II SA/Sz 221/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Uzasadnienie : Postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił, jako wniesioną po terminie, skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Odpis powyższego postanowienia wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia został doręczony Skarżącemu w dniu 21 marca 2018 r. W dniu 28 marca 2018 r. Skarżący nadał w urzędzie pocztowym zażalenie na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 13 marca 2018 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Kolegium z dnia [...] r. We wniosku podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wyjaśnił, że nawet jeśli spóźnił się jeden dzień z wniesieniem skargi, to nie było to działanie celowe. Podkreślił, że nie jest prawnikiem i nie zna się na tych sprawach. Nadto wskazał, że jest osobą schorowaną, przyjmującą silne leki, a także ma na wychowaniu dwoje małych dzieci, a zatem mogło się zdarzyć, że jeden dzień pomylił się w liczeniu, ale "to przecież tylko jeden dzień". Do wniosku Skarżący załączył skargę, kartę informacyjną leczenia w Ośrodku Dziennym Rehabilitacji Ogólnoustrojowej w M. z dnia [...] r., skierowanie na badania MR z dnia [...] r. oraz wynik badania rtg [...] [...]z dnia [...] r. W dniu 26 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na orzeczenie z dnia 13 marca 2018 r. o odrzuceniu skargi, podzielając stanowisko tut. Sądu, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W przedmiotowej sprawie, analiza wniosku o przywrócenie terminu w kontekście złożonego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi dowodzi, że dzień doręczenia Skarżącemu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 marca 2018 r. o odrzuceniu skargi jest dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. W tej sytuacji należy przyjąć, że termin, o którym mowa w art. 87 § 3 p.p.s.a. rozpoczął bieg od dnia następnego, tj. 22 marca 2018 r. Przy czym Sąd przychyla się do stanowiska, że gdy skarga znajduje się już w sądzie wraz z aktami sprawy przekazywanymi przez organ, to niecelowym byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu (por.: postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1343/10, dostępne w Internecie). Oznacza to, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nadany w urzędzie pocztowym w dniu 28 marca 2018 r. bezpośrednio do Sądu, został wniesiony z zachowaniem przypisanego siedmiodniowego terminu. Spełniony został również warunek z art. 87 § 4 p.p.s.a., skoro do wniosku załączono skargę. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku wskazać należy, że jak wynika z orzecznictwa przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, Lex nr 1530525 oraz z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II GZ 562/13, Lex nr 1437280). Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że okolicznością uzasadniającą przyjęcie braku winy nie może być powołany przez Skarżącego fakt niewielkiego uchybienia terminowi (tj. jednodniowego), skoro ustawa nie wiąże przesłanek przywrócenia terminu z czasokresem tego uchybienia. Instytucja przywrócenia terminu ma umożliwić stronie obronę swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla strony negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Stąd sam fakt niewielkiego uchybienia terminowi do wniesienia skargi nie może być uznany za okoliczność pozwalającą na jego przywrócenie. Zdaniem Sądu, również argument o braku wiedzy prawniczej nie stanowi przyczyny umożliwiającej pozytywne rozpoznanie wniosku. Nie jest to bowiem przeszkoda, której strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danej sytuacji wysiłku. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś Skarżący, w przypadku wątpliwości co do sposobu liczenia tego terminu, mógł skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, albo też z bazy orzeczeń zamieszczonych w Internecie, z których bez trudu mógł dowiedzieć się, w jaki sposób oblicza się terminy, albo też z licznych publikacji prawniczych, gdzie znalazłby odpowiedź jak winno obliczać się terminy. W analizowanym przypadku złożenie skargi po terminie świadczy o niedochowania przez Skarżącego należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw zwłaszcza, że sam Skarżący przyznał, że mógł pomylić się w liczeniu terminu. Tymczasem takiego rodzaju pomyłki nie można kwalifikować jako braku winy przy uchybionej czynności sądowej (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 310/17, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczeniansa.gov.pl). Także okoliczności, które zostały przywołane przez Skarżącego na usprawiedliwienie tej pomyłki, takie jak choroba, czy wychowanie dzieci nie są wystarczającym powodem dla przyjęcia, że uchybienie terminu było niezawinione. Wyjaśnienia wymaga, że nie każda choroba, lecz jedynie nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego skarżący nie mógł przewidzieć, może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu, przy czym nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli strona mogła skorzystać z pomocy domowników, osób trzecich (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt I FZ 508/13, lex nr 1452030, postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt I GZ 93/14, lex nr 1489932). Dlatego też nawet choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie jest wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r. sygn. akt I OZ 925/08, czy z 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OZ 877/12). Innymi słowy rzecz ujmując choroba, aby uprawdopodabniać niezawinioną przeszkodę w dokonaniu czynności procesowej musi mieć charakter nagły, niespodziewany i uniemożliwiać stronie samodzielne działanie. Przy czym strona winna przedstawić zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, określonym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. Przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja medyczna potwierdza, że Skarżący jest osobą schorowaną, zaś dolegliwości, na które cierpi mają charakter przewlekły. Jednakże Skarżący nie uprawdopodobnił, aby w terminie otwartym do wniesienia skargi wystąpiło u niego nagłe pogorszenie stanu zdrowia oraz, aby choroba uniemożliwiła mu prowadzenie spraw i dokonywanie stosownych czynności procesowych. Żaden z załączonych do wniosku dokumentów, w tym w szczególności skierowanie na badania w związku ze stwierdzoną [...], nie uprawnia do stwierdzenia, aby nastąpiło nasilenie dolegliwości, które wykluczałoby wniesienie skargi w terminie. Poza tym Skarżący nie wykazał, jakie "silne leki" przyjmuje i jak wpływają na jego percepcję. Reasumując stwierdzić należy, że Skarżący nie wskazał realnych, niezależnych od jego należytej staranności zdarzeń stojących na przeszkodzie wniesieniu skargi w terminie. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie.