II SA/Sz 390/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (powoływane dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania J. S. (dalej: Skarżący) orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Jak wskazało w uzasadnieniu Kolegium, decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Starosta [...], po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego, cofnął Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami - prawo jazdy kat. A, B, C, BE, CE wydane przez Starostę D. w dniu [...] września 2011 r. Odwołując się od powyższej decyzji pełnomocnik Skarżącego zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie prawa poprzez kierowanie wszelkiej korespondencji nie do strony postępowania, lecz do jej pełnomocnika ustanowionego w ramach innego postępowania, co skutkowało pozbawieniem strony możliwości czynnego udziału strony w postępowaniu. Dodatkowo zarzucał on także niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania decyzji o odebraniu uprawnień pomimo dalszego prowadzenia postępowania przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wobec złożenia przez niego skargi kasacyjnej do NSA. Pełnomocnik Skarżącego zarzuciła też organowi administracji dokonanie pobieżnej oceny stanu faktycznego oraz zaniechanie wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Rozpatrując powyższe odwołanie Kolegium ustaliło, iż w badanej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w S. wnioskiem z dnia [...] maja 2019 r. wystąpił do Starosty [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do J. S., który otrzymał 27 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] marca 2016 r. do [...] marca 2017 r. Zainicjowane wnioskiem Komendanta postępowanie administracyjne zostało zakończone przez organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. o skierowaniu Skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B, C, BE, CE, w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Powyższą decyzję organ skierował do pełnomocnika strony, według treści pełnomocnictwa złożonego do akt sprawy. Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Sprawa była dalej przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1081/19 oddalił skargę na decyzję Kolegium. Wyrok ten stał się prawomocny dnia 4 lipca 2020 r. Z uwagi na okoliczność, iż decyzja kierująca na egzamin kontrolny stała się ostateczna i prawomocna organ pierwszej instancji, pismem z dnia [...] września 2020 r., poinformował adwokata Ł. B. tj. pełnomocnika strony w postępowaniu w sprawie skierowania na egzamin kontrolny, o przedłużeniu terminu do złożenia egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje do dnia [...] listopada 2020 r. Po upływie powyższego terminu, pismem z dnia [...] listopada 2020 r., Starosta [...] zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie określonych kategorii, kierując zawiadomienie do pełnomocnika strony - adwokata Ł. B.. Następnie decyzją [...] stycznia 2021 r. orzekł o cofnięciu kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami. Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu [...] stycznia 2021 r.. Ten zaś w dniu [...] stycznia 2021 r. złożył od niej odwołanie wraz z pełnomocnictwem do jego wniesienia i reprezentowania. Kolegium wyjaśniło, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest decyzją o charakterze związanym, co oznacza, że organ jest zobligowany do jej wydania w przypadku zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisie będącym podstawą prawną jej wydania, a więc w tym przypadku na mocy art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.). Przepis ten wyraźnie wskazuje, że starosta "wydaje" decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, w niniejszej sprawie okolicznością będącą podstawą faktyczną wydania decyzji było niepoddanie się przez Skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami, co bezsprzecznie w stanie faktycznym niniejszej sprawy zaistniało. Jest to jedyny warunek istotny dla wydanego rozstrzygnięcia, którego spełnienie świadczy o prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do argumentacji odwołania w zakresie braku przesłanek uzasadniających wydanie zaskarżonej decyzji z uwagi na nieprzekroczenie 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, Kolegium uznało, że argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie administracyjnej dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, organ nie jest zobligowany do badania okoliczności popełnienia czynów naruszających przepisy ruchu drogowego oraz weryfikacji ilości punktów karnych za te naruszenia. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że sprawa nie dotyczy skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, gdyż stanowiło to przedmiot postępowania w sprawie już ostatecznie i prawomocnie zakończonej a kwestie odpowiedzialności z tytułu popełnienia wykroczeń podnoszone przez pełnomocnika w obecnie rozpatrywanej sprawie były już przedmiotem oceny przez Kolegium i stanowią powielenie argumentacji z odwołania od decyzji organu z dnia [...] czerwca 2019 r. Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem odwołania co do niewyjaśnienia podstawy faktycznej decyzji, w tym niewskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł. Jak wskazano, w zaskarżonej decyzji organ opisał przebieg postępowania w sprawie wskazując tym samym jej stan faktyczny, a zatem i fakty, na których się oparł wydając decyzję. Z decyzji wynika, że kierowca nie poddał się sprawdzeniu kwalifikacji po przekroczeniu dopuszczalnej liczby punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, stąd wydanie decyzji stało się konieczne i uzasadnione. Natomiast co do zarzutu rażącego naruszenia prawa mającego wynikać z pominięcia strony w postępowaniu i kierowania korespondencji do pełnomocnika ustanowionego w ramach innego postępowania Kolegium uznało, że zarzut ten dotyczy naruszenia art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – dalej: k.p.a.). Organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ I instancji kierując korespondencję do pełnomocnika opierał się na treści pełnomocnictwa z dnia [...] maja 2019 r. którego treść uzasadniała przyjęcie, że pełnomocnik jest uprawniony do reprezentowania strony w całym toku postępowania administracyjnego związanego m.in. z kontrolnym sprawdzeniem kwalifikacji do kierowana pojazdami. Natomiast co do aktualnie toczącego się postępowania Kolegium nadmieniło, że udzielone przez stronę postępowania pełnomocnictwo do reprezentowania nie zostało odwołane, zmienione oraz nie wygasło. Treść zaś pełnomocnictwa została sformułowana w sposób pozwalający na jego uznanie w ramach całego toku postępowania wynikłego z tożsamych przyczyn. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż nawet gdyby uznać, że pełnomocnictwo dotyczyło innego postępowania, to jednak ostatecznie pełnomocnikiem strony został od dnia [...] stycznia 2021 r. ten sam adwokat - Ł. B., który w odpowiednim terminie złożył odwołanie od decyzji organu. Pismem z [...] marca 2021 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę na decyzję Kolegium zarzucając jej: 1) naruszenie prawa materialnego - art. 114 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszym postępowaniu, co doprowadziło do oparcia decyzji o nieobowiązujący w chwili jej wydania przepis; 2) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia polegającego na stwierdzeniu, że Skarżący dopuścił się do naruszenia prawa o ruchu drogowym, w konsekwencji czego przekroczył liczbę 24 punktów, podczas gdy organ winien zweryfikować słuszność wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, który skarżący kwestionował przedkładając stosowne dowody niezwłocznie po wszczęciu postępowania administracyjnego; 3) art. 8 k.p.a. polegające na dokonaniu pobieżnej oceny stanu faktycznego w sposób oczywiście sprzeczny wobec wymogu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz uwzględnienia przy tym słusznego interesu skarżącego, co w żaden sposób nie może przyczyniać się do pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, 4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżącego zawnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2021 r. oraz o uchylenie w całości poprzedzającej jej decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - prawa jazdy kat. A, B, C, BE, CE. Wystąpił także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Kolegium z [...] lutego 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] w sprawie cofnięcia Skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami - prawa jazdy kat. A, B, C, BE, CE. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym zakresie organ administracji wskazywał na art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym oraz art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957). Natomiast pełnomocnik Skarżącego kwestionuje obowiązywanie zastosowanych przepisów wywodząc w szczególności, iż art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym stanowiący podstawę jej wydania nie obowiązuje. Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi natomiast, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 (dotyczącego prowadzenia przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, punktów karnych oraz szkolenia zmniejszającego liczbę punktów). Przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym miał zostać uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. na podstawie art. 125 pkt 16 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm.). Jednakże na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, art. 125 pkt 16 nie stosuje się. Organy trafnie uznały, iż skoro w myśl art. 14 ust. 1 ustawy z 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw do czasu wdrożenia stosownych rozwiązań technicznych, nie stosuje się m.in. art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, a przepis ten uchyla art. 140 i 140a ustawy Prawo o ruchu drogowym, to wstrzymanie jego stosowania oznacza, że skutek uchylenia został wyłączony i nie nastąpił. Wyłączenie stosowania art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nastąpiło z dniem 4 czerwca 2018 r. co oznacza, że z tą datą przepis ten nie mógł wywrzeć przewidzianego w nim skutku pod postacią uchylenia art. 140 i 140a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc utrata mocy obowiązującej przez te przepisy została przesunięta w czasie (por. np. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt: I OSK 16/20, wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2021 r. II GSK 2320/21). Skoro termin wdrożenia powyższych rozwiązań technicznych, ogłasza w drodze komunikatu w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej minister właściwy do spraw informatyzacji co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych, a do daty orzekania taki komunikat nie został wydany, przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym obowiązuje i może stanowić podstawę orzekania przez organy administracji. Wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami następuje po uprzednim przeprowadzeniu odrębnego postępowania, w toku którego organ dysponuje kompetencją do orzekania o skierowaniu kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji, określając jego zakres. Wydane w tym przedmiocie prawomocne orzeczenie ma charakter wiążący oraz w dalszej kolejności stanowi jedną z przesłanek do wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Każde z tych zagadnień jest rozstrzygane w dwóch odrębnych postępowaniach. W badanej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone wydaniem ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2019 r. na mocy, której utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. o skierowaniu Skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami, tj. kat. A, B, C, BE, CE, w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zgodność powyższej decyzji z prawem została potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1081/19 oddalającym skargę Skarżącego. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu [...] lipca 2020 r. Należy podzielić zajęte przez Kolegium stanowisko, że organ I instancji był zobowiązany zweryfikować czy osoba skierowana na egzamin kontrolny prawomocną decyzją wykonała powyższy obowiązek. Natomiast w razie stwierdzenia, że osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wykona nałożonego na nią obowiązku i nie podda się egzaminowi, stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) Prawa o ruchu drogowym starosta był zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. Decyzja taka ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ I instancji nie działa w ramach uznania administracyjnego i zobligowany jest do zastosowania oznaczonej sankcji. Podnoszone przez pełnomocnika Skarżącego argumenty nie mogły być uwzględnione, ani też wzięte pod uwagę z urzędu przez Sąd, bowiem przywołane powyżej przepisy prawa materialnego nie pozwalają na jakiekolwiek ustępstwa przy wydawaniu decyzji o cofnięciu uprawnień. W szczególności w zakresie zarzutu, iż decyzja wydana [...] czerwca 2019 r. została oparta na nieobowiązującym przepisie prawa, co czyni ją wydaną bez podstawy prawnej, należy dostrzec, iż zapadła ona w odrębnym postępowaniu administracyjnym i została poddana ocenie sądu administracyjnego. Jest ona zatem wiążąca dla organów administracji a jej wzruszenie jest możliwe jedynie w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w k.p.a. W kontekście powyższego, oraz bezsporności okoliczności dotyczących braku poddania się przez Skarżącego egzaminowi na który został skierowany, nie sposób uznać, aby dodatkowego wyjaśnienia wymagały takie okoliczności podnoszone przez pełnomocnika Skarżącego jak to, kiedy i gdzie doszło do naruszenia przez Skarżącego przepisów ruchu drogowego oraz czy doszło do przekroczenia liczy 24 punktów. Wbrew też innym zarzutom skargi, Skarżącego nie pozbawiono możliwości obrony jego praw w powyższym zakresie, te bowiem realizował zarówno w trybie administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym opisanym powyżej postępowaniu mającym za przedmiot skierowanie go na egzamin kontrolny. Skarżącemu umożliwiono także wykonanie zobowiązania, albowiem pismem z dnia [...] września 2020 r. skierowanym do jego pełnomocnika, został poinformowany o przedłużeniu terminu do złożenia egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje do dnia [...] listopada 2020 r. tj. na czas umożliwiający realizację obowiązku. Stanowisko to jest w pełni zgodne z ugruntowanymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądami w tym zakresie (por. wyroki NSA z dnia: 23 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2195/16 i 21 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1883/18). W ocenie Sądu za nie znajdujące podstaw należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada przepisom prawa oraz zawiera ustalenia stanu faktycznego i prawidłowe rozważania prawne. Dlatego uznano, ze skarżona decyzja jest zgodna z prawem i nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji. Cytowane w uzasadnieniu wyroku sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl.