II SA/Sz 1534/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-06-09
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego (przebudowa linii elektroenergetycznej) może zostać wydana, gdy właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na proponowane warunki, a rokowania nie doprowadziły do zawarcia umowy cywilnoprawnej?Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości może zostać wydana, gdy właściciel nie wyraża zgody na proponowane warunki, a rokowania nie doprowadziły do zawarcia umowy cywilnoprawnej. Wystarczające jest, aby strony przedstawiły swoje stanowiska i oczekiwania, a brak porozumienia pozwala organowi na wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek ustawowych.Stan faktyczny
Właścicielka nieruchomości J. J. nie zgodziła się na proponowane przez inwestora (E.) warunki zajęcia jej nieruchomości pod przebudowę linii elektroenergetycznej. Rokowania między stronami nie doprowadziły do zawarcia umowy cywilnoprawnej z powodu rozbieżności w kwestii wynagrodzenia i zakresu zajęcia nieruchomości. Starosta wydał decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, którą Wojewoda utrzymał w mocy. J. J. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak prawidłowych rokowań oraz wydanie decyzji w oparciu o nieostateczną decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. J.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej: "K.p.a.") w związku z art. 124 ust. 1 - 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...] , ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym K. nr [...] , stanowiącej własność J. J., poprzez zezwolenie E. , w związku z inwestycją celu publicznego polegającego na przebudowie linii elektroenergetycznej [...] na założenie i przeprowadzenie na części ww. nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej wraz z montażem słupa i fundamentu, która to inwestycja swoim zakresem obejmuje również demontaż słupa wraz z fundamentem, przewodami roboczymi i odgromowymi i zajęcie na czas robót pasa gruntu ww. nieruchomości.
Powyższa decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.
Pismem z dnia 22 maja 2013 r. E. , reprezentowana przez M. S., zwróciła się do Starosty w związku z realizacją inwestycji celu publicznego, o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, położonej w obrębie K. gmina oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, KW nr [...] stanowiącej własność J. J., poprzez udzielenie Spółce E. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na części ww. nieruchomości, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie linii elektroenergetycznej [...] która w swoim zakresie obejmuje również demontaż przewodów roboczych i odgromowych – powierzchnia zajęcia (ograniczenia) nieruchomości [...] m2. Do wniosku inwestor dołączył decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] r., Nr [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jakim jest przebudowa i rozbudowa linii napowietrznej energetycznej [...] oraz decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] r., Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach planowanej inwestycji. Ponadto dołączył dokumenty z rokowań, z których wynikały następujące okoliczności.
W dniu 31 stycznia 2012 r. pełnomocnik inwestora prowadził rozmowy z właścicielem nieruchomości J. J., która nie wyraziła zgody na zajęcie nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji elektroenergetycznej, ze względu na za niskie wynagrodzenie, które jej zaproponowano. Po ponownym spotkaniu w dniu 8 lutego 2012 r. właścicielka nieruchomości odmówiła podpisania umowy.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. pełnomocnik inwestora przekazał J. J. informację dotyczącą inwestycji oraz przedstawił kolejne propozycje finansowe za wyrażenie zgody na zajęcie nieruchomości gruntowej. Zaproponował kwotę [...] zł za wyrażenie zgody na przebudowę i modernizację linii na ww. nieruchomości oraz kwotę [...] zł za ustanowienie służebności przesyłu. Ustanowiony przez J. J. pełnomocnik r. pr. A. M. odpowiadając na propozycje inwestora w piśmie z dnia [...] r. przedstawił żądania właścicielki gruntu odnośnie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu oraz wyrażenie zgody na przebudowę i modernizację linii na jej nieruchomości.
W piśmie z dnia 28 maja 2012 r. inwestor poinformował właścicielkę nieruchomości, że kwota wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu zostanie przedstawiona po sporządzeniu operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego. Następnie, w piśmie z dnia 20 lipca 2012 r., inwestor przedstawił J. J. powierzchnię i szerokość pasa technologicznego (powierzchnię zajęcia) oraz podał wartość służebności przesyłu – [...] zł, określoną przez rzeczoznawcę majątkowego. Operat szacunkowy został przekazany J. J. w dniu 3 września 2012 r., natomiast pismem z dnia 25 września 2012 r. inwestor – wobec braku odpowiedzi ze strony właścicielki gruntu, którego dotyczyły rokowania, wystąpił do niej o przedstawienie stanowiska w sprawie zaproponowanych warunków ustanowienia służebności przesyłu.
W dniu 4 października 2012 r. pełnomocnik J. J.- r. pr. A. M. poinformował inwestora o zleceniu wykonania operatu szacunkowego określającego wartość służebności przesyłu a następnie, w dniu 6 grudnia 2012 r., zaprezentował propozycję właścicielki nieruchomości co do wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności określając je w kwocie [...] zł.
W piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r. inwestor zakwestionował żądania J. J., w tym prawidłowość założeń i wyników przedłożonej przez nią opinii oraz udzielił wyjaśnień dotyczących inwestycji.
J. J. w piśmie z dnia 7 marca 2013 r. ponownie przedstawiła zastrzeżenia i uwagi do zaproponowanych warunków uzyskania zgody na przedmiotową inwestycję, natomiast inwestor w piśmie z dnia 4 kwietnia 2013 r. zaproponował nową, podwyższoną kwotę wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, tj. [...] zł. Nadto przedstawił informację co do wypłaty odszkodowania za ewentualne szkody powstałe w trakcie inwestycji.
W piśmie z dnia 25 kwietnia 2013 r., J. J. podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie ustanowienia służebności przesyłu i oświadczyła,
że wyłącznie uznanie jej roszczeń we wszystkich spornych kwestiach stanowić może podstawę do zawarcia ugody w przedmiotowej sprawie zajęcia nieruchomości w celu wykonania inwestycji.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 124 ust. 1 i ust. 6 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy
o gospodarce nieruchomościami, Starosta Powiatu ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie K. nr działki [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej własność J. J., poprzez zezwolenie na realizację inwestycji celu publicznego polegającego na założeniu i przeprowadzeniu przez powyższą działkę przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie linii elektroenergetycznej [...] która swoim zakresem obejmuje również demontaż przewodów roboczych i odgromowych. Powierzchnię zajęcia (ograniczenia) nieruchomości [...] m2, szerokość pasa technicznego – [...] m, długość projektowanej trasy linii około [...] m ustalono, zgodnie z treścią załącznika mapowego stanowiącego integralną treść decyzji Starosty Organ określił również, że prace inwestycyjne powinny być prowadzone w sposób minimalizujący ich wpływ na nieruchomość i zobowiązał inwestora do przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu na niej prac, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego byłoby niemożliwe, albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, to zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami – organ pouczył o przysługującym odszkodowaniu odpowiadającemu wartości poniesionych szkód.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji przedstawił stanowiska inwestora oraz właścicielki nieruchomości gruntowej w kwestii wyrażenia zgody na zajęcie nieruchomości w celu realizacji inwestycji polegającej na przebudowie linii elektroenergetycznej. Zaznaczył, że zamierzona inwestycja spełnia wymogi celu publicznego z art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz stwierdził, że z analizy treści dokumentów dołączonych przez inwestora wynikało, iż właścicielka gruntu nie jest zainteresowana podjęciem dalszych negocjacji i nie wyraziła zgody na zajęcie jej nieruchomości. Organ pierwszej instancji uznał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości objętej wnioskiem inwestora stało się konieczne i prawnie dopuszczalne, wyczerpane zostały bowiem przesłanki z art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
J. J., reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. A. M. odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji do Wojewody wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania sprawy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej.
Kwestionowanej decyzji Starosty odwołująca się zarzuciła naruszenie:
- art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, iż udzielenie zezwolenia zostało poprzedzone rokowaniami zakończonymi odmową udzielenia zgody przez właściciela gruntu,
- art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez wydanie kwestionowanej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, w sytuacji braku planu miejscowego w oparciu o nieostateczną decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,
- art. 77 § 1 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wnikliwy i wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- art. 7 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela.
Strona odwołująca się podniosła, że wielokrotnie wyrażała wolę zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu energii elektrycznej i twierdziła, że swoje stanowisko w sprawie oparła w duże mierze na opinii rzeczoznawcy. Zauważyła, że wielkości przedstawione w operacie rzeczoznawcy zostały przyjęte w oparciu o dane przedstawione przez inwestora. Problem w rokowaniach dotyczył w szczególności szerokości pasa technologicznego, i powierzchni strefy oddziaływania. Uchylanie się przez inwestora od podania rzetelnych informacji przez inwestora o wszystkich elementach planowanej przebudowy sieci elektroenergetycznej oraz wystąpienie z propozycją rażąco zaniżonego wynagrodzenia, doprowadziło stronę do wniosku, że negocjacje miały charakter fikcyjny, a inwestor nie zmierzał w rzeczywistości do zawarcia ugody. Według strony, organ pierwszej instancji rozpoznał sprawę bez wnikliwego zbadania podnoszonych wyżej okoliczności, stwierdzając, że właściciel nie wyraził zgody na inwestycję celu publicznego. W jej ocenie, brak zgody nie może powodować, że organ orzekając w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinien uwzględnić żądanie strony bez dokładnego ustosunkowania się do prawidłowości przeprowadzonych rokowań.
Odwołująca się zauważyła, że dla przedmiotowego gruntu brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś wskazana przez Starostę decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego nie jest ostateczna. Według strony, okoliczności te uniemożliwiają wydanie decyzji, o jaką wnioskował inwestor.
J. J. wskazała nadto, że z kwestionowanej decyzji z dnia 21 sierpnia 2013 r. nie wynika w sposób jasny, jednoznaczny przebieg inwestycji oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela, nieprzekraczający stopnia niezbędnego do wykonania danej inwestycji. Organ nie ustalił powierzchni niezbędnej do przeprowadzenia pasa technologicznego, nie określił szerokości strefy oddziaływania, jej powierzchni, czy utrudnień w korzystaniu z nieruchomości po zakończeniu inwestycji, jakie mogą się pojawić np. w związku z prowadzeniem na tym terenie prac budowlanych. Z powyższych względów, zdaniem odwołującej się, przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Za zasadny, strona uważa tym samym zarzut nierozważenia przez organ pierwszej instancji interesu obywatela i skupienie się wyłącznie na interesie inwestora. Odwołująca się podniosła również zarzut sprzeczności ustalonej powierzchni zajęcia nieruchomości z parametrami szerokości pasa technicznego oraz długości linii, bowiem iloczyn tych wartości daje wyższy wynik ([...] m2) od wskazanego przez organ – [...] m2. Niezrozumiała jest także dla strony rozbieżność, która nie została wyjaśniona przez organ, pomiędzy wartościami przyjętymi w osnowie decyzji, a wartościami ujętymi w załączniku mapowym (powierzchnia zajęcia gruntu [...] m2, długość linii [...] m, pas technologiczny – [...] m).
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 5 listopada 2013 r., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność J. J.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy zauważył,
że w przedmiotowej sprawie rzecz dotyczy inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej linii energetycznej, dla wykonania której, wobec braku zgody właściciela nieruchomości, niezbędne jest uzyskanie decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Burmistrz Gminy ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającą na przebudowie i rozbudowie linii napowietrznej[...] , w tym na działce nr [...] z obrębu , gm. G. co wynika z decyzji tego organu z dnia [...] r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jak zauważył organ, decyzję powyższą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...]r., natomiast załącznikiem do tej decyzji jest mapa, która wytycza położenie linii elektroenergetycznej wraz z szczegółową lokalizacją urządzeń infrastruktury technicznej.
Według organu odwoławczego, spełniony został w sprawie wymóg przeprowadzenia rokowań między właścicielem gruntu a podmiotem ubiegającym się
o zezwolenie na zajęcie nieruchomości. Organ przedstawił przebieg tych rokowań
i wskazał, że porozumienia w sprawie nie doszło. Jak zaznaczył, wystarczające do uznania, że rokowania miały miejsce, jest stwierdzenie jednej ze stron, iż do porozumienia w tym przedmiocie nie dojdzie. W niniejszej sprawie nie została zawarta umowa cywilnoprawna, stwierdzająca zgodę J. J. na czynności w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co pozwalało organowi uznać, że właścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na realizację przedmiotowej inwestycji.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z decyzją Burmistrza Miasta z dnia 26 września 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przebudowana linia elektroenergetyczna [...]nie zmieni charakteru zagospodarowania terenu, ani powierzchni biologicznie czynnej.
Wojewoda stwierdził, że Starosta w prawidłowy sposób wyjaśnił przyczyny podjętego przezeń rozstrzygnięcia, a przed wydaniem decyzji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Według organu odwoławczego, zakres uszczuplenia władztwa nad nieruchomością został w kwestionowanej decyzji jednoznacznie określony, poprzez wskazanie, że zezwolenie udzielone inwestorowi ogranicza się do czynności niezbędnych dla przebudowy linii napowietrznej [...], zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wojewoda uznał, że organ pierwszej instancji przeanalizował cały materiał dowodowy, czemu dał wyraz w treści uzasadnienia swej decyzji, z tego względu zarzut J. J. o naruszeniu w sprawie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. był nieuzasadniony.
Odnosząc się do rozbieżności pomiędzy wartościami przyjętymi w osnowie decyzji Starosty , a ujętymi w załączniku mapowym, Wojewoda wyjaśnił, że pierwotnie załączono do kwestionowanej decyzji niewłaściwy załącznik mapowy. Organ pierwszej instancji naprawił ten błąd i w ślad za pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. przesłał stronie właściwy załącznik mapowy, zawierający dane przedstawione w osnowie kwestionowanej decyzji. Odnosząc się do kwestii powierzchni zajęcia pasa służebności przesyłu ([...] m2), Wojewoda stwierdził, że powierzchnia ta została wyliczona poprawnie i potwierdzona przez inwestora w piśmie z dnia 24 października 2013 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że powierzchnia zajęcia, w przypadku działki J. J., nie może być obliczona jako iloczyn szerokości oraz długości pasa gruntu, zajętego przez linię energetyczną, ze względu na niesymetryczny kształt działki względem linii 110 kV.
J. J. wystąpiła ze skargą na decyzję Wojewody z dnia 5 listopada 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 21 sierpnia 2013 r.
Zaskarżonej decyzji, J. J. zarzuciła naruszenie:
- art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie,
iż udzielenie zezwolenia zostało poprzedzone rokowaniami, zakończonymi odmową udzielenia zgody przez właściciela gruntu,
- art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez utrzymanie w mocy przez Wojewodę decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji braku planu miejscowego, wydanej
w oparciu o nieostateczną decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,
- art. 15 K.p.a., poprzez brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji, w szczególności ze względu na brak odniesienia do stanowiska strony wyrażonego w odwołaniu wniesionym od decyzji organu pierwszej instancji w tym zakresie, wskazanym w uzasadnieniu skargi, brak poczynienia ustaleń odnośnie kwestii niezbadanych również przez organ pierwszej instancji, w tym wskazanych w uzasadnieniu skargi, a ograniczenie się jedynie do kontroli decyzji wydanej przez ten organ,
- art. 77 § 1 K.p.a., w zw. z art. 80 K.p.a., w związku z art. 107 § 3 K.p.a., w związku z art. 7 K.p.a., w zw. z art. 8 K.p.a. w zw. z art. 9 K.p.a., poprzez brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego dla poczynienia ustaleń
w zakresie kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i rozpatrzenia sprawy
w oparciu o niekompletny materiał dowodowy bez powzięcia stosownych ustaleń,
co do całokształtu rzeczywistego stanu sprawy, jak również brak wskazania
w uzasadnieniach wydanych decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, brak należytego odniesienia się
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do okoliczności wskazywanych przez skarżącą w toku postępowania, w tym we wniesionym odwołaniu, co wiązało się
z naruszeniem następujących zasad ogólnych postępowania administracyjnego: zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględnienia słusznego interesu obywatela, zasady budzenia zaufania do władzy publicznej, zasady przekonywania.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organów obu instancji, że właściciel działki nie wyraża zgody na ustanowienie służebności przesyłu za kwotę zaproponowaną przez inwestora. Argumentowała, że podstawowym warunkiem zawarcia ugody było uwzględnienie jej słusznych interesów i wyrównanie powstałej szkody. Wynagrodzenie proponowane przez inwestora było – zdaniem skarżącej – rażąco zaniżone i ustalone na podstawie operatu szacunkowego, zawierającego błędne dane dotyczące ustalenia powierzchni pasa technologicznego i w związku z tym ustalenia powierzchni strefy oddziaływania. Według skarżącej, w tych okolicznościach zawarta ugoda byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Ponadto skarżąca podniosła, że swoje stanowisko w sprawie opiera w dużej mierze na opinii rzeczoznawcy majątkowego z dnia 11 października 2012 r. oraz aneksie do niej z dnia 19 listopada 2012 r. Do ustalenia wysokości wynagrodzenia, rzeczoznawca przyjął wielkości przekazane właścicielowi gruntu przez inwestora. Problem w powyższych rokowaniach dotyczył w szczególności ustaleń szerokości pasa technologicznego i powierzchni strefy oddziaływania. Według skarżącej, inwestor w sposób lakoniczny odniósł się do licznych zapytań strony, dotyczących pomiarów pola elektromagnetycznego wokół linii wysokiego napięcia, wskazywał, że przebudowana linia nie przekroczy dopuszczalnych poziomów. Uchylanie się przez inwestora od podania wszystkich elementów planowanej inwestycji oraz wystąpienie z propozycją rażąco niskiego wynagrodzenia, prowadzi do wniosku, że negocjacje miały, charakter fikcyjny a inwestor nie zmierzał w rzeczywistości do zawarcia ugody. Według strony, Wojewoda Zachodniopomorski do powyższej kwestii, podnoszonej już w odwołaniu, nie odniósł się w żadnej mierze. Nie wskazał przy tym na jakich konkretnie dowodach oparł swoje stanowisko co do zakończenia rokowańw sprawie oraz przyczyn z jakich to odmówił wiarygodności okolicznościom powołanym przez skarżącą.
Skarżąca stwierdziła, że organy obu instancji wydały swe decyzje bez wnikliwego zbadania wyżej podnoszonych okoliczności, stwierdzając jedynie, że właściciel gruntu nie wyraził zgody na inwestycję celu publicznego, a szczególna forma zakończenia rokowań nie została przewidziana.
J. J. zaznaczyła, że z przywołanych przez organ odwoławczy pism wymienionych między stronami wynika, że rokowania w sprawie nie zostały zakończone. Jak zauważyła, nic nie wskazywało na to, że ostatnie jej pismo z dnia
25 kwietnia 2013 r. druga strona rokowań odbierze jako niemożność dalszego prowadzenia rokowań w sprawie. W takiej sytuacji, brak zgody właścicielki nieruchomości nie może powodować, że organ orzekając na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami uwzględni żądanie wnioskodawcy bez dokładnego ustosunkowania się do prawidłowości przeprowadzonych rokowań.
Skarżąca zarzuciła nadto, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazała,
że ograniczenie prawa korzystania z nieruchomości jest dopuszczalne wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje na danej nieruchomości realizację celu publicznego lub wydana została ostateczna decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego
(w przypadku braku planu miejscowego). Tymczasem dla spornej nieruchomości brak jest planu miejscowego, zaś decyzja Starosty z dnia 21 sierpnia 2013 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie była ostateczna. Zdaniem skarżącej, okoliczności te uniemożliwiają wydanie decyzji, o którą wnioskował inwestor. Do kwestii tej organ odwoławczy nie odniósł się w żadnej mierze, nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń, na co wskazuje – zdaniem skarżącej – treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Ponadto skarżąca wskazała na obowiązek organu ścisłego określenia zakresu ograniczenia prawa własności. Według niej, organ nie określił w sposób jednoznaczny przebiegu inwestycji oraz zakresu uszczuplenia władztwa właściciela, który nie przekracza stopnia niezbędnego do wykonania danej inwestycji. Argumentowała, że w samym planie miejscowym lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie jest możliwe określenie zakresu ograniczenia prawa do korzystania z nieruchomości. W związku z tym, to w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, konieczne jest określenie sposobu dokonanych ograniczeń w korzystaniu nieruchomości. Zdaniem skarżącej, nie została ustalona powierzchnia niezbędna dla przeprowadzenia pasa technologicznego, nie określono szerokości strefy oddziaływania, jej powierzchni, czy utrudnień w korzystaniu z nieruchomości po zakończeniu inwestycji. Mając powyższe na względzie oraz biorąc pod uwagę nieostateczność decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz bazowanie przez organ wyłącznie na danych przedstawionych przez inwestora, decyzja o ograniczeniu korzystania z nieruchomości wydana została z naruszeniem prawa, godzi w uzasadnione interesy skarżącej. Dla skarżącej zasadny jest tym samym zarzut nierozważenia przez organy obu instancji interesu obywatela i skupienie się wyłącznie na interesie inwestora. Organ odwoławczy nie odniósł się do wskazanej kwestii, i nie wskazał, na jakich dowodach oparł możliwość przyjęcia za prawidłowe stanowisko i dane przedstawione przez inwestora.
Skarżąca odnosząc się do ustalenia powierzchni zajęcia jej gruntu zauważyła ponadto sprzeczność wynikającą ze stwierdzenia organu, że szerokość pasa technicznego ma wynosić 14 m oraz długość 210 m, iloczyn tych wartości wynosi
[...] m2, zaś Wojewoda wskazał, że powierzchnia zajęcia wynosi [...] m2. Zdaniem skarżącej, organ oparł się jedynie na twierdzeniach inwestora mimo, że kwestia ta winna być przedmiotem samodzielnych ustaleń organu. Takich ustaleń nie poczynił również organ pierwszej instancji. W decyzjach obu instancji nie wskazano bowiem jakie dowody pozwoliły na przyjęcie wskazanej kwestii za wykazaną.
Przytoczone okoliczności, związane z uchybieniami popełnionymi w sprawie, wyraźnie wskazują na brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji, wynikając z zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a.
W ocenie skarżącej, powołane uchybienia wskazują na naruszenie przez organy obu instancji art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80, w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., co wiązało się z naruszeniem zasad ogólnych zawartych w art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a., w tym w szczególności, poprzez przyjęcie wyłącznie stanowiska inwestora, danych przez niego przedstawianych bez czynienia własnych ustaleń w tym zakresie.
Wojewoda w odpowiedzi na powyższą skargę wniósł o jej oddalenie, niepodzielając zarzutów w niej zawartych.
Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r., skarżąca poparła skargę i oświadczyła, że obszar nie tylko pod samą linią, ale wokół linii ulegnie degradacji i Spółka E. powinna zapłacić jej właściwą cenę. Pełnomocnik organu M. B. wniosła o oddalenie skargi. Pełnomocnik uczestnika E. r. pr. K. R. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji, sprawowana pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga J. J. nie jest zasadna.
Zaskarżoną decyzją Wojewody z dnia [...] r., organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r., ograniczającą sposób korzystania nieruchomości działki nr [...] , stanowiącej własność J. J., poprzez zezwolenie E. na złożenie i przeprowadzenie na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej Z., w tym demontaż przewodów odgromowych i roboczych, zobowiązanie inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu na niej prac oraz zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości dla czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, w celu utrzymania prawidłowej eksploatacji linii.
Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi art. 124 ust. 1 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), który stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania
z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku takiego planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W przedmiotowej sprawie niesporne jest między stronami, iż zamierzenie określone jako przebudowa i rozbudowa sieci elektroenergetycznej [...], należy do inwestycji celu publicznego, jakim jest budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących przesyłaniu lub dystrybucji energii elektrycznej w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Inwestor przedłożył decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] r., Nr [...] o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji, której projekt jest dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Regionalnego dla rozwoju Pomorza Zachodniego na lata 2007 – 2013. Oś priorytetowa II "Rozwój infrastruktury transportowej i energetycznej". Działanie 2.2 "Lokalna infrastruktura energetyczna". Projekt jest realizowany pod nadzorem Marszałka Województwa. Omawiane zamierzenie inwestycyjne, obejmuje przebudowę linii energetycznej mocno wyeksploatowanej, stan taki stwarza niebezpieczeństwo występowania niespodziewanych wyłączeń linii i długotrwałych przerw w dostawie energii, co może wywołać poważne skutki dla ludności i gospodarki regionu.
Skarżąca sformułowała zarzut przeciw decyzjom organów obu instancji, co do uznania, iż została spełniona w sprawie przesłanka z art. 124 ust. 3 ustawy
o gospodarce nieruchomościami. W świetle powołanego przepisu, wydanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, musi być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, które mają na celu uzyskanie zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na wykonanie prac. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, a do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań, świadczyć one będą o wykonaniu ustawowego wymogu przeprowadzenia rokowań i dzięki temu umożliwią wydanie omawianego zezwolenia (E. Bończak-Kucharczyk. Komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wydanie II opubl. w Lex nr 141611).
Na podstawie dokumentów obrazujących stanowiska i propozycje właściciela nieruchomości oraz inwestora, organ pierwszej instancji wywiódł, że właściciel gruntu nie wyraził zgody na przeprowadzenie inwestycji, a w związku z tym, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej stało się konieczne i prawnie dopuszczalne. Organ odwoławczy podtrzymał powyższe stanowisko, mocą swej decyzji.
W ocenie Sądu, analiza dokumentacji dołączonej przez inwestora do wniosku
o wywłaszczenie nieruchomości, pozwala uznać, że prawidłowe były wnioski organów obu instancji, o tym, że do rokowań miedzy inwestorem a skarżącą doszło, jednakże nie zakończyły się one wyrażeniem zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. Zaznaczyć należy, że na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zostały uregulowane zasady prowadzenia rokowań oraz sposób ich zakończenia w sprawie wyrażenia zgody na zajęcie nieruchomości w celu realizacji takich inwestycji, jak w przedmiotowej sprawie. W tej mierze pomocne są regulacje prawne znane prawu cywilnemu. Przyjmuje się, że do rokowań doszło, jeżeli inwestor i właściciel gruntu przedstawili w drodze pisemnej swoje stanowiska i oczekiwania, co do warunków, na jakich możliwa byłaby zgoda na wejście na nieruchomość w celu realizacji inwestycji. W praktyce pozytywny wynik negocjacji, zakończony winien być podpisanie przez obie strony umowy cywilnoprawnej, mocą której wyrażony jest konsensus w kwestiach istotnych, jak obszar zajęcia danej nieruchomości, zakres wykonanych prac, wysokość wynagrodzenia za wyrażenie zgody, terminów wejścia na nieruchomość, zakresu uciążliwości związanych z realizacją inwestycji. Do takiego porozumienia między stronami nie doszło. W ostatnim, z szeregu pism kierowanych do J. J., z dnia [...] r., inwestor odniósł się do propozycji właścicielki nieruchomości w przedmiocie wynagrodzenia za wyrażenie zgody na korzystanie z przedmiotowej działki gruntu, do parametrów pasa ochronnego, powierzchni zajęcia nieruchomości, zasad ustalenia wynagrodzenia za służebność przesyłu, jak i odniósł się do przedstawionego przez właścicielkę gruntu operatu majątkowego. Inwestor podwyższył jednorazowe wynagrodzenie za zajęcie nieruchomości do kwoty [...] zł. Z kolei J. J., reprezentowana w rokowaniach przez profesjonalnego pełnomocnika, oświadczyła w swym ostatnim piśmie kierowanym do inwestora z dnia 25 kwietnia
2013 r., że proponowana przez inwestora ww. kwota, nie czyni zadość jej roszczeniom i narusza jej interesy. Kwoty wskazane przez nią w poprzednich pismach, a w szczególności kwota [...] tytułem wynagrodzenia z powodu obniżenia wartości nieruchomości oraz kwota [...] zł za dalsze korzystanie z nieruchomości są jak najbardziej adekwatne do stopnia i czasu ingerencji i ograniczenia prawa własności nieruchomości. Poinformowała inwestora, że wyłącznie uznanie roszczeń we wszystkich spornych kwestiach stanowić może podstawę do zawarcia ugody. Pomimo to, w dalszym ciągu wyraża gotowość do ugodowego zawarcia porozumienia.
Mając na uwadze przedstawione wyżej stanowiska stron, które przedstawiły
w trakcie rokowań prowadzonych na podstawie art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pomocne będzie przywołanie stanowiska orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które zostało ukształtowane na tle problematyki prowadzenia rokowań w trybie powołanego wyżej przepisu. Wskazuje się, że wystarczającym do uznania określonych czynności za "rokowania" jest złożenie propozycji jednemu podmiotowi przez drugi oraz odpowiedź podmiotu, do którego skierowano zapytanie, że nie jest zainteresowany określoną propozycją (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 437/12, opubl. w Lex nr 1248795). Strony zmierzające do załatwienia sprawy, w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n., nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego
2012 r., sygn. akt I OSK 357/11, opubl. w Lex nr 1136695).
Mając na uwadze przedstawione powyżej wywody natury ogólnej Sąd uznał,
iż nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie skarżącej, że wydanie decyzji o zajęciu nieruchomości, nie było poprzedzone rokowaniami. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się notatki ze spotkań przedstawiciela inwestora z właścicielem nieruchomości (z dnia 31 stycznia 2012r., z dnia 8 lutego 2012 r.), które nie zakończyły się wyrażeniem przedmiotowej zgody przez J. J. Przedstawiciel inwestora określił swoje stanowisko i propozycje, kolejno w pismach z dnia 2 kwietnia 2012 r., 28 maja 2012 r., 20 lipca 2012 r., 3 września 2012 r., 25 września 2012 r., 25 września 2012 r.,2 stycznia 2013 r., 4 kwietnia 2012 r. Natomiast swoje propozycje i uwagi J. J. przedstawiała kolejno w pismach z dnia 17 maja 2012 r., 9 sierpnia 2012 r., 4 października 2012 r., 6 grudnia 2012 r., 7 marca 2013 r. oraz z dnia 25 kwietnia
2013 r. Z korespondencji prowadzonej między stronami rokowań jasno wynikały stanowiska, w tym finansowe, za wyrażenie zgody na zajęcie nieruchomości stanowiącej własność J. J. Właścicielka działki w piśmie z dnia 25 kwietnia 2014 r., wyraźnie zaznaczyła, że nie przystaje na warunki zaproponowane przez inwestora. Słusznie w takiej sytuacji wywiódł organ drugiej instancji, że do porozumienia między stronami nie doszło. Rokowania mogą zostań zakończone w dowolnym czasie. Inwestor przedstawił swoją ostateczną propozycję, której przyjęciem właścicielka nieruchomości nie była zainteresowana. Powyższe pozwala przyjąć, że do rokowań doszło, lecz nie zostały one zakończone wyrażeniem zgody na zajęcie nieruchomości. W takiej sytuacji, wbrew twierdzeniom skargi, inwestor nie miał obowiązku dalszego prowadzenia korespondencji ze skarżącą, która wprawdzie wyrażała chęć porozumienia jednakże uznała wynagrodzenie zaproponowane za rażąco niskie i podtrzymała w pełnym zakresie dotychczas prezentowane w rokowaniach oczekiwania finansowe. Trzeba przy tym zauważyć, że nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. jest okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. wyrok WSA z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1657/11, opubl. w Lex nr 1150740).
Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut skargi, który skarżąca wiązała z wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości z naruszeniem prawa, wobec braku ostateczności decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Należy zauważyć, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja Burmistrza Gminy z dnia [...] r., Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na rzecz Spółki E., polegającej na przebudowie i rozbudowie linii napowietrznej [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wydanie tej decyzji okazało się konieczne, gdyż dla przedmiotowego terenu inwestycji, przebiegającej przez nieruchomości skarżącej, brak było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie zarzut nieostateczności decyzji, należy upatrywać przez pryzmat wykonalności decyzji administracyjnej. Decyzja organu pierwszej instancji nie podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, a jego wniesienie (art. 130 § 1 i § 2 K.p.a.) wstrzymuje jej wykonanie. Nie dotyczy to decyzji organu pierwszej instancji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 K.p.a.), ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Niezbędność wykonania decyzji Burmistrza Gminy z dnia 8 marca 2013 r. została wyraźnie określona w treści jej uzasadnienia. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje, że prawa lub obowiązki w niej ustanowione stają się wymagalne. Niezasadny jest tym samym zarzut skargi, że organ pierwszej instancji, a zanim także organ odwoławczy nie poczyniły żadnych ustaleń, w kwestii wykonalności decyzji ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Jak wynika z wyjaśnień organu odwoławczego, które znalazły się w treści zaskarżonej decyzji, wyżej wymieniona decyzja lokalizacyjna została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., co świadczy o tym, że niezależnie od waloru wykonalności decyzji lokalizacyjnej, w momencie orzekania przez Wojewodę w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja rozstrzygająca kwestię lokalizacji planowanej inwestycji celu publicznego.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi, które odnosiły się do kwestionowanych przez skarżącą ustaleń organów w zakresie parametrów i powierzchni niezbędnej dla przeprowadzenia pasa technologicznego, nieokreślenia strefy oddziaływania. W tym miejscu konieczne jest także wskazać, na podnoszone przez skarżącą zarzuty, iż organ oparł swe ustalenia w powołanym zakresie wyłącznie na podstawie danych przedstawionych prze inwestora, którym skarżąca zarzuciła lakoniczność w zakresie pomiarów pól elektromagnetycznych. Wymaga zatem wyjaśnić, że istotą wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jest umożliwienie, przy spełnieniu oczywiście przesłanek ustawowych, założenia i przeprowadzenia instalacji
i urządzeń służących dobru ogólnemu. W takim trybie nie jest przedmiotem kontrola przebiegu planowanej inwestycji przez nieruchomości, gdyż ocena ta została dokonana przez właściwy organ w decyzji o lokalizacji celu publicznego, jak również nie jest objęte zakresem rozstrzygania oddziaływanie urządzeń objętych inwestycją na środowisko i ludzi, gdy ten aspekt podlegał badaniu na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowania inwestycji. Organ rozstrzygający w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie ma kompetencji do podejmowania ustaleń i ich oceny w kwestiach przypisanych do właściwości innym organom administracji publicznej. Inwestycja polegająca na budowie (rozbudowie, przebudowie) sieci elektroenergetycznej jest procesem wieloetapowym, organ rozstrzygający, jak w przedmiotowej sprawie o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jest związany ustaleniami decyzji ww. decyzji, poprzedzających proces rozpoczęcia budowy.
Nie może być skutecznym argumentem skargi, podważanie parametrów pasa technologicznego (szerokość i linia zajęcia), mających wpływ na powierzchnię zajęcia nieruchomości skarżącej, tylko z tego względu, jak twierdzi skarżąca, że zostały oparte na danych przedstawionych przez inwestora. Trzeba mieć ma uwadze, że przebieg inwestycji jest uzgadniany w oparciu projekt sporządzony na zlecenie inwestora. Mapa obrazująca taki przebieg inwestycji wraz z wymogami wynikającymi z przepisów prawa, stanowiły podstawę do wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego na rzecz Spółki E. W decyzji tej organ przedstawił wymagania, jakie winien spełnić inwestor w tym m.in. we zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi, ochrony dziedzictwa przyrodniczego, wymagań interesów osób trzecich oraz linii rozgraniczających teren inwestycji (w formie załącznika graficznego, dołączonego do decyzji). Składając wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, inwestor przedstawił organowi mapę określającą przebieg inwestycji przez działkę skarżącej nr [...] obręb K. O przebiegu tej inwestycji skarżąca miała wiedzę, gdyż został jej przedstawiony przez inwestora w trakcie rokowań. Organ pierwszej instancji doręczając swą decyzję stronom dołączył w załączeniu jej integralną cześć w postaci mapy. Jak słusznie zauważyła strona skarżąca pierwotny załącznik do decyzji zawierał błędne dane co do długości projektowanej linii ([...] m) oraz powierzchni zajęcia ([...] m2), co pozostawało w sprzeczności z danymi przedstawionym przez Starostę w osnowie decyzji z dnia [...] r. Zaistniały błąd nie miał jednak wpływu na wynik sprawy, skoro organ w ślad za pismem z dnia [...] r., przesłał stronom właściwy załącznik graficzny, a termin do wniesienia odwołania był liczony od momentu doręczenia właściwego załącznika. Strona kwestionując ustalenia organu w powołanym zakresie, ani na etapie odwołania, ani w skardze nie powołała jednocześnie argumentów i dowodów podważających, stanowisko organów obu instancji. Stąd Sąd przyjął, iż nie ma podstaw do uznania, że przedstawiony w osnowie decyzji, a zobrazowany w formie załącznika sposób ograniczenia nieruchomości skarżącej (oparty o ustalenia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego), był nieprawidłowy i ustalony w sposób dowolny.
Za wystarczające należy uznać wyjaśnienia organu co do powierzchni zajęcia nieruchomości skarżącej, w tym przyjęcie parametrów szerokości pasa technicznego oraz długości linii, które nie odzwierciedlają faktycznej powierzchni tego zajęcia. Należy przy tym podkreślić, że zarówno inwestor we wniosku z dnia 20 maja 2013 r., jak i organy jednoznacznie określiły przedmiot i zakres zajęcia nieruchomości wskazując, że rzecz dotyczy założenia i przeprowadzenia na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej wraz z montażem słupa i fundamentu dla inwestycji polegającej na przebudowie linii elektroenergetycznej [...] co przy uwzględnieniu treści prawidłowego załącznika graficznego do decyzji organu pierwszej instancji i przy uwzględnieniu treści decyzji o lokalizacji celu publicznego wydanej dla planowanej inwestycji, spełnia wymóg ustawowy wskazania zarówno przebiegu inwestycji przez nieruchomość, jak i zakresu uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego), i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z jej warunkami.
Ostatnia z podnoszonych skargą wadliwości działań organów, dotyczyła braku poczynienia przez nie ustaleń i zajęcia stanowiska w sferze utrudnień w korzystaniu
z nieruchomości po zakończeniu inwestycji, jakie mogą się pojawić w związku
z prowadzeniem w przyszłości na tym terenie prac budowlanych. Jak wynika z treści art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ bada kwestie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z planowaną (nierozpoczętą inwestycją) oraz zgodnie z ust. 6 powołanego artykułu w zakresie udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Na tym etapie starosta nie jest władny rozstrzygać kwestii wynikających ze sposobu korzystania z nieruchomości po zakończeniu inwestycji, bowiem dotyczy ona zdarzeń przyszłych. Nie oznacza to jednak braku objęcia ochroną ustawową właściciela nieruchomości w związku ze skutkami ograniczenia korzystania z jego nieruchomości. Katalog takich roszczeń został określony w art. 124 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pierwszy dotyczy obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego, a odnosi się do stanu, który istniał przed rozpoczęciem robót budowlanych i uległ zmianie na skutek robót objętych zamierzeniem inwestora. Jeżeli zaś założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości. Organ wydający decyzję w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 ust. 1 ustawy nie ustala od razu odszkodowania, gdyż na jednostce organizacyjnej, która otrzymała zezwolenie na dokonanie określonych czynności ciąży, stosownie do ust. 4 art. 124 ustawy, obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1389/06, opubl. w Lex nr 427507). Roszczenie odszkodowawcze określone w art. 128 ust. 4 u.g.n. może być dochodzone dopiero po wybudowaniu przewodów lub urządzeń i nie można go określić w decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości, gdyż nie wiadomo, czy sytuacja uzasadniająca zgłoszenie takiego roszczenia faktycznie wystąpi (E. Bończak-Kucharczyk. Komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wydanie II opubl. w Lex
nr 141611).
Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności, czy znaczne koszty, to wtedy służy odszkodowanie (art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami), które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego powinien zostać ujęty w decyzji ograniczającej prawo do nieruchomości i jak wynika z pkt 4 osnowy decyzji z dnia
21 sierpnia 2013 r. został on określony przez organ pierwszej instancji. Podmiot dokonujący konserwacji lub usunięcia awarii zobowiązany jest po zakończeniu tych czynności przywrócić nieruchomość do stanu poprzedniego, zgodnie z zasadami określonymi w art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Reasumując Sąd uznał, że powołane skargą zarzuty przeciw zaskarżonej decyzji w zakresie naruszenia prawa materialnego uregulowanego w ustawie o gospodarce nieruchomościami, okazały się bezpodstawne. Tożsame wnioski o niezasadności skargi odnoszą się do podnoszonego przez skarżącą sposobu prowadzenia postępowania w świetle wymogów stawianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.). Sąd badając sprawę w pełnym zakresie, ponad zarzuty i wnioski skargi, również nie znalazł przyczyn uzasadniających jej uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom podnoszonym skargą, materiał dowodowy sprawy został zebrany w sposób kompletny i w pełnym zakresie przez organy oceniony. Odzwierciedlał on także istotne dla sprawy okoliczności. Przyczyny uzasadniające spełnienie przesłanek z art. 124 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 ustawy
o gospodarce nieruchomościami zostały przedstawione w treści uzasadnienia zaskarżonych decyzji, zaś organ odwoławczy odniósł się w pełnym zakresie do zarzutów odwołania, czemu dał wyraz w uzasadnieniu swej decyzji.
Z powyższych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło