II SA/Sz 373/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-09-02
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dotyczący umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może być stosowany do należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie wcześniejszej ustawy, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, mimo jego literalnego brzmienia, powinien być stosowany do należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie wcześniejszej ustawy. Taka prokonstytucyjna wykładnia jest konieczna, aby uniknąć dyskryminacji dłużników alimentacyjnych i zapewnić zgodność z zasadą państwa prawa oraz równości wobec prawa, umożliwiając uwzględnienie ich sytuacji dochodowej i rodzinnej przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku K. K. o umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na jego córkę. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który stanowi podstawę do umorzenia, wymaga jedynie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji przez określony czas, a nie uwzględnia sytuacji materialnej dłużnika. Skarżący zarzucił naruszenie art. 30 ust. 2 tej ustawy, twierdząc, że jego wniosek dotyczył umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego i powinien być rozpatrywany z uwzględnieniem jego trudnej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 września 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z dnia [...] nr [...]
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) oraz art. 28 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2020 r., poz. 808 ze zm. – dalej : "ustawa"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza N. (dalej : "organ I instancji") z dnia [...] października 2020 r. nr [...], odmawiającą K. K. (dalej : "wnioskodawca" lub "strona") umorzenia należności w wysokości [...] zł (powiększonej o 5 %) z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na córkę A. K. w okresie od [...] września 2005 r. do dnia [...] września 2008 r., o co wnioskodawca wystąpił pismem z dnia [...] września 2020 r.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że Wnioskodawca jest dłużnikiem alimentacyjnym, przeciwko któremu prowadzona jest egzekucja przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G., sygn. akt [...] z wniosku K. K., jako przedstawiciela ustawowego wówczas niepełnoletniej A. K.. Z uwagi na bezskuteczność egzekucji decyzjami Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. (nr [...] z dnia [...] września 2005 r.; [...] z dnia [...] września 2006 r., [...] z dnia [...] września 2007 r.; [...] z dnia [...] lipca 2008 r.) przyznane zostały zaliczki alimentacyjne na rzecz A. K.. Z rejestru należności dłużników alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w N. oraz zaświadczenia [...] Sądowego w G. z dnia [...] czerwca 2020 r. KMP [...] wynika, że strona posiada należności m.in. z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w wysokości [...] zł. Organ I instancji dodał, że dnia [...] lipca 2020 r. zastosował ulgę wobec strony, rozkładając na raty spłatę należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł plus ustawowe odsetki (decyzja nr [...]). Pozostała obecnie kwota do spłaty wynosi [...] zł plus ustawowe odsetki.
Organ I instancji zaznaczył, że z brzmienia art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika, że jedyną i konieczną przesłanką umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat.
Z zaświadczenia Komornika Sądowego w G. z dnia [...] września 2020 r. wynika, że egzekucja wobec wnioskodawcy była nieskuteczna przez okres 3, 5 i 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Orzekając w sprawie umorzenia należności z tego tytułu organ nie jest uprawniony do badania sytuacji materialnej strony, bowiem ani sytuacja dochodowa, ani też sytuacja rodzinna nie stanowią dodatkowego kryterium umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. W konsekwencji organ I instancji stwierdził, że skoro zgromadzone w aktach dokumenty wskazują, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych od strony nie była skuteczna w okresie ostatnich 3, 5 i 7 lat, to organ nie miał prawnej możliwości umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych.
Bezskuteczność egzekucji stwierdza się na podstawie zaświadczenia o bezskutecznej egzekucji wystawionego przez organ prowadzący postępowanie egzekucyjne.
W niniejszej sprawie z akt sprawy wynika, że egzekucja wobec wnioskodawcy, jako dłużnika alimentacyjnego, była bezskuteczna. Całkowita bezskuteczność egzekucji uniemożliwia zastosowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, niezależnie od ich woli oraz innych osobistych uwarunkowań osoby ubiegającej się o umorzenie należności.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. wskazał, że nie rozumie treści zaskarżonej decyzji. Odwołujący podał, że od dwóch lat pozbawia się go środków do życia, zabierając w całości przyznany mu zasiłek dla bezrobotnych, a od stycznia 2020 r. zabierając emeryturę, pozostawia mu się na życie jedynie [...] zł, z czym się nie zgadza.
Organ odwoławczy opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej może nastąpić wyłącznie na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zwanej dalej "u.p.o.u.a.".
Powołując brzmienie ww. przepisu, organ ten stwierdził, że umorzenie takiej należności powiązane zostało wyłącznie ze skutecznością postępowania egzekucyjnego prowadzonego z egzekwowanymi przez uprawnioną osobę alimentami, dlatego nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej, przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych.
Kolegium wskazało dalej, że decyzja w sprawie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych uprawnionej do alimentów zaliczek alimentacyjnych nie jest decyzją uznaniową. Bez znaczenia pozostaje zatem sytuacja życiowa i materialna dłużnika, albowiem istotna dla zastosowania instytucji umorzenia należności z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. jest wyłącznie informacja właściwego komornika czy egzekucja alimentów wobec dłużnika była w ogóle skuteczna, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Z tej też przyczyny podnoszone przez odwołującego okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej pozostawały bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że wniosek K. K. z dnia [...] września 2020 r. "o umorzenie pożyczki alimentacyjnej" organ I instancji potraktował jako wniosek o umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na rzecz córki A. K. na mocy decyzji z dnia [...] września 2005 r., nr [...]; z dnia [...] września 2006 r., nr [...], z dnia [...] września 2007 r. [...] oraz z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...]
W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo w oparciu o zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...] ustalił, że egzekucja wobec wnioskodawcy jako dłużnika alimentacyjnego była nieskuteczna przez okres trzech, pięciu oraz siedmiu lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Mając to na względzie stwierdzić należało, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 30 ust. 1 u.o.p.u.a. w postaci skuteczności egzekucji w określonej wysokości i w określonym okresie, warunkującej możliwość umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej. Nie było zatem podstawy do uwzględnienia wniosku strony na podstawie ww. przepisu.
Organ odwoławczy zaznaczył, że do należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych nie znajduje zastosowania art. 30 ust. 2 u.o.p.u.a., który dotyczy tylko możliwości umorzenia należności powstałych na skutek świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, nie zaś zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zatem tylko w przypadku, gdyby wniosek o umorzenie należności dotyczył należności powstałych na skutek świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów możliwe byłoby jego rozpoznanie na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.a., a więc z uwzględnieniem sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. Takie należności nie były jednak objęte wnioskiem strony z dnia [...] września 2020 r.
K. K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu będącego radcą prawnym dalej jako : "skarżący", powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie przepisów, tj.:
art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego niezastosowanie w sprawie;
art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zw. z art. 7 w zw. z 7a w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 i 81 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że wniosek skarżącego dotyczy umorzenia zaliczek alimentacyjnych i na tej podstawie odstąpienia od badania sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz o przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oświadczając, że koszty te nie zostały dotychczas opłacone przez stronę, zarówno w części, jak i w całości.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że wniosek o umorzenie należności z dnia [...] września 2020 r. dotyczył zobowiązań alimentacyjnych wobec funduszu, o których mowa w art. 30 ust 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Decyzje wydawane na podstawie ww. przepisu w przeciwieństwie do decyzji wydawanych na podstawie art. 30 ust 1 przedmiotowej ustawy są decyzjami uznaniowymi.
Nadto skarżący podał, że uprzednio otrzymał decyzję o rozłożeniu na raty spłaty zobowiązania (decyzja nr [...]). Pomimo zastosowanie wskazanej ulgi w spłacie zobowiązania jego sytuacja materialna w dalszym ciągu nie pozwala na spłatę zadłużenia alimentacyjnego. W obecnej chwili jedynym jego źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne, które po odliczeniu zajęcia komorniczego wypłacane jest mu w wysokości [...] zł. Tym samym sytuacja socjalna i majątkowa nie pozwala mu na wywiązanie się w najmniejszym nawet stopniu z ciążącego na nim obowiązku. W takim właśnie przypadku zastosowanie ma ulga polegająca na umorzeniu należności z tytułu alimentów.
Zdaniem skarżącego, zważywszy na fakt, że ustawodawca nie wskazał jakiego okresu ma dotyczyć analiza sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, organ obowiązany jest uwzględnić i przeanalizować bieżący, aktualny stan.
Końcowo, skarżący podniósł, że odstąpienie przez organy obu instancji od zbadania jego sytuacji majątkowej i rodzinnej w związku z błędnym przyjęciem, że wniosek z dnia [...] września 2020 r. dotyczy umorzenia zaliczek alimentacyjnych, mimo że wniósł o umorzenie pożyczki alimentacyjnej, świadczy o tym, że organ pomimo obowiązku nie zbadał przedmiotu wniosku. Skutkowało to wydaniem błędnej decyzji o odmowie umorzenia jego zobowiązania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a." stanowi natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja którą odmówiono skarżącemu, będącego dłużnikiem alimentacyjnym umorzenia należności w kwocie [...]zł (powiększonej o 5%) z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na jego córkę w okresie od dnia [...] września 2005 r. do dnia [...] września 2008 r.
Jako podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji organy obu instancji wskazały art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2020 r. poz. 808 ze zm.). Stosownie do brzmienia tego przepisu, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:
1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
Należności, o których mowa w tym przepisie to: należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy, należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, oraz należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym.
Wysokość umorzenia należności uzależniona została od stopnia skuteczności egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego.
Stosownie natomiast do treści art. 30 ust. 2 ww. ustawy, którego niezastosowanie w sprawie zarzuca skarżący, organ właściwy wierzyciela może, na wniosek dłużnika alimentacyjnego, umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Opierając się na literalnym brzmieniu art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w orzecznictwie zaprezentowano pogląd, że trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłacanych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Za takim też kierunkiem wykładni opowiedziały się w rozpatrywanej sprawie organy, uznając że ww. przepis dotyczy tylko możliwości umorzenia należności powstałych na skutek świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a nie zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ww. ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r.
Z akt sprawy wynika, że zaległości alimentacyjne skarżącego pochodzą z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej. Natomiast wniosek o umorzenie został złożony już pod rządami ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która weszła w życie z dniem 1 października 2008 r. Ustawa ta kwestię umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego uregulowała inaczej niż wcześniejsza ustawa o zaliczce alimentacyjnej.
Organ odwoławczy trafnie zauważył, że brak jest przepisów przejściowych dotyczących zasady stosowania ulg w dochodzeniu zwrotu zaliczek alimentacyjnych co powoduje, że w tych sprawach należy stosować przepisy obowiązujące w chwili orzekania, a literalna wykładnia przepisu art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozwala na uznanie, że dotyczy on także należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych.
Jednakże - zdaniem Sądu – rezultatu tej wykładni, że w odniesieniu do zaległości z tytułu zaliczek alimentacyjnych w ogóle nie można stosować umorzenia tych należności z przyczyn wskazanych w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. nie dałoby się pogodzić z konstytucyjną zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawa, wyrażoną w art. 2 Konstancji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt I FSK 93/06 wskazał, że w demokratycznym państwie prawnym, jednostka nie może ponosić konsekwencji ewidentnych błędów i zaniedbań prawodawcy, w tym zwłaszcza takich, które powodują lukę w prawie naruszającą podstawowe zasady porządku konstytucyjnego. Powstałą sprzeczność z porządkiem konstytucyjnym należy zatem wyeliminować poprzez prokonstytucyjną wykładnię przepisów obowiązujących, w tym zakresie w czasie rozpoznawania sprawy, co w przedmiotowej sprawie sprowadza się do dokonania takiej prokonstytucyjnej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela ten kierunek wykładni tego przepisu, zgodnie z którym norma art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów pod pojęciem "z funduszu alimentacyjnego" obejmuje wszelkie należności związane z zaległościami w uiszczeniu należnych alimentów, które zostały pokryte z tworzonego na podstawie obowiązujących przepisów ustawowych funduszu, w tym także powstałe pod rządami ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Dodać należy, że także w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. I OSK 1095/11, z dnia 6 sierpnia 2013 r. sygn. I OSK 534/12, z dnia 17 października 2017 r. sygn. I OSK 3340/15 oraz z dnia 25 czerwca 2019 r. sygn. I OSK 2087/17 dokonano takiej prokonstytucyjnej wykładni, opierającej się na treści art. 2 i art. 32 Konstytucji RP i przyjęto, że inne rozumienie przepisu art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów tj. takie, które w niniejszej sprawie przyjęły organy obu instancji, powodowałoby nieuzasadnione pozbawienie dłużników alimentacyjnych, których należności powstały w związku z wypłatą zaliczek alimentacyjnych, możliwości ubiegania się o umorzenie powstałych należności z uwagi na sytuację życiową i dochodową dłużnika, w sytuacji, w której pozostali dłużnicy alimentacyjni (których należności powstały pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym oraz ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) nadal taką możliwość posiadają.
Należy mieć również na uwadze to, że w zasadzie tożsame z tą regulacją prawną rozwiązanie zawierały poprzednio obowiązujące w tym zakresie przepisy prawne. W szczególności możliwość ta istniała pod rządami ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, a więc w czasie, w którym powstały zaległości alimentacyjne skarżącego. Zgodnie bowiem z treścią art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) organ właściwy wierzyciela mógł umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, a także wierzyciela z tytułu nienależnie pobranej zaliczki, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną tych osób.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz normę wynikającą z art. 2, a także art. 32 Konstytucji RP zgodnie, z którym wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny, Sąd stanął na stanowisku, że norma art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. odnosi się także do należności powstałych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Inna wykładnia art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. spowodowałoby bowiem nieuzasadnione pozbawienie dłużników alimentacyjnych, których należności powstały w związku z wypłatą zaliczek alimentacyjnych, możliwości ubiegania się o umorzenie powstałych należności z uwagi na sytuację życiową i dochodową dłużnika w sytuacji, w której inni dłużnicy alimentacyjni taką możliwość posiadają.
Tym samym Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1095/11.
Ponownie rozpoznając sprawę organ rozpozna wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, biorąc przy tym pod uwagę również przesłanki określone w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło