II SA/Sz 151/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia [...] r. Nr, oddaliło wniosek B. i J. C. o ustalenie, że aktualizacja z dniem [...] r. opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Gminy[...] , oznaczonej działką nr [...] o pow. [..] m2, położonej w obrębie [...] miasta [...] przy ul. [...] jest nieuzasadniona w wysokości zaproponowanej w wypowiedzeniu Burmistrza z dnia [..] r. Kolegium w pouczeniu wskazało, że orzeczenie jest ostateczne, zaś właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw do tut. Kolegium w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, co jest równoznaczne z przekazaniem sprawy do sądu powszechnego. Orzeczenie doręczono B. i J. C. w dniu [...] r . J. C. zaskarżył powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żądając stwierdzenia jego nieważności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżone orzeczenie dotyczy sprawy o charakterze cywilnoprawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W sytuacji stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 cyt. ustawy kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] oddalające wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania jest nieuzasadniona. Instytucja aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej została uregulowana w art. 78-82 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.). Przepis art. 78 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, że właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. W tej sytuacji użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni o dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona, albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 ww. ustawy). W przypadku niemożności zawarcia ugody, kolegium zobowiązane jest do orzeczenia o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty. Od orzeczenia kolegium odwołanie nie przysługuje (art. 79 ust. 3 ustawy). Jednakże, stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, od wydanego przez kolegium orzeczenia właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Wniosek złożony na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zastępuje wówczas pozew (art. 80 ust. 2), zaś wniesienie sprzeciwu w terminie powoduje, że orzeczenie traci moc art. 80 ust. 3). Z przytoczonych przepisów wynika wprost, że kontrola orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, należy z woli ustawodawcy do kognicji sądu powszechnego. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie, w którym przyjmuje się, że spór co do zasadności podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny, zaś orzeczenie zapadłe w tym postępowaniu nie jest decyzją administracyjną wydaną przez organ władczo rozstrzygający sprawę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. akt l OSK 306/06 Lex nr 293169, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 408/13, z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 188/10, z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 6/12, postanowienia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że niewątpliwie zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako wydane na podstawie art. 78 ust. 2 w zw. z art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami i orzekające o oddaleniu wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania jest nieuzasadniona, odnosi się do kwestii cywilnej. Orzeczenie to nie może być więc uznane za przejaw władczego działania w sferze prawa administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Poza tym żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje możliwości złożenia do sądu administracyjnego skargi na orzeczenie kolegium wydane w toku rozpoznania sporu cywilnego. Od orzeczenia organu przysługuje wyłącznie sprzeciw, który to środek wszczyna postępowanie przed sądem powszechnym, o czym strona skarżąca została pouczona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy doręczeniu zaskarżonego orzeczenia. Reasumując stwierdzić należy, że skoro orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawiera stanowisko organu wyrażone w sprawie cywilnej, od którego to przysługuje sprzeciw powodujący przekazanie sprawy na drogę postępowania przed sądem powszechnym, zatem wyłączona jest w tej mierze właściwość sądu administracyjnego. Tak więc skarga wniesiona na ww. orzeczenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.