II SA/Sz 135/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. L. na czynność Starosty w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia odrzucić skargę. Z. L. – S. pismem z [...] grudnia 2025 r., zatytułowanym "pozew", wniosła skargę na: - czynność Starosty polegającą na wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków wynikających z decyzji Starosty z dnia [...] r. znak: [...] i następnie zgłoszenie tych zmian w dniu [...] r. do księgi wieczystej nieruchomości [...] celem ujawnienia zmian w dziale I tej księgi, bez ujawnienia i przesłania sądowi powszechnemu operatu pomiarowego geodety M. D.; - bezczynność Starosty w zgłoszeniu do księgi wieczystej nieruchomości [...] celem ujawnienia zmian dotyczących nieruchomości wynikających z decyzji wójta Gminy G. nr [...] z [...] r. Skarżąca uzasadniając skargę podała, że Starosta wbrew obowiązującym przepisom nie wysyła operatu pomiarowego wykonanego przez geodetę M. D. do zasobu, co powoduje, że jej uprawnienia właścicielskie do działki nr ew. [...] zostały naruszone oraz, że organ uchyla się od uwzględnienia skutków prawnych wynikających z decyzji Wójta z [...] r. rozgraniczającej nieruchomość skarżącej z nieruchomościami sąsiednimi. W skardze skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Sądu z 5 marca 2025 r. wezwano skarżącą do złożenia oświadczenia, czy w skardze z [...] grudnia 2024 r. skarży czynność Starosty w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, czy też jednocześnie skarży bezczynność Starosty w przedmiocie zgłoszenia do księgi wieczystej nieruchomości – w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, iż wnosi skargę na czynność Starosty w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie procesowym z 3 kwietnia 2025 r., skarżąca nie zawarła oświadczenia stanowiącego odpowiedź na wezwanie, a przedstawiła dodatkową argumentację będącą uzupełnieniem zarzutów skargi. Jednocześnie skarżąca ponowiła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z kolei w odpowiedzi na skargę Starosta, dalej; "organ", wskazał m.in. że skargą obejmującą pierwszy z wymienionych przez organ zarzutów skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w 2022 r., który postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r. II SA/Sz 309/22 skargę odrzucił. Nadmienił, że wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków zmiany (aktualizacji), stanowi czynność materialno-techniczną, która nie wymaga wydawania w tym zakresie władczego rozstrzygnięcia (decyzji czy postanowienia). Czynność ta nie jest również czynnością wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Także i w tym przypadku skarga powinna zostać odrzucona. Postanowieniem z 15 maja 2025 r., sygn. akt II SPP/Sz 27/25, doręczonym 28 maja 2025 r., tut. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej p.p.s.a.). Postanowienie to stało się prawomocne z uwagi na jego niezaskarżenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: W przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Katalog rozstrzygnięć organu, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zawarty w powołanym wyżej przepisie art. 3 § 2-3 p.p.s.a., ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktów lub czynności niewymienionych w tym przepisie, oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego i podlega odrzuceniu stosownie do brzmienia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków, którego to przedmiotu, mimo stosownego wezwania sądowego, skarżąca nie zanegowała w swoim piśmie z [...] r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie. Dlatego też aspekt bezczynności Starosty w realizacji decyzji wójta Gminy G. z [...] r., wydanej w sprawie nr [...], nie podlega ocenie Sądu. Skarżona czynność dotyczy zmian, o których mowa w zawiadomieniu organu z [...] r., tj. polegających na ujawnieniu wynikającego z pozwolenia wodnoprawnego podziału nieruchomości poprzez wykreślenie działki nr [...], a wpisaniu działki nr [...] i nr [...]. Czynność została dokonana w trybie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz.1990, aktualnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 - dalej "p.g.k.") tj. na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit b i ust. 2b pkt 1 lit. d p.g.k. określających sposób i podstawy do aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków. Należy przypomnieć, że w sprawie podstawą wprowadzenia kwestionowanych przez skarżącą zmian ewidencyjnych i zmian w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości była decyzja Starosty z dnia [...] r., nr [...] Decyzja ta była kontrolowana przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, który w decyzji z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty. Tę decyzję z kolei kontrolował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2039/19 oddalił skargę strony skarżącej. Z treści powołanych wyżej przepisów p.g.k. i art. 2 pkt 8, art. 20 tej ustawy, zawierających odpowiednio definicję oraz określenie zawartość ewidencji gruntów i budynków wynika wprost, że istotą ewidencji jest rejestrowanie istniejącego stanu prawnego gruntów i budynków, zaś wpisy do niej polegają wyłącznie na wprowadzeniu udokumentowanych zmian. Przy czym organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Rejestr ewidencji gruntów stanowi bowiem odzwierciedlenie danych z uzyskanych dokumentów, przy czym organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ewidencja nie kształtuje zatem nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej, stąd też dane zawarte w ewidencji mają charakter techniczno-informacyjny. Wprowadzenie do ewidencji zmiany (aktualizacji) stanowi czynność materialno-techniczną, która nie wymaga wydawania w tym zakresie władczego rozstrzygnięcia (decyzji czy postanowienia). Czynność ta nie jest również czynnością wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego wskazano, że "rejestr ewidencji gruntów jest zatem, co do zasady, odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, przy czym niewątpliwie ma charakter jedynie techniczno-deklaratoryjny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Ewidencja odzwierciedla stan prawny gruntu, ale go nie tworzy (por. wyroki NSA z 19 października 2011 r., sygn. I OSK 1764/10, LEX nr 1131488, z 26 listopada 2010 r., sygn. I OSK 157/10, LEX nr 787147, z 4 stycznia 2011 r., sygn. I OSK 389/10, LEX nr 745227 oraz z 15 maja 2014 r., sygn. I OSK 2566/12, LEX nr 1586061)" - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2020 r., sygn. II OSK 1386/20, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wbrew stanowisku skarżącej, brak jest podstaw do przyjęcia, że wprowadzenie zmian informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dokonane w formie czynności materialno-technicznej, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 534/12, postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1166/12, postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 251/19, postanowienie NSA z dnia 25 października 2019 r. sygn. akt 2599/19, dostępne j.w.). W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również w przepisach szczególnych ustawodawca nie wskazał, aby na tego rodzaju czynność przysługiwała skarga do sądu administracyjnego. Takiej podstawy nie stanowi także przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.