II SA/Sz 1192/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-01-17
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja uchylająca decyzję o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego może zostać wydana w oparciu o przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jeśli dotyczy okresu, w którym świadczenie już nie było pobierane z powodu zgody strony na uchylenie decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegim Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, uznając, że organy błędnie zastosowały przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Decyzja uchylająca zasiłek pielęgnacyjny dotyczyła okresu, w którym świadczenie już nie było pobierane na mocy zgody strony, co czyniło zastosowanie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w tym zakresie zbędnym i nieuzasadnionym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego A. S. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta uchylił własną decyzję z dnia [...] r. przyznającą zasiłek, powołując się na przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Po stwierdzeniu nieważności przez WSA z powodu braku podpisu na odwołaniu, Kolegium ponownie utrzymało decyzję w mocy. WSA w Szczecinie oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok WSA z powodu niekompletnych akt sprawy. Po uzupełnieniu akt, WSA w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...]
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. przyznał na rzecz A. S. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na okres od [...] r. do [...] r. Następnie, decyzją z dnia [...] r. orzekł o uchyleniu z dniem [...] r., ww. decyzji z dnia [...] r. w związku z wnioskiem E. S., że rezygnuje w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r.poz. 267 – obecnie Dz. U. z 2017r. poz. 1257 - dalej jako "k.p.a."), z pobierania zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz syna w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej. Decyzja uchylająca stała się ostateczna.
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r.,
nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. art. 3 pkt 11 w zw. z art. 20 ust. 3, art. 17, art. 4, art. 8, art. 14, art. 23a ust. 1,2,5 i 6, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm. – dalej jako "ustawa o świadczeniach rodzinnych"), art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212), uchylił powyższą decyzję własną z dnia [...] r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z pisma Marszałka Województwa Z. z dnia 26 marca 2015 r. wynika, że w stosunku do E. i J. S. mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 1 maja 2010 r. Z tego względu, w oparciu o przepis
art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ uchylił decyzję uchylającą decyzję przyznającą E. S. na rzecz syna A. S. zasiłek pielęgnacyjny na okres od [...] r. do [...] r., skoro osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
E. S. złożyła od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając organowi naruszenie:
- art. 107 k.p.a. w zw. z art. 23a ust. 5 w zw. z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, brak wskazania przyczyn przyjęcia daty 1 maja 2010 r., od której organ uchylił decyzję,
- art. 7, art. 77 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie,
- art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie decyzji z mocą wsteczną.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] r.
Następnie, na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie wyrokiem z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 903/16, stwierdził nieważność ww. decyzji organu odwoławczego wskazując, że odwołanie E. S. nie było podpisane, a zatem rozstrzygnięcie było przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Kolegium wskazało, że zgodnie z aktualnym brzmieniem ustawy o świadczeniach rodzinnych rozszerzono zakres kompetencji organu I instancji do uchylenia decyzji przyznającej stronie świadczenia rodzinne w okresie, w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ zacytował art. 23a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że po ustaleniu, przez marszałka województwa, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwy dotychczas organ (w tym przypadku Prezydent Miasta S.), uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i przekazuje sprawę do rozpatrzenia Marszałkowi Województwa, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Jednocześnie wskazał, że na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ I instancji miał uprawnienie do uchylenia decyzji ostatecznej z dniem, w którym stwierdzono, że zachodzi konieczność zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
A. S., reprezentowany przez matkę E. S., wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej naruszenie:
- art. 107 k.p.a. w związku z art. 23a ust. 5 w zw. z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dostatecznie jasnych przyczyn jej uchylenia,
- art. 7, art. 77 k.p.a. przez ich niezastosowanie,
- art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego niewłaściwą interpretację i niezbadanie przez organy, czy skarżący lub członek jego rodziny pobierał jakiekolwiek świadczenia z kraju zatrudnienia ojca dziecka oraz uchylenie decyzji z mocą wsteczną.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ zaniechał dostatecznego wykazania, dlaczego jako datę uchylenia decyzji przyjął datę wsteczną. Wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma żadnych wyjaśnień dlaczego organ przyjął, że w tym samym okresie strona pobierała świadczenia zarówno w kraju zamieszkania, jak i w kraju pracy ojca dziecka. Nie ma żadnego wyjaśnienia, ani wskazania, czy doszło do zbiegu pobieranych świadczeń, czy też nie – i na jakiej podstawie organ przyjął, że do tego doszło. Ponadto organy obu instancji, nie wskazały, czy ojciec dziecka faktycznie pobierał świadczenia rodzinne tożsame ze świadczeniami pobieranymi przez skarżącego oraz jaka była ich wysokość.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1108/17 wskazał, że z akt sprawy wynika,
że Marszałek Województwa Z. pismem z dnia 26 marca 2015 r. poinformował, że w przypadku rodziny skarżącego mają zastosowanie przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 1 maja 2010 r. do dnia
30 czerwca 2013 r., gdyż zgodnie z dokumentami zebranymi w sprawie J. S., ojciec A. S., od [...] r. mieszka na terenie [...], zaś E. S. wraz z dzieckiem mieszkają na terenie [...] od [...] r. Powyższa informacja została dodatkowo uzupełniona pismem z dnia 22 marca 2017 r., w którym Marszałek Województwa Z. wyjaśnił, że ojciec dziecka J. S. już od [...] r. zamieszkiwał na terenie [...], jednak przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w jego wypadku mają zastosowanie dopiero od [...] r. Od tego bowiem dnia zmienił się zakres podmiotowy obowiązujących przepisów, tj. rozporządzenie nr 883/2004 stosuje się do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mieszkających w Państwie Członkowskim, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu. Oznacza to, że przepisom rozporządzeń dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 1 maja 2010 r. podlegają także rodziny, w których żaden z rodziców nie wykonuje pracy zawodowej, a mieszkają w różnych krajach Unii Europejskiej.
W oparciu o powyższą informację Prezydent Miasta S. zobowiązany był zatem do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] r. uchylającej decyzję o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz A. S. na okres od [...] r. do [...] r. Fakt, że w konkretnym przypadku winny mieć zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego determinował treść wydanego rozstrzygnięcia. Od tego momentu uznać należało, że właściwym w sprawie organem stał się marszałek województwa – obowiązany do ustalenia jakiego rodzaju świadczenia, w jakim okresie i czy w ogóle pobierał drugi rodzic dziecka.
Sąd podkreślił, że ojciec dziecka, niezależnie od tego czy utrzymuje z nim kontakt i czy przyczynia się do jego utrzymania, uznawany jest za członka rodziny, a skoro tak, to w przypadku jego wyjazdu i podjęcia zatrudnienia, zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a właściwy organ, zgodnie z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zobligowany jest uchylić decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Następnie Sąd wyjaśnił, że od dnia 1 maja 2010 r. wszedł w życie przepis art. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.2004.166.1), zgodnie z którym –niniejsze rozporządzenie stosuje się do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mieszkających w Państwie Członkowskim, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz do członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu (w myśl art. 91 rozporządzenia nr 883/2004, stosuje się je od dnia wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego).
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że przepisom rozporządzeń dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 1 maja 2010 r. podlegają także rodziny, w których żaden z rodziców nie wykonuje pracy zawodowej, a mieszkają w różnych krajach Unii Europejskiej. Za bezpodstawne zatem uznał Sąd zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak też braku wskazania w uzasadnieniu decyzji dostatecznie jasnych przyczyn uchylenia decyzji z dnia [...] r. oraz niewyjaśnienia, czy doszło do zbiegu pobierania świadczeń. Wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie - okoliczność ta, podobnie jak i to, czy ojciec dziecka był zatrudniony na terenie [...], ewentualnie w jakim charakterze był zatrudniony pozostaje bez znaczenia. Kwestie te nie mogły bowiem być badane przez Prezydenta Miasta S., a to z tego względu, że jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji – organem właściwym do rozstrzygania powyższych kwestii jest obecnie Marszałek Województwa Z.. Sąd wskazał, że choć konieczne stało się uchylenie decyzji uchylającej z dniem [...] r. decyzję
o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego, w żadnym razie nie jest to równoznaczne
z odmową przyznania tych świadczeń. Z powyższego wynika jedynie, że rozstrzygnięcie w tym zakresie musi być wydane przez organ rzeczowo do tego właściwy, czyli Marszałka Województwa Z. (od 1 [...] r. Wojewodę Z.). Podkreślił, że zaskarżona decyzja jest aktem, który nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i nie przesądza o pozbawieniu skarżącego uprawnień. Decyzja ta jest swego rodzaju aktem porządkującym stan faktyczny i prawny, powodującym przekazanie sprawy do rozpoznania organowi właściwemu, z uwagi na okoliczność stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
A. S. reprezentowany przez E. S. reprezentowaną przez radcę prawnego J. W. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 września 2018 r. sygn. akt
I OSK 1763/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.
W uzasadnieniu orzeczenia Sad wskazał, że analiza przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wskazuje, że dokonując oceny zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji oraz wydając zaskarżony wyrok, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie dysponował w tej sprawie ww. decyzją. W aktach administracyjnych sprawy brak jest ponadto wniosku E. S., który rzekomo stanowił podstawę do jej wydania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak tych materiałów dokumentacyjnych, uniemożliwia prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ani bowiem Sąd Wojewódzki ani organ administracji nie mogły w sposób bezsporny ustalić czy w sprawie miał zastosowanie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, skoro niemożliwa jest jednoczesna kontrola decyzji o uchyleniu orzeczenia przyznającego zasiłek pielęgnacyjny. Mając niekompletne akta administracyjne nie sposób bowiem jednoznacznie stwierdzić, jaki był charakter oraz podstawa prawa uchylonej przez Prezydenta Miasta S. decyzji z dnia [...] r. Z treści uzasadnień zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji domyślać się można jedynie, że podstawą jej wydania był wniosek E. S., że rezygnuje ona w trybie art. 155 k.p.a. z pobierania zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz syna w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej. W aktach brak jest jednak zarówno samej decyzji jak i ww. wniosku, na który powołują się organy obu instancji.
NSA zwrócił uwagę, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W myśl zaś art. 62
pkt 1 p.p.s.a, Przewodniczący wydziału lub wyznaczony sędzia zarządza skompletowanie akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, a w razie potrzeby także innych dowodów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w S. uchybił wskazanej dyrektywie orzekając w niniejszej sprawie na podstawie niekompletnych akt administracyjnych. Orzekanie na podstawie akt sprawy nie oznacza bowiem podejmowania rozstrzygnięcia w oparciu o przekazane przez organ akta, lecz o wszystkie materiały, w oparciu o które rozstrzygnięcie podjął ten organ. Jeżeli zatem z lektury akt sprawy wynika, że przekazane Sądowi akta nie są pełne, to obowiązkiem Sądu jest wezwanie do ich uzupełnienia przed wydaniem wyroku.
NSA zauważył nadto, że wg poglądów literatury, na podstawie akt sprawy sąd administracyjny ocenia, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo zebrany oraz czy jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania aktu administracyjnego. W razie zatem, gdyby organ administracji nie przedłożył sądowi pełnych akt sprawy (co powinno wynikać z tych akt) sąd wojewódzki nie powinien orzekać w sprawie, lecz powinien wezwać organ administracyjny do uzupełnienia akt sprawy. Jeżeli tego nie uczyni, wydany wyrok nie będzie zgodny z prawem (zob. K. Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 50-61). Stanowisko powyższe jest tym bardziej uzasadnione, że w sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, za częściowo zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 107 K.p.a. wskazując, że Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominęło wiele elementów, które dla prawidłowości uzasadnienia winny być w nim zawarte.
Zauważając tego typu uchybienie przy niekompletnym materiale dowodowym niemożliwe jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonanie prawidłowej kontroli i ustalenie, czy w sprawie niniejszej rzeczywiście zastosowanie miał art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Co za tym idzie niemożliwe jest ustalenie czy Sąd I instancji oraz organy orzekające w sprawie dokonały stosownej kontroli w tym zakresie.
Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę dokona ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i uzupełni akta o brakujące dokumenty, tj. wniosek E. S. oraz decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., a następnie biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego przeanalizuje wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu z uwzględnieniem dostrzeżonych uchybieniem dotyczących naruszenia art. 107 k.p.a.
W wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 26 listopada 2018 r. oraz 15 stycznia
2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. oraz S. Centrum Świadczeń uzupełniło akta administracyjne o decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], oświadczenie E. S. z dnia [...] r., w którym wyraża zgodę na uchylenie od dnia [...] r. na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu A. S. zasiłku pielęgnacyjnego oraz decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. [...] o przyznaniu A. S. zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] r. do dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez skarżącego skargi kasacyjnej uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie 10 stycznia 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi.
W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Sądu wyższej instancji.
Sąd, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku NSA uzupełnił akta administracyjne o decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. oraz oświadczenie matki skarżącego z dnia 2 lipca 2013 r. o wyrażeniu zgody na uchylenie – na podstawie art. 155 k.p.a. – decyzji w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...]. w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej. Akta zostały nadto uzupełnione o decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia z dnia [...] r. [...] o przyznaniu skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego.
Postępowanie przed organami administracji publicznej, których konsekwencją było uchylenie na podstawie art. 23a ust. 5 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy
o świadczeniach rodzinnych decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. toczyło się w związku z koniecznością ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Zgodnie z dokumentami zebranymi w sprawie J. S., ojciec A. S., od [...] r. mieszka na terenie [...], zaś matka - E. S. wraz ze skarżącym zamieszkiwała na terenie [...] od [...] r.
Przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
w przypadku ojca skarżącego mają zastosowanie dopiero od [...] r. Od tego bowiem dnia zmienił się zakres podmiotowy obowiązujących przepisów,
tj. rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 988/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 stosuje się do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mieszkających w Państwie Członkowskim, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu. Oznacza to, że przepisom rozporządzeń dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia [...] r. podlegają także rodziny, w których żaden z rodziców nie wykonuje pracy zawodowej, a mieszkają w różnych krajach Unii Europejskiej.
W tej sytuacji, Prezydent Miasta S. nie był właściwy, ani do prowadzenia postępowania w przedmiocie przyznanego świadczenia po dniu wystąpienia w sprawie przesłanki koordynacji, ani ustalenia wypełnienia przez stronę przesłanek warunkujących prawo do przyznanego świadczenia, ani też do weryfikacji prawidłowości jego realizacji, czy też zbadania czy i jakie świadczenia zostały przyznane w innym państwie. Od [...] r. organem właściwym do prowadzenia postępowania na terytorium RP stał się Marszałek Województwa Z., który zgodnie z art. 21 i art. 23 a ust. 4 – 5 i ust. 9 ustawy przejął kompetencje w sprawach, w których zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i to właśnie ten organ winien był rozstrzygać sprawę merytorycznie. Od 1 stycznia 2018 r. kompetencje marszałka w tym zakresie przejął wojewoda.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że niniejsze postępowanie o ustalenie, czy
w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego dotyczy zasiłku pielęgnacyjnego. Świadczenie to zostało przyznane skarżącemu decyzją z dnia [...] r. na okres od [...] r. do [...] r. Matka skarżącego – jako jego pełnomocnik – złożyła oświadczenie, w którym wyraziła zgodę na uchylenie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] r., co znalazło następnie odzwierciedlenie w decyzji z dnia [...] r. o uchyleniu z dniem wskazanym w oświadczeniu decyzji z dnia [...] r.
W tej sprawie organy orzekające nie zwróciły jednak uwagi, że z treści decyzji
z dnia [...] r. wynika jedynie to, że od dnia [...] r. zasiłek pielęgnacyjny nie będzie na rzecz skarżącego wypłacany zgodnie z wolą beneficjenta tego świadczenia. Decyzja ta nie oznacza jednak, że eliminuje się z obrotu prawnego decyzję z dnia [...] r. w pozostałym zakresie, tj. do dnia 30 czerwca 2013 r. Jakkolwiek decyzja o przyznaniu A. S. zasiłku pielęgnacyjnego została w przeważającej części wykonana, to okoliczność ta nie oznacza braku możliwości jej oceny z punktu widzenia przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z tego powodu przepis art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w odniesieniu do zasiłku pielęgnacyjnego winien mieć zastosowanie do decyzji z dnia [...] r. i to ta decyzja winna zostać uchylona w części dotyczącej świadczenia za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w celu poddania dalszej weryfikacji uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego przez organ uprawniony do merytorycznego rozpatrzenia sprawy na terytorium RP (w tym przypadku przez wojewodę)
Zauważyć należy, że na podstawie decyzji z dnia [...] r. skarżący z własnej woli został pozbawiony prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i stąd postępowanie w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w odniesieniu do tego rozstrzygnięcia, obejmującego okres od [...] r. do [...] r. stało się zbędne. Przepis art. 23a ust. 5 nie znajduje w tej sytuacji zastosowania. Dodać również należy, na którą to okoliczność Sąd wyżej zwrócił uwagę, że decyzji z 4 lipca 2013 r. nie należy postrzegać jako uchylającej decyzję z dnia [...] r. w całości, albowiem zgoda strony dotyczyła wyłącznie jednoznacznie wskazanego okresu.
W tym stanie rzeczy, po dokonaniu analizy zaskarżonej decyzji SKO w S. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., w zestawieniu z oświadczeniem E. S. z dnia [...] r. decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. oraz przepisem art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych Sąd stwierdził, że organy przedmiotem postępowania uczyniły decyzję, która ze swej istoty nie mogła podlegać postępowaniu w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, albowiem dotyczy okresu, w którym skarżący zasiłku pielęgnacyjnego już nie pobierał. Z tego powodu należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło