II SA/Sz 203/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-04-20

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Danuta Strzelecka-Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, uznając je za bezprzedmiotowe, mimo braku pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego dotyczącego istniejących obiektów budowlanych i ich statusu prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji przedwcześnie umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Brak było dokumentacji potwierdzającej kluczowe ustalenia faktyczne, co uniemożliwiło kontrolę sądową i naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
E.C. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zabudowy zagrodowej. Wójt Gminy K. umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ część inwestycji była już zrealizowana lub podlegała postępowaniu legalizacyjnemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego E.C. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego E. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] r. E.C. zwrócił się do Urzędu Gminy K. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na terenie działki nr [...] w obrębie gminy K. polegającej na budowie zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym obejmującej budynek mieszkalny (o powierzchni [...] m2, szerokości [...] m; długości [...] m; wysokości do okapu [...] m; do kalenicy max [...]) i budynek gospodarczo – garażowy (o powierzchni zabudowy [...] m2, szerokości maksymalnie [...] m, długości max [...] m, do okapu max. [...] m, do kalenicy max. [...] m) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Wnioskodawca wskazał, że przy budynku jednorodzinnym przewiduje się też budowę ogrodu zimowego o powierzchni [...] m2 . Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 poz. 23 j.t. ze zm.) oraz art. 50 ust. 2 pkt. 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 poz. 778 ze zm.) Wójt Gminy K. umorzył postępowanie zainicjowane powyższym wnioskiem z dnia [...]r. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że we wniosku podano charakterystyczne parametry projektowanych budynków, co zdaniem organu, jednoznacznie świadczy o zamiarze budowy nowej zabudowy. Wójt Gminy K. zwrócił uwagę, że dla działki nr [...] w [...] roku wydano decyzję o warunkach zabudowy nr [...], dotyczącą budowy zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym, obejmującej budynek mieszkalny i budynek gospodarczy (garaż), z niezbędną infrastrukturą techniczną. Organ wskazał, że w dniu [...] r. Wójt Gminy K. postanowieniem nr [...] sprostował ww. decyzję nr [...], w zakresie przedmiotu części inwestycji poprzez zmianę określenia: "budynek gospodarczy (garaż)" na "budynek gospodarczy z częścią garażową". Ponadto organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wolno stojącego budynku mieszkalnego i wolno stojącego budynku gospodarczego z częścią garażową w zespole zabudowy zagrodowej, na terenie działki nr [...] z obrębu K., gmina K. Powołując się na przeprowadzoną wizję lokalną organ I instancji stwierdził, że na działce nr [...], znajduje się budynek mieszkalny, budynek gospodarczo-garażowy i budynek gospodarczy: wszystkie budynki w stanie "zamkniętym wykończeniowym". Zwrócił uwagę, że przedstawiciel właściciela działki nr [...] odmówił zgody na wykonanie zdjęć dokumentujących wizję lokalną. Wójt Gminy K. podał, że w toku postępowania administracyjnego otrzymał od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. kopię decyzji nr [...] z dnia [...]r., nakazującej E.C., rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - suszarni na działce nr [...] w miejscowości K., gmina K. W oparciu o uzasadnienie wskazanej decyzji organ ustalił, że na działce nr [...] wykonano roboty budowlane, polegające na budowie wolno stojącego budynku suszarni. Obiekt powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. W dniu kontroli roboty były zakończone. PINB w P. wszczął z urzędu postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w oznaczonym terminie określonych dokumentów. Zobowiązany nie wywiązał się z nałożonego obowiązku - w związku z tym, zgodnie z art. 48 ust.1 ustawy Prawo budowlane wydano decyzję o rozbiórce budynku suszarni. Dodatkowo organ I instancji powołał się na decyzję Starosty P. nr [...] z dnia [...]r., uchylającą ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...], w części dotyczącej wolno stojącego budynku gospodarczego z częścią garażową na działce nr [...]. Wskazując na uzasadnienie tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., po przeprowadzeniu kontroli budowy na działce nr [...], stwierdził istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budynku gospodarczego z częścią garażową, a w konsekwencji na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał inwestora do sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego budynku gospodarczego z częścią garażową, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ ustalił, że wniosek z dnia [...] r. dotyczy: - budowy budynku mieszkalnego, która jest realizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...], a także budowy przy południowo-zachodniej elewacji budynku mieszkalnego - "ogrodu zimowego" o powierzchni zabudowy [...] m2, który nie wymaga pozwolenia na budowę; - budowy budynku gospodarczo-garażowego, który obejmuje dwie części połączone łącznikiem: budynek gospodarczy z częścią garażową realizowany na podstawie uchylonego pozwolenia na budowę nr [...] i budynek gospodarczy (suszarnię) wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ wskazał, że planowana jest rozbudowa budynków, co do których trwa postępowanie PINB, "o łącznik i połączenie ich w jeden budynek", zaś z wniosku nie wynika aby dotyczył on postępowania legalizacyjnego lub, że planowana inwestycja powiązana jest z wyburzeniem budynku suszarni, zgodnie z decyzją PINB w P. z dnia [...]r. W wyniku analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz "po przeprowadzeniu wizji lokalnej" organ stwierdził, że: wnioskowana przydomowa oranżeria o powierzchni [...] m2 nie wymaga pozwolenia na budowę i w konsekwencji nie wymaga decyzji o warunkach zabudowy; wnioskowany budynek mieszkalny realizowany jest na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...]. Organ podniósł, że charakterystyczne parametry wnioskowanego budynku są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, wykonanym w oparciu o decyzję ustalającą warunki zabudowy nr [...] z dnia [...] r. W tej sytuacji organ I instancji podniósł, że brak elementu w stosunku administracyjno-prawnym, nakazującego rozstrzygnięcie poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy, przesądza o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w odniesieniu do budynku mieszkalnego. Wójt Gminy K. wyjaśnił, że decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej niezbędna jest dla legalizacji "samowoli budowlanej", wynikającej z przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1b ustawy Prawo budowlane. Jednak od omówionej wyżej sytuacji legalizacji samowoli budowlanej odróżnić należy sytuację, gdy obiekt budowlany zrealizowany został na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wówczas nie można uznać, że obiekt budowlany był realizowany w warunkach samowoli budowlanej, do której zastosowanie ma przepis art. 48 Prawa budowlanego - jego legalizacja odbywa się bowiem na podstawie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Przepisy te, odmiennie niż art. 48, nie uprawniają organu nadzoru budowlanego do zobowiązania inwestora do złożenia w toku postępowaniu legalizacyjnego decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, co do której prowadzone jest postępowanie legalizacyjne - decyzja taka została już wcześniej wydana. Wobec powyższego organ stwierdził brak przepisu, który pozwalałby wydać w takiej sytuacji decyzję o warunkach zabudowy, bowiem decyzja o warunkach zabudowy nie może być wydana dla inwestycji, która podlega legalizacji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu, wniosek inicjujący niniejsze postępowanie nie dotyczy legalizacji budynku suszarni, postawionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zdaniem organu, powołującego się na orzecznictwo NSA nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i powiązanej przebudowie budynków istniejących, co do których toczy się postępowanie PINB w trybie przewidzianym w art. 48 i 51 ustawy Prawo budowlane. Podsumowując Wójt Gminy K. podniósł, że postępowanie w sprawie złożonego wniosku stało się bezprzedmiotowe, bowiem wniosek w części dotyczy zamierzenia nie objętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, w części dotyczy budynku realizowanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w części dotyczy budowy budynku gospodarczo-garażowego składającego się z części objętych postępowaniem legalizacyjnym PINB (w odniesieniu do jednej z tych części PINB w P. wydał decyzję o rozbiórce). Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją E.C. złożył od niej odwołanie, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem strony, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne uznanie, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy legalizacji obiektu suszarni zrealizowanego w warunkach "samowoli" budowlanej, a także art. 48 i 51 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne uznanie, iż dla powyższej inwestycji nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy, art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, art. 9 k.p.a. poprzez "nienależyte i wyczerpujące" informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, a mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony postępowania. Odwołujący się w pierwszej kolejności podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego niezrozumiała. Z jednej strony organ ustalił, że wniosek dotyczy między innymi budynku gospodarczego (suszarni), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, aby w dalszej części uzasadnienia podać, że wniosek nie dotyczy legalizacji budynku suszarni. W takiej sytuacji, zdaniem E.C., organ w razie powzięcia wątpliwości czego przedmiotowy wniosek dotyczy powinien wszcząć postępowanie zmierzające do jego ustalenia. Ponadto odwołujący się zakwestionował stanowisko organu polegające na uznaniu, że nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy w trybie przewidzianym w art. 48 i art. 51 ustawy prawo budowlane, z powołaniem się w tym zakresie wyłącznie na orzecznictwo, co stanowi w ocenie E.C. naruszenie zasady praworządności wynikającej zarówno z Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również Konstytucji, bowiem podstawę działania organów winny stanowić przepisy prawa, a nie orzecznictwo. Rozpoznając złożone odwołanie decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 roku, poz. 23), art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w całości w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że zasadą jest, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy następuję dla nowej tj. nieistniejącej jeszcze w terenie zabudowy, jednakże powołując się na pogląd wyrażony w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego organ wskazał, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest także dla inwestycji już zrealizowanej, jeżeli wydanie takiej decyzji jest niezbędne w trybie postępowania dotyczącego legalizacji samowoli budowlanej, czy to w trybie pozwolenia na budowę czy też na warunkach zgłoszenia. Zdaniem organu II instancji, z unormowania zawartego w art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że inwestor może ubiegać się o warunki zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, czy będącej w toku, tylko na potrzeby wszczętego już postępowania legalizacyjnego. Wystąpienie o ustalenie warunków zabudowy musi nadto zostać poprzedzone stosownym postanowieniem organu nadzoru budowlanego (art. 48 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Kolegium podkreśliło, że warunkiem wydania merytorycznej decyzji w sprawie jest przedłożenie przez inwestora stosownego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., z którego wynikałaby konieczność ubiegania się o wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, którego to postanowienia wnioskodawca nie przedłożył, zarówno na etapie postępowania przed organem I instancji jak i nie dołączył do odwołania. Dodatkowo organ II instancji zaznaczył, że z akt postępowania nie wynika, aby takowe postanowienie kiedykolwiek było wydane. Powołując się na rozmowę telefoniczną przeprowadzoną na etapie postępowania odwoławczego z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowalnego w P. Kolegium ustaliło, że inwestycja zwana budynkiem mieszkalnym wraz z oranżerią nie jest znana temu organowi i w zakresie tej inwestycji nie wydawano żadnego postanowienia o nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast inwestycja polegająca na budowie budynku gospodarczo – garażowego, jako składnika części złożonego wniosku o warunki zabudowy, została objęta przez organ nadzoru budowlanego obowiązkiem sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. W tym miejscu organ II instancji zauważył, że dla zamiennego projektu budowlanego nie wydaje się w ogóle decyzji o warunkach zabudowy w trybie legalizacji. Uwzględniając brak stosownego postanowienia organu nadzoru budowlanego o konieczności uzyskania decyzji o warunkach zabudowy we wnioskowanym zakresie w trybie legalizacji, zdaniem organu "umorzenie postępowania wobec zrealizowania wnioskowanego zamierzenia budowlanego pozostaje bezprzedmiotowe". W tym stanie rzeczy Kolegium zaskarżoną decyzję organu I instancji, jako zgodną z prawem, utrzymało w mocy. Kwestionując zaskarżoną decyzję E.C. złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 136, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów uznanych za udowodnione, dowodów na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom organ odmówił wiary i mocy dowodowej; - art. 6, 7, 10, 11, 12, 14, 80, 61 § 4 k.p.a., a także art. 48 i art. 51 ustawy Prawo budowlane z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, co skutkowało dokonaniem błędnej oceny prawnej w sprawie. Zdaniem skarżącego, uzasadnienie decyzji Kolegium nie wyjaśnia dlaczego organ ten uznał decyzję Wójta Gminy K. za prawidłową. Organ nie wskazując żadnej podstawy prawnej lakonicznie podał, że dla zamiennego projektu budowalnego nie wydaje się w ogóle decyzji o warunkach zabudowy w trybie legalizacji. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz jednocześnie podniósł, że skoro dla części inwestycji został nałożony obowiązek przedłożenia projektu zamiennego, to aby wypełnić te wymogi należy uzyskać decyzję o warunkach zabudowy. Ponadto stwierdził, że inwestor może uzyskać więcej niż jedną decyzję o warunkach zabudowy w przypadku objęcia jednym pozwoleniem na budowę zamierzenia składającego się z wybranych obiektów w stosunku do tożsamego inwestora i zamierzenia. W dalszej części skargi E.C. zakwestionował czynność Kolegium w zakresie ustalenia istnienia obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy polegającą na przeprowadzeniu rozmowy telefonicznej z pracownikiem Powiatowej Inspekcji Nadzoru Budowlanego w P. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 203/17 pełnomocnik skarżącego podtrzymał twierdzenia zawarte w skardze, zaś na pytanie Sądu, czy istnieją obiekty, których dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego odpowiedział, że istnieją wszystkie, natomiast posiada wiedzy w zakresie rozbiórki któregokolwiek z nich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i procesowym wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontroli legalności poddana została, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek E.C. z dnia [...] r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym, obejmującej budynek mieszkalny z przydomową oranżerią i budynek gospodarczo – garażowy z niezbędną infrastrukturą. Podstawę prawną zarówno zaskarżonej, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowił art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01). Podkreślenia wymaga, że o bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania wiąże się z koniecznością uprzedniego zebrania kompletnego materiału dowodowego i poprawnego ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego sprawy, który będzie wykluczał prawną możliwość merytorycznego jej rozstrzygnięcia. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy w rozumieniu powołanego artykułu wskazać należy prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji. Można przyjąć, że w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji mieści się brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego sprawy oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (por. T. Woś, w: T. Woś red., Postępowanie sądowoadministracyjne Warszawa 2004 s. 240-241). Zdaniem Sądu, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście poczynionych wyżej uwag wskazuje, że organy obu instancji przedwcześnie umorzyły, jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie. Organ I instancji zwrócił uwagę, że dla działki nr [...] w K. wydano już w [...] r. decyzję ustalającą warunki zabudowy z dnia [...] r. o nr [...] dotyczącą inwestycji obejmującej budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy (garaż), sprostowaną następnie postanowieniem z dnia [...] r., poprzez zmianę określenia z "budynek gospodarczy (garaż)" na "budynek gospodarczy z częścią garażową". Jednakże ani decyzja, ani też wskazane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia postanowienie o sprostowaniu nie zostały dołączone do akt administracyjnych sprawy. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę na brak udokumentowania "wizji lokalnej", w oparciu o którą organ I instancji ustalił istnienie na działce nr [...] budynku mieszkalnego, budynku gospodarczo - garażowego oraz budynku gospodarczego. Organ wyjaśnił, że budowa budynku gospodarczo - garażowego obejmuje dwie części połączone łącznikiem tj. budynek gospodarczy z częścią garażową oraz budynek gospodarczy (suszarnię). Do akt nie dołączono jednak dokumentacji, która potwierdzałaby takie ustalenia. Wobec powyższego za nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym należy uznać stanowisko Wójta Gminy K., odnoszące się do wnioskowanego budynku mieszkalnego w zakresie wskazania, że charakterystyczne parametry są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym wykonanym w oparciu o decyzję ustalającą warunki zabudowy z dnia [...] r. nr [...]. Należy przy tym podkreślić, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., organ I instancji powołując się na charakterystyczne parametry projektowanych budynków stwierdził, że "świadczą one o zamiarze budowy nowej zabudowy". W powołanych okolicznościach, za lakoniczne należy uznać stwierdzenie Wójta Gminy K. o braku elementu w stosunku administracyjno-prawnym, który przesądza o bezprzedmiotowości postępowania w odniesieniu do budynku mieszkalnego. Powyższe braki w materiale dowodowym, obejmujące decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] r. oraz dokument stwierdzający "wizję lokalną" (jeżeli w ogóle został sporządzony) stanowiące podstawę ustaleń faktycznych organów uniemożliwiają kontrolę Sądu w kontekście podniesionych przez organ argumentów. Ponadto za niejasne należy uznać stwierdzenie Wójta Gminy K., że wniosek z dnia [...] r. nie dotyczy legalizacji budynku suszarni, w odniesieniu do którego decyzją z dnia [...] r. orzeczono rozbiórkę. Zdaniem tego organu, wydanie decyzji o warunkach zabudowy byłoby możliwe, gdyby miała ona stanowić podstawę do legalizacji obiektu. Analiza wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] r. wykazuje, że dotyczy on m.in. budowy budynku gospodarczo-garażowego, obejmującego dwie części połączone łącznikiem w tym budynek gospodarczy (suszarnię) wybudowaną bez pozwolenia na budowę, jednak nie dotyczy jego legalizacji. W ocenie Sądu nie sposób odnieść się do takiego stanowiska organu skoro w aktach brak jest dokumentacji umożliwiającej zbadanie czy wspomniany budynek gospodarczy (suszarnia) jest tożsamy z budynkiem gospodarczo-garażowym wymienionym we wniosku z dnia [...] r. (gdzie nie wspomina się o suszarni), ani też dokumentów w oparciu o które organ uznał, że wniosek nie dotyczy legalizacji obiektu. Co prawda organ II instancji dołączył do akt notatkę urzędową, z której powyższa okoliczność, jego zdaniem, ma wynikać, jednakże jej treść wskazuje jedynie, że inwestycja nazwana budynkiem mieszkalnym wraz z oranżerią nie występuje w prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego postępowaniach i w zakresie tej inwestycji nie wydawano żadnego postanowienia o nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w trybie legalizacji. Z powyższego nie wynika zatem czy takie postanowienie było wydawane w odniesieniu do budynku suszarni. W tym miejscu zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, że decyzja organu I instancji jest niezrozumiała dla strony. Zdaniem Sądu, czynności procesowe podjęte przez organ I instancji w ramach postępowania wyjaśniającego były znikome i nie przyczyniły się do rzetelnego wyjaśnienia i udokumentowania spornych zagadnień stosownie do wymogów przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Ograniczyły się bowiem do uzyskania wybiórczych decyzji: z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej E.C. pozwolenia na budowę wolno stojącego budynku mieszkalnego oraz wolno stojącego budynku gospodarczego z częścią garażową, z dnia [...]r. uchylającą decyzję z dnia [...]r. w części dotyczącej wolno stojącego budynku gospodarczego z częścią garażową na terenie działki nr [...] w K., a także z dnia [...]r. nakazującą E.C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku suszarni. Do akt nie dołączono przy tym dokumentacji umożliwiającej jednoznaczne stwierdzenie czy opisane wyżej decyzje dotyczyły zamierzenia tożsamego z tym, które zostało określone we wniosku z dnia [...] r. czy też są to różne inwestycje. Powyższe jest o tyle istotne, że w orzecznictwie wskazuje się, iż podmiot, któremu wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania danego terenu ma prawo ponownie ubiegać się o wydanie tego rodzaju decyzji w odniesieniu do tego samego terenu pod warunkiem, że wniosek dotyczyć będzie innej inwestycji. Nie ma też przeszkód, aby wnioskodawca z tego rodzaju wnioskami wystąpił równocześnie i żeby dotyczyły one tego samego terenu, z tym że nie tych samych inwestycji (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Po 873/97, ONSA 1998/4, poz. 141; wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1566/07, Lex nr 529537). Z kolei zadaniem organu odwoławczego było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy oraz ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w złożonym odwołaniu. Mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że Kolegium nie spełniło tego wymogu, czym w konsekwencji naruszyło przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie ustosunkował się bowiem do twierdzeń podniesionych w odwołaniu. Kolegium wskazało, że inwestycja polegająca na budowie budynku gospodarczo – garażowego została objęta przez organ nadzoru budowlanego obowiązkiem sporządzenia projektu budowalnego – zamiennego, jednakże nie wskazało z czego taki pogląd wywodzi. Pomijając bowiem wskazaną już powyżej okoliczność braku dokumentacji umożliwiającej stwierdzenie czy zamierzenie określone we wniosku z dnia [...]r. i zamierzenie objęte postępowaniem organu nadzoru budowlanego są tożsame, brak jest także dokumentów pozwalających na stwierdzenie jaka faktycznie inwestycja została objęta wspomnianym obowiązkiem sporządzenia projektu budowlanego - zamiennego. Dodatkowo organ powołując się na bezprzedmiotowość postępowania nie uzasadnił należycie takiego stanowiska i nie odniósł się do stanowiska przedstawionego przez organ I instancji (m.in. pominął całkowicie kwestie związane ze wskazywanym przez organ I instancji objęciem części zamierzenia – suszarni - ewentualną decyzją nakazującą jej rozbiórkę). Wobec powyższego, zdaniem Sądu, ustalenia organu administracji publicznej jako wybiórcze i niepełne nie mogły stanowić podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto niedostateczne uzasadnienie rozstrzygnięcia nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. oraz wskazuje, że organ II instancji nie rozważył z należytą starannością wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organu administracyjnego, jest zebranie i ocena materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie, co wynika z art. 7 i art. 77 k.p.a. Następnie organ zobowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Ustalenia podjęte przez organ powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której należy wyczerpująco poinformować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania sprawy. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd zgodnie z którym w sytuacji, w której dochodzi do wydania decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. tj. umorzenia postępowania, które to rozstrzygnięcie zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron, organ administracji publicznej rozstrzygający sprawę powinien uzasadnić swoje rozstrzygnięcie. Jest to niezbędne zarówno do tego, aby przekonać stronę o słuszności orzeczenia ale również i do tego, aby umożliwić sądowi kontrolę zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 242/08). Zdaniem Sądu na uwzględnienie zasługuje stanowisko skarżącego, bowiem organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć dlaczego uznały, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy na działce nr [...] w obrębie K. stało się bezprzedmiotowe, a ponadto nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, gdyż powoływały się na fakty, których nie udokumentowały w aktach administracyjnych sprawy. Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3, - które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stosownie do art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Z uwagi na uchybienia natury procesowej polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, poza zakresem rozważań Sądu w niniejszej sprawie pozostają merytoryczne zarzuty skargi z uwagi na to, że rozważania w tym zakresie byłyby przedwczesne. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji winny zatem podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez dołączenie do akt sprawy materiałów stanowiących podstawę wniosków organów oraz poczynienie ustaleń, czy obiekty objęte wnioskiem, znajdują się na terenie zainwestowanej działki, w sytuacji gdy wobec jednego z nich zostało wydane rozstrzygnięcie o rozbiórce. Jednoznacznego ustalenia wymaga też, jakie konkretnie obiekty zostały objęte decyzją o warunkach zabudowy z [...] r., jakich obiektów dotyczyła częściowo uchylona decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. oraz czy faktycznie zachodzi tożsamość którychkolwiek obiektów wskazanych we wniosku z dnia [...] r. z opisanymi wyżej przedsięwzięciami. Następnie organy winny dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia mając na uwadze, takie ujęcie motywów decyzji, aby strony mogły zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w pkt 1 wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 oraz art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło