II SA/Sz 236/08
WyrokWSA w Szczecinie2010-12-15
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Maria Mysiak, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu, jeśli dotychczas wyznaczeni pełnomocnicy nie spełnili jego oczekiwań, a przyznane prawo pomocy zostało już skonsumowane?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, uznając, że skarżący nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, ponieważ przyznane mu prawo pomocy zostało już skonsumowane. Skarżący nie skorzystał z przyznanego prawa pomocy z przyczyn leżących po jego stronie, oczekując od adwokatów akceptacji własnej koncepcji czynności procesowych, co doprowadziło do odmowy wyznaczenia kolejnego adwokata przez Dziekana ORA.Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W trakcie postępowania skarżący wielokrotnie wnioskował o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Pomimo przyznania prawa pomocy i wyznaczenia kilku pełnomocników, skarżący nie udzielił im pełnomocnictwa, oczekując akceptacji własnej koncepcji prowadzenia sprawy. W konsekwencji Dziekan ORA odmawiał wyznaczenia kolejnych adwokatów, a Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając je za skonsumowane. Skarżący podnosił również zarzuty dotyczące niezgodności przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych z Konstytucją oraz kwestionował sposób ustalania wysokości dodatku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2010 r. na rozprawie sprawy z wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a oddalić wniosek Sygn. akt II SA/Sz 236/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. nr [...]
R. S. na rozprawie w dniu [...]r. złożył wniosek
o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata (k.[...] akt).
Po uzupełnieniu wniosku w dniu [...] r. - przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu - Sąd postanowieniem z dnia [...]r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (k. [...] akt).
Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej - dalej Dziekan ORA -
w dniu [...]r. wyznaczył pełnomocnikiem skarżącego [...] W. S. (k. [...] akt).
W dniu [...]r. [...] W. S. złożył do Dziekana ORA wniosek o zwolnienie z obowiązków pełnomocnika skarżącego wskazując między innymi, że z uwagi na brak zaufania ze strony R. S., nie widzi możliwości niesienia pomocy prawnej na rzecz skarżącego (k. [...] akt).
Dziekan ORA uwzględnił wniosek i dniu [...] zwolnił [...] W. S. z obowiązków pełnomocnika skarżącego (k.[...] akt).
R. S. pismem z dnia [...]r. (k. [...] akt) zwrócił się do Dziekana ORA o wyznaczenie adwokata.
Dziekan ORA w dniu [...]r. wyznaczył pełnomocnikiem skarżącego kolejnego [...] w osobie D. T.
W dniu [...]r. [...] D. T. zwróciła się do Dziekana ORA o zwolnienie z obowiązków pełnomocnika z urzędu R. S. (k. [...] akt).
Do wniosku przedłożyła protokół ze spotkania z R. S. z dnia [...]r. (k. [...]) i pełnomocnictwo sporządzone przez R. S. z dnia [...]r. (k. [...]).
Dziekan ORA w dniu [...]r. zwolnił [...] D. T.
z obowiązków pełnomocnika skarżącego wskazując, że treść udzielonego pełnomocnictwa (sformułowanego przez stronę) uniemożliwia prawidłowe prowadzenie sprawy i nie zezwala adwokatowi na wypełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu (k-[...]).
W dniu [...]r. skarżący poinformował Sąd, że wystąpił do Dziekana ORA z kolejnym wnioskiem o wyznaczenie adwokata (k. [...]).
Dziekan ORA w dniu [...]r. wyznaczył [...] A. K. pełnomocnikiem skarżącego (k. [...]), która w dniu [...]r. wystąpiła o zwolnienie z obowiązków pełnomocnika pomocy prawnej wobec odmowy udzielenia przez R. S. pełnomocnictwa w zakresie wynikającym z postanowienia Sądu i niemożnością zaakceptowania zakresu pełnomocnictwa sporządzonego osobiście przez skarżącego (k. [...]). Dziekan ORA w dniu [...]r. uwzględnił wniosek i zwolnił [...] A. K. z obowiązków pełnomocnika (k.[...])
Sąd pismem z dnia [...]r. poinformował skarżącego, że sprawa z Jego skargi w przedmiocie dodatku mieszkaniowego zostaje skierowana do merytorycznego rozpoznania na rozprawie, bowiem skarżący nie skorzystał z przyznanego prawa pomocy, gdyż kolejno trzem adwokatom nie udzielił pełnomocnictwa (k. [...] akt).
W dniu [...]r. R. S. zawiadomił Sąd, że wystąpił z kolejnym wnioskiem o wyznaczenie adwokata (k. [...]).
Dziekan ORA pismem z dnia [...]r. poinformował skarżącego, że
z uwagi na opinię [...] A. K. i stanowisko WSA w S. z dnia
[...]r., brak jest podstaw do wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu
(k. [...]).
R. S. pismem z dnia [...]r. zawiadomił Sąd, że ponownie wystąpił z wnioskiem o wyznaczenie adwokata (k. [...]). W odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...]r. Dziekan ORA poinformował skarżącego o braku podstaw do wyznaczenia pełnomocnika z urzędu (k. [...] akt).
Na rozprawie w dniu [...]r. skarżący złożył do protokołu ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Sąd postanowieniem z dnia [...]r. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
R. S. na powyższe postanowienie wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 października 2010r. w sprawie I OZ 804/10 oddalił, Sąd w uzasadnieniu postanowienia podniósł między innymi, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik z urzędu nie spełnia jej oczekiwań. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych tj. udział w rozprawie i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi z jednej strony wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, z drugiej zaś strony stanowi o skorzystaniu przez skarżącego z prawa pomocy przyznanego postanowieniem z dnia [...]r.. W powyższej sytuacji R. S. nie może skutecznie domagać się wyznaczenia przez Sąd kolejnego adwokata z urzędu, bowiem przyznane mu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane.
Na rozprawie w dniu[...]. skarżący złożył do protokołu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.- prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Prawo pomocy realizowane jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
(w zakresie całkowitym lub częściowym) oraz poprzez ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.)
Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a.- w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 kwietnia 2010r. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, stanowiło uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi czy radcy prawnemu.
W świetle przedstawionego stanu faktycznego dotyczącego realizacji postanowienia Sądu z dnia [...]r. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, nie ulega wątpliwości, że do nieudzielania przez skarżącego pełnomocnictwa kolejnym wyznaczonym przez Dziekana ORA w S. adwokatom dochodziło z przyczyn leżących po stronie skarżącego. Skarżący bowiem oczekiwał od kolejnych adwokatów akceptacji i wykonania własnej koncepcji czynności procesowych.
W rezultacie doszło do sytuacji, w której Dziekan ORA w S. odmówił wyznaczenia kolejnego adwokata, zaś Sąd uznał, że R. S. postępując
w sposób wyżej opisany zrealizował przyznane mu prawo pomocy i dlatego wyznaczył termin rozprawy na dzień [...]r., o czym poinformował skarżącego.
R. S. na rozprawie w dniu[...]. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Sąd postanowieniem z dnia [...]r. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 października 2010r.oddlaił zażalenie uznając, że skarżący nie może skutecznie domagać się wyznaczenia przez Sąd kolejnego adwokata z urzędu, bowiem przyznane mu prawo pomocy postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008r. zostało już skonsumowane.
W tym stanie faktycznym R. S. na rozprawie w dniu [...]r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, Sąd uznając, że nie zachodziła potrzeba uzupełnienia wniosku przez złożenie na rzędowym formularzu, bowiem stan faktyczny nie uległ zmianie, a skarżący złożył taki wniosek na urzędowym formularzu w okresie wcześniejszym, zaś Sąd swojego dotychczasowego postanowienia z dnia [...]r. o przyznanie prawa pomocy nie uchylił, rozpoznał wniosek i go oddalił.
Z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika bezsporne, że skarżący nie skorzystał z przyznanego mu prawa pomocy postanowieniem z dnia [...]r.
W świetle dotychczasowych postępowań indywidualnych wywołanych wnioskami skarżącego o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy wskazać trzeba, że w postanowieniu z dnia 21 października 2010r. sygn. akt I OZ 803/10 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że "w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata w sytuacji gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik z urzędu nie spełnia jej oczekiwań".
W sytuacji gdy stan faktyczny mający znaczenie dla rozpatrzenia wniosku nie uległ zmianie, brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do zmiany stanowiska Sądu zajętego wcześniej w swoim postanowieniu z dnia 22 lipca 2010r.
Z tych względów, na podstawie art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.
U Z A S A D N I E N I E
R. S. w dniu [...]r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Koordynator Zespołu do Spraw Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S., decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 7 ust. 2 i ust. 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 17, poz. 734 ze zm.) przyznał R.S. dodatek mieszkaniowy na okres [...] miesięcy: od [...]r. do [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, w tym [...]zł ryczałtu na zakup opału.
R. S. wniósł od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. podnosząc, że Rada Ministrów rozporządzeniem
z 28 grudnia 2001 r. bezprawnie zaniżyła ekwiwalent pieniężny za brak ciepłej wody
z 30 kWh na 20 kWh. W ocenie odwołującego się przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego dochód winien być liczony netto a nie brutto. Liczenie dochodu brutto do udziału w kosztach utrzymania mieszkania i następnie podwyższanie procentowe tych dochodów do udziału w kosztach utrzymania mieszkania na poziomie20%jak ma to miejsce w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych powoduje, że podwójnie obniża się rzeczywiste dochody netto na podstawowe utrzymanie osób pobierających dodatek mieszkaniowy. Sprawy dotyczące dochodów osób na podstawową egzystencję powinny być regulowane w Konstytucji i ustawach, a nie w rozporządzeniach, w zgodności z zasadami demokratycznego państwa prawa.
Zdaniem strony, art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, są sprzeczne z zasadami i prawem demokratycznego państwa prawa i art. 92 ust. 1 Konstytucji. Art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych a także inne artykuły tej ustawy nie zawierają wytycznych co do treści rozporządzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. S. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść przepisów ustawy
o dodatkach mieszkaniowych powołanych w podstawie prawnej decyzji oraz § 2 ust. 1 § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. W oparciu o dane zawarte w deklaracji o dochodach organ ustalił,
że w okresie od [...] r. dochód gospodarstwa wnioskodawcy wyniósł [...] zł. Dochód gospodarstwa został wyliczony w oparciu o przedłożone zaświadczenie oraz zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 ustawy
o dodatkach mieszkaniowych. Ogół wydatków gospodarstwa na lokal za ostatni miesiąc przyjęty do obliczenia dodatku, po uwzględnieniu zwiększeń wynosi [...] zł, zaś wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo odwołującego się wynoszą [...]zł. Prawidłowo zatem dodatek mieszkaniowy został wyliczony przez organ I instancji na poziomie [...] zł.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego sprzeczności niektórych przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organ stwierdził, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia żaden uprawniony organ nie skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności wskazanych przez skarżącego przepisów tej ustawy z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
R. S. złożył skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości i przywrócenie kwoty pieniężnej równoważącej opłatę za 30 kWh za brak ciepłej wody. Zmniejszenia
z 30 kWh na 20 kWh dokonano bowiem bezprawnie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, czym naruszono art. 92 ust. 1 Konstytucji.
Jednocześnie R. S. sformułował wniosek aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z następującymi pytaniami prawnymi:
1) czy art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych są zgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji;
2) czy podwójne obniżenie rzeczywistych dochodów poprzez liczenie dochodów brutto, a następnie podwyższanie procentowe tych dochodów do udziału
w kosztach utrzymania mieszkania (np. 20% jak to ma miejsce w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych) jest zgodne z Konstytucją. Liczenie dochodów brutto do udziału w kosztach utrzymania mieszkania i następnie podwyższanie procentowe tych dochodów do udziału w kosztach utrzymania mieszkania powoduje to, że podwójnie obniża się rzeczywiste dochody netto
na podstawową egzystencję osób pobierających dodatek mieszkaniowy. Dochody osób na podstawową egzystencję powinny być regulowane
w zgodności z zasadami i prawem Demokratycznego Państwa Prawa;
3) czy przymus adwokacki od orzeczeń kończących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jako sądem I instancji, jest zgodny
z Konstytucją. Zdaniem skarżącego, strona w postępowaniu sądowym powinna mieć prawo do zaskarżenia orzeczenie wydanego w I instancji bez przymusu adwokackiego. Ta generalna zasada nie jest realizowana w stosunku do orzeczeń kończących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, będącym I instancją;
4) czy § 57 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu uchwalony przez Naczelną Radę Adwokacką w dniu [...] r. jest zgodny
z Konstytucją. Przepis ten nie może być podstawą do wydawania decyzji przez adwokatów, które kończą postępowanie sądowe. Adwokaci wcielają się w rolę "sądu" a Naczelna Rada Adwokacka w "organ ustawodawczy".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o połączenie sprawy II SA/Sz 236/08 ze sprawą II SA/Sz 1108/07 w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Na rozprawie w dniu [...] r. sąd nie uwzględnił powyższego wniosku.
W dniu [...] r. skarżący złożył kolejny wniosek o połączenie sprawy
II SA/Sz 236/08 ze sprawami II SA/Sz 501/08, II SA/Sz 744/08, II SA/Sz 270/09
w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Na rozprawie w dniu [...] r. sąd nie uwzględnił wniosku o połączenie spraw.
Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o połączenie sprawy
II SA/Sz 236/08 ze sprawami II SA/Sz 744/08, II SA/Sz 1029/09, II SA/Sz 1085/09,
II SA/Sz 1173/09 i II SA/Sz 277/10 w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Wniosku tego sąd nie uwzględnił.
Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o połączenia sprawy II SA/Sz 236/08 ze sprawami II SA/Sz 744/08, II SA/Sz 1173/09,
II SA/Sz 1085/09, II SA/Sz 1025/09, II SA/Sz 277/10 i II SA/Sz 816/10 – w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Sąd nie uwzględnił powyższego wniosku. Rozpoznając powyższe wnioski Sąd uznał,
że nie wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 111 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270
ze zm.). Wprawdzie wszystkie wskazane przez stronę sprawy dotyczą dodatku mieszkaniowego, lecz obejmują odrębne i różne czasookresy przyznanego dodatku mieszkaniowego oraz były rozstrzygane odrębnymi decyzjami administracyjnymi i nie mogły być objęte jedną skargą (art. 111 § 1 p.p.s.a.), i nie pozostają ze sobą w związku (art. 111 § 2 p.p.s.a.).
Odnosząc się do wniosku skarżącego o zadanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zgodności art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego w tym zakresie i nie dostrzegł potrzeby wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w trybie art. 3 ustawy z dnia 1 stycznia1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Należy też wskazać, że podstawą do przedstawienia przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego muszą być uzasadnione wątpliwością Sądu a nie skarżącego (vide wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., OSK 971/04, LEX nr 236849).
Sąd nie znalazł też podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego
z pytaniem prawnym o zbadanie zgodności Konstytucją zasady przymusu adwokackiego przy wnoszeniu skargi kasacyjnej od orzeczeń kończących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i zgodności
z Konstytucją § 57 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącego kwestie nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji doprowadziło
do stwierdzenia przez Sąd, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie, wysokość dodatku mieszkaniowego została ustalona na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156,
poz. 1817). Rozporządzenie to zostało wydane w wykonaniu delegacji zamieszczonej w art. 9 ust. 1, który to przepis w pkt 1 upoważnił Radę Ministrów do określenia szczegółowego wykazu i wysokości wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiący podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego.
Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt P.4/05 przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych został uznany
za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W ocenie Trybunału Konstytucyjnego analiza treści art. 9 ust. 1 powołanej ustawy prowadzi do wniosku, że nie zawiera on wytycznych dotyczących treści rozporządzenia. Wytycznych takich nie zawiera także ust. 2 tego artykułu, który jest rozwinięciem (uszczegółowieniem) ust. 1, a więc dotyczy problemu zakresu spraw przekazywanych do uregulowania w rozporządzeniu. Wobec kategorycznego sformułowania art. 92 ust. 1 Konstytucji, nakładającego obowiązek zawarcia
w upoważnieniu do wydania aktu wykonawczego, wytycznych dotyczących treści aktu, każde upoważnienie ustawowe, co do którego nie jest możliwe wskazanie jakichkolwiek treści ustawowych, które pełniłyby rolę "wytycznych dotyczących treści aktu" jest sprzeczne z Konstytucją. Przepis art. 9 ustawy o dodatkach, ani inne przepisy tej ustawy nie zawierają wytycznych co do treści rozporządzenia (OTK – A 2006,Nr5, poz. 55).
W myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Powyższy wyrok został ogłoszony
w Dzienniku Ustaw Nr 86, pod poz. 587 z dnia 18 maja 2006 r. i z tym dniem zgodnie
z art. 190 ust. 3 Konstytucji przepis uznany za niekonstytucyjny utracił moc obowiązującą.
Uznanie za sprzeczny z Konstytucją przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy
o dodatkach mieszkaniowych, zawierającego delegację do wydania rozporządzenia powoduje, iż także wydany na jego podstawie akt wykonawczy dotknięty jest tą samą wadą i jego przepisy nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji.
Tak więc, od dnia [...] r. w kwestii ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych obowiązuje stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i tylko na podstawie przepisów ustawy mogą być rozstrzygane
te sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1192/07, i z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1418/08).
Wbrew twierdzeniu skarżącego brak jest podstaw prawnych by przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego do dochodu skarżącego zaliczony był jego dochód netto.
Definicję "dochodu" na potrzeby ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) ustawodawca sformułował w art. 3
ust. 3 tej ustawy. W myśl tego przepisu, za dochód uważa się wszelkie przychody
po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach
o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatków z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywienia, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w [...] r.
Przytoczony przepis enumeratywnie wymienia jakiego rodzaju świadczenia mogą być nie wliczane do dochodu. W przepisie tym nie przewidziano możliwości odliczenia od dochodu kwoty podatku dochodowego od osób fizycznych powiększającego dochód netto.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na względzie, iż na skutek wspomnianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje wyłącznie stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, i tylko w oparciu
o określone tam kryteria wyliczyć należy kwoty wnioskowanego świadczenia
z uwzględnieniem powyższych wskazań.
Z tych wszystkich względów, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz
art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło