II SA/Sz 145/08
WyrokWSA w Szczecinie2008-07-16
Skład orzekający: Maria Mysiak, Henryk Dolecki, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, wydana w sytuacji istotnych odstępstw od pierwotnego projektu, narusza prawo, w szczególności przepisy dotyczące ochrony interesów osób trzecich oraz zasady współżycia społecznego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stwierdzono, że organy prawidłowo zastosowały procedurę naprawczą opartą na art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zarzuty dotyczące naruszenia interesów osób trzecich, w tym prywatności i zacienienia sąsiednich nieruchomości, uznano za bezzasadne, ponieważ realizacja inwestycji była zgodna z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego i warunkami technicznymi, a ewentualne uciążliwości nie przekraczały zwykłej miary. Również zarzut rozpoczęcia budowy przed wydaniem pozwolenia na budowę uznano za nieuzasadniony, opierając się na zapisach dziennika budowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą zamienny projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu cywilnego, twierdząc, że inwestycja narusza ich prawo do prywatności, zacienia nieruchomości i że budowa rozpoczęła się przed wydaniem pozwolenia na budowę. Postępowanie było wielokrotnie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego, z uwzględnieniem wcześniejszych orzeczeń sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę
Decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. i Z. G., T. M. oraz Parafii w Ś., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś., z dnia [...], zatwierdzającej A. P. i R. J., projekt budowlany zamienny budowy wolno stojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, zlokalizowanego na działce nr [...], przy ul. [...] w Ś. oraz udzielającej A. P. i R. J., pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym, jak również nakładającej na inwestorów, obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. wydał decyzję w dniu [...], na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Od decyzji organu I instancji odwołali się E. i Z. G., T. M. oraz Parafia w Ś. zarzucając naruszenie art. 107 § 3 kpa, przez nieustosunkowanie się do twierdzeń skarżących, iż inwestycja narusza ich prawo do zachowania prywatności oraz że inwestorzy rozpoczęli roboty budowlane przed wydaniem ostatecznej decyzji
o pozwoleniu na budowę. Powołując się na te okoliczności, odwołujący wnieśli
o uchylenie decyzji w całości. Ponadto podnieśli, iż w zaskarżonej decyzji organ ograniczył się do podania uzasadnienia prawnego, polegającego na wskazaniu wydanych wcześniej decyzji i spełnieniu przez inwestora nałożonych obowiązków
o charakterze formalnym. Organ nie zbadał natomiast podnoszonej przez skarżących konsekwentnie kwestii, iż inwestycja w jej aktualnym kształcie narusza ich prywatność i czyni korzystanie z ich nieruchomości znacznie utrudnionym. Zaskarżona decyzja nie spełnia więc wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa, gdyż nie ustosunkowuje się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą w toku całego postępowania. Ponadto organ nie odniósł się do twierdzeń, że inwestorzy rozpoczęli budowę przed wydaniem pozwolenia na budowę. Wskazuje na ten fakt T. M. w oświadczeniu z dnia 22 maja 2003 r., a zgodność jej oświadczenia z prawdą potwierdzają wszyscy skarżący w oświadczeniu z dnia 11 września 2007 r.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. po dokonaniu w dniu
6 stycznia 2004 r. wizji lokalnej budowy domu jednorodzinnego, wolnostojącego
z garażem, w Ś. przy ul. [...], ustalił, że inwestycja ta w istotny sposób odbiega od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...], wydaną przez Prezydenta Miasta Ś.. W związku z tym organ I instancji postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane i nałożył obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną wykonaną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz zaświadczenia o zgodności inwentaryzacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po spełnieniu w wyznaczonym terminie przez inwestorów A. P. i R. J., nałożonego na nich obowiązku, organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, wydał w dniu 4 marca 2004 r., decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Decyzja ta, zaskarżona przez właścicieli sąsiednich nieruchomości, została przez organ wojewódzki utrzymana w mocy decyzją z dnia [...]. Po sprawdzeniu wykonania nałożonego w decyzji z dnia [...] obowiązku, organ I instancji decyzją z dnia [...], na mocy art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny do projektu typowego "G". Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. odwołali się właściciele sąsiednich nieruchomości E. i Z. G., T. M., A. W., Parafia w Ś. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji decyzją z dnia
[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 22 lutego
2006 r., II SA/Sz 1183/04, uchylił decyzję organu odwoławczego stwierdzając, że na inwestorów nie nałożono obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz zbyt ogólnikowo odniesiono się do wskazanej w odwołaniu kwestii naruszenia przez inwestora interesów osób trzecich poprzez zacienienie nieruchomości skarżących i naruszenie ich prawa do prywatności poprzez wykonanie dodatkowych otworów okiennych. W związku z tym organ wojewódzki, zobowiązany wyrokiem sądu, po ponownym rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. decyzją z dnia
[...], działając na podstawie art. 51 ust 4 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany zamienny dla przedmiotowej inwestycji i nałożył na A. P. oraz R. J. obowiązek uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego.
Od tej decyzji odwołali się E. i Z. G., T. M. oraz Parafia w Ś.
Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaś stwierdził, że uwzględniając argumenty podniesione w odwołaniu, uznać należy, iż zaskarżona decyzja narusza art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, ponieważ pominięto w niej sprawę pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, pomimo wcześniejszego wstrzymania tych robót. Ponadto organ wojewódzki zasygnalizował, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ I instancji powinien poszerzyć materiał dowodowy o wyjaśnienia projektanta przedłożonego projektu zamiennego w odniesieniu do zarzutów skarżących, dotyczących zacienienia sąsiednich posesji oraz wykonania dodatkowych otworów okiennych.
Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...], w oparciu o art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdził inwestorom projekt budowlany zamienny oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym, jak również nałożył obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego
i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo, gdy budowa została zakończona, o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Szczegółowa analiza budowlana zgodności projektowanego obiektu
z wymogami dotyczącymi odległości od granic działki określonych w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przeprowadzona została na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m,
w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi
w stronę tej granicy lub 3 m, w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Odległość od granicy mierzy się
w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu.
Sytuowanie ściany budynku dopuszczalne jest w odległości 1,5 m od granicy
z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to
z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, określonej w przepisach ze względu na rozmiary działki. Natomiast okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej o więcej niż 0,8 m, zaś części budynku, takie jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy - o więcej niż 1,3 m.
Z analizy treści projektu budowlanego zamiennego wynika, iż przedmiotowy budynek został zaprojektowany z zachowaniem odległości od poszczególnych granic: 1) od granicy z działką nr [...] - ściana budynku z otworami okiennymi znajduje się w odległości 4,00 m; okap wraz z rynną pomniejsza odległość o 65 cm. Tym samym warunki określone w § 12 cyt. rozporządzenia są spełnione; 2) od granicy z działką nr [...] - ściana budynku z otworami okiennymi i drzwiowymi znajduje się w odległości 6,56 m; schody i okap nie zbliżają zabudowy do warunkowanych odległości. Wymogi określone w przepisach spełnione; 3) od granicy z działką nr [...] - ściana budynku z otworami okiennymi i drzwiowymi znajduje się
w odległości 6,58 m; schody i ganek nie zbliżają zabudowy do warunkowanych odległości. Wymogi spełnione; 4) od granicy z działką nr [...] - ściana z otworami okiennymi i drzwiami balkonowymi, znajduje się w odległości 4,02 m, z tarasem
o szerokości 1,25 m. Wymogi spełnione.
Przy granicy z działką [...] zlokalizowano ścianę garażu bez otworów. Zgodnie z pkt. 3 ustaleń decyzji nr [...] o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu z dnia [...], inwestorzy uzyskali zgodę właścicieli sąsiedniej nieruchomości nr [...] na lokalizację garażu na granicy działek [...] i [...].
Z analizy budowlanej, opracowanej na zlecenie inwestorów przez osobę legitymującą się uprawnieniami budowlanymi do projektowania w specjalności architektonicznej bez ograniczeń, wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny, nie przesłania i nie uniemożliwia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, dla żadnego obiektu na działkach sąsiednich.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, iż przedmiotowa inwestycja w aktualnym kształcie narusza prywatność odwołujących i czyni korzystanie z ich nieruchomości znacznie utrudnionym, organ odwoławczy wyjaśnił, że projekt budowlany zamienny spełnia wymogi określone w art. 5 Prawa budowlanego, w szczególności respektuje przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), określającego odległości ścian z otworami okiennymi i drzwiowymi od granic sąsiednich nieruchomości. Oznacza to, że budowa przedmiotowego budynku zgodna jest z przepisami Prawa budowlanego, a zatem zarzuty dotyczące "naruszenia prywatności" czy też "znacznego utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości", są
w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa budowlanego bezzasadne.
Natomiast odpowiadając na zarzut skarżących, iż inwestorzy rozpoczęli budowę przed wydaniem pozwolenia na budowę, organ odwoławczy wskazał, iż znajdująca się w aktach sprawy decyzja Nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorom pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, opatrzona jest datą 6 czerwca 2003 r., zaś z Dziennika budowy Nr [...], wydanego w dniu 4 lipca 2003 r., wynika że pierwsza czynność na terenie przedmiotowej nieruchomości polegająca na wytyczeniu obrysu budynku, zgodnie z dokumentacją, przeprowadzona została przez geodetę, legitymującego się uprawnieniami zawodowymi, w dniu 5 lipca 2003 r., tj. po wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Wynika z tego, iż zarzuty dotyczące rozpoczęcia przez inwestorów budowy przed wydaniem pozwolenia na budowę, są bezzasadne.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie złożyli E. i Z. G., T. M., Parafia w Ś. wnosząc o jej uchylenie w całości.
Skarżący zarzucili naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016) w zw. z art. 140 i art. 144 kc przez ich nieuwzględnienie, pomimo iż zachodziła konieczność wzięcia pod
uwagę ochrony uzasadnionego interesu skarżących, jako właścicieli sąsiednich nieruchomości, przy granicy których ma powstać obiekt budowlany oraz naruszenie art. 7 kpa przez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bez uwzględnienia słusznego interesu skarżących. Zarzucili nadto naruszenie art. 77 kpa przez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy i zaniechanie przeprowadzenia dowodów w celu ustalenia okoliczności podnoszonych przez skarżących w toku postępowania.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację sformułowanych zarzutów. Skarżący wskazali, że wyrazili inwestorom zgodę na realizację budowy budynku mieszkalnego według projektu "G". Następnie decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę. Skarżący, zajmujący sąsiednie działki, zauważyli, że inwestor realizując inwestycję zasadniczo odchodzi od projektu, ponieważ na podniesionym garażu powstał taras z dużym otworem, a z drugiej strony obiektu okna skierowane na budynek plebani. Wybudowany obiekt jest o wiele wyższy od projektowanego. Dach jest inny niż w projekcie, wskutek czego budowla zacienia sąsiednie działki, w szczególności posesje przy ul. [...]. Budynek w obecnym kształcie naraża skarżących na utratę prywatności na swoich działkach. W wyniku tego działki te znacznie straciły na wartości.
Powiadomiony przez skarżących o zasadniczych, widocznych odstępstwach inwestora od projektu, organ budowlany podjął działania, kierując się interesem jednej strony, to jest inwestora, bez uwzględnienia elementarnych, słusznych praw
i interesów pozostałych stron. Inwestor świadomie odstąpił od pierwotnego projektu, na który otrzymał pozwolenie na budowę, a wcześniej zgodę skarżących. Organ zaś, pomimo protestów sąsiadów, samowolę tę zalegalizował, posługując się przepisem, który w tej sprawie nie powinien mieć zastosowania. Zdaniem skarżących są to działania pozornie tylko zgodne z prawem, w istocie zmierzające do jego obejścia.
O tym, że realizowana w obecnym kształcie inwestycja narusza słuszne interesy skarżących świadczy fakt, że inwestor zwrócił się do skarżących o wyrażenie zgody na budowę budynku według innego projektu, który nie naruszał praw i interesów właścicieli działek sąsiednich. Okoliczność, że inwestor nie zwrócił się o wyrażenie zgody na realizację innego projektu, choć już w tym czasie musiał wiedzieć,
że będzie realizował inny projekt, potwierdza jego świadomość i działanie
z premedytacją. Inwestor musiał zdawać sobie sprawę, że nie otrzymałby zgody na projekt, który faktycznie zamierza zrealizować, gdyż narusza on interesy właścicieli sąsiednich działek.
Poza tym pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości może być
wydane wyłącznie wyjątkowo, a organ administracji architektoniczno-budowlanej rozpoznający sprawę o udzielenie pozwolenia na budowę musi mieć na uwadze konieczność zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 140 i art. 144 kc. Organ nie jest wyłącznie związany warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki
i ich usytuowanie, a powinien orzekać również przy uwzględnieniu powołanych wyżej przepisów (tak np. wyrok NSA z 28 kwietnia 2006 r., II OSK 794/05, LEX nr 209453). Artykuł 140 kc określa treść prawa własności stanowiąc, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Z treści tego przepisu wynika, że choć nie ma zakazu budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak i warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada (po uchyleniu przez Trybunał Konstytucyjny § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
i ich usytuowanie, Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140), to organ nie może w sposób dowolny rozstrzygać o pozwoleniu na budowę i nie może także opierać się wyłącznie, jak przyjęto w zaskarżonej decyzji, na przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W sytuacji,
w której właściciele działek sąsiednich konsekwentnie stoją na stanowisku, że realizowana inwestycja narusza ich słuszne interesy i organ miał obowiązek przeprowadzenia wszechstronnego postępowania oraz merytorycznej weryfikacji stanowisko skarżących. Warunku takiego nie spełnia, zdaniem skarżących, powołanie się na treść analizy budowlanej oraz treść przepisów, gdyż nie odnoszą się one wprost do zarzutów podnoszonych przez skarżących. Należy przy tym zwrócić uwagę, że skarżącym nie przeszkadzały, np. okna, które znajdowały się
w budynku według projektu pierwotnego niżej, ale przeszkadzają okna usytuowane wysoko w taki sposób, że inwestor ze swojego budynku ma nieskrępowaną możliwość obserwacji nie tylko działek sąsiednich, ale i pomieszczeń w budynkach na nich usytuowanych. Organy prowadzące postępowanie powinny choćby przesłuchać właścicieli działek sąsiednich celem wyjaśnienia, skąd biorą się ich zastrzeżenia i dlaczego uważają oni, że realizowana budowa narusza ich słuszne interesy. Zaniechanie przeprowadzenia tych czynności powoduje, że materiał zgromadzony w sprawie nie jest pełny i nie pozwala na prawidłowe podjęcie decyzji.
Istotna dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia dotycząca tego, czy inwestorzy rozpoczęli budowę przed wydaniem pozwolenia na budowę, nie została również wyjaśniona w sposób wyczerpujący. Organ oparł się jedynie na zapisach w dzienniku budowy, z których wynika, że inwestorzy nie rozpoczęli budowy przed wydaniem pozwolenia na budowę. Organ nie uwzględnił przedstawionych przez skarżących informacji, iż budowa faktycznie rozpoczęła się przed wydaniem pozwolenia na budowę tj. przed dniem 6 czerwca 2003 r. Oczywistym jest, że inwestor mając tego świadomość nie będzie dokonywał w dzienniku budowy zapisów niekorzystnych dla siebie i wobec tego zapisy te nie są wystarczające do ustalenia stanu faktycznego
w świetle dowodów zgłoszonych przez skarżących. Organ powinien wszechstronnie rozważyć, również w oparciu o przesłuchanie skarżących, czy rzeczywiście budowa rozpoczęła się przed wydaniem pozwolenia na budowę, a nie ograniczać się jedynie do formalnych zapisów z dziennika budowy.
Zdaniem skarżących całe postępowanie w tej sprawie prowadzone jest przez organy z naruszeniem zasady równego traktowania stron. Organy prowadzące postępowanie konsekwentnie chronią jedynie interesy inwestora, pomijając interesy skarżących, właścicieli działek sąsiednich. Należy przy tym podkreślić, że prawa stron powinny w tej sprawie być równe w tym sensie, że na gruncie przepisów nie istnieje prymat praw właściciela realizującego inwestycję nad prawami właścicieli działek sąsiednich.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdują podstaw do zmiany swego stanowiska.
Postanowieniami z dnia 24 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie odrzucił skargi Parafii w Ś. oraz E. i Z. G..
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej wykonywanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu przyjęcia przez organ jako podstawy prawnej przepisów nie mających zastosowania w sprawie należy stwierdzić, że zarzut ten jest bezzasadny. Zastosowana przez organ procedura budowlana była prawidłowa. Należy wskazać, że A. P. i R. J. przystąpili do realizacji inwestycji na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] wydanej przez Prezydenta Miasta Ś. w oparciu o typowy projekt budowlany "G". Wcześniej inwestorzy uzyskali decyzję Nr [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami. W decyzji tej wskazano, że dla terenu planowanej inwestycji istnieje zapis 31 – MJ – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej do dalszego użytkowania i modernizacji z możliwością wprowadzenia uzupełnień (wtórny podział, pod warunkiem zapewnienia niezbędnych dojazdów), ukształtowanie dachu strome, a dopuszczalna wysokość zabudowy do 2,5 kondygnacji. Możliwa jest lokalizacja nieuciążliwych usług towarzyszących.
W trakcie robót budowlanych inwestorzy odstąpili w sposób istotny od ustaleń
i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. postanowieniem z dnia [...] wstrzymał rozpoczęte roboty budowlane i działając na podstawie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) nałożył na inwestorów obowiązki. W dalszym toku postępowania organ decyzją
z dnia 4 marca 2004 r., na mocy art. 50 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zobowiązał inwestorów do sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Decyzja
ta została poddana kontroli instancyjnej – decyzją z dnia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., a następnie ocenie z punktu widzenia zgodności z prawem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2005 r., II SA/Sz 687/04, oddalił skargę E i Z. G., T. M., A. W. oraz Parafii w Ś. wskazując, że przyjęty przez organy nadzoru budowlanego tok postępowania jest prawidłowy. Wyrok ten jest prawomocny i wiąże w dalszym toku postępowania, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Na znaczenie tej reguły powołał się także, w dalszym toku postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r.,
II SA/Sz 1183/04, kontrolując legalność kolejnych orzeczeń wydanych w sprawie
i wskazując na kierunek dalszego postępowania. Związany dokonaną oceną jest również Sąd obecnie rozpoznający sprawę.
W konsekwencji negowanie przyjętego przez organy nadzoru budowlanego trybu postępowania, określonego w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, jest nieuzasadnione. Obowiązujące przepisy budowlane są wyrazem woli ustawodawcy
i stosującym je organom nie można w związku z tym przypisać zamiaru obejścia prawa.
Wbrew podniesionemu zarzutowi zaskarżona decyzja nie narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, ponieważ zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyjmuje się, że w zasadzie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Jednakże podnoszone przez właścicieli nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową dolegliwości nie mogą być uznane za ograniczenie w możliwości zainwestowania ich działek, gdy posadowienie spornego obiektu jest zgodne z obowiązującymi przepisami (wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2006 r., VII SA/Wa 1217/06, LEX nr 302453).
O naruszeniu interesu osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy (wyrok NSA z dnia 14 marca 2006 r., II OSK 643/05, LEX nr 198341).
W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę (bądź decyzja
o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych) nie wykazuje żadnej sprzeczności
z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego
i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego (wyrok NSA z dnia
16 listopada 2005 r., II OSK 672/05, LEX nr 203713).
Wykonując wskazania Sądu, organ odniósł się do zarzutu dotyczącego odległości realizowanego budynku od granic z sąsiednimi nieruchomościami
i powołując się na treść projektu zamiennego stwierdził, że budynek ten został zaprojektowany z zachowaniem następujących odległości od poszczególnych granic: 1) z działką nr [...] - ściana budynku z otworami okiennymi znajduje się w odległości 4,00 m; okap wraz z rynną pomniejsza odległość o 65 cm, spełniając wymogi z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...); 2) z działką nr [...] - ściana budynku z otworami okiennymi i drzwiowymi znajduje się w odległości 6,56 m; schody i okap nie zbliżają zabudowy do warunkowanych odległości; 3) z działką
nr 289 - ściana budynku z otworami okiennymi i drzwiowymi znajduje się w odległości 6,58 m; schody i ganek nie zbliżają zabudowy do warunkowanych odległości;
4) z działką nr v - ściana z otworami okiennymi i drzwiami balkonowymi, znajduje się w odległości 4,02 m, z tarasem o szerokości 1,25 m. Natomiast zlokalizowana przy tej granicy ściana garażu bez otworów jest zgodna z pkt. 3 ustaleń decyzji
nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...], ponieważ inwestorzy uzyskali zgodę właścicieli nieruchomości nr [...] na taką lokalizację garażu.
W kwestii natomiast zarzutu dotyczącego zacienienia sąsiednich nieruchomości należy stwierdzić, że ewentualne zacienienie działki nie może uzasadniać kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawo budowlane nie przewiduje bowiem ograniczeń z tytułu zacienienia działek, normując jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń mieszkalnych przez obiekty budowlane (wyrok WSA w Warszawie
z dnia 26 listopada 2004 r., IV SA 2427/03, LEX nr 164667). Interes w niezacienianiu działki jest jedynie interesem faktycznym, a nie interesem prawnym. Przepisy Prawa budowlanego oraz wydane na tej podstawie przepisy wykonawcze nie zawierają również ograniczeń w wydawaniu pozwolenia na budowę związanych z faktem obniżenia wartości sąsiedniej działki na skutek realizacji inwestycji (wyrok WSA
w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 r.,VII SA/Wa 1349/04, LEX nr 179072).
Eksponowane przez skarżącą okoliczności zacienienia jej działki przez przedmiotowy budynek nie może być uznane za naruszenie jej interesu prawnego, skoro posadowiony obiekt znajduje się w odległościach przewidzianych obowiązującymi przepisami (wyrok NSA z dnia 7 lipca 1999 r., IV SA 2246/98).
Również zarzut utraty prywatności, jak i to, że "inwestor ze swojego budynku ma niczym nie skrępowaną możliwość obserwacji nie tylko działek sąsiednich, ale
i pomieszczeń w budynkach na nich usytuowanych", jest bezzasadny, ponieważ wysokość budynku jest zgodna z normami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, bowiem wynosi 1,5 kondygnacji, przy dopuszczalności do 2,5 kondygnacji. Należy wskazać nadto, że budynek posadowiony na sąsiedniej działce [...] jest wyższy od przedmiotowego budynku o 2 kondygnacje., zatem penetracja wzrokowa, jak wskazuje doświadczenie życiowe jest dalej idąca z wysokiego budynku, niż z budynku o wysokości 1,5 kondygnacji. Poza tym każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Jednakże podnoszone przez właścicieli nieruchomości sąsiadujących dolegliwości nie mogą być uwzględnione, gdyż posadowienie spornego obiektu jest zgodne
z obowiązującymi przepisami i nie narusza interesu nieruchomości sąsiednich ponad zwykłą miarę.
Bezzasadny jest również zarzut skarżącej dotyczący rozpoczęcia przez inwestorów budowy przed wydaniem pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, że znajdująca się w aktach sprawy decyzja Nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorom pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego datowana jest na dzień [...], a z zapisów w Dzienniku budowy (Nr [...]), wydanego w dniu [...], wynika że pierwszą czynność na terenie nieruchomości polegającą na wytyczeniu obrysu budynku, przeprowadził w dniu 5 lipca 2003 r. geodeta posiadający uprawnienia zawodowe, a zatem już po wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego dziennie budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń
i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany przez właściwy organ. Status ten oznacza nadanie dziennikowi rangi stosunkowo silnego środka dowodowego, bowiem większość przepisów proceduralnych wiąże
z dokumentami urzędowymi domniemanie prawdziwości ich treści. Dla zachowania waloru dokumentu urzędowego wymagane jest prowadzenie dziennika budowy
w sposób zgodny z zapisami zawartymi w ustawie i akcie wykonawczym. Te warunki zostały w rozpoznawanej sprawie zachowane.
Stanowisko organu jest poprawne i nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 kpa. Organ odwoławczy oparł swe ustalenia na treści zapisów znajdujących się w dzienniku budowy uzasadniając, dlaczego uznał je z wiarygodne. W tej sytuacji skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez organ art. 80 kpa wymagałoby wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, bowiem to może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu organu do swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie skarżącej o innym niż przyjął organ znaczeniu przeprowadzonych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena organu. Jeżeli z zebranego materiału dowodowego wyprowadzone zostały poprawne logicznie wnioski i zgodne
z doświadczeniem życiowym, to ocena taka nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów. Jedynie w przypadku, gdy brak jest logiki w łączeniu wniosków
z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie przeprowadzone przez organ wykracza poza reguły logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględniono jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to dokonana ocena dowodów mogła być skutecznie podważona. Dlatego zarzuty dotyczące rozpoczęcia przez inwestorów budowy przed wydaniem pozwolenia na budowę, są nietrafne.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna
z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło