II SA/Sz 25/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-06-12
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, tachografów i zgłaszania zmian w taborze jest zasadna, zwłaszcza w kontekście przepisów unijnych i możliwości wyłączenia odpowiedzialności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kary pieniężne nałożone na przewoźnika drogowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, czasu prowadzenia pojazdu, przerw, odpoczynków, obowiązku pobierania danych z tachografów i kart kierowców, a także za niezgłoszenie zmiany danych dotyczących taboru, są zasadne. Organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie znalazły podstaw do wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika na podstawie przepisów o właściwej organizacji pracy i dyscyplinie, ani też do zastosowania łagodniejszych przepisów krajowych w miejsce przepisów unijnych. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na D. P., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, za szereg naruszeń przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków, a także za naruszenia związane z obowiązkami pobierania danych z tachografów i kart kierowców oraz niezgłoszenie zmiany danych dotyczących taboru. Po kontroli i wydaniu decyzji przez organy pierwszej i drugiej instancji, D. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność nałożonych kar i podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwaną dalej "K.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 7, art. 8, art. 14, art. 92a ust. 1 - 6, art. 92b, art. 92 c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.), lp. 1.4, lp. 5.1., lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 5.4, lp. 6.3.7, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, art. 14, art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155), art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. Nr 180, poz. 1494 ze zm.), § 3, § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. Nr 159, poz. 1128), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r.,Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł na D. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą " [...] D. P.", z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Powyższa decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę u przedsiębiorcy D. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...] D. P.". Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu wykonywania przewozów oraz przestrzegania przepisów ruchu drogowego. Zakresem kontroli objęty był okres działalności przedsiębiorcy od [...] r. do [...] r. Z czynności kontrolnych sporządzony został protokół kontroli z dnia [..] r.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego , nałożył na D. P. karę pieniężną w wysokości [...] zł, w związku ze stwierdzonym wykonywaniem transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, skróceniem tygodniowego oraz dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego, przekroczeniem maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego, naruszeniem obowiązku wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy, naruszeniem obowiązku wczytywania wymaganych danych z tachografu cyfrowego, nieudostępnieniem podczas kontroli
w przedsiębiorstwie danych wczytanych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, przechowywanych w przedsiębiorstwie. Strona wniosła odwołanie o powyższej decyzji, które Główny Inspektor Transportu Drogowego uwzględnił i decyzją z dnia [...] r., Nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał na konieczność rozpatrzenia sprawy na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, a w szczególności pod kątem ustalenia, czy przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy. Ponadto, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy uznał za konieczne, ustalenie przesłanek wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej, wynikających z art. 92 c ustawy o transporcie drogowym, a także wyjaśnienia ilu kierowców strona zatrudniała, bądź powierzała wykonanie usług kierowania pojazdem, w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli w siedzibie przedsiębiorcy.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] r. wezwał stronę do przedstawienia:
- wykazu kierowców współpracujących z przedsiębiorstwem w okresie od [...] r. oraz umów jakie zostały zawarte z tymi kierowcami,
- Certyfikatu Kompetencji Zawodowych oraz danych osób zarządzających przedsiębiorstwem lub transportem w przedsiębiorstwie,
- wszelkich dodatkowych dokumentów zawierających dane dotyczące nabycia (własności lub prawnego użytkowania) lub zbycia oraz wprowadzenia do eksploatacji pojazdów użytkowanych w przedsiębiorstwie do wykonywania przewozów drogowych.
Pismem organu z dnia [...] r., strona została poinformowania
o stwierdzonych w kontroli naruszeniach przepisów ustawy o transporcie drogowym,
w brzmieniu nadanym znowelizowaną ustawą z dnia [...] r.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , organ pierwszej instancji nałożył na D. P. karę pieniężną w wysokości [...] zł za niezgłoszenie na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenie maksymalnego
czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenie dziennego czasu odpoczynku, skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, nieokazanie podczas kontroli
w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy oraz wczytywania danych z urządzenia rejestrującego.
Na skutek odwołania D. P., decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił wskazaną wyżej decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi, wskazując na konieczność sformułowania rozstrzygnięcia w sposób niepozostawiający wątpliwości czego dotyczy oraz jakie obowiązki zostały na stronę nałożone.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. Nr[..] , wydaną na podstawie art. 104 § 1 K.p.a., art. 92a
ust. 1 , ust. 3 pkt 1, ust. 6, lp. 1,4, lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.3.1, lp. 5.3.2, lp. 5.4.1, lp. 5.4.2, lp. 6.3.7, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, art. 14, art. 15 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, § 3 - § 6 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, nałożył na D. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...] D. P.", karę pieniężną w wysokości [...] zł, za naruszenia stwierdzone podczas kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Nałożona kara administracyjna obejmowała niezgłoszenie na piśmie organowi, który udzielił licencji zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy o transporcie drogowym (elementów obligatoryjnych wniosku o udzielenie licencji oraz dokumentów), nie później, niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania – art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Jak zauważył organ, w przedsiębiorstwie są użytkowane pojazdy samochodowe m.in. nr rej.[...] – marki[...] , nr rej.[...] , zaś ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało, żeby przedsiębiorca występował o udzielenie licencji na krajowy transport drogowy. Na podstawie danych zebranych w toku postępowania, organ ustalił, że przewóz drogowy wykonywany był pojazdem nr rej.[...] , który nie został zgłoszony do licencji uzyskanej przez przedsiębiorcę nr [..] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.
