przyrodniczych – na którą wskazuje stowarzyszenie - byłaby możliwa, gdyby takie siedliska czy ostoje na analizowanym terenie występowały. Powyższa kwesta została już omówiona powyżej i wskazano powody, dla których nie sposób przyjąć występowania tychże siedlisk oraz ostoi na analizowanym obszarze.
Zaprezentowany został także wariant alternatywny przedsięwzięcia a przy ocenie oddziaływania inwestycji na poszczególne elementy środowiska, wzięto pod uwagę zarówno wariant proponowany do realizacji jak i wariant alternatywny. Fakt, że wariant proponowany przez inwestora uwzględnia porozumienie zawarte z Gminą Miasto nie oznacza, że wariant alternatywny został przez inwestora odrzucony. Przyjmując taki sposób rozumowania, należałoby uznać, że w każdym przypadku gdy inwestor proponuje jakiś konkretny wariant inwestycji – jednocześnie odrzuca wariant alternatywny. Tymczasem gdyby Gmina z jakichkolwiek powodów uznała, że lepszym wariantem jest właśnie wariant alternatywny, inwestor musiałby okoliczność tę wziąć pod uwagę. Wbrew stanowisku skarżącego organ wskazał z jakich względów uważa przedstawione warianty przedsięwzięcia za wystarczające.
Odnosząc się do podnoszonego po raz kolejny argumentu braku w raporcie wskazania i opisu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie roślin, zwierząt, grzybów i siedlisk przyrodniczych jak również jej oddziaływania na krajobraz raz jeszcze należy wskazać, że okoliczności te były w raporcie brane pod uwagę jednak z przyczyn, o których była już mowa stanowisko skarżącego dotyczące szczególnych walorów przyrodniczych przedmiotowego terenu okazało się nietrafne. Identycznie przedstawia się kwestia oddziaływania inwestycji na zabytki oraz krajobraz kulturowy. Jak słusznie wskazał organ, pismo Miejskiej Komisji Urbanistyczno – Architektonicznej, na które powołuje się skarżące stowarzyszenie nie jest w omawianym zakresie wiążące bowiem stanowi jedynie pogląd tej Komisji.
Podobnie omówione już zostały powyżej kwestie dotyczące oddziaływania przedsięwzięcia na zabytki i krajobraz kulturowy kształtowany przez ten zabytek. Natomiast odnosząc się do argumentu braku opisu oddziaływania przedsięwzięcia na ruchy masowe ziemi należy stwierdzić, że jak słusznie wskazało Kolegium, w treści raportu przedstawiono analizę warunków gruntowych opartą na dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, z której treści wynika, że teren planowanego przedsięwzięcia może stanowić bezpieczne podłoże dla projektowanego obiektu. Brak jest przy tym jakichkolwiek danych – także skarżące Stowarzyszenie na takie dane nie wskazuje – świadczących o występowaniu na omawianym terenie ruchów masowych ziemi.
Wskazując na wadliwy i niepełny opis oddziaływania zamierzenia na istniejące dobra materialne, S. podniosło, że raport nie wyjaśnia co należy rozumieć przez dobra materialne, ani też nie określa jego wpływu na nieruchomości położone w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia, nie spełnia wymagań ustawy, zaś dokonane ustalenia są wadliwe.
Z tak sformułowanym argumentem nie sposób się zgodzić. Należy podkreślić, że elementy jakie ma zawierać raport oddziaływania na środowisko zostały wymienione w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i nie ma wśród nich wymogu formułowania definicji dóbr materialnych. Raport ma zawierać nie definicje lecz uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko – w tym także dobra materialne. Nie ulega przy tym wątpliwości, że takie oddziaływanie zostało ujęte w pkt 11.8 raportu. S. nie wskazuje przy tym czy jakiekolwiek elementy w omawianym zakresie pominięto. Jak wskazano w raporcie, nie przewiduje się oddziaływania na dobra materialne w każdym z wariantów. Miejscem posadowienia bryły budynku jest działka, do niedawna zajmowana przez obiekt o przeznaczeniu hotelowym. Był to obiekt wielkogabarytowy, który został wyburzony. Tym samym nowo projektowana bryła budynku zajmie miejsce dotychczasowej budowli, wpisując się w otoczenie tworzone przez budynki o przeznaczeniu usługowym i administracyjnym. Bryła budynku znajdzie się za głównym budynkiem centrum handlowo-rozrywkowego Galaxy w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku parkingowca oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz z parkingowcem. Od strony wschodniej obiekt graniczyć będzie z wieżowcami pobliskiego osiedla. Usytuowanie nowej zabudowy planowane jest na terenie o rzędnych terenowych zbliżonych do otoczenia. Budowla ta wpisze się w obecny charakter miejsca.
Odnosząc się do zarzutu wadliwego opisu wzajemnego oddziaływanie między występującymi elementami ze względu na pominięcie w zidentyfikowanych elementach: ostoi przyrody, siedliska zwierząt chronionych oraz obszarów cennych przyrodniczo i podlegających ochronie w tym o znaczeniu priorytetowym, występowania i bytowania na nieruchomości 6-ciu gatunków ptaków podlegających ochronie, krajobrazu kształtowanego przez istniejące siedlisko zwierząt chronionych i ostoję przyrody, dóbr materialnych nieruchomych i ruchomych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, zabytku nieruchomego o postaci: "kamienicy przy ul. Malczewskiego 34 wraz z otoczeniem", krajobrazu kulturowego kształtowanego przez ww. zabytek – raz jeszcze należy wskazać, że z przyczyn, które omówiono już powyżej nie może być mowy o pominięciu opisanych przez stowarzyszenie elementów.
Zdaniem skarżącego brak jest ponadto dostatecznego opisu oddziaływania skumulowanego wynikającego z istnienia przedsięwzięcia oraz z emisji. Raport w sposób niepełny przedstawia skumulowane oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z istniejącą częścią obiektu oraz sumy emitorów hałasu. Mieszkańcy pobliskiej zabudowy (i zwierzęta) będą odczuwali łączne oddziaływanie hałasu ze wszystkich źródeł (droga publiczna, droga do centrum handlowego, wentylatory, parkingi, dostawy towarów, siłownie wind) - ze względu na co obliczenia hałasu winny objąć sumę wszystkich występujących źródeł hałasu.
Wbrew powyższemu stanowisku skarżącego należy podkreślić, że oddziaływanie skumulowane zostało opisane w punkcie 12 Raportu i bierze pod uwagę dotychczasowe wykorzystanie terenów sąsiednich. Z uwagi na niewielkie przekroczenie emisji hałasu na etapie eksploatacji zaproponowano przy tym odpowiednie zabezpieczenia, o których także była już mowa powyżej (odpowiednie ogrodzenia, osłony, panele dźwiękochłonne).
Podnosząc zarzut braku właściwego opisu przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmującego: bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, na etapie realizacji, eksploatacji i likwidacji skarżące Stowarzyszenie nie sprecyzowało jakie dodatkowe elementy powinien on zawierać ani jakiego rodzaju analizą powinien zostać poprzedzony.
Kolejny zarzut – niepełnego i niewłaściwego opisu przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko związany jest z nieuzasadnionym poglądem (o czym była już mowa powyżej) – jakoby planowane działania powinny uwzględniać, że przedmiotowy teren stanowi ostoję przyrody i siedlisko zwierząt chronionych oraz jest szczególnie cenny pod względem przyrodniczym, podlega ochronie m.in. jako ostoja i siedlisko przyrodnicze, w tym o znaczeniu priorytetowym. Jak już wyjaśniono powyżej w przypadku terenu analizowanej inwestycji trudno mówić o tym, że stanowi on ostoję przyrody, siedlisko zwierząt chronionych o znaczeniu priorytetowym.
Za niezrozumiały należy uznać zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organy I i II instancji analizy porównawczej wariantu wnioskowanego i wariantu alternatywnego przedsięwzięcia. Zgodnie bowiem z cytowanym przepisem, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Skoro w niniejszej sprawie nie zachodziła powyższa sytuacja zatem nie sposób stwierdzić na czym miałoby polegać naruszenie art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 31 § 5 K.p.a. i art. 8 K.p.a. oraz art. 107 § 3 i art. 140 K.p.a. i art. 15 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wzięcia pod rozwagę przedstawionego przez S. poglądu oraz bez wyjaśnienia i odniesienia się do podniesionych tam okoliczności - mimo uprzedniego wyrażenia przez organ odwoławczy zgody na przedstawienie takiego poglądu; a przez to naruszenie także prawa do właściwej i skutecznej procedury odwoławczej.
Jak już była o tym mowa powyżej, stanowisko to wpłynęło do organu w dniu 24 listopada 2014 r. zaś decyzja Kolegium została wydana w dniu 21 listopada 2014 r. zatem odniesienie się do argumentacji, którą nadesłano po wydaniu decyzji nie było możliwe. Raz jeszcze należy podkreślić, że wbrew poglądowi skarżących organ po wydaniu postanowienia z dnia 15 października 2014 r. o wyrażeniu zgody na przedstawienie przez S. poglądu w niniejszej sprawie (w terminie czternastu dni) powstrzymał się z wydaniem decyzji nie tylko przez wspomniane 14 dni ale jeszcze przez kilka kolejnych dni (odpis postanowienia doręczono 3 listopada 2014 r., a zatem 14 dni upłynęło w dniu 17 listopada 2014 r.).
Podnosząc zarzut błędnej wykładni przepisu art. 10 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że organ I instancji "nie miał obowiązku poinformowania Stowarzyszenia o zakończeniu postępowania dowodowego i uniemożliwienia końcowego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów", S. wskazało, że w ocenie organu odwoławczego zawiadomienie przez publiczne obwieszczenie, kierowane do stron postępowania było skuteczne względem Stowarzyszenia, zaś Stowarzyszenie posiadało uprzednio przesłany raport i mogło zająć swoje stanowisko względem organu I instancji. Powyższa ocena organu odwoławczego jest jednak zdaniem skarżącego chybiona ponieważ do Stowarzyszeń nie mają zastosowania publiczne obwieszczenia. Przepis art. 49 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku dotyczy jedynie stron postępowania, a nie podmiotów na prawach strony. Według Stowarzyszenia, choć posiadało ono raport to nie mogło wypowiedzieć się przed wydaniem decyzji - bowiem nie zostało skutecznie zawiadomione o zakończeniu postępowania, zaś raport jest jednym z elementów akt sprawy, a jego uzyskanie nie dało wiedzy o treści całego materiału.
Powyższe stanowisko Stowarzyszenia, zdaniem Sądu, nie znajduje oparcia w treści cytowanych przepisów art. 49 K.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów, strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Natomiast w myśl art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 44 ust. 1 cytowanej ustawy (w brzmieniu aktualnym w dacie wydania decyzji), organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Z żadnego z tych przepisów nie wynika zatem, by stowarzyszeniom miały przysługiwać szersze uprawnienia niż stronom postępowania.
Potwierdzeniem poglądu skarżącego nie może być też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2010 r. (sygn. akt II OSK 45/10), który dotyczył zupełnie innego zagadnienia – a mianowicie sposobu obliczania czternastodniowego terminu o jakim mowa w art. 49 K.p.a. i w tym tylko kontekście, we wspomnianym wyroku wskazano, że niedopuszczalne jest rozszerzające stosowanie art. 49 K.p.a., także z uwagi na fakt, że taki sposób doręczania ma charakter ekstraordynaryjny.
Należy przy tym podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 30 grudnia 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1638/11), odnośnie zastosowania art. 49 K.p.a. wobec podmiotów i osób działających na prawach strony. W uzasadnieniu tego wyroku, odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd ten wskazał, że "nie ma racji skarżące Stowarzyszenie, jakoby art. 49 K.p.a. nie miał zastosowania wobec podmiotów i osób działających w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, ponieważ działanie na prawach strony nie przydaje więcej praw aniżeli posiada je strona tego postępowania. Skutki prawne art. 49 K.p.a. odnoszą się zatem także wobec osób i podmiotów działających na prawach strony.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 89 § 1 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy oraz nierozpoznanie złożonego wniosku o przeprowadzenie rozprawy, Stowarzyszenie podniosło, że choć organ nie miał obowiązku przeprowadzenia rozprawy - to miał obowiązek rozpoznać ów wniosek w trybie procesowym oraz odnieść się do niego. Przeprowadzenie rozprawy pozwoliłoby na przedstawienie stanowisk wszystkich stron i niezwłoczne odniesienie się stron do przedstawionej argumentacji.
Formułując powyższy zarzut skarżące Stowarzyszenie nie powołało się jednak na żadne okoliczności, które wskazywałyby, że powyższa okoliczność miała wpływ na wynik postępowania.
Należy zwrócić uwagę, że S. oraz L. były jedynymi podmiotami uczestniczącymi aktywnie w postępowaniu. Stowarzyszenia te składały swoje opinie i wnioski na piśmie przy czym ich przedstawienie z pewnością nie wymagało przeprowadzenia rozprawy.
Zdaniem skarżącego organ niewłaściwie też zastosował art. 33 § 3 K.p.a. w zw. z art. 61 § 1 K.p.a. poprzez uznanie za skutecznie złożony wniosek przy wadliwie udzielonym pełnomocnictwie oraz wadliwe konwalidowanie braków pełnomocnictwa na etapie postępowania odwoławczego. Wnioskodawca udzielił pełnomocnictwa na rzecz A. F., zaś ów pełnomocnik udzielił kolejnego pełnomocnictwa na rzecz A. R.. Oba pełnomocnictwa załączone zostały do wniosku o wydanie decyzji, który podpisany został przez A. R. Złożone pełnomocnictwa dotyczą jednak pozwolenia na budowę, a nie decyzji środowiskowej - zatem innego postępowania i innej decyzji, na co nie zważył żaden z organów. Ponadto, pełnomocnictwa zostały załączone do wniosku w kserokopiach bez odręcznych podpisów - a zatem nie spełniały wymogów art. 33 § 2 i § 3 K.p.a. Organ I instancji nie wezwał wnoszącego, w trybie art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia braków wniosku, poprzez przedłożenie właściwie udzielonych pełnomocnictw. Następnie - w toku postępowania odwoławczego - Organ przyjął oryginały pełnomocnictw, uznając je za skutecznie złożone z mocą wsteczną i konwalidując tym braki formalne wniosku i pełnomocnictwa na etapie postępowania odwoławczego, lecz ze skutkiem od chwili jego wszczęcia. Jak wynika z decyzji organu I instancji, wydana została ona "po rozpatrzeniu wniosku A. R. - Biuro Doradztwa Ekologicznego i Inwestycyjnego Sp. z o. o., działającej z upoważnienia...". Jak wskazało Stowarzyszenie, powołane w decyzji Biuro Doradztwa Ekologicznego i Inwestycyjnego Sp. z o.o. nie występowało w toku postępowania w jakimkolwiek charakterze. Zgodnie z art. 33 § 1 K.p.a. pełnomocnikiem strony może być wyłącznie osoba fizyczna i nie może nim być osoba prawna. Organ odwoławczy nie odniósł się do powyższego zarzutu, ani też nie wyjaśnił w jaki sposób decyzja została wydana na rzecz podmiotu, który nie jest związany przedmiotowo ani podmiotowo ze sprawą.
Zdaniem Sądu, z powyższymi zarzutami nie sposób się zgodzić. Niewątpliwie w aktach administracyjnych znajduje się obecnie oryginał pełnomocnictwa udzielonego A. F jak również pełnomocnictwa udzielonego A. R., a okoliczność, że wspomniane dokumenty zostały nadesłane na etapie postępowania odwoławczego nie czyni samych pełnomocnictw wadliwymi. Fakt, że wcześniej do akt dołączono jedynie kserokopie pełnomocnictw nie oznacza w żadnym razie, że zostały one wadliwe udzielone. Czym innym jest bowiem wadliwe udzielenie pełnomocnictwa a czym innym nieprawidłowe udokumentowanie, że takiego pełnomocnictwa udzielono.
Z treści tych pełnomocnictw jednoznacznie wynika, że zostały udzielone odpowiednio – w dniu 14 listopada 2013 r. (upoważniające A. F. do reprezentowania G. m.in. przed organami administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz wszelkimi innymi organami lub podmiotami w sprawach związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie Centrum Handlowego G. – w tym także do składania stosownych wniosków oraz udzielania dalszych pełnomocnictw) oraz w dniu 10 lutego 2014 r. (upoważniające A. R. do reprezentowania ww. Spółki m.in. przed organami administracji państwowej i samorządu terytorialnego w sprawach związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie Centrum Handlowego G. – w tym do składania wniosków, uzyskiwania uzgodnień, warunków technicznych, odbioru decyzji administracyjnych i pism). Jak wynika z powyższego A. R. w dniu składania wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – tj. [...]r. posiadała stosowne pełnomocnictwo do dokonania tej czynności (wbrew twierdzeniom skarżącego pełnomocnictwa nie dotyczą jedynie udzielenia pozwolenia na budowę lecz spraw związanych z uzyskaniem tego pozwolenia). Nie ulega przy tym wątpliwości, że jest to ten sam dokument, którego kopię załączono początkowo do wniosku.
Wbrew poglądowi skarżącego, decyzja organu I instancji nie została wydana na rzecz podmiotu, który nie jest związany ze sprawą (tj. B. ) lecz na rzecz G. – P. co jednoznacznie wynika z treści tej decyzji. Wspomniana decyzja wydana została bowiem na wniosek złożony z upoważnienia tego właśnie podmiotu i ustala środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "[...] " (którego inwestorem jest właśnie wymieniony podmiot). Powyższe okoliczności wprost wynikają z decyzji organów obu instancji.
Należy przy tym w pełni podzielić stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 2123/11), zgodnie z którym w sytuacji dowiedzenia, że dokonana czynność była objęta udzielonym prawidłowo pełnomocnictwem, niepodjęcie przez organ wymaganych prawem czynności mających na celu usunięcie braku formalnego podania stanowi jedynie inne uchybienie niemające wpływu na wynik sprawy.
Stowarzyszenie podnosząc kolejny zarzut - zaniechania zbadania interesu prawnego wnioskodawcy w uzyskaniu decyzji środowiskowej wskazało, że z wnioskiem o wydanie decyzji jako wnioskodawca wystąpiła "G. - do tego wadliwie reprezentowana, z powodu złożenia kopii pełnomocnictw. Zdaniem skarżącego, z wypisu z ewidencji gruntów, zalegającego w aktach sprawy wynika, że ww. spółka nie posiada tytułu prawnego do działek objętych przedsięwzięciem. Zgodnie z ustawą nie jest wprawdzie wymagany tytuł do nieruchomości, jednakże wymagany jest interes prawny w żądaniu i uzyskaniu decyzji. W ocenie skarżącego, organy obu instancji winny zatem w toku postępowania ustalić i rozważyć legitymację procesową "Galaxy - Projekt Echo -106"' Sp. z o.o. Sp. k.a. w uzyskaniu decyzji środowiskowej, tj. ustalić, czy spółka jest podmiotem planującym podjęcie realizacji przedsięwzięcia oraz czy ma interes prawny w uzyskaniu decyzji - a w konsekwencji czy spełnia wymogi art. 73 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 28. K.p.a.
Takie stanowisko skarżącego należy uznać za niezrozumiałe.
Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że podmiotem planującym podjęcie realizacji analizowanego przedsięwzięcia jest G.
Należy podkreślić, że żaden przepis tej ustawy nie wymaga od wspomnianego podmiotu ani posiadania tytułu prawnego do działek objętych przedsięwzięciem ani wykazywania "interesu prawnego w żądaniu i uzyskaniu decyzji".
Nie kwestionując poglądów zawartych w Komentarzu K. Gruszeckiego do art. 73 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, na które powołuje się skarżące Stowarzyszenie należy zauważyć, że dotyczą one innych podmiotów niż wnioskodawca. W Komentarzu tym wskazano, że "zgodnie z postanowieniami art. 73 ust. 1 ustawy postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia z reguły wszczyna się na wniosek podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia (wyjątki od tej zasady wynikają tylko z postanowień ust. 2 tego przepisu). W związku z tym, podobnie jak w przypadku każdej sprawy administracyjnej, trzeba rozważyć, czy podmiot ten będzie jedynym uczestnikiem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia". W tym też kontekście, komentator odwołuje się do art. 28 K.p.a., definiującego pojęcie strony postępowania.
Jednocześnie wspomniany komentator podkreśla, że "żaden z obowiązujących przepisów prawa nie wprowadza obowiązku legitymowania się przez wnioskodawcę tytułem prawnym do nieruchomości, na której zamierza realizować przedsięwzięcie. Oznacza to, że może on domagać się wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie mając nawet zagwarantowanej ekspektatywy (obietnicy w sensie prawnym) do nieruchomości, na której potencjalnie ma być wykonane przedsięwzięcie. Jedyną barierą w tym zakresie będzie złożenie wniosku spełniającego wymagania formalne, wynikające z art. 74 ustawy (...). Dlatego też, ustalając krąg podmiotów będących stronami postępowania, w sytuacji gdy wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości, na której zamierza zrealizować przedsięwzięcie, nie można zapominać o podmiotach mających prawa rzeczowe do nieruchomości objętej wnioskiem. Również one bowiem mają interes prawny w tym, jaka decyzja i o jakiej treści zostanie wydana".
Wobec powyższego nie może budzić wątpliwości, że konieczność badania interesu prawnego, na którą powołuje się Stowarzyszenie nie dotyczy wnioskodawcy, o którym mowa w art. 74 cytowanej ustawy.
Podnosząc zarzut niezastosowania przepisu art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 140 K.p.a., Stowarzyszenie wskazało, że organ odwoławczy zaniechał wyjaśnienia w jakim zakresie zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz nie poddał kontroli instancyjnej w jakim zakresie powyższe zostało ustalone przez organ I instancji. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów.
Zdaniem Sądu powyższy zarzut nie znajduje potwierdzenia w treści decyzji organu odwoławczego, który dokładnie wyjaśnił motywy jakimi kierował się wydając wspomnianą decyzję, odwołując się przy tym do poszczególnych zapisów raportu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie należy wskazać, że Stowarzyszenie formułując powyższy zarzut nie sprecyzowało jakie w jego ocenie ustalenia zawarte w tym raporcie zostały ewentualnie pominięte wobec czego nie sposób stwierdzić czego konkretnie zarzut ten ma dotyczyć.
Uzasadniając zarzut błędnej wykładni art. 49, K.p.a., a przez to naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 49 K.p.a. oraz art. 109 § 1 K.p.a. w stosunku do pozostałych stron tego postępowania - poprzez wadliwe przyjęcie, że obwieszczenia nie muszą być opublikowane przez okres 14 dni by mogły być uznane za skutecznie doręczone, skarżące Stowarzyszenie podniosło, że organ zawiadamiał strony o czynnościach w drodze publicznego obwieszczenia, stosownie do art. 49 K.p.a. Obwieszczenia były zamieszczane na tablicy ogłoszeń i w systemie BIP, jednakże doręczane były one stronom w sposób wadliwy ponieważ usuwano je przed upływem ostatniego dnia terminu (doręczenie powinno nastąpić o godz. 24.00 jednak usuwano je co prawda w ostatnim dniu terminu ale przed tą godziną).
Zdaniem Sądu nie sposób zgodzić się z powyższą argumentacją. Podobnie jak w przypadku obwieszczenia dla społeczeństwa, o którym była już mowa powyżej, także i w tym wypadku obwieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej było tylko jednym ze sposobów przekazania społeczeństwu informacji o jakiej mowa w cytowanym przepisie. Także i w tym wypadku obwieszczenie zostało umieszczona również na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta oraz na miejscu inwestycji. Skarżące Stowarzyszenie nie powołało się na jakiekolwiek konkretne dane wskazujące, że zostało ono usunięte przed wspomnianym 14-dniowym terminem jak również nie wskazało żadnych okoliczności świadczących o tym, że powyższe miało wpływ na wynik sprawy.
Stowarzyszenie podniosło ponadto zarzut wadliwego przyjęcia, że złożenie przez Stowarzyszenie wniosku z dnia 11 sierpnia 2014 r. o wyłączenie organu nie obligowało tego organu do wstrzymania się z wydaniem decyzji do czasu rozpoznania tego wniosku przez organ odwoławczy. Wydanie decyzji nastąpiło po złożeniu i przekazaniu wniosku o wyłączenie organu, lecz przed jego rozstrzygnięciem. Zdaniem Stowarzyszenia wydane rozstrzygnięcie o takim kształcie nie oznaczało, że organ I instancji mógł wydać decyzję przed rozstrzygnięciem wniosku o jego wyłączenie. Ponadto w ocenie Stowarzyszenia organ I instancji podlegał wyłączeniu w oparciu o przepis art. 26 § 3 K.p.a. w zw. z art. 24 § 3 K.p.a. i art. 25 § 1 K.p.a. - zaś rozstrzygnięcie organu II instancji o odmowie jego wyłączenia jest chybione. Nieruchomość na której realizowane ma być przedsięwzięcie sąsiaduje bezpośrednio z szeregiem działek będących we własności Gminy Miasta - w stosunku do których uprawnienia właścicielskie wykonuje Prezydent Miasta, który sam wydaje decyzję, w sprawie w której reprezentuje Gminę, jako stronę postępowania. Zakres przedmiotowy wydanej decyzji (tj. rozbudowa i przebudowa centrum handlowego) jest także przedmiotem umowy pomiędzy Gminą a inwestorem, zaś umowa ta wpływa na interesy majątkowe Gminy. Zdaniem skarżącego, decyzję jako organ wydał Prezydent Miasta który działa w imieniu Gminy, która jest stroną porozumienia zawartego z wnioskodawcą oraz jest zarazem stroną postępowania administracyjnego.
Powyższą argumentację organu należy uznać za chybioną. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że S. , jako podstawę wniosku o wyłącznie Prezydenta Miasta od udziału w postępowaniu wskazało art. 26 § 3 K.p.a. w zw. z art. 24 § 3 K.p.a. i art. 25 § 1 K.p.a.
Zgodnie z treścią art. 26 § 2 i 3 K.p.a., w przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia:
1) w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 1 - organ wyższego stopnia nad organem załatwiającym sprawę;
2) w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 2 - organ wyższego stopnia nad organem, w którym osoba wymieniona w tym przepisie zajmuje stanowisko kierownicze.
Organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ. W razie gdy osobą wymienioną w art. 25 § 1 pkt 2 jest minister albo prezes samorządowego kolegium odwoławczego, organ właściwy do załatwienia sprawy wyznacza Prezes Rady Ministrów (art. 26 § 2 K.p.a.). Jeżeli wskutek wyłączenia pracowników organu administracji publicznej organ ten stał się niezdolny do załatwienia sprawy, stosuje się odpowiednio § 2 (art. 26 § 3 K.p.a.).
Z kolei w myśl, przepisu art. 24 § 1 i 3 K.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:
1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki;
2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia;
3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3;
5) w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji;
6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne;
7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej (art. 24 § 1 K.p.a.). Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika (art. 24 § 3 K.p.a.).
W oparciu o przepis art. 25 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:
1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3;
2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.
Zdaniem Sądu, żadna z sytuacji opisanych w cytowanych powyżej przepisach w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2009 r. (sygn. akt II OSK 460/08), w którym przyjęto, że dokonując wykładni art. 24 ust. 1 i 4 K.p.a., Sąd pierwszej instancji oparł się, w ślad zresztą za poglądem nierzadko prezentowanym w orzecznictwie, na domniemaniu obowiązku wyłączenia wójta, burmistrza (prezydenta miasta) orzekającego w sprawach, w których jego gmina jest stroną postępowania. Tymczasem brak jest podstaw do przyjęcia takiego domniemania. Nie można bowiem na tej samej płaszczyźnie stawiać gminy i innych uczestników postępowania administracyjnego. Gmina jest bowiem tworem o szczególnej pozycji ustrojowoprawnej. Jest z jednej strony nosicielem imperium (władztwa administracyjnego), z drugiej zaś podmiotem dominium (własności). Te dwie role gminy są rozdzielne. Czym innym jest uprawienie, a zarazem obowiązek rozstrzygania spraw indywidualnych w zakresie i na zasadach prawem określonych i w ślad za tym do korzystania z władztwa administracyjnego, a czym innym wykonywanie uprawnień właścicielskich w stosunku do majątku komunalnego. Fakt, że te dwie role gminy są rozdzielne nie oznacza, że nie mogą być wykonywane przez gminę jednocześnie. Więcej, stosownie do woli ustawodawcy, zobowiązującego gminy w przepisach prawa materialnego do rozstrzygania spraw indywidualnych oraz wyposażającego gminy w mienie komunalne, którym gmina ma racjonalnie gospodarować (zob. przepisy rozdz. V ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, po z. 1591 ze zm.), gminy winny te dwie funkcje realizować jednocześnie, również w odniesieniu do własnego majątku. Ustawodawca nie wprowadza w tej mierze zakazu. To oznacza, że wójt, burmistrz (prezydent miasta) może wystąpić w charakterze nosiciela imperium w stosunku do własnej gminy. Wówczas wykonuje on funkcję organu administracji publicznej. I dopiero ta sytuacja rodzi ograniczenia, ale tylko w zakresie uprawnień procesowych gminy. W zakresie w jakim wójt, burmistrz (prezydent miasta) pełni funkcje organu administracji publicznej w stosunku do własnej gminy jako osoby prawnej nie jest on ani żaden z innych organów uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez organ gminy w odniesieniu do niej jako osoby prawnej następuje zatem kosztem jej uprawnień procesowych. W tym sensie zaakceptować należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 maja 2003 r. (OPS 1/03), w której Sąd ten najzupełniej zasadnie wychodzi z założenia, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w których to postępowaniach nie ma ona legitymacji procesowej, nie wyłączając, czego już NSA w przedmiotowej uchwale expressis verbis nie zawarł, możliwości orzekania przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawach jej dotyczących. Taki też pogląd znaleźć można w literaturze przedmiotu (zob. T. Woś, Glosa do przywołanej wyżej uchwały NSA z 19 maja 2003 r., "Samorząd Terytorialny" nr 12, s. 70 i n.).
Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że omówiona powyżej kwestia nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, nie znalazło podstaw do wyłączenia pracowników oraz organu od udziału w postępowaniu o czym orzekło w postanowieniu znak: [...]
Odnosząc się do kolejnego zarzutu - błędnej wykładni przepisu art. 10 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że organ I instancji nie miał obowiązku poinformowania stron postępowania o przyłączeniu się Stowarzyszenia do prowadzonego postępowania oraz o złożeniu przez Stowarzyszenie wniosku o wyłączenie organu i wyznaczenie innego organu należy stwierdzić, że brak takiej informacji nie miał żadnego wpływu na prawa i obowiązki pozostałych stron postępowania. W tej sytuacji nie sposób uznać, że powyższe mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym samo Stowarzyszenie na takie okoliczności nie wskazuje. Ewentualna sugestia, że sąsiedzi, którzy dotąd nie widzieli potrzeby składania wniosków czy uwag zaczęliby przekazywać "różne informacje bądź wskazywać na zagrożenia jakich upatrują w inwestycji" z tego tylko powodu, że do udziału w postępowaniu zgłosiło się stowarzyszenie ekologiczne jest niczym nie uzasadnionym poglądem skarżącego.
W niniejszej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oprócz S. wniosło także S. .
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez wspomniane S. w punktach: [...] skargi, należy wskazać że są one tożsame z zarzutami zawartymi w punktach [...] skargi S. Sąd przedstawił już swoje stanowisko w tym zakresie powyżej i zbędnym byłoby jego przytaczanie po raz kolejny. Należy zaznaczyć, że stanowisko to w pełni odnosi się do ww. zarzutów podnoszonych przez S.
Zawarty w punkcie I.2 skargi zarzut naruszenia art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 44 ust. 1. ustawy środowiskowej i art. 10 § 1 K.p.a., poprzez wydanie decyzji przed rozpoznaniem złożonego przez Stowarzyszenie zgłoszenia udziału w tym postępowaniu, które złożone zostało w terminie wyznaczonym na przedstawienie poglądu, a przez to pozbawienie Stowarzyszenia możliwości działania w sprawie jest po części związany z zarzutem określonym w punkcie I.1 skargi – a dotyczącym wydania decyzji bez wzięcia pod uwagę przedstawionego przez to Stowarzyszenie poglądu. Podkreślenia wymaga, że podobnie jak wspomniany pogląd także i zgłoszenie udziału w przedmiotowym postępowaniu wpłynęło do organu w dniu 24 listopada 2014 r. zaś decyzja Kolegium została wydana w dniu 21 listopada 2014 r. zatem rozpoznanie zgłoszenia przed wydaniem decyzji nie było możliwe. Po raz kolejny należy wskazać, że wbrew poglądowi skarżących organ po wydaniu postanowienia z dnia [...] r. o wyrażeniu zgody na przedstawienie przez Stowarzyszenie "L. poglądu w niniejszej sprawie (w terminie czternastu dni) powstrzymał się z wydaniem decyzji nie tylko przez wspomniane 14 dni ale jeszcze przez kilka kolejnych dni.
Skoro zatem zgłoszenie udziału w postępowaniu nastąpiło już po wydaniu zaskarżonej decyzji zatem powyższy zarzut należy uznać za nieuzasadniony. Podkreślenia wymaga przy tym, że powyższa okoliczność nie miała wpływu na możliwość złożenia przez S. w niniejszym postępowaniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego bowiem Stowarzyszenie skorzystało z uprawnienia przewidzianego w art. 44 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zgodnie z którym, organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Stowarzyszenie przejawiało aktywność zarówno w postępowaniu przed organem I instancji jak i przed organem odwoławczym. Składało wnioski – m.in. o uzupełnienie raportu, przedstawiało stanowisko w związku z wnioskami składanymi przez S. i choć miało już wtedy możliwość zgłoszenia udziału w postępowaniu jednak z niej (wówczas) nie skorzystało.
Za nietrafny należy też uznać zarzut naruszenie art. 109 § 1 K.p.a., poprzez niedoręczenie skarżącemu S. ) decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie - mimo zgłoszenia udziału w tym postępowaniu.
Jak już wyżej wskazano, Stowarzyszenie zgłosiło udział w sprawie już po wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jednak mimo to nie zostało pozbawione możliwości wniesienia skargi na tę decyzję z uwagi na możliwość skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 44 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Stowarzyszenie wywiodło skargę w terminie liczonym od doręczenia decyzji poprzez publiczne obwieszczenie organu, dokonane w trybie art. 49 K.p.a. bo właśnie w taki sposób w niniejszym postępowaniu zostali zawiadomieni o decyzji uczestnicy postępowania. Jak już wskazano powyżej, z żadnego przepisu nie wynika, by stowarzyszeniom miały przysługiwać szersze uprawnienia niż stronom postępowania.
Odnosząc się do ostatniego z zarzutów podnoszonych przez S. - niewłaściwego zastosowania przepisu art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy środowiskowej — poprzez nieprzeanalizowanie i niezbadanie, czy w miejscy przeznaczonym pod nową zabudowę nie występuje pole elektromagnetyczne o natężeniu przekraczającym normy właściwe dla miejsc dostępnych dla przebywania ludzi należy uznać zarzut ten za chybiony.
Zdaniem skarżącego, w toku postępowania nie zostało ujawnione ani przeanalizowane oddziaływanie pola magnetycznego wytwarzanego przez stacje bazowe telefonii komórkowej zlokalizowane na istniejącym budynku centrum handlowego GALAXY oraz w okolicy - w zakresie oddziaływania tego pola na obszar planowany pod zabudowę. Jak wskazało Stowarzyszenie, w jego ocenie, zachodzi konieczność zbadania i przeanalizowania, czy pole wytwarzane przez stacje telefonii komórkowej przekroczy dopuszczalne normy przewidziane dla miejsc, w których mogą przebywać ludzie. Wynika to z tego, że w chwili instalowania stacji bazowych telefonii komórkowych i zgłoszeń wytwarzania pola elektromagnetycznego miejsce przeznaczone pod planowaną zabudowę - było traktowane jako miejsce niedostępne dla ludzi (bowiem była to pusta i niedostępna przestrzeń), wobec czego mogło wystąpić przekroczenie pola w stosunku do norm przewidzianych dla miejsc dostępnych dla ludzi. W trakcie budowy i użytkowania obiektu będzie to miejsce dostępne dla ludzi, tj. pracowników budowy, zaś później pracowników i klientów - ze względu na co muszą zostać dochowane normy przewidziane dla miejsc dostępnych dla ludzi.
Powyższa argumentacja jest niezrozumiała bowiem sugeruje konieczność badania na potrzeby przedmiotowej inwestycji czy pole wytwarzane przez stacje telefonii komórkowej umieszczone na innych – istniejących obiektach przekroczy dopuszczalne normy przewidziane dla miejsc, w których mogą przebywać ludzie. Jednocześnie Stowarzyszenie nie wskazuje, by tego typu pole miało być wytwarzane przez jakiekolwiek urządzenia umieszczone na planowanym obiekcie, a zatem nie zachodzi obawa, że w ramach planowanego przedsięwzięcia może dojść do przekroczeń w omawianym zakresie.
Kwestie ewentualnych przekroczeń powodowanych przez urządzenia zlokalizowane na istniejących obiektach niewątpliwie były już oceniane w postępowaniach związanych z ustalaniem środowiskowych uwarunkowań tych przedsięwzięć. Nie można przy tym zgodzić się z poglądem, że w ramach tych postępowań miejsce przeznaczone pod planowaną zabudowę - było traktowane jako miejsce niedostępne dla ludzi (bowiem była to pusta i niedostępna przestrzeń), wobec czego mogło wystąpić przekroczenie pola w stosunku do norm przewidzianych dla miejsc dostępnych dla ludzi. Jest bowiem faktem powszechnie znanym, że w miejscu tym do roku 2011 znajdował się hotel Neptun będący obiektem niewątpliwie dostępnym dla ludzi, a jeszcze wcześniej powstały budynki kompleksu PAZIM czy budynek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalono wnioski skarżących o przeprowadzenie dowodów z opinii A. K., E. M., jak również dowodów z dokumentów wymienionych przez te Stowarzyszenia – w tym m.in. pisma Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r.
W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługiwał także wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w piśmie skarżącego S. , nadesłanym już po zamknięciu rozprawy, która odbyła się w dniu 20 sierpnia 2015 r., tj. dowodu z opinii specjalisty ornitologa K. P. , decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...]r., pisma oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. zezwalających na usunięcie drzew i krzewów w związku z realizacją inwestycji
Należy podkreślić, że wszystkie te dowody zostały przedstawione już po wydaniu zaskarżonej decyzji a przy tym część z nich dotyczy innego postępowania – toczącego się w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 932/15 – ze skargi S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 20 marca 2015 r. o odmowie dopuszczenia S. do udziału w postępowaniu (dotyczącym zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów) - a zatem postępowania pozostającego bez związku z niniejszym postępowaniem. Wymienione decyzje i postanowienia Prezydenta Miasta oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego a także Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zostały wydane już po 21 listopada 2014 r. (tj. po dacie zaskarżonej decyzji).
Należy też zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2009 r. (w sprawie o sygn. akt II FSK 615/08), zgodnie z którym Dyspozycja art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podnosiła w toku postępowania.
Sąd podziela także pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 r. (sygn. akt II FSK1787/13), zgodnie z którym celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego sąd co do zasady opiera się bowiem na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji i ma ograniczoną możliwość prowadzenia postępowania dowodowego we własnym zakresie. Wskazany art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje taką możliwość jedynie uzupełniająco, a to uzupełniające postępowanie dowodowe może dotyczyć wyłącznie dowodów z dokumentów, może być przeprowadzone tylko w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i gdy nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że dowód przeprowadzany przez sąd ma służyć nie ustaleniom faktycznym, gdzie sąd działałby de facto zamiast organu, lecz kontroli ustaleń dokonanych przez organ. Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu, przy czym ze względu na funkcje kontrolne sądu przepis ten nie może służyć zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. Dokonywanie przez sąd samodzielnych ustaleń faktycznych dopuszczalne jest bowiem (...) jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
Zdaniem Sądu taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. Sąd uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, przyjął, że w sprawie nie zachodzą istotne wątpliwości, które wymagałyby wyjaśnienia wobec czego opisane wyżej wnioski dowodowe oddalił.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także wniosek S. o ponowne otwarcie rozprawy celem przeprowadzenia opisanych wyżej dowodów zawnioskowanych przez to Stowarzyszenie. Jak już wskazano, wnioskowane dowody nie przyczyniłyby się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie natomiast w wypadku ewentualnego otwarcia rozprawy na nowo niezbędne byłoby wyznaczenie kolejnego terminu rozprawy co spowodowałoby nadmierne przedłużenie postępowania w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, należy uznać skargi za niezasadne. Zdaniem Sądu organ zebrał, rozpatrzył i ocenił zgromadzony materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 § 1 i 80 K.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a.
Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło