II SA/Sz 1211/18

WyrokWSA w Szczecinie2019-03-14

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedstawienia inwentaryzacji oraz ekspertyzy technicznej jest zasadne, gdy roboty budowlane były prowadzone na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane prowadzone na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie uchylona nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, są robotami wykonywanymi bez wymaganego pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wstrzymania robót na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i może nałożyć obowiązek przedstawienia inwentaryzacji oraz ekspertyzy technicznej na podstawie art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet nieprawomocnym wyrokiem, powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
Stan faktyczny
Spółka A. prowadziła roboty budowlane związane z budową stacji bazowej telefonii komórkowej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r. uchylił tę decyzję. Mimo uchylenia decyzji, Spółka kontynuowała roboty budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wstrzymał roboty budowlane i nałożył obowiązek przedstawienia inwentaryzacji oraz ekspertyzy technicznej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA w Szczecinie, kwestionując zasadność wstrzymania robót i nałożenia obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wstrzymania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i ekspertyzy technicznej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a.", art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 3 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (w skrócie: "ZWINB w S."), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (w skrócie "PINB w P.") z dnia [...] r., nr [...] [...] nakazujące P. Spółce z o.o. z siedzibą w W. wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych w okoliczności uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., dotyczącej budowy stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr ewid. [...] w obrębie S., gmina B. oraz nakładające obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i ekspertyzy technicznej określającej oddziaływanie przedmiotowej inwestycji jako całości (nie poszczególnych anten) na środowisko z uwzględnieniem nakładania się wiązek promieniowania elektromagnetycznego dla najbardziej niekorzystnego przypadku i łącznej mocy promieniowania anten, ze szczegółowym wskazaniem obszaru oddziaływania inwestycji. Ekspertyza powinna zawierać ponadto przyjęte założenia do przeprowadzonych obliczeń i ich wyniki wraz z przywołaniem norm i aktów prawnych, na podstawie których je przeprowadzono. Ekspertyza techniczna winna być opracowana przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności odpowiadającej zakresowi ekspertyzy, legitymujące się aktualnym na dzień opracowania ekspertyzy zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego, wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności, rzeczoznawcę budowlanego lub jednostkę naukowo-badawczą. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał następujący stan faktyczny sprawy. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. na działce nr ewid. [...] w obrębie S., gm. B.. W wyniku rozpatrzenia odwołania m.in. Z. i A. W., decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda Z. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W oparciu o powyższe decyzje w dniu [...] r. inwestor złożył organowi zawiadomienie o terminie rozpoczęcia robót budowlanych obejmujących przedmiotową inwestycję. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 55/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił ww. decyzję Wojewody z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że dla poczynienia prawidłowych ustaleń dotyczących oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko niezbędne jest określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Z. i A. W. przedłożyli PINB w P. odpis ww. wyroku informując, że na działce nr ewid. [...], prowadzone są roboty budowlane, pomimo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Żądali wstrzymania tych robót. W dniu [...] r. PINB w P. przeprowadził kontrolę na działce o nr ewid. [...]. W protokole z czynności odnotowano, że "Wykonywany jest wykop pod fundamenty. Na plac budowy zwieziono kręgi betonowe do fundamentów oraz zbrojenie. Roboty budowlane wykonywane są przez podwykonawcę ...". Do protokołu załączono wykonane w toku oględzin zdjęcia. Następną kontrolę nieruchomości organ przeprowadził w dniu [...] r. W protokole z czynności odnotowano, że: "... wieża kratowa została już wybudowana, na wieży umieszczono [...] anten sektorowych i [...] antenę radiolinii. U podstawy wieży - w jej obrysie zamontowano szafę sterowniczą. W wyniku porównania stanu faktycznego z zatwierdzonym projektem budowlanym ustalono, że do całkowitego zakończenia inwestycji pozostał montaż brakujących anten, wykonanie ogrodzenia w obrysie wieży oraz zagospodarowanie terenu ...". Do protokołu dołączono wykonane zdjęcia. Postanowieniem z dnia [...] r. PINB w P., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, związanych z budową ww. stacji bazowej telefonii komórkowej oraz nałożył na inwestora określone obowiązki. W uzasadnieniu postanowienia organ powiatowy wskazał, że wykonywanie przez inwestora robót budowlanych w warunkach uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi, zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, inny przypadek niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 tej ustawy i podlegają te roboty wstrzymaniu na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1. Uchylona nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego decyzja administracyjna (w tym decyzja o pozwoleniu na budowę), zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 152 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie: "p.p.s.a."), nie wywołuje skutków prawnych, a tym samym jej wykonanie jest zawieszone do czasu uprawomocnienia się wyroku, ponieważ sąd nie postanowił inaczej. Jak wyjaśnił organ, żądana postanowieniem ekspertyza techniczna umożliwi ustalenie faktycznego oddziaływania inwestycji jako całości na środowisko oraz na działki znajdujące się w obszarze oddziaływania, a nie jak to uczyniono w projekcie budowlanym jedynie w odniesieniu do pojedynczych anten sektorowych. Spółka z o.o. P. złożyła zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. Podniosła, że przedmiotowa inwestycja jest realizowana w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę i nie ma podstaw prawnych do nałożenia na stronę obowiązku przedłożenia dodatkowej ekspertyzy technicznej. Powołując się na art. 122a ust. 1 piet. 1, art. 122 i art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, strona wywiodła, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, inwestycja tego rodzaju podlega badaniom (pomiarom) przewidzianym prawem, na samym początku użytkowania, które następnie podlegają badaniom przez wskazane organy administracji. Pomiary oraz zgłoszenia o jakich mowa ww. przepisach, uwzględniają wszystkie potencjalne źródła promieniowania, "zarówno Spółki", jak i wszystkie inne, w tym również efekt kumulowania się promieniowania jeśli taki występowałby. Pomiary te, jak i zgłoszenia środowiskowe o jakich mowa w ww. przepisach, są następnie dostępne w ww. organach administracji. Strona podkreśliła, że gotowa jest przedłożyć ww. pomiary i zgłoszenia również w niniejszym postępowaniu w celu dodatkowego wykazania prawidłowości jej inwestycji. Zdaniem żalącej się, kwestia inwentaryzacji przewidziana w przepisach ustawy Prawo budowlane, nie daje podstaw do nakładania na stronę dodatkowych obowiązków. Specyfikacja inwestycji zawarta jest również w sprawozdaniu z pomiarów oraz w zgłoszeniu środowiskowym, zgodnie z ww. przepisami. Spółka wskazała, że od wielu lat realizuje takie inwestycje i rozumie konieczność spełnienia wszystkich obowiązujących norm, tym bardziej, że użytkowanie infrastruktury poprzedzone będzie ww. pomiarami, w konsekwencji brak jest podstaw do wstrzymania robót budowlanych. Powołanym na wstępie postanowieniem ZWINB w S. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. ZWINB w S. wyjaśnił, że stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 (które nie dotyczą niniejszej sprawy). W przedmiotowej sprawie inwestor rozpoczął roboty na podstawie pozwolenia na budowę, które jednak następnie zostało uchylone nieprawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który uwzględnił tym samym skargę wniesioną na tą decyzję. Wskazując na art. 152 § 1 p.p.s.a., organ zauważył, że w wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 55/18 Sąd nie postanowił o wykonalności przedmiotowej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie inwestor realizuje roboty budowlane na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę, która obecnie nie wywołuje żadnych skutków prawnych, bowiem jej wykonalność jest czasowo wstrzymana. Inwestycja ww. jest realizowana aktualnie bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ II instancji stwierdził, iż z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że w przedmiotowej sprawie organ powiatowy był ustawowo zobowiązany do wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie robót budowlanych realizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zasadność przedłożenia ekspertyzy technicznej, określającej oddziaływanie inwestycji jako całości (nie poszczególnych anten) na środowisko, z uwzględnieniem nakładania się wiązek promieniowania elektromagnetycznego dla najbardziej niekorzystnego przypadku i łącznej mocy promieniowania anten, ze szczegółowym wskazaniem obszaru oddziaływania inwestycji, wynika wprost z uzasadnienia wyroku sądowego z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 55/18, z którym organ w pełni się zgodził. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, postanowienie z dnia [...] r. wydane zostało w postępowaniu naprawczym, tj. w sytuacji, w której wykonano roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. Organ ustalił, że ww. nieprawomocny wyrok wraz z uzasadnieniem, doręczony został Spółce najpóźniej w dniu 14 czerwca 2018 r., zaś w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. ustalono, że roboty polegające na budowie tego obiektu były na etapie robót ziemnych. Wykonywany był wykop pod fundamenty. Na plac budowy zwieziono kręgi betonowe do fundamentów oraz zbrojenie. Powyższe oznacza, że przedmiotowy obiekt budowlany wykonany został - w całości - w czasie w którym pozwolenie na jego budowę nie było prawnie skuteczne. Prowadząc zatem postępowanie naprawcze organy nadzoru budowlanego muszą dysponować dokumentacją pozwalającą na ustalenie zakresu faktycznie wykonanych robót budowlanych (skoro nie zostały one wykonane w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę). Zatem zaskarżone postanowienie, w części dotyczącej nałożenia obowiązku przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych również należy uznać za uzasadnione. P. Spółka z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego, wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. postanowienie ZWINB z dnia [...] r. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z dnia [...] r. Kwestionowanemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 3 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a., poprzez bezpodstawne uznanie, że nieprawomocny wyrok sądu I instancji może stanowić podstawę wstrzymania prowadzenia wykonywanych robót budowlanych, w sytuacji, gdy teoretyczne wątpliwości stawiane przez sąd I Instancji, w zaskarżonym wyroku zostały wykluczone przez rzeczywiste pomiary zrealizowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, iż z akt sprawy wynika, że wyrok z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 55/18, na który powołują się organy nadzoru budowlanego, jest nieprawomocny. Do momentu zakończenia procesu sądowoadministracyjnego decyzja z dnia [...] r. udzielająca pozwolenia na budowę, zachowuje przymiot ostateczności. Według skarżącej, głównym zarzutem wskazanym przez Sąd w ww. wyroku, była możliwość zajścia kumulacji promieniowania, która doprowadzić potencjalnie mogła do przekroczenia dopuszczalnych norm. Zarzuty dotyczyły teoretycznych założeń zawartych w dokumentacji. Skarżąca zrealizowała zamierzenie budowlane określone decyzją o pozwoleniu na budowę. Na podstawie obowiązujących przepisów zostały również przeprowadzone badania promieniowania, które nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych norm. Pomiary te, jak i zgłoszenie środowiskowe, zostały wysłane do właściwego organu (sprawozdanie nr [...]), który nie zgłosił sprzeciwu, co potwierdza pismo Starosty [...] z dnia [...] r. Powyższe dokumenty dostępne są w organach, do których zostały wysłane i zarówno organ I jak i II instancji, mogły je sprawdzić. Skarżąca podkreśliła, że stanowisko zawarte w ww. wyroku Sądu reprezentuje jeden z poglądów dotyczących sposobu wykładni § 2 ust 1 pkt 7 oraz § 3 ust 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przepis jest jednoznaczny i odnosi się do wiązki związanej z pojedynczą anteną i wiązki promieniowania w osi głównej tej anteny. Przepisy nie przewidują innego rodzaju pomiarów, w szczególności kumulowania sąsiadujących ze sobą anten na tym etapie postępowania. Żadna z zainstalowanych anten nie jest zbieżna w osi głównej wiązki z inną anteną, w konsekwencji na przedmiotowej działce nie ma przedsięwzięć, które z uwagi na charakter wymagałby sumowania mocy. W konsekwencji nie ma innej możliwości dokonania pomiarów, niż te które zostały dokonane teoretycznie. Skarżąca przywołała stanowisko Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia 6 marca 2018 r. (w załączeniu do skargi), będące odpowiedzią na pytanie inwestora i wyjaśniające, że przedsięwzięciem jest tylko jedna antena, zgodnie z § 2 ust. 7 i § 3 ust. 8 ww. rozporządzenia. Podobnie wskazano w piśmie tego organu z dnia 4 sierpnia 2017 r. Strona przedstawiła również wypowiedzi przedstawicieli właściwych ministerstw, dotyczące przedmiotowego problemu, dostępne na internetowych stronach sejmowych. W konsekwencji skarżąca stwierdziła, że sąd I instancji w wyroku, stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego postanowienia dokonał wykładni tylko kilku przepisów, pomijając wykładnię systemową. Do skargi Spółka dołączyła m.in. sprawozdanie z badania rozkładu pól elektromagnetycznych z dnia 13 sierpnia 2018 r. W odpowiedzi skargę organ wniósł o jej oddalenie. Udział w postępowaniu zgłosiło Stowarzyszenie [...] w B. , które zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu przez Sąd postanowieniem z dnia 14 grudnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona według kryterium zgodności z prawem, dokonana w trybie uproszczonym, na co pozwala art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi. Przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w przedmiocie nakazania wstrzymania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i ekspertyzy technicznej. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018, poz. 1202 ze zm.), w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Rację należy przyznać organowi, że art. 50 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy znajduje zastosowanie w przypadku stwierdzenia prowadzenia robót budowlanych w sytuacji, gdy decyzja zezwalająca na prowadzenie tych robót została wyeliminowania z obrotu prawnego. W orzecznictwie akceptuje się pogląd, że art. 50 ust. 1 pkt 1 powinien mieć zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, kiedy inwestor kontynuuje roboty budowlane, mimo że z obrotu prawnego została wycofana decyzja o pozwoleniu na budowę. Jest to przypadek, kiedy roboty budowlane są faktycznie prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tak więc kiedy obiekt budowlany został wykonany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, przed wyeliminowaniem takiej decyzji z obrotu prawnego, podstawą orzekania powinny być przepisy art. 50-51, nie zaś art. 48 Prawa budowlanego. Nie można też wykluczyć wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2004 r., sygn. akt IV SA 975/03, wyrok NSA z 23 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 905/04, wyrok NSA z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 560/11). W sprawie niesporne jest, że skarżąca Spółka uzyskała od Starosty [...] decyzję z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej na działce nr [...] w obr. S. , gm. B.. Decyzja ta została utrzymania w mocy decyzją Wojewody Z. z dnia [...] r. W dniu [...] r. Spółka zawiadomiła organ o terminie rozpoczęcia prac budowlanych obejmujących przedmiotową inwestycję. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 55/18, na skutek rozpatrzenia skargi, uchylił ww. decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji, na mocy której przystąpiono do robót budowlanych. Sąd, eliminując ww. decyzję, wskazał na potrzebę przedłożenia przez inwestora ekspertyzy technicznej, określającej oddziaływanie inwestycji jako całości (nie poszczególnych anten), z uwzględnieniem nakładania się wiązek promieniowania elektromagnetycznego dla najbardziej niekorzystnego przypadku i łącznej mocy promieniowania anten, ze szczegółowym wskazaniem obszaru oddziaływania inwestycji. Z ustaleń organu wynika, że odpis sentencji ww. wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony Spółce najpóźniej w dniu 14 czerwca 2018 r. PINB w P. w dniu [...] r., przeprowadził kontrolę robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...]. W protokole z tej czynności odnotowano, że wykonany jest wykop pod fundamenty. Na plac budowy zwieziono kręgi betonowe do fundamentów oraz zbrojenie. Z kolei w trakcie kontroli ww. budowy, dokonanej przez organ w dniu [...] r., stwierdzono wybudowanie wieży kratowej, na której umieszczano [...] anten sektorowych i [...] antenę radiolinii. W wyniku porównania stanu faktycznego z zatwierdzonym projektem budowlanym ustalono, że do całkowitego zakończenia inwestycji pozostał montaż brakujących anten, wykonanie ogrodzenia w obrysie wieży oraz zagospodarowanie terenu. Zdaniem Sądu, w zaistniałej sytuacji prawidłowo postąpił organ, korzystając z przepisu art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Skarżąca Spółka na etapie postępowania administracyjnego ani w skardze nie zanegowała ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy. Istota przedmiotowego sporu jest związana z przekonaniem skarżącej Spółki, że do momentu uprawomocnienia się wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 55/18, decyzja organu z dnia [...] r. o udzieleniu pozwolenia na budowę, zachowuje przymiot ostateczności i wykonalności. W zaistniałym sporze rację należy przyznać organom nadzoru budowlanego. Należy uwzględnić, że wydanie wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r., uchylającego decyzję organów obu instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę, wbrew twierdzeniom skargi, rodzi określone skutki na gruncie art. 152 ust. 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Uchylenie decyzji powoduje, że od tego momentu nie wywołuje ona na skutków procesowych i materialnych, a stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku. Na tle poprzedniego brzmienia art. 152 p.p.s.a., obowiązującego do 15 sierpnia 2015 r., wedle którego, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określał, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, w orzecznictwie i literaturze przedmiotu wskazywano, że organ nadzoru budowlanego mógł na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego wstrzymać roboty budowlane, jeżeli wojewódzki sąd administracyjny nieprawomocnym wyrokiem uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę i na podstawie art. 152 p.p.s.a. określił, że decyzja ta nie podlega wykonaniu, gdyż "wymagane pozwolenie na budowę" w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, to pozwolenie nie tylko ostateczne, ale i wykonalne. Rozstrzygnięcie zawarte w wyroku stwierdzające, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie może być wykonywana ma takie znaczenie, że inwestor nie może powoływać się na to, iż dysponuje ostatecznym pozwoleniem na budowę (wyrok NSA z 8 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1394/09; A. Gliniecki "Prawo budowlane. Komentarz", wyd. z 2014 r., s. 660). Skoro obecnie obowiązujący przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej, to orzeczenie nawet nieprawomocnym wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 55/18 o uchyleniu decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oznaczało, że decyzja o udzieleniu tego pozwolenia nie podlegała wykonaniu. Na takie rozumienie art. 152 § 1 p.p.s.a. wskazuje się również w aktualnym orzecznictwie, np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2561/17, który stwierdził, że regulacja zawarta w art. 152 § 1 p.p.s.a. wywiera taki sam skutek co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 tej ustawy. Podobnie bowiem jak w przypadku wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., tak w przypadku regulacji z art. 152 § 1 tej ustawy akt lub czynność nie podlega wykonaniu w ograniczonym czasie. W okolicznościach, które wystąpiły w sprawie, najpóźniej od chwili doręczenia Spółce sentencji ww. wyroku wraz z uzasadnieniem, winna się ona poddać skutkom wynikającym z tego orzeczenia, czego nie uczyniła. Z ustaleń organu wynika bowiem, że roboty budowlane były prowadzone nadal, do stanu zrealizowania prawie całości zaplanowanej inwestycji. Przy tym nie ma wątpliwości, że Sąd w wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r. nie postanowił o wykonalności uchylonych decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku. W przypadku prowadzenia robót budowlanych pomimo orzeczenia skutkującego wstrzymaniem wykonalności decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestor winien liczyć się z konsekwencjami z tego faktu mogącymi wynikać. Okoliczności tej nie może podważać argumentacja skarżącej, o braku zasadności czynienia pomiarów promieniowania anten umieszczonych na wieży kratowej i próba polemiki ze stanowiskiem Sądu. Kwestia konieczności przeprowadzenia badań, pod kątem możliwego nakładania się (nachodzenia się) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny, była objęta zakresem kontroli sądowej, zakończonej wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r. Dopóki przedmiotowy wyrok pozostaje w obrocie prawnym, nawet w okresie, gdy nie jest on jeszcze prawomocny, dopóty jest wiążący dla organu i stron tego postępowania. W innym przypadku znaczenie art. 152 § 1 p.p.s.a. byłoby iluzoryczne zaś sama regulacja martwą. Zdaniem Sądu, na gruncie niniejszej sprawy niedopuszczalna jest obecnie polemika skargi nad trafnością oceny prawnej zaprezentowanej w ww. wyroku i wskazań w nim sformułowanych. Tylko w ramach ewentualnej skargi kasacyjnej od wyroku skarżąca miała możliwość dochodzenia swoich racji na temat niezasadności przeprowadzenia badań promieniowania fal nachodzących się z anten sektorowych. Jak słusznie zauważył organ, postępowanie prowadzone na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane ma charakter naprawczy. Sąd uznał, że organ wraz z orzeczeniem o wstrzymaniu prac budowlanych miał prawo zobowiązać inwestora do przedłożenia inwentaryzacji wykonanych dotychczas robót i ekspertyzy technicznej określającej oddziaływanie przedmiotowej inwestycji jako całości, a nie poszczególnych anten (z uwzględnieniem nakładania się wiązek promieniowania elektromagnetycznego dla najbardziej niekorzystnego przypadku i łącznej mocy promieniowania anten). Przedmiotowy obiekt budowlany był realizowany w czasie, w którym pozwolenie na jego budowę, pod względem prawnym, nie podlegało wykonaniu. Organ miał więc prawo zobowiązać inwestora do przedstawienia opracowania, które wskazywałoby, czy nakładanie się wiązek promieniowania elektromagnetycznego anten dla najbardziej niekorzystnego przypadku i łącznej mocy promieniowania, nie będzie szkodliwe dla ludzi i środowiska w obszarze oddziaływania inwestycji. W oparciu o art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ ma możliwość zgromadzenia dowodów w sprawie i ustalenia ewentualnych niezbędnych prac do wykonania, w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W realiach sprawy, w tym ustaleniu mieści się również ocena stanu zgodności z prawem wykonanych już robót budowlanych, w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, która została następnie uchylona jako wadliwa. Skarżąca Spółka dołączyła do skargi opracowanie pod tyt. "Sprawozdanie z badania rozkładu pól elektromagnetycznych, co mogłoby oznaczać, że w istocie strona podporządkowała się obowiązkowi zakreślonemu przez organ. Treść tego dokumentu nie może jednak podważać prawidłowości nałożonego obowiązku postanowieniem z dnia [...] r. Spółka takiego dokumentu organowi nadzoru budowlanego w trakcie postępowania administracyjnego nie przedstawiła. Organ nadzoru budowlanego nie miał więc możliwości ocenić, czy inwestycja spełnia wymogi prawa na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia. Podsumowując Sąd uznał, że w niewadliwie przyjętym przez organy stanie faktycznym sprawy uprawnione było zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, które stanowiło przy tym realizację wytycznych wynikających z prawomocnego już wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 55/18. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), nie dopatrzył się innych niż podniesione w skardze naruszeń prawa, które uzasadniałyby jej uwzględnienie. Kierując się powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło