II SA/Sz 1329/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-10-25
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Henryk Dolecki, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przenosi obowiązek przeprowadzenia badań geotechnicznych podłoża gruntowego z etapu projektu budowlanego na etap robót budowlanych, narusza prawo?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przenosi obowiązek przeprowadzenia badań geotechnicznych podłoża gruntowego z etapu projektu budowlanego na etap robót budowlanych, narusza prawo. Taka zmiana wypacza sens i cel obowiązku przeprowadzenia badań, uniemożliwiając kontrolę projektu budowlanego pod względem bezpieczeństwa przez właściwy organ.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając rażące naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz naruszenie ich interesu prawnego. Skarżący podnieśli, że plan dopuszcza zabudowę klifu wbrew opiniom specjalistów i zagraża bezpieczeństwu ich domów. W szczególności zarzucili, że uchwała przenosi obowiązek przeprowadzenia badań geotechnicznych na etap robót budowlanych, zamiast na etap projektu budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ustaleń w § 18 w pkt 99, 100, 101, 102 dla terenów o symbolach 9 UM, 10 UM, 11 UM, 12 UM w części dotyczącej "ustalenia wynikające z odrębnych przepisów" w zakresie objętym zwrotem "przed przystąpieniem do robót budowlanych". Sąd stwierdził również, że uchwała w tej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Gminy Ustronie Morskie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi T. S., T. S., W. P. na uchwałę Rady Gminy Ustronie Morskie z dnia 5 listopada 2010 r. nr XLIV/306/2010 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu ewidencyjnego Ustronie Morskie i części obrębów Wieniotowo i Gwizd- części A I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały co do ustaleń w § 18 w pkt 99,100,101,102 dla terenów o symbolach 9 UM,10 UM, 11 UM,12 UM w części dotyczącej "ustalenia wynikające z odrębnych przepisów" w zakresie objętym zwrotem "przed przystąpieniem do robót budowlanych", II. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części opisanej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Gminy Ustronie Morskie na rzecz skarżących W. P. i T. S. kwotę po [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rada Gminy w dniu [...] r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) podjęła uchwałę Nr XLIV/306/2010 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu ewidencyjnego Ustronie Morskie i części obrębów Wieniotowo i Gwizd – część A.
Pismem z dnia [...] r. T. S., W. P., T. S. i P. Z. wezwali Radę Gminy do zaprzestania naruszenia prawa uchwałą z dnia [...]r. i doprowadzenie do zgodności z prawem tego prawa lokalnego na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2010 r., sygn.akt II SA/Sz 510/10. Wnioskodawcy podnieśli, że Rada Gminy rozpoczęła procedowanie nad uchwałą z dnia [...] r. jeszcze podczas trwania postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały z dnia 5 września nr XXXIV/193/2005 w zakresie działki nr [...] i [...], zatem kwestionowaną uchwałę podjęto bez przeprowadzenia wymaganej procedury planistycznej tj. z rażącym naruszeniem przepisów art. 14 – 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wskazali też, że realizacja planu spowoduje zagrożenie dla klifowego brzegu, pasa zieleni nabrzeżnej, szlaku komunikacyjnego ulicy [...], obiektów budowlanych posadowionych na południe, a wśród nich domów stron.
Rada Gminy nie podjęła czynności zmierzających do zmiany przedmiotowego planu w związku z wezwaniem.
W dniu [...] r. T. S., W. P., T. S. i P. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę (uzupełnioną pismem z dnia [...] r.) na powyższą uchwałę w części dotyczącej postanowień planu odnoszących się do miejscowości U. obejmującej działki nr [...]
Skarżący zarzucili, że zaskarżona uchwała została podjęta z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz narusza ich interes prawny i uprawnienia do ochrony prawa własności, które chroni Konstytucja. Zarzucając powyższe naruszenie przepisów, skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że Rada Gminy w dniu 5 września 2005 r. podjęła uchwałę Nr XXXIV/193/2005 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Ustronie Morskie i Sianożęty. Uchwała ta zmieniła między innymi przeznaczenie działek nr [...](są to numery po podziale działki [...]) położonych przy ul. [...] na klifie przybrzeżnym. Plan dopuścił między innymi zabudowę tych działek budynkami o wysokości do [...] m tj. dwie kondygnacje plus użytkowe poddasze, co w istocie oznacza trzy kondygnacje. Uczyniono tak wbrew opinii specjalistów, którzy wskazywali na niedopuszczalność zabudowy klifu w związku z ryzykiem jego uszkodzenia i spowodowania katastrofy geologicznej.
Wskazali, że dowody na poparcie tego twierdzenia znajdują się w Radzie Gminy i w aktach WSA w Szczecinie o sygn. II SA/Sz 955/07, II SA/Sz 721/09 i II SA/Sz 510/10 w postaci : opracowania "Podstawowe opracowanie ekofizjograficzne" ze [...] r. i pisma Państwowego Instytutu Geologii z dnia [...].
Skarżący podkreślili, że WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 8 września 2010 r. w sprawie II SA/Sz 510/10 stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w Ustroniu Morskim z dnia 5 września 2005 r., Nr XXXIV/193/2005 w części dotyczącej nieruchomości w U. oznaczonej jako działka nr [...] (po podziale nr [...]). Rada Gminy nie czekając na prawomocne rozstrzygnięcie sprawy, przystąpiła do procedury uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego także działek nr [...], podejmując w dniu [...] r. uchwałę nr XXII/132/2008 o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zmienioną uchwałą nr XL/289/10 z dnia 30 sierpnia 2010 r. W ocenie skarżących, celem takiego działania było doprowadzenie do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego spornych działek, przewidującego zabudowę tych działek tj. klifu do wysokości [...] m wbrew opiniom specjalistów od ochrony brzegu morskiego i na wypadek gdyby Sąd stwierdził nieważność poprzedniego planu. Takie działanie rady gminy jest działaniem pozornym, zmierzającym do ominięcia prawa i nie powinno podlegać ochronie prawnej.
Skarżący podkreślili, że w sytuacji trwającego postępowania o stwierdzenie nieważności planu dot. działek nr [...], rada nie miała prawa włączyć tych działek do nowo rozpoczętej procedury planistycznej i procedowanie nad nowym planem powinno nastąpić po prawomocnym zakończeniu sprawy o stwierdzenie nieważności planu uchwalonego w [...] r.
Procedowanie nowego planu zagospodarowania dla tych działek w trakcie trwającego procesu, jedynie w celu uchwalenia takich samych zasad zabudowy w/w działek jakie były przedmiotem skargi i w efekcie uchwalenie takiego planu zaskarżoną uchwałą z dnia 5 października 2010 r., powoduje, że zapis w planie odnośnie tych działek dotknięty jest nieważnością.
W ocenie skarżących, uchwalenie planu w stosunku do działek nr [...] było przedwczesne i naruszyło art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie przeprowadzono stosownych procedur przewidzianych tą ustawą przed jego uchwaleniem i przed rozstrzygnięciem sprawy o stwierdzenie nieważności poprzedniego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący zarzucili ponadto, że chęć czysto komercyjnej zabudowy klifu wbrew przestrogom specjalistów i protestom mieszkańców była dla rady gminy silniejsza niż przestrzeganie prawa i interesu mieszkańców.
W uzupełnieniu skargi (pismo z dnia [...] r.) skarżący podnieśli między innymi, że ich domy znajdują się w zasięgu obsuwiska, do którego dojdzie po zrealizowaniu inwestycji na klifie. Zdaniem stron, głębokie palowe fundamenty wpłyną negatywnie na statykę budynków istniejących również po południowej stronie ulicy [...] i będą bieżniami dla drgań powodowanych przez ruch kołowy z ulicy [...], fale morskie uderzające w dno w linii przyboju oraz uderzenia wiatru o zrealizowaną zabudowę. Drgania te dodatkowo przyspieszą obsuwanie się aktywnego klifu. Podkreślili, że prawo chroni brzeg klifowy przez lokalizowanie nowej zabudowy w odległości nie mniejszej niż 200 metrów od brzegów klifowych oraz przez program rządowy o szczególnej ochronie brzegu morskiego w U.
Urząd Morski powinien z uwagi na statutowy obowiązek chronić brzeg morski, a mimo to wydał zgodę na zabudowę w koronie klifu i to klifu pełzającego obsuwającego się czyli tzw. klifu aktywnego. Realizacja dopuszczonych przez zaskarżoną uchwałę inwestycji niszczy środowisko jako dobro publiczne oraz stwarza możliwość zaistnienia katastrofy budowlanej i ekologicznej.
Rada Gminy odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przytoczył treść art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazał, że plan uchwalony zaskarżoną uchwałą został poprzedzony procedurą określoną w powyższej ustawie oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587). Uchwała nie została zakwestionowana przez organ nadzoru tj. Wojewodę. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności planu.
Organy gminy na równi z innymi podmiotami i mieszkańcami są zobowiązane stosować prawo miejscowe. Stosowne pozwolenia na budowę dotyczące zakwestionowanego planu nie wydawał organ wykonawczy gminy tylko Starosta będący organem architektonicznym.
Udział w postępowaniu sądowym zgłosił Prokurator Prokuratury Apelacyjnej B. R. Prokurator na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działek nr [...] położonych na terenie oznaczonym w planie [...]. W ocenie Prokuratora skarżący mają interes prawny w zaskarżeniu uchwały, a interes ten został naruszony z uwagi na istotne naruszenie prawa w szczególności art. 17 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Rada Gminy nie wprowadziła do ustaleń szczegółowych dotyczących obszaru [...] warunków uzgodnienia Dyrektora Urzędu Morskiego wyrażonych w postanowieniu z dnia [...] r. w punkcie [...], dotyczących obowiązku wykonania projektu budowlanego obiektów w oparciu o badania techniczne podłoża gruntowego. Punkt 9 planu dla terenu [...] jest sprzeczny z pkt 6 tego postanowienia. Badania techniczne podłoża gruntowego powinny być wykonane na etapie projektowania inwestycji, a więc przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, a nie przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych jak stanowi zaskarżona uchwała.
Prokurator wskazał również na brak spójności zapisów studium z postanowieniami planu z uwagi na nieprecyzyjność sformułowań studium i wątpliwe jest czy faktycznie zapis studium pozwala na zabudowę w pasie 200 m od brzegu klifu. Porównując zapis w studium z częścią graficzną w tym zakresie, nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy faktycznie ten zakaz obowiązuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne właściwe są badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Akty te są zgodne z prawem, jeżeli są zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Tak więc, kontrola sądowa sprawowana pod względem legalności oznacza, że Sąd nie bada kontrolowanych aktów pod względem celowości czy słuszności.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, a tym samym przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Gminy z dnia 5 listopada 2010 r., Nr XLIV/306/2010 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu ewidencyjnego Ustronie Morskie i części obrębów Wieniotowo i Gwizd – część A.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – dalej u.s.g. oraz art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2002 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) dalej u.p.z.p., rada gminy posiada uprawnienia do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.z.p., kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy.
Posiadanie przez gminę tzw. władztwa planistycznego oznacza, że gmina może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego określone w tym względzie przepisy. Władztwo planistyczne nie oznacza jednak dowolności decydowania o sposobie zagospodarowania terenu, zagospodarowanie to bowiem winno odbywać się w ramach obowiązującego porządku prawnego.
Zaskarżenie uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podobnie jak wszystkich uchwał podjętych w zakresie administracji publicznej, może nastąpić w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Stosownie do treści zawartego w nim unormowania, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Sąd rozpoznając skargę na uchwałę rady gminy wniesioną w trybie art. 101 ust. 1 u.g.n., zobowiązany jest do zbadania czy skarga spełnia wymogi formalne (termin, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia). Następnie gdy wymogi formalne zostały spełnione, sąd zobligowany jest do badania legitymacji skarżącego związanej z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia tego skarżącego. Ocena zaś kwestii merytorycznych i procesowych związanych z zaskarżoną uchwałą dopuszczalna jest dopiero po ustaleniu, że skargę na uchwałę wniósł uprawniony do tego podmiot (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn.akt I OSK 455/10).
Odwołać się przy tym należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 3 września 2004 r., w sprawie o sygn. OSK 474/04 (ONSA i WSA 2005/1/2, stwierdził, że w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2007 r., w sprawie II OSK 1033/07, w którym przyjął, że "tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przez kwestionowaną uchwałę może doprowadzić do uwzględnienia skargi, która ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia".
W ocenie Sądu, skarga wniesiona przez skarżących T. S. , W. P. i T. S. spełnia wymogi formalne. Skarżący wezwali w dniu [...] r. organ gminy do usunięcia naruszenia prawa. Zachowany również został termin do wniesienia skargi do Sądu określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy interes prawny lub uprawnienie skarżących zostało naruszone zaskarżoną uchwałą w wyżej opisany sposób. Rozważania w tej kwestii zacząć należy od wskazania, że pojęcia "interes prawny" i "uprawnienie" nie zostały normatywnie dookreślone. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że kryterium "interesu prawnego" w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć w ten sposób, że akt organu administracji musi dotyczyć własnego, indywidualnego i wynikającego z konkretnego przepisu prawa administracyjnego interesu.
Podobne stanowisko prezentowane jest w literaturze, gdzie przyjmuje się, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (np. decyzja administracyjna lub uchwała organu gminy) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. A.Kisielewicz – "Skarga na akt organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w świetle orzecznictwa sądowego", Samorząd Terytorialny z 2003 r., Nr 10).
W ocenie Sądu, w świetle powyższego rozumienia pojęcia interesu prawnego skarżący wykazali, że mają interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Skarżący są bowiem właścicielami nieruchomości położonych w niewielkiej odległości od działek nr [...], które to działki położone są na krawędzi klifu, na którym zaskarżona uchwała dopuszcza zabudowę. Wykazali też, że ich interes prawny jest naruszony, gdyż skutki nieprawidłowej zabudowy krawędzi klifu zagrożą nie tylko budynkom usytuowanym na tym obszarze, lecz i budynkom skarżących znajdującym się w niewielkiej od nich odległości co przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn.akt II OSK 254/10, odnoszącym się do opisanej na wstępie niniejszego uzasadnienia uchwały Rady Gminy.
Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej uchwały wskazać należy, że kontrola ta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmuje nie tylko treść planu, ale również prawidłowość przeprowadzonej procedury planistycznej. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 5 października 2010 r. Po zakończeniu procedury planistycznej i podjęciu uchwały Nr XLIV/306/2010 weszła w życie ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 130, poz. 871 – dalej jako : ustawa zmieniająca). Przepisy ustawy zmieniającej uchyliły między innymi pkt 7 i 8 art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm. – dalej jako : u.p.z.p.) oraz zmieniły brzmienie pkt 6 art. 17 u.p.z.p. Zmiany te zaczęły obowiązywać z dniem 21 października 2010 r., a więc po podjęciu zaskarżonej uchwały. Ustawodawca zdecydował jednak, że do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w stosunku, do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany planu lub studium, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej). W tych okolicznościach nie może być wątpliwości, że przeprowadzona w niniejszej sprawie procedura planistyczna musiała przebiegać z poszanowaniem przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym przed 21 października 2010 r.
Wbrew zarzutom skargi w zakresie wadliwości procedury planistycznej, w ocenie Sądu, procedura ta w kontrolowanej sprawie przebiegała z zachowaniem trybu określonego ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co wynika z dokumentacji prac planistycznych przedłożonych Sądowi.
Z dokumentacji tej wynika bezspornie, że po podjęciu uchwały z dnia 26 września 2008 r. Nr XXII/132/2008 o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powiadomieni zostali mieszkańcy gminy przez ogłoszenie w prasie i obwieszczenie, zawiadomione zostały instytucje i organy właściwe do uzgodnienia i opiniowania projektu planu, wyłożony został do publicznego wglądu projekt planu, uzyskano odpowiednie opinie i uzgodnienia, rozpatrzono uwagi zgłoszone do projektu planu z podaniem rozstrzygnięć w tym zakresie, przeprowadzono dyskusję publiczną nad przyjętymi rozwiązaniami planu. Wszystkie czynności proceduralne są starannie udokumentowane i po ich analizie Sąd nie dostrzegł uchybień w tym zakresie.
W ocenie skarżących o naruszeniu procedury planistycznej świadczy podjęcie uchwały Nr XXII/132/2008 z dnia 26 września 2008 r. o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego obrębu ewidencyjnego Ustronie Morskie i części obrębów Wieniotowo i Gwizd zmienionej uchwałą nr XL/289/2010 z dnia 30 sierpnia 2010 r. i w rezultacie podjęcie zaskarżonej uchwały z dnia 5 października 2010 r., pomimo trwania postępowania ze skargi skarżących na uchwałę Rady Gminy z dnia 5 października 2005 r. Nr XXXIV/192/2005 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie również działek [...]. Zdaniem skarżących Rady Gminy do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w powyższej sprawie, nie mogła wszcząć nowej procedury planistycznej.
Zdaniem Sądu, zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony, bowiem żaden przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zabrania radzie gminy wszczęcia procedury planistycznej dotyczącej zmiany dotychczasowego planu lub uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie badania legalności obowiązującej uchwały w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego - nawet dla tego samego obszaru.
Niezależnie od powyższych uwag, Sąd uznał, że skarga okazała się częściowo uzasadniona. Zgodnie bowiem z art. 17 pkt 7 lit. f u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, uzgadnia projekt planu z dyrektorem właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani. Stosownie do art. 24 ust. 1 u.p.z.p. uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. Oznacza to, że organy sprawujące władztwo planistyczne związane są treścią uzgodnień poczynionych przez właściwe podmioty, które to uzgodnienia następują w formie postanowienia zaskarżalnego zażaleniem i ewentualnie skargą do sądu administracyjnego postanowienia. Jeśli bowiem wójt (burmistrz, prezydent miasta) został zobligowany przez ustawodawcę do uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z podmiotem wymienionym w art. 17 pkt 7 lit. f u.p.z.p., to ostateczne stanowisko uzyskane w tej postaci należy uznać za bezwzględnie wiążące radę gminy na etapie uchwalania planu.
W rozpoznawanej sprawie, Dyrektor Urzędu Morskiego postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], uzgodnił projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu U. i części obrębów W. i G. pod warunkiem uwzględnienia między innymi tego że : "w jednostkach[...], ze względu na lokalizację i klifowy charakter brzegu morskiego projekty budowlane obiektów wykonać w oparciu o badania techniczne podłoża gruntowego. Badania geologiczne winny wskazywać technologię robót fundamentowych jak i możliwość wpływu budowli na stateczność brzegu klifowego".
Z treści powyższego postanowienia wynika zatem, że organ opiniujący co do zasady wyraził zgodę na zabudowę działek nr [...], ale pod warunkami, które jak była wyżej mowa, są bezwzględnie wiążące dla rady gminy.
Tymczasem w zaskarżonym planie zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w jednostkach [...] w pkt 9 (dla każdej jednostki) zapisano " – przed przystąpieniem do robót budowlanych istnieje obowiązek przeprowadzenia badań geotechnicznych podłoża gruntowego dla celów określenia stateczności klifu brzegu morskiego".
Oznacza to, że obowiązek wykonania badań geotechnicznych przeniesiono z poprzedzającego sporządzenie etapu projektu budowlanego i uzyskania pozwolenia na budowę, i w konsekwencji z poddania kontroli organu architektoniczno – budowlanego wykonanie przez inwestora obowiązku przeprowadzenia geotechnicznych badań podłoża gruntowego badań, na etap realizacji inwestycji, a więc na okres następujący po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31.
Takie postanowienie planu zagospodarowania przestrzennego w kwestii czasu wykonania badań geotechnicznych w istocie rzeczy powoduje niemożność sprawdzenia projektu budowlanego pod względem bezpieczeństwa przyjętych w nim rozwiązań przez właściwy organ, co całkowicie wypacza sens i cel istotnego warunku pod jakim organ uzgadniający wyraził zgodę na przeznaczenie omawianego terenu pod zabudowę. W rezultacie doszło do istotnego naruszenia przepisu art. 17 pkt 7 lit. f u.p.z.p. Dlatego w tej części Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
W związku z podnoszoną przez Prokuratora kwestią ewentualnej niezgodności zaskarżonej uchwały ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy – Uchwała Nr XIII/78/2007 Rady Gminy w Ustroniu Morskim z dnia 20 grudnia 2007 r., w zakresie ustalenia obszarów objętych zakazem zabudowy, Sąd doszedł do wniosku, że ustalenia zawarte w studium w części 3.1 "Obszary objęte prawnymi formami ochrony przyrody z tytułu ustawy o ochronie przyrody" i w części 2.4 "Tereny proponowane do objęcia ograniczeniem zabudowy i zakazem zabudowy", dotyczące też obszaru chronionego krajobrazu "K. Pas Nadmorski", istotnie mogą wydawać się niejednoznaczne.
Jednakże w świetle art. 23 i 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.) i uchwały Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz.Urzęd. Woj. Zachodniopomorskiego z 2010 r. Nr 10, poz. 196) opublikowanej 5 lutego 2010 r. i zatem obowiązuje od 20 lutego 2010 r., Sąd doszedł do wniosku, że interpretacji stadium w zakresie wskazanym przez Prokuratora należy dokonywać w kontekście tej uchwały Sejmiku. A z tej uchwały Sejmiku wynika, że na obszarach ogólnie mówiąc objętych szczególną ochroną (chodzi o możliwość lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szer. 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych oraz obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od linii brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego), jeżeli plan miejscowy lub studium przewiduje taką możliwość, to uchwała Sejmiku nie wprowadza zakazu zabudowy. Wynika to z § 4 uchwały Sejmiku z dnia 22 grudnia 2009 r. Studium stanowiące podstawę zaskarżonej obecnie do Sądu uchwały zostało podjęte uchwałą z dnia 20 grudnia 2007 r., a zatem § 4 uchwały Sejmiku należy uwzględnić przy interpretacji studium. Oznacza to, że na części obszarów chronionych, dla których studium przewidziało lokalizowanie obiektów, zakaz zabudowy określony w § 3 ust. 8 i 9 uchwały Sejmiku Nr XXXII/375/09 z dnia 15 września 2009 r. nie obowiązuje.
W związku z powyższym Sąd stanął na stanowisku, że przyjęcie w zaskarżonej uchwale, iż dla kwestionowanego terenu dopuszczalna jest zabudowa pod warunkami w niej określonymi, nie jest sprzeczne z postanowieniami studium i prawa nie narusza.
Wyjaśnić też należy, że Sąd rozważał wyeliminowanie z uchwały całego postanowienia w pkt 99 – 102 dla terenów o symbolach 9 UM – 12 UM, doszedł jednak do wniosku, że takie rozstrzygnięcie w istocie stworzyłoby możliwość wydania pozwolenia na budowę bez jakichkolwiek badań geotechnicznych. Obowiązek tych badań jest jednak wiążący, a rada powinna temu obowiązkowi nadać nowe, właściwe brzmienie zgodne z uzgodnieniem Dyrektora Urzędu Morskiego.
Z tych względów Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała w zakresie ustaleń w § 18 pkt 99, 100, 101, 102 dla terenów o symbolach 9 UM, 10 UM, 11 UM, 12 UM w części dotyczącej ustalenia wynikające z odrębnych przepisów w zakresie objętym zwrotem "przed przystąpieniem do robót budowlanych" w istotny sposób narusza prawo i w tej części stwierdził jej nieważność.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło