II SA/Sz 1377/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego należnego od wniesionej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 17 października 2012 r. , sygn. akt II SA/Sz 1377/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Z.B., z powodu uchybienia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego, należnego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w sprawie kary za zajęcie pasa drogowego. Postanowienie Sądu wraz z uzasadnieniem, zostało doręczone skarżącemu . W dniu[...], skarżący Z. B. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego w kwocie[...]. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że o postanowieniu orzekającym o odrzuceniu skargi, dowiedział się w dniu[...], gdy odnalazł w swoim domu korespondencję sądową. Z. B. ustalił w urzędzie pocztowym, że przesyłkę listową zawierającą postanowienie Sądu z dnia [...], odebrała jego żona. Jak wyjaśnił skarżący, małżonka cierpi od lat na dolegliwości, skutkujące. Tym stanem chorobowym, Z. B. tłumaczy przyczynę zapomnienia małżonki, aby przekazać mu korespondencję sądową. Do wniosku, skarżący dołączył kopie wypisów szpitalnych oraz zaświadczenie lekarskie określające stan zdrowia małżonki. Skarżący wyjaśnił dalej, że podobna sytuacja miała miejsce w przypadku wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie[...]. Małżonka skarżącego, również wtedy odebrała przesyłkę, a następnie zapodziała wezwanie sądowe. Uiszczenia opłaty sądowej, w brakującej wysokości, skarżący dokonał w dniu, w którym dowiedział się od żony o wezwaniu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego. Z racji tego, że korespondencja przychodzi do domu, skarżący uważa, że nie miał możliwości zmiany zasad jej otrzymywania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej - "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 87 § 1 P.p.s.a.), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Wynikający z art. 87 § 1 P.p.s.a. wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi jest warunkiem rozpoznania wniosku, którego badanie następuje w pierwszej kolejności przed dokonaniem jego merytorycznej oceny. Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] powziął informację, że nie dokonał skutecznie czynności uzupełnienia wpisu sądowego i jeszcze tego samego dnia za pośrednictwem poczty, złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W sytuacji opisanej przez skarżącego, biorąc w szczególności pod uwagę udokumentowany stan zdrowia osoby odbierającej korespondencję z postanowieniem o odrzuceniu skargi, złożony w dniu[...] wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego, należy uznać za dokonany w ustawowym terminie, określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku, należy dokonać oceny przesłanki braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej, w przewidzianym dla niej terminie. W orzecznictwie przedmiotu ugruntowany jest pogląd, że przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi tu o wystąpienie sytuacji nagłej, której strona nie była w stanie przewidzieć i nie była w stanie przeszkodzie zapobiec. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2012. sygn. akt II GZ 56/12, opubl. w Lex nr 1116284). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 175/12, opubl.w Lex nr 1138238). Skarżący w uzasadnieniu wniosku, na okoliczność uzasadniającą niezawinione uchybienie terminu, wskazał tożsamą, jak wyżej, okoliczność "zapodziania" przez małżonkę korespondencji, z tego względu, że osoba ta cierpi na. O ile powołana przyczyna mogła uprawdopodobniać, że dopiero w dniu [...] skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego, to już w przypadku poddania meriti przyczyn uchybienia terminu do dokonania przedmiotowej czynności procesowej, twierdzenia skarżącego nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentach znajdujących się w aktach sądowych sprawy. Wyjaśnić należy, że wbrew twierdzeniom Z. B., przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienie wpisu sądowego, nie odebrała jego małżonka, lecz osobiście doręczono ją do rąk adresata w dniu[...]. O powyższym świadczy dowód w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 117 akt sądowych). W takiej sytuacji, skarżący nie może argumentować, że przyczyna niezachowania terminu leży w zachowaniu małżonki, która nie przekazała mu korespondencji. Okoliczności sprawy, w kontekście przyczyn uchybienia terminu, należy zatem oceniać przy uwzględnieniu, że to skarżący odebrał osobiście przesyłkę, zawierającą wezwanie sądowe, dotyczące opłaty sądowej. Należy także ocenić, czy powołana przeszkoda, polegająca na "zapodzianiu" korespondencji, świadczy o niezawinionym uchybieniu przedmiotowego terminu. W Uniwersalnym słowniku języka polskiego PWN, pod redakcją Stanisława Dubisza. 2008r. s. 856., pod pojęciem zapodziać – zapodziewać, rozumie się położyć (kłaść), zostawić (zostawiać) coś nie wiadomo gdzie, zgubić (gubić) coś przez roztargnienie, zawieruszyć (zawieruszać), zarzucić (zarzucać), podziać (podziewać). Z powyższego wynika, że zwrot "zapodziać" w odmianie ogólnej języka polskiego ma tożsame znaczenie, co zwrot "zgubić". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęty jest pogląd, że fakt zgubienia korespondencji nie może stanowić wystarczającej i przekonującej okoliczności do przywrócenia uchybionego terminu. Uznaje się, że jest to w istocie przykład braku należytej staranności w prowadzeniu spraw, świadczącej o zawinionym uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (patrz postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 133/05; postanowienie NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II GZ 308/10; postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 857/11 opubl. w internetowej bazie orzeczeń – orzeczenia.nsa.gov.pl, a także postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt OZ 223/04; postanowienie NSA z dnia 06 października 2006 r., sygn. akt II OZ 994/06; postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 546/10 – niepublikowane). Powyżej prezentowany pogląd judykatury zasługuje na pełną aprobatę, zapodzianie, zawieruszenie, czy zgubienie korespondencji, w świetle przedstawionych wyżej wywodów, nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki braku winy, koniecznej do uznania za zasadny, złożonego wniosku o przywrócenie terminu. Nie ma przy tym znaczenia, czy do zgubienia korespondencji doszło bezpośrednio z winy skarżącego, czy też doszło z winy osób, którym korespondencję powierzono, gdyż i tak skutki ich działań lub zaniechań, obciążają bezpośrednio samą stronę. Nie sposób także uznać, że okoliczność powołana przez skarżącego spowodowana była sytuacją nagłą, mającą charakter zewnętrzny i obiektywny, której skutków strona nie była w stanie zapobiec nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na marginesie należy wskazać, że nie ma racji skarżący twierdząc, że nie istniała możliwość zmiany sposobu doręczania kierowanej do niego korespondencji. Zainteresowany może bowiem złożyć pisemne zastrzeżenie w urzędzie pocztowym, w zakresie niedoręczania przesyłek rejestrowanych lub przekazów pocztowych osobie pełnoletniej zamieszkałej wraz z adresatem (§ 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych – Dz. U. nr 5, poz. 34 ze zm.). Skarżący może również wyznaczyć pełnomocnika do odbioru kierowanej doń korespondencji lub zorganizować odbiór przesyłek w inny sposób np. przez skrytkę pocztową. W takiej sytuacji, fakty podnoszone we wniosku, przy wzięciu pod uwagę obiektywnego miernika staranności, jakiej należy oczekiwać od osoby należycie dbającej o swoje interesy, świadczą w istocie o zawinionym uchybieniu przez skarżącego przedmiotowego terminu. Z tych względów, stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak na wstępie.