II SA/Sz 236/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej R. S. wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 236/08 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę kasacyjną Sygn. akt II SA/Sz 236/08 POSTANOWIENIE Dnia 30 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić wniosek Sygn. akt IISA/Sz 236/08 POSTANOWIENIE Dnia 30 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 236/08 wydanego w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a: odrzucić wniosek Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 236/08 ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu [...] r. (vide: zwrotne poświadczenie odbioru k. 290). Do odpisu orzeczenia dołączono pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, w którym zamieszczono między innymi informację, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, pod rygorem jej odrzucenia. W dniu [...] r. R. S. złożył bezpośrednio w siedzibie Sądu osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą "p.p.s.a." skarga kasacyjna, powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepisu powyższego nie stosuje się w przypadku, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2). Nie sporządzenie skargi kasacyjnej przez jedną z osób wskazanych w art. 175 powołanej ustawy jest nieusuwalnym brakiem skargi, który nie podlega konwalidowaniu i uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 178 ustawy p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Jak wynika z akt sprawy, R. S. osobiście sporządził skargę kasacyjną, mimo otrzymania prawidłowego pouczenia, w którym wskazano obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym skargę kasacyjną, jako niedopuszczalną należało odrzucić, na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sygn. akt II SA/Sz 236/08 UZASADNIENIE R. S. na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata (k.16 akt). Po uzupełnieniu wniosku w dniu [...] r. - przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu - Sąd postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (k. 21 akt). Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej - dalej Dziekan ORA - w dniu [...]r. wyznaczył pełnomocnikiem skarżącego adwokata W. S. (k. 30 akt). W dniu [...]r. adwokat W. S. złożył do Dziekana ORA wniosek o zwolnienie z obowiązków pełnomocnika skarżącego wskazując między innymi, że z uwagi na brak zaufania ze strony R. S., nie widzi możliwości niesienia pomocy prawnej na rzecz skarżącego (k. 34 akt). Dziekan ORA uwzględnił wniosek i dniu [...] zwolnił adwokata W. S. z obowiązków pełnomocnika skarżącego (k. 35 akt). R. S. pismem z dnia [...]r. (k. 42 akt) zwrócił się do Dziekana ORA o wyznaczenie adwokata. Dziekan ORA w dniu [...]r. wyznaczył pełnomocnikiem skarżącego kolejnego adwokata w osobie D. T. W dniu [...]r. adwokat D. T. zwróciła się do Dziekana ORA o zwolnienie z obowiązków pełnomocnika z urzędu R. S. (k. 48-49 akt). Do wniosku przedłożyła protokół ze spotkania z R. S. z dnia [...]r. (k. 50) i pełnomocnictwo sporządzone przez R. S. z dnia [...]r. (k. 51-53). Dziekan ORA w dniu [...]r. zwolnił adwokat D. T. z obowiązków pełnomocnika skarżącego wskazując, że treść udzielonego pełnomocnictwa (sformułowanego przez stronę) uniemożliwia prawidłowe prowadzenie sprawy i nie zezwala adwokatowi na wypełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu (k-56). W dniu [...]r. skarżący poinformował Sąd, że wystąpił do Dziekana ORA z kolejnym wnioskiem o wyznaczenie adwokata (k. 59-61). Dziekan ORA w dniu [...]r. wyznaczył adwokata A. K. pełnomocnikiem skarżącego (k. 69), która w dniu [...]r. wystąpiła o zwolnienie z obowiązków pełnomocnika pomocy prawnej wobec odmowy udzielenia przez R. S. pełnomocnictwa w zakresie wynikającym z postanowienia Sądu i niemożnością zaakceptowania zakresu pełnomocnictwa sporządzonego osobiście przez skarżącego (k. 75,76-79). Dziekan ORA w dniu [...]r. uwzględnił wniosek i zwolnił adwokata A. K. z obowiązków pełnomocnika (k. 74) Sąd pismem z dnia [...]r. poinformował skarżącego, że sprawa z Jego skargi w przedmiocie dodatku mieszkaniowego zostaje skierowana do merytorycznego rozpoznania na rozprawie, bowiem skarżący nie skorzystał z przyznanego prawa pomocy, gdyż kolejno trzem adwokatom nie udzielił pełnomocnictwa (k. 82 akt). W dniu [...]r. R. S. zawiadomił Sąd, że wystąpił z kolejnym wnioskiem o wyznaczenie adwokata (k. 84 i 85). Dziekan ORA pismem z dnia [...]r. poinformował skarżącego, że z uwagi na opinię adw. A. K. i stanowisko WSA z dnia [...]r., brak jest podstaw do wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu (k. 89). R. S. pismem z dnia [...]r. zawiadomił Sąd, że ponownie wystąpił z wnioskiem o wyznaczenie adwokata (k. 93 - 94). W odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...]r. Dziekan ORA poinformował skarżącego o braku podstaw do wyznaczenia pełnomocnika z urzędu (k. 96 akt). Na rozprawie w dniu 22 lipca 2010r. skarżący złożył do protokołu ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r. Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjne oddalił zażalenie R. S. na powyższe orzeczenie w sprawie o sygn. akt I OZ 804/10. Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 roku skarżący złożył do protokołu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. Sąd oddalił powyższy wniosek, wskazując, że z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika bezspornie, że skarżący nie skorzystał z przyznanego mu prawa pomocy postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt I OZ 165/11 oddalając zażalenie wnioskodawcy uznał, że R. S. nie może skutecznie domagać się wyznaczenia przez Sąd kolejnego adwokata z urzędu, bowiem przyznane mu prawo pomocy postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r. zostało już skonsumowane. Ponadto NSA wskazał, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który upoważniałby stronę do żądania na drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnia jej oczekiwań. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu [...] r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 290). W dniu [...] r. skarżący osobiście złożył w Sądzie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, złożony na urzędowym formularzu PPF, a także osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 15 grudnia 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.- prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy realizowane jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (w zakresie całkowitym lub częściowym) oraz poprzez ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a.- w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 kwietnia 2010r. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, stanowiło uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi czy radcy prawnemu. W świetle przedstawionego stanu faktycznego dotyczącego realizacji postanowienia Sądu z dnia 19 czerwca 2008r. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, nie ulega wątpliwości, że do nieudzielania przez skarżącego pełnomocnictwa kolejnym wyznaczonym przez Dziekana ORA dochodziło z przyczyn leżących po stronie skarżącego. Skarżący bowiem oczekiwał od kolejnych adwokatów akceptacji i wykonania własnej koncepcji czynności procesowych. W rezultacie doszło do sytuacji, w której Dziekan ORA odmówił wyznaczenia kolejnego adwokata, zaś Sąd uznał, że R. S. postępując w sposób wyżej opisany zrealizował przyznane mu prawo pomocy i dlatego wyznaczył termin rozprawy na dzień 22 lipca 2010 r., o czym poinformował skarżącego. W tym stanie faktycznym R. S. na rozprawie w dniu 22 lipca 2010r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Sąd postanowieniem z dnia 22 lipca 201 r. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 października 2010 r. oddalił zażalenie. R. S. na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, który postanowieniem z tej samej daty został oddalony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy na powyższe postanowienie. W tym stanie faktycznym sprawy skarżący osobiście złożył w Sądzie, w dniu [...] r., kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika bezspornie, że skarżący nie skorzystał z przyznanego mu prawa pomocy postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r. W świetle dotychczasowych postępowań indywidualnych wywołanych wnioskami skarżącego o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy wskazać należy, że w postanowieniu z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 165/11 Naczelny Sąd Administracyjny ponownie podkreślił, że: "ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera natomiast przepisu, który upoważniałby stronę do żądania na drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnia jej oczekiwań." Jednocześnie NSA stwierdził, że: "przyznane prawo pomocy wywołuje skutki prawne w toku całego postępowania sądowoadministracyjnego i w związku z tym nie można żądać ponownego przyznania prawa, które skarżący już raz uzyskał". W tym stanie rzeczy, gdy stan faktyczny mający znaczenie dla rozpatrzenia wniosku nie uległ zmianie, brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do zmiany stanowiska Sądu zajętego wcześniej w swoim postanowieniu z dnia 19 czerwca 2008 r. Wobec powyższego, na podstawie art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu. Sygn. akt II SA/Sz 236/08 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 236/08 ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu [...] r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 290). Do odpisu orzeczenia dołączono pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu [...] r. R. S. złożył bezpośrednio w siedzibie Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze sporządzoną osobiście skargą kasacyjną oraz wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W tym miejscu należy podkreślić, że warunkiem złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest to, aby termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Dopiero wówczas czynność podjęta przez stronę w postępowaniu sądowym, po upływie terminu staje się bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Stosownie do art. 88 ustawy p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd zgodnie z którym za niedopuszczalny, w rozumieniu powołanego art. 88 p.p.s.a., należy uznać wniosek złożony przed upływem terminu do dokonania tej czynności (por. postanowienie NSA z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt II FZ 391/08, publ. LEX nr 493902). W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy wskazać, że odpis wyroku Sądu z dnia 15 grudnia 2010 r. został osobiście odebrany przez skarżącego w dniu [...] r. zatem trzydziestodniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej upływał w dniu 2 marca 2011r., który to dzień nie był sobotą ani dniem wolnym od pracy. Wobec powyższego złożony przez skarżącego w dniu 2 marca 2011 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej należy uznać za przedwczesny, bowiem został złożony w terminie otwartym do wniesienia tego środka zaskarżenia. W tym stanie rzeczy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, jako niedopuszczalny stosownie do art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało odrzucić.