II SA/Sz 332/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za parkowanie pojazdu postanawia: odrzucić wniosek. Zarządzeniem z dnia [...] r., Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostawił bez rozpoznania wniosek Z. K. o przyznanie prawa pomocy, gdyż skarżący na wezwanie (doręczone w trybie art. 72 § 3 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie przedłożył wypełnionego druku formularza PPF, a zatem nie spełnił wymogu koniecznego do merytorycznego rozpatrzenia ww. wniosku. Odpis powyższego zarządzenia doręczono stronie w dniu [...] r. (k. 23 akt sądowych). Pismem z dnia [...] r., kierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego zatytułowanym "Zażalenie", Z. K. wniósł m.in. o przywrócenie terminu "do złożenia danych o stanie dochodów rodzinnych, na formularzu PPF, niezbędnych do uzyskania pomocy". Motywując swą prośbę, skarżący wskazał, iż w związku z trudną sytuacją rodziny, w dniach [..] r. – [...] r. przebywał za granicą kraju, gdzie bezskutecznie poszukiwał pracy. Skarżący wyjaśnił dalej, iż poczta nie wydała przesyłki sądowej innej osobie (żonie), dlatego też przesyłka nie została odebrana. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje: Jak stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie zaś z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast, jak stanowi art. 86 § 2 P.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Instytucja przywrócenia terminu, która dotyczy jedynie terminów procesowych zarówno ustawowych, jak i sądowych, jest oparta na zasadzie skargowości i ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi. Termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku procesowego o przyznanie prawa pomocy, ma charakter terminu ustawowego. Jeżeli zatem z przyczyny niezależnej od strony, termin nie może zostać zachowany, stronie przysługuje prawo do złożenia wniosek o przywrócenie tego terminu. Natomiast powołany wyżej art. 86 § 2 P.p.s.a. przewiduje przesłankę uniemożliwiającą przywrócenie terminu, w przypadku ustalenia, że uchybienie mu nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych w rozumieniu art. 85 P.p.s.a. (patrz J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010r., s. 240). Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wyłania się przy tym stanowisko, iż zanim sąd przystąpi do badania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić art. 88 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W praktyce przyjmuje się, że jeżeli uchybienie terminu do dokonania czynności nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, jak ma to miejsce w sytuacji opisanej w art. 86 § 2 P.p.s.a., to należy stwierdzić niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu z powodu braku ustawowych warunków jego rozpoznania (vide postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2011r., sygn. akt II OZ 1090/11, opubl. w Lex nr 1070480). Wniosek o przywrócenie terminu uznaje się również za niedopuszczalny, gdy ze względu na stan sprawy przywrócenie terminu stało się zbędne (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II FZ 428/10, opubl. w Lex nr 742483). Należy także zauważyć, iż przedmiotowy wniosek dotyczy czynności związanych z ubieganiem się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, a wniosek w tym ostatnim zakresie strona może złożyć na dowolnym etapie postępowania sądowego. Uchybienie terminu w tym przypadku, nie powoduje dla strony ujemnych skutków procesowych. (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2011r., sygn. akt I GZ 5/11, opubl. w Lex nr 741455). Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, wskazać należy, iż żądanie skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło w sytuacji, gdy nie wystąpiły dla wnioskodawcy jeszcze żadne ujemne skutki procesowe, mogące mieć wpływ na sposób zakończenia postępowania sądowego, wywołanego skargą Z. K.. Zauważyć bowiem należy, że strona jednocześnie ze skargą wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy i Sąd w pierwszej kolejności zajął się tym wnioskiem, gdzie stwierdził braki w zakresie wymogów stawianych w art. 252 P.p.s.a. i dotychczas tylko w tym zakresie toczyło się postępowanie wpadkowe. Z akt sprawy nie wynika natomiast, że w stosunku do skarżącego, kierowano tego rodzaju zarządzenia, których nie wykonanie w terminie, powodowałoby dla strony negatywne skutki w postaci zamknięcia drogi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co mogło by nastąpić np. w przypadku wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni, gdzie niewypełnienie wezwania skutkuje odrzuceniem skargi (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Z przepisów ustawy nie wynika przy tym, że uchybienie terminowi do dokonania czynności uzupełniających już złożonego wniosku (o przyznanie prawa pomocy), zamyka stronie prawo do ubiegania się w późniejszym czasie o zwolnienie od kosztów sądowych, czy też ubiegania się o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Nie zachodzi zatem konieczność podejmowania oceny powodów, których wystąpienie spowodowało według skarżącego uchybienie terminu do nadesłania wypełnionego formularza PPF, skoro skarżący ma, na obecnym etapie sprawy, możliwość złożenia wypełnionego formularza PPF, w ramach wystąpienia z kolejnym, nowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Biorąc powyższe pod uwagę, wniosek Z. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, należało odrzucić na podstawie art. 86 § 2 w związku z art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.