II SA/Sz 289/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie legalizacji samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r. zwolnił M.G. od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie legalizacji samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego Pismem z dnia [...] r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej poinformował sąd, że pełnomocnikiem w niniejszej sprawie został wyznaczony adw. M.K. Wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.G. na wyżej opisaną decyzję. Powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k- [...] akt sądowych). W dniu [...] r. wpłynęła do Sądu opinia, wyznaczonego w sprawie pełnomocnika, o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną M.G. jako niedopuszczalną. M.G. w dniu [...] r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz o ustalenie radcy prawnego lub adwokata z urzędu celem przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto wskazał na zastrzeżenia co do sposobu jego reprezentacji przez wyznaczonego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ). Przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata (radcy prawnego) realizowane jest w momencie wydania w tym przedmiocie postanowienia przez sąd, bowiem stosownie do art. 244 § 2 ustawy P.p.s.a. ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Zaznaczyć trzeba, że strona w sytuacji, gdy ma zastrzeżenia co do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego z wnioskiem o jego zmianę. Niezasadne jest natomiast zwracanie się do Sądu o dokonanie takiej zmiany, poprzez składanie kolejnego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdyż Sąd nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji, gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte. Rola Sądu ogranicza się zatem, zgodnie z art. 253 P.p.s.a., do wystąpienia do właściwej okręgowo rady adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W przypadku gdy strona, której przyznano prawo pomocy zwróci się z ponownym wnioskiem pokrywającym się z zakresem przyznanego prawa pomocy, to postępowanie wszczęte w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe. Strona nie może więc skutecznie domagać się od Sądu przyznania kolejnego prawa pomocy, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało już skonsumowane prawomocnym postanowieniem (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 981/12, z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I OZ 809/12 oraz z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Powyższe orzeczenie stanowiło podstawę do zwrócenia się przez Sąd do właściwego Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie konkretnego adwokata. Jak wynika z akt sprawy w niniejszej sprawie wyznaczony został adw. M.K. W tej sytuacji należy uznać, że w ramach przyznanego prawa pomocy w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego podjął czynności w postępowaniu sądowym polegające między innymi na zapoznaniu się z aktami sprawy oraz na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto zauważyć należy, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika – adwokata lub radcy prawnego w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony nie spełnił jej oczekiwań. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że skarżący nie może skutecznie ubiegać się o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu, gdyż przyznane mu w tym zakresie prawo pomocy zostało już skonsumowane. Wyznaczenie natomiast przez Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej pełnomocnika z urzędu stanowiło wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy należało orzec, stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w postanowieniu.