W kwestii przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej doby – za każdą następna rozpoczętą godzinę, organ wskazał, iż na podstawie okazanych danych cyfrowych ustalił, że W. C. kierujący pojazdem o nr rej.[...] , w dniach [...] r., przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia pojazdu o 3 godziny 36 minut.
Z kolei R. S., kierujący pojazdem nr rej. [...] , przekroczył w dniu
[...] r., maksymalny dzienny okres prowadzenia pojazdu o 23 minuty, zaś dniu [...] r. o 18 minut.
Odnosząc się do ustalonego przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut z każde rozpoczęte 30 minut, organ wskazał na następujące okoliczności. W. C., kierujący pojazdem o nr rej.[..] , w dniu [..] r., przekroczył wskazany maksymalny czas o 24 minuty, zaś w dniu [..] r. o 32 minuty. R. S., kierujący pojazdem o nr rej. [...] , przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniach [...] r. o 2 godziny 24 minuty, w dniu [...] r. o 1 godzinę 7 minut, w dniu [...] r. o 22 minuty, a w dniu [...] r. o 19 minut. D. P. kierując natomiast pojazdem
o nr rej. [...] w dniach [...]r., przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu o 16 minut.
W kwestii stwierdzonego skrócenia czasu dziennego odpoczynku o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą godzinę, organ wskazał, że W. C. w dniach [...] r., skrócił czas odpoczynku o 37 minut, w dniach [..] r. o 2 godziny i minutę, w dniach [...] r. o 34 minuty, w dniach [...] r. o 31 minut. R. S. skrócił dzienny czas odpoczynku w dniach [...] r. o 18 minut, w dniach [...] r. o 1 godzinę 29 minut, w dniach [...] r. o 16 minut, natomiast D. P. skrócił dzienny czas odpoczynku w dniach [...] r. o 18 minut, w dniach [...] r. o 1 godzinę 48 minut.
Wobec ustalonego na podstawie okazanych danych cyfrowych skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku, organ pierwszej instancji wskazał, że W. C. w dniach [...] r., skrócił ten czas o 9 godzin 47 minut.
Organ pierwszej instancji podniósł, że przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych wczytanych z karty kierowcy R. S. za okres [...] r. oraz ustalił, że w okresie [...] r., tj. 8 dni, z wyjątkiem dnia [...] r. oraz dnia [...] r., karta tego kierowcy znajdowała się w tachografie zainstalowanym w pojeździe o nr rej. [...] . Ponadto, na podstawie świadectwa działalności kierowcy, rachunków, wyjaśnienia z dnia [...] r. organ przyjął, że wskazany kierowca, od [..] r. do [...] r., świadczył przewozy drogowe na rzecz kontrolowanego i tym samym przedsiębiorca był zobowiązany do wczytywania danych z tachografu cyfrowego oraz karty kierowcy R. S..
Jak wskazał organ, D. P. nie okazał danych wczytanych z karty kierowcy M. C., za okres od [...] r., tj. 93 dni. Na podstawie danych wczytanych z tachografu cyfrowego zainstalowanego
w pojeździe nr rej. [...] , w ww. okresie, z wyjątkiem dni [...] r.,
[...] r., [...] r., [...] r., [...] r. oraz biorąc pod uwagę dokumenty w postaci rachunków za usługi transportowe, świadectwa pracy kierowcy, wyjaśnienia z dnia [...] r., organ ustalił, że ów kierowca świadczył przewozy drogowe na rzecz kontrolowanego przedsiębiorcy. W takiej sytuacji D. P. zobowiązany był do wczytywania danych z tachografu cyfrowego oraz karty kierowcy M. C.. Taka sama sytuacja dotyczyła nieokazania danych wczytanych z karty kierowcy P. D. za okres [...] r., tj. 83 dni. Z danych wczytanych z tachografu cyfrowego z pojazdu nr rej. [...] , stwierdzono, że w ww. okresie, z wyjątkiem dni [..] r., [..] r., [...] r., karta kierowcy znajdowała się w tachografie zainstalowanym w pojeździe. Ponadto, mając na uwadze świadectwa pracy tego kierowcy, przedstawionego przez przedsiębiorcę, rachunków za usługi rachunkowe oraz wyjaśnień z dnia [...] r., organ przyjął, że kierowca P. D. w okresie od [...] r. świadczył przewozy drogowe na rzecz kontrolowanego. Z tego względu przedsiębiorca zobowiązany był do wczytywania danych z tachografu cyfrowego i karty ww. kierowcy.
Organ przedstawił następnie swoje ustalenia w kwestii naruszenia przez kontrolowanego przedsiębiorcę obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę. Wskazał, że dane karty R. S., zostały wczytane
w dniach [...] r. Organ poddał przy tym także analizie listy pojazdów samochodowych użytkowanych w przedsiębiorstwie, rachunki za usługi transportowe, umowę o świadczenie usług na czas nieokreślony, dane z tachografu cyfrowego pojazdu nr rej. [...] . Ustalił, że w dniach [...] r., [...] r. i [...] r., karta kierowcy R. S. (o ważności w okresie od [...] r.), znajdowała się w tachografie ww. pojazdu. Wczytanie danych tego kierowcy w dniu [...] r. zostało wykonane z karty kierowcy ważnej w okresie od [...] r. W związku z powyższym, organ uznał, że przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku wczytywania danych, wymaganych z karty ww. kierowcy za okres od [...] r.
Dane z karty kierowcy M. C., jak ustalił organ, zostały wczytane w dniach [...] r.; organ poddał przy tym analizie listy pojazdów samochodowych użytkowanych w przedsiębiorstwie, rachunki za usługi transportowe, umowę o świadczenie usług na czas nieokreślony, dane z tachografu cyfrowego pojazdu nr rej.[...] , a nadto wziął pod uwagę wyjaśnienia z dnia [...] r. Z powyższego wynikało, że w okresie od [...] r., z wyjątkiem dni [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r.,
[...] r., [...] r., karta M. C. znajdowała się w tachografie ww. pojazdu. W związku z powyższym organ uznał, że przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku wczytywania wymaganych danych z karty wskazanego kierowcy za okres [...] r.
Organ wskazał również, że przedsiębiorca nie okazał do kontroli wymaganych danych (za okres [...] r.) z karty kierowcy P. D..
Z listy pojazdów samochodowych użytkowanych w przedsiębiorstwie, rachunków za usługę prowadzenia pojazdu, danych z tachografu cyfrowego pojazdu nr rej. [...] oraz wyjaśnienia z dnia [...] r., wynikało, że w okresie [...] r. z wyjątkiem dni [...] r.,[...]r., [...] r., za które przedsiębiorca przedstawił świadectwa działalności kierowcy, karta P. D. znajdowała się w tachografie zainstalowanym
w ww. pojeździe. W związku z powyższym organ przyjął, że przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku wczytywania danych tego kierowcy za okres [...] r.
Organ powołał się również na obowiązek przedsiębiorcy wczytywania danych z urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd. Wyjaśnił, że przedsiębiorca przedstawił wymagane dane tachografu cyfrowego, zainstalowanego w pojeździe nr rej. [...] , które zostały wczytane w dniach [...] r. i [...] r. W przypadku tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe nr rej. [...] , jak ustalił organ, dane zostały wczytane w dniach [...] r., [...] r., [...] r. Zgodnie z powyższym, organ przyjął, że na dzień kontroli tj. [...] r. przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku wczytywania danych z tachografu zainstalowanego co najmniej raz na 90 dni w pojeździe nr rej. [...] .
Organ pierwszej instancji podał, że dane przedstawione przez przedsiębiorcę nie wskazywały na możliwość wystąpienia odstępstwa w zakresie czasu prowadzenia pojazdu w rozumieniu art. 12 Rozporządzenia WE 561/2006. W toku prowadzonej kontroli, strona nie przedstawiła również żadnych dodatkowych dokumentów, odnośnie stosowania odstępstw od przepisów normujących czas pracy kierowców.
Zauważył, że w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli, przedsiębiorstwo współpracowało z dwoma kierowcami na podstawie innych umów, niż umowa o pracę w rozumieniu Kodeksu pracy. D. P. również wykonywał czynności kierowcy podczas wykonywania przewozów drogowych. Osobą zarządzająca w przedsiębiorstwie jest M. B., który legitymuje się Certyfikatem Kompetencji Zawodowych w międzynarodowym transporcie drogowym. Organ podał, że umowa przedsiębiorcy podpisana z kierowcą W. C. na czas nieokreślony, określała limit przewozowy w ilości 56 godzin na tydzień pracy, co - według organu - mogło być odniesione do każdego kolejnego tygodnia i w praktyce powodować sprzeczność z przepisem regulującym maksymalny okres prowadzenia pojazdu przez kierowcę w okresie kolejnych dwóch tygodni. Odnosząc się do umowy z dnia 1 listopada 2010 r. dotyczącej W. O. o świadczenie usług transportowych na czas nieokreślony, organ podniósł, nie zawiera ona podpisu wykonawcy usług. Ponadto za niespójne z przedstawioną umową, organ uznał wyjaśnienia przedsiębiorcy, że ww. umowa obowiązywała w okresie [.] r.
Jak ocenił organ, system nadzoru w kontrolowanym przedsiębiorstwie ograniczał się do gromadzenia zapisów czasu kierowców (danych cyfrowych) bez jakiejkolwiek analizy tego materiału, w celu kompletacji i uzupełnienia na bieżąco o wyjaśnienia lub zapobiegnięcia występowania nieprawidłowości w przyszłości. W związku z powyższym, przedsiębiorca miał kłopoty z ustaleniem liczby kierowców, którzy prowadzili pojazdy będące w jego użytkowaniu, co sam potwierdził w piśmie z dnia [] r. W związku z tym organ przyjął, że w przedmiotowym przypadku naruszenie przepisów nie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których strona wykonująca przewóz drogowy nie mogła przewidzieć (art. 92 b ustawy o transporcie drogowym). Organ odniósł się także do stanowiska przedsiębiorcy, zastępowanego przez pełnomocnika, prezentowanego w na wcześniejszym etapie, tj. odwołaniu z dnia [...] r. Wyjaśnił, że stronę wezwano do okazania stosownych wykresówek danych cyfrowych i innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu kontrolowanych kierowców. Strona podpisała protokół z okazania dokumentów, w którym oświadczyła, że zawierają pełne dane zgodne ze stanem faktycznym, a innych dokumentów nie posiada. W dniu [...] r. przedstawiono stronie stwierdzone w kontroli naruszenia. Jak zauważył organ, do momentu wydania decyzji z dnia [...] r., strona nie wniosła żadnych zastrzeżeń oraz dodatkowych wyjaśnień. Za niezasadne organ uznał twierdzenia o wypełnieniu przez stronę obowiązku z art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, co strona motywowała brzmieniem art. 11 ust. 5 Rozporządzenia nr 1071/2009 ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego, który jej zdaniem nie wymaga zgłaszania do licencji faktu zmiany taboru, a jedynie jego ilości. Organ zwrócił także uwagę na konieczność przedstawienia podczas kontroli przez stronę każdego z żądanych dokumentów: wykresówki, karty pojazdu i tachografu cyfrowego. Naruszenie tego obowiązku powstaje z chwilą nieokazania każdego ze wskazanych dokumentów. Organ przedstawił zestawienie obrazujące sumę stwierdzonych naruszeń, za które łączna kara wyniosła [...] zł, którą w związku z art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, ograniczył do kwoty [...] zł.
D. P. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w zakresie nałożenia na stronę kary pieniężnej.
W stosunku do wydanej przez organ decyzji, odwołujący się postawił zarzuty:
- naruszenia prawa materialnego, poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym,
- naruszenia art. 7 K.p.a., poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało wpływ na wadliwość pojętego rozstrzygnięcia,
- naruszenia art. 6 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie kolizji materialnej unormowań unijnych oraz krajowych, zgodnie z postanowieniami Traktatu Akcesyjnego.
D. P. podnosił, że organ pierwszej instancji w swej decyzji, wbrew obowiązkom wynikającym z art. 107 § 1 K.p.a., nie uzasadnił, dlaczego zastosował nowe przepisy ustawy o transporcie drogowym, a nie przepisy obowiązujące w dniu kontroli w siedzibie przedsiębiorcy. Wobec stwierdzonego przez organ naruszenia obowiązków przewoźnika do zgłaszania danych objętych licencją (art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym), odwołujący się podał, że w niniejszym przypadku liczba posiadanych wypisów z licencji (czyli liczba zgłoszonych pojazdów) była zgodna
z wpisem zgłoszonym do licencji. Wywiódł, że z dniem 4 grudnia 2011 r., powołany wyżej przepis stracił moc, jako pozostający w kolizji z art. 11 ust. 5 rozporządzenia (WE) 1071/2009, który przewiduje obowiązek zgłaszania danych dotyczących liczby pojazdów objętych zezwoleniem. Według strony, kwestionowana decyzja
w komentowanej części stoi w rażącej sprzeczności z art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. W kwestii stwierdzonego przez organ nieokazania podczas kontroli
w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, odwołujący się argumentował, że organ sam w treści swej decyzji wskazał, że odpowiednie dane znajdują się w plikach pochodzących z pamięci tachografu cyfrowego, zatem
w momencie kontroli kontrolujący miał techniczne możliwości dokonania oceny zasad organizacji pracy, wskazanych w kontroli kierowców. Jego zdaniem, karta kierowcy nie jest niezbędnym elementem kontroli szeroko rozumianego czasu pracy kierowcy. Według strony ustawodawca wyraźnie wskazał, iż penalizacji omawianego tu czynu, dokonuje się wyłącznie wówczas, gdy kontrolowany przedsiębiorca nie ma możliwości okazania zarówno danych z karty kierowcy, jak i danych pobranych
z wykorzystywanych pojazdów. Wskazał, że z treści kwestionowanego rozstrzygnięcia wynika jednoznacznie, iż prowadzącemu postępowanie zostały w sposób prawidłowy dostarczone wszelkie dane odczytane z pamięci tachografów cyfrowych, zaś przedsiębiorca nie wypełnił obowiązku archiwizacji danych z kart kierowców. Według strony, powyższe naruszenie nie powinno stanowić przesłanki do nałożenia kary pieniężnej wg lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W dalszej części uzasadnienia odwołania , strona podniosła, że pomimo wskazań organu odwoławczego w decyzji uchylającej poprzednio wydaną w sprawie decyzję organu pierwszej instancji, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nie dopełnił obowiązku oceny dowodów pod kątem możliwości zastosowania art. 92b ust. 1 ustawy i transporcie drogowym, przewidującego możliwość zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności administracyjnej. Z przywołanego przepisu wynika, że organ musi wziąć pod uwagę właściwą organizację i dyscyplinę pracy, prawidłowe zasady wynagradzania. W ocenie strony, organ nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych, odnośnie kwestii uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności za poszczególne naruszenia.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
W uzasadnieniu tej decyzji, organ odwoławczy przedstawił ustalenia stanu faktycznego, wskazujące na wystąpienie w tejże sprawie, naruszeń ustawy o transporcie drogowym, dostrzeżonych przez organ pierwszej instancji. Przedsiębiorca nie zgłosił organowi udzielającemu licencji zmiany danych, polegającej na dodaniu do posiadanego taboru, nowego pojazdu nr rej. [...] , a przy tym - za bezsporne organ uznał, że w poddanym w kontroli okresie, przedsiębiorca wykonywał przewozy drogowe pojazdem niezgłoszonym do licencji. Z uwagi na powyższe, nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł, wg. lp. złącznika nr 3, w związku z art. 14 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy uznał za zasadne.
Według organu odwoławczego, analiza danych w trakcie kontroli przedsiębiorcy D. P. wykazała naruszenie art. 4 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006, tj. skrócenie wymaganego dziennego okresu wypoczynku kierowcy W. C. (w dniu [...] r.), R. S. (w dniu [...] r.) oraz D. P. (w dniu [...] r.), co uzasadniało nałożenie na stronę kary w wysokości [...] zł, stosownie do lp.5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Jak zauważył organ, w toku kontroli nie okazano wydruku wskazującego na możliwość odstąpienia od wymierzenia kary w rozumieniu art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Analiza danych cyfrowych wykazała ponadto, że W. C. (w dniu [...] r.) i D. P. ([...] r.), prowadzili pojazd z przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu (art. 4 lit. q rozporządzenia (WE) nr 561/2006), a zatem nie wykonując wymaganej przerwy, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł, wg. lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W toku kontroli nie okazano wydruku wskazującego na możliwość odstąpienia od wymierzenia kary w rozumieniu art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Organ odwoławczy uznał również, że doszło w sprawie do naruszenia art. 4 lit. k rozporządzenia (WE) nr 561/2006, w zakresie dziewięciogodzinnego czasu prowadzenia pojazdu, który został przekroczony przez W. C. (wykonujące transport z [..] r.), R. S. (w dniu [...] r.), co uzasadniało nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł , stosownie do lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W toku kontroli nie okazano wydruku wskazującego na możliwość odstąpienia od wymierzenia kary w rozumieniu art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Z dokumentacji, na którą powołał się organ odwoławczy, wynikało,
że w tygodniowym okresie rozliczeniowym [...] r. W. C. nie odebrał wymaganego tygodniowego odpoczynku (art. 8 ust. 1 i ust. 6-9 rozporządzenia nr 561/2006), co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł, zgodnie z lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W oparciu o analizę plików cyfrowych okazanych w toku kontroli, organ odwoławczy stwierdził, że przedsiębiorca nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, tj. regularnego pobierania danych cyfrowych z karty kierowcy R. S. (za okres [...] r.), M. C. (za okres [...] r.) i P. D. w którego przypadku, przedsiębiorca nie okazał plików cyfrowych pobieranych w okresie [...] r. Strona nie odniosła się do tego naruszenia. Powyższe skutkowało, według organu odwoławczego, nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Jak przyjął organ drugiej instancji, przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku pobierania danych cyfrowych (art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006), z tachografu cyfrowego, zainstalowanego w pojeździe nr rej. [...] , przynajmniej raz na 90 dni, gdyż dane cyfrowe powinny były zostać pobrane z pojazdu w miesiącu [...] r. Organ odwoławczy wskazał, że strona nie odniosła się do tego naruszenia.
Za naruszenie to kara pieniężna wyniosła [...] zł, stosownie do lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Organ drugiej instancji potwierdził również ustalenia organu pierwszej instancji, iż doszło do naruszenia w sprawie art. 14 ust. 2 związku z art. 15 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, albowiem przedsiębiorca nie okazał do kontroli pełnych danych cyfrowych kart kierowców R. S., M. C. i P. D.. Opisany stan faktyczny uzasadniał, według organu odwoławczego, nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 92.000 zł, stosownie do lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie organu odwoławczego, nie zachodziły przesłanki uwalniające przedsiębiorcę w rozumieniu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, wskazujące, iż nie miał on wpływu na powstałe naruszenia, wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie był w stanie przewidzieć. Do takich okoliczności organ zaliczył brak regularnego pobierania danych cyfrowych z kart kierowców. Jak zauważył organ odwoławczy, przedsiębiorca nie przedstawił dowodów, które uprawdopodobniły brak winy w niedopełnieniu powołanego obowiązku. Nie było także tego rodzaju przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika, w rozumieniu art. 92b ustawy o transporcie drogowym, z uwagi na ilość naruszeń z zakresu norm czasu pracy kierowcy, jakie zostały stwierdzone w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu, fakt przeszkolenia kierowcy z zakresu czasu wykonywania przezeń pracy czy podpisanie regulaminu obowiązującego w przedsiębiorstwie nie świadczy o tym, że wykonanie przewozów w przedsiębiorstwie było prawidłowe. Jak zauważył organ odwoławczy, strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających fakt prawidłowej organizacji zadań zlecanych swoim pracownikom.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ drugiej instancji wskazał na obowiązki przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, istniejące w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz wynikające wprost z przepisów unijnych, w tym stosownie do art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 na odpowiedzialność pracodawcy i kierowców za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących.
Według organu odwoławczego, kwestionowana decyzja zawierała wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 K.p.a. Za nieuprawnione organ drugiej instancji uznał zarzuty odwołania, o zastosowaniu w sprawie przepisów ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 września 2011 r. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 10 ww. ustawy zmieniającej, w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Organ odwoławczy wskazał, że obecnie obowiązujące przepisy są łagodniejsze od poprzednio obowiązujących, skutkowały one nałożeniem na stronę kary pieniężnej do [...] zł. Jak zauważył, odrębną kwestią jest to, że organy obu instancji nie dopatrzyły się w materiale dowodowym okoliczności, z powodu których odpowiedzialność przedsiębiorcy powinna zostać wyłączona.
D. P., reprezentowany przez pełnomocnika adwokata M. M., wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji, D. P. zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego, poprzez wadliwe niezastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874),
a w szczególności art. 92c oraz art. 92b tej ustawy,
- naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia, a co wynika
z tego, że zawiera tożsame błędy, jak wcześniejsza decyzja organu w tej samej materii.
W treści uzasadnienia skargi, D. P. podniósł, że organ pierwszej instancji podczas prowadzenia ponownego postępowania miał obowiązek dokonać oceny sprawy pod kątem możliwości zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym. Pomimo tego, jak zauważył skarżący, w treści zaskarżonej decyzji kwestia ta została pominięta, a organ odwoławczy ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że mając na uwadze cały materiał dowodowy, nie stwierdził, iż naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń, bądź okoliczności, których strona wykonująca przewóz drogowym nie mogła przewidzieć. Zdaniem skarżącego, powyższy komentarz w żaden sposób nie dowodzi, że organ dokonał faktycznej, a nie pozorowanej oceny sprawy w aspekcie powyższej normy.
Odnosząc się do stwierdzonego przez organ naruszenia art. 14 ust. 1 w związku z art. 8 ustawy o transporcie drogowym, skarżący podniósł, że organy obu instancji pominęły niezwykle istotny fakt, iż w dniu 4 grudnia 2011 r. weszło w życie rozporządzenie (WE) nr 1071/2009, które ma pierwszeństwo na przepisami krajowymi. Jak argumentował skarżący, w świetle art. 11 ust. 5. ww. rozporządzenia, przedsiębiorca posiadający zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika (licencję), ma obowiązek powiadamiania w terminie o zmianach dotyczących danych,
w tym rodzaju zezwolenia (licencji), liczby pojazdów objętych zezwoleniem
i, w stosownych przypadkach, numer seryjny licencji wspólnotowej oraz uwierzytelnionych odpisów. W niniejszym przypadku liczba posiadanych wypisów z licencji (czyli liczba zgłoszonych pojazdów) była zgodna z wpisem zgłoszonym do licencji. Według skarżącego, nowe przepisy rozporządzenia nr 1071/2009 nie wymagają zgłaszania do licencji faktu wymiany taboru, a jedynie zmianę jego ilości. Wywiódł, że w związku z wejściem w życie ww. rozporządzenia, utracił moc art. 14 ust. 12 ustawy o transporcie drogowym.
Skarżący zakwestionował również stanowisko organu dotyczące nieokazania przez przedsiębiorcę podczas kontroli dokumentów: wykresówki danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Argumentował, że organ w treści zaskarżonej decyzji przyznał,
że odpowiednie dane znajdowały się w plikach z pamięci tachografu cyfrowego, a zatem kontrolujący w momencie kontroli, miał techniczne możliwości dokonania oceny zasad organizacji pracy (okresów aktywności), wskazanych przezeń kierowców. Według skarżącego, w podstawie prawnej nałożenia kary wg. lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nie wykazuje się, aby wystarczającą przesłanką do zastosowania sankcji było nieokazanie danych wczytanych z karty kierowcy bądź tachografu cyfrowego. Analiza aktywności oraz sprawdzenie zgodności wykonywanych przewozów z przepisami rozporządzenia (WE) nr 561/2006 możliwa jest – zdaniem skarżącego – zarówno na podstawie danych cyfrowych pobranych z tachografu cyfrowego, jak i odrębnie z karty kierowcy. Inaczej ujmując, według strony skarżącej, karta kierowcy nie jest niezbędna elementem do kontroli szeroko rozumianego czasu pracy kierowcy. Dalej skarżący podnosił, że ustawodawca wyraźnie wskazał, że penalizacji w rozumieniu lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, dokonuje się wyłącznie wówczas, gdy nie ma możliwości okazania zarówno danych z kart kierowców jak i danych pobranych z tachografu cyfrowego pojazdów wykorzystywanych do wykonywania przewozów drogowych. Jak stwierdził skarżący, z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika jednoznacznie, że prowadzącemu postępowanie w sposób prawidłowy dostarczono wszelkie dane odczytane z pamięci tachografów cyfrowych, zaś przedsiębiorca nie wypełnił właściwe obowiązku archiwizacji danych z kart kierowców. Powyższe nie powinno stanowić przesłanki do zastosowania lp. 6.3.7 ww. załącznika oraz podstawy do nałożenia w tym zakresie kary pieniężnej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę D. P. wniósł o jej oddaleniem wskazując, że aktualne pozostaje stanowisko organu odwoławczego wyrażone w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U.
z 2012 r. poz. 270; zwanej dalej "P.p.s.a.") sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie.
Rozpatrując sprawę, w kontekście wymienionych wyżej przesłanek, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa procesowego lub materialnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 października 2013 r. stanowią przepisy ustawy
o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.) wprowadzającej m.in. sankcje za naruszenie warunków wykonywania transportu drogowego. Przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy określa m.in. odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem oraz innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym - za naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego ujawnione w wyniku kontroli.
W myśl art. 92a ust.1 powołanej ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Zgodnie z ust. 3 pkt 1, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wymierzenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów, o jakich mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wynika wprost z tego przepisu i art. 93 ustawy. Przy ustaleniu odpowiedzialności przewoźnika znajdują zastosowanie zasady i reguły postępowania przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, także w części dotyczącej postępowania dowodowego. W sprawach administracyjnych mających za przedmiot wymierzenie administracyjnej kary z tytułu naruszenia przepisów o jakich mowa w art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym, działania organu nakierowane są na ustalenie, czy istotnie doszło do naruszeń prawa skutkujących sankcją administracyjną.
Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną za: skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego, naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz niezgłoszenie w wymaganym terminie na piśmie w formie dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji zmiany danych, o których mowa w art. 7a
i 8 ustawy o transporcie drogowym. Kara ta, zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 1 powołanej wyżej ustawy wyniosła [...] zł, albowiem skarżący należy do podmiotów zatrudniających kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Ustalenia dokonane przez organ w tym zakresie są niesporne.
Przedmiotem sporu jest możliwość (dopuszczalność) wymierzenia przez organ administracji kary za ww. naruszenia, a więc za naruszenia, które wynikają z ustaleń kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy w dniach od [...] r., a mających odzwierciedlenie w protokole nr [...] , jak i z ustaleń dokonanych w toku postępowania.
Skarżący kwestionuje naruszenie przez organ w zaskarżonej decyzji jak i decyzji ja poprzedzającej wadliwe zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w szczególności art. 92b ust.1 oraz art. 92c ust.1 tej ustawy.
W myśl art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia
1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Wbrew twierdzeniom skargi, organy orzekające w sprawie poddały analizie
w oparciu o uzyskane informacje od przedsiębiorcy oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy możliwość zastosowania art. 92 b ust. 1 w związku z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, jednakże analiza ta nie dostarczyła podstaw do ustalenia, że naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł on przewidzieć. System nadzoru w kontrolowanej jednostce ograniczał się do gromadzenia zapisów czasów pracy kierowców (danych cyfrowych), natomiast nie poddawano jakiejkolwiek analizie zgromadzonego w tym zakresie materiału w celu stwierdzenia jego kompletności oraz wyjaśniania na bieżąco powstałych naruszeń w zakresie przestrzegania czasu pracy lub zapobieżenia w przyszłości występowania w tym zakresie nieprawidłowości. Przedsiębiorca miał problem z ustaleniem liczby kierowców, którzy prowadzili pojazdy będące w jego użytkowaniu, co sam potwierdził w piśmie z dnia 16 lipca 2012 r.
Zauważyć należy, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność prowadzący je podmiot i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (vide: wyrok NSA w sprawie II GSK 716/10 baza orzeczeń nsa.gov.pl).
Przepisy art. 92b ust. 1 oraz 92c ust.1 pkt 1 ustawy, stanowiące ogólne klauzule wyłączające odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy nie mogą być interpretowane w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia WE nr 561/2006. To wypaczałoby bowiem sens wskazanego obowiązku i oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności w każdej sytuacji. Podkreślić natomiast należy, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez właściwą organizację i dyscyplinę pracy, prawidłowe zasady wynagradzania, jak też bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, właściwych środków dyscyplinujących. Okoliczności objęte hipotezą wskazanych przepisów ustawy powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające
z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem. Skarżący dowodów na okoliczność, że to nie on ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców nie przedłożył.
Skarżący kwestionował również nałożenie na niego kary pieniężnej z tytułu
nie zgłoszenia organowi udzielającemu licencji zmiany danych polegających na dodaniu do posiadanego taboru nowego pojazdu. Zaniechanie w tym zakresie tłumaczył brakiem obowiązku prawnego wynikającego z wejścia w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51ze zm.). Powołując się na przepis art. 11 ust. 5 rozporządzenia skarżący wskazał, że przedsiębiorca posiadający zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika powiadamia w terminie 28 dni - lub krótszym, o ile zdecydowało tak państwo członkowskie siedziby - właściwy organ, który wydał zezwolenie, o zmianach dotyczących danych, o których mowa w ust. 2, obejmujące również liczbę pojazdów objętych zezwoleniem (art. 16 ust. 2 akapit d).
Zauważyć należy, że przepisy rozporządzenia nr 1071/2009 mają zastosowanie zarówno do przedsiębiorców, którzy zamierzają dopiero wykonywać działalność gospodarczą z zakresu przewozów drogowych, jak i do przedsiębiorców, którzy taką działalność gospodarczą już prowadzą i posiadali stosowną licencję na wykonywanie transportu drogowego. Rozporządzenie nr 1071/2009 w art. 1 ust. 2 zdanie drugie wskazuje expressis verbis, że ilekroć w przepisach rozporządzenia jest mowa o przedsiębiorcy wykonującym zawód przewoźnika drogowego, należy przez to pojęcie rozumieć odpowiednio także przedsiębiorcę, który dopiero zamierza wykonywać ten zawód.
Ustawa o transporcie drogowym dostosowująca przepisy prawa polskiego
m.in. do ww. rozporządzenia weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2013 r. i jak stanowi uzasadnienie jej projektu "Potrzeba nowelizacji ustawy o transporcie drogowym wynika z obowiązku wdrożenia do polskiego porządku prawnego niektórych przepisów wynikających z "pakietu drogowego" trzech rozporządzeń Unii Europejskiej dotyczących warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego i zasad wykonywania przewozów drogowych, tj.:
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia
21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 51, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009",
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia
21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 72, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1072/2009",
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia
21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 88, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1073/2009" oraz wdrożenia do polskiego prawa art. 2 ust. 1 dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie
w zakresie transportu drogowego. Istotą projektu jest wprowadzenie nowych zasad dostępu do zawodu przewoźnika drogowego oraz do rynku krajowego
i międzynarodowego transportu drogowego".
Zauważyć jednak należy, że z art. 8 ustawy o transporcie drogowym przed zmianą wynikającą z dostosowania do ww. regulacji jak i po tej zmianie do wniosku
o udzielenie licencji należy przedłożyć wykaz pojazdów zawierający następujące informacje:
a) markę, typ,
b) rodzaj/przeznaczenie,
c) numer rejestracyjny,
d) numer VIN,
e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem.
Przepis ten nie koliduje z art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009, albowiem dopuszcza on by ustawodawca krajowy nakładał obowiązek przedkładania przynajmniej tych danych, o których mowa w art. 16 ust. 2 ale również i tych, które uzna za równie ważne do umieszczenia w krajowym rejestrze elektronicznym. Z tego powodu na przedsiębiorcy ciąży obowiązek przedkładania organowi właściwemu do udzielania licencji takich danych, które wynikają z przepisu art. 8 ustawy o transporcie drogowym oraz zgłaszania na piśmie zmiany tych danych (art. 14) w terminie 28 dni od ich powstania.
Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedłożył dokumentu,
z którego wynikałoby, że zgłosił właściwemu organowi zmiany danych dotyczących uzyskanych licencji w zakresie dodania do posiadanego taboru nowego pojazdu
o nr rej. [...] , stąd też zasadnie skutkowało to nałożeniem kary w wysokości
[..] zł (lp.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Kolejny zarzut skargi dotyczy nie okazania w siedzibie przedsiębiorstwa w czasie kontroli wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (nieokazanie danych cyfrowych odczytanych z karty kierowcy R. S., M. C. i P. D.), co skutkowało nałożeniem kary na podstawie lp.6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy w wysokości [...] złotych.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dnia [...] r. kontrolujący przedsiębiorcę dokonali pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego
w postaci danych cyfrowych oraz zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu. Przedsiębiorca nie okazał natomiast danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy R. S. za 8 dni w sytuacji, gdy w karta w tym okresie znajdowała się
w pojeździe, danych cyfrowych z karty kierowcy M. C. (93 dni), danych cyfrowych z karty kierowcy P. D. (83 dni), w sytuacji gdy karta w tym okresie znajdowała się w tachografie.
W myśl lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, karę pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień nakłada się za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.
Podkreślenia wymaga, że kara opisana w lp. 6.3.7. stanowi konsekwencje naruszenia obowiązku okazywania przez przedsiębiorcę dokumentów w zakresie ewidencjonowania czasu pracy kierowców i nakładana jest za nieokazanie wszystkich dokumentów wymienionych w tym przepisie (alternatywa przewidziana jest tylko dla dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu).
Obowiązki ciążące na przedsiębiorcy w tym zakresie wynikają zarówno z ustawy o czasie pracy kierowców jak i rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 (art. 15 ust. 1) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85.
W myśl art. 10 ust. 5 tego rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych
w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG)
nr 3821/85:
i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy
z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;
ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak
i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
b) Do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.
c) Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.
Do celów art. 10 ust. 5 lit. b pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, w myśl której, oznacza ono kopiowanie wraz z podpisem cyfrowym części lub całego zbioru danych zapisanego w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty do tachografów. Dodać należy, iż w myśl lit. t rozdziału I rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, "karta kierowcy" oznacza kartę do tachografów wydaną konkretnemu kierowcy przez organy Państwa Członkowskiego.
W świetle powołanych przepisów nie może budzić wątpliwości, że wczytywaniu podlegają dane znajdujące się na karcie kierowcy w dniu dokonywania tej czynności, która powinna nastąpić co najmniej raz na 28 dni (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, Dz. U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.) – por. wyrok WSA we Wrocławiu z 27 listopada 2013r., sygn. akt III SA/Wr 567/13 (dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Skoro skarżący w dniu [...] r. nie przedłożył wszystkich plików cyfrowych wczytanych z kart kierowców R. S., M. C. i P. D.,
to nałożenie kary na podstawie lp.6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym było uzasadnione.
W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł w niniejszej sprawie przesłanek wymienionych w art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powodujących konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji,
w szczególności naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro przewóz drogowy wykonywany był przez skarżącego
z naruszeniem przepisów prawa, to zaskarżoną decyzją prawidłowo nałożono na skarżącego karę przewidzianą ustawą. Regulacje z art. 92 ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Podkreślić również należy, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały też wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 K.p.a.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło