II SA/Sz 403/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik,, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy i dodatkowy uchyla zaskarżoną decyzję . Sygn. akt II SA/Sz 403/2 UZASADNIENIE Komendant Powiatowy Policji w L. decyzją nr [...] z dnia 9 kwietnia 2025 roku, na podstawie art. 154 § 2 oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 z p.zm.), art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz.145 z późn. zm.) oraz art. 9 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz.1610), po rozpatrzeniu wniosku M. P. (dalej: "skarżący", "strona") z 3 kwietnia 2025 r., orzekł o odmowie zmiany decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 25 stycznia 2021 roku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że na wniosek strony z dnia 3 stycznia 2025 r. Komendant Powiatowy Policji w L. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zmiany, w trybie art. 154 k.p.a., własnej decyzji ostatecznej dot. wyrównania wypłaconego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Jak ustalono, Komendant Powiatowy Policji w L. decyzją nr [...] z dnia 25 stycznia 2021 r. - na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 360 późn. zm.) - oraz art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służby Więziennej oraz niektórych innych ustaw, po rozpoznaniu sprawy z wniosku strony o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Wskazano, że stronie został wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy łącznie za 70 dni na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia ze służby tj. w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wyjaśniono wówczas, iż oczekiwany przez stronę ekwiwalent w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia ma zastosowanie do spraw dotyczących policjantów zwolnionych ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Natomiast zwolnienie strony ze służby nastąpiło z dniem 29 lutego 2008 r. W odniesieniu do opisanej wyżej decyzji strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania wskutek czego stała się ona prawomocna. Organ wyjaśnił, iż po przeanalizowaniu mających zastosowanie w sprawie przepisów oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 stwierdzającego częściową niezgodność art. 115a ustawy o Policji z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP uznał, że orzekanie przez organ wbrew wykładni gramatycznej wynikającej z treści normy prawnej byłoby sprzeczne z interesem społecznym. W zestawieniu z interesem strony, w ocenie organu, interes społeczny przeważa. Strona niezadowolona z orzeczenia miała możliwość uzyskania we własnej sprawie orzeczenia w trybie postępowania sądowoadministracyjnego Skoro nie była zainteresowana tego rodzaju działaniem, to trudno aktualnie przyznać prymat jej woli weryfikacji decyzji jako przeważającego czynnika nad interesem społecznym orzekania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Wskazano ponadto, że decyzja o odmowie przyznania stronie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy jest decyzją o charakterze związanym i nie może ona być przedmiotem żądania z art. 154 k.p.a., który może odnosić się wyłącznie do decyzji ostatecznych, w których żadna ze stron nie nabyła prawa, a które mają charakter uznaniowy. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji i wniósł o jej uchylenie oraz o orzeczenie co do istoty sprawy oraz nakazanie organowi I instancji podjęcia czynności w postaci wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wraz odsetkami. Komendant Policji wydał w dniu 29 kwietnia 2025 r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania i wyjaśnił, że tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy strona na podstawie decyzji, której domaga się uchylenia lub zmiany nie nabyła żadnych praw lub obowiązków. Ustalenie czy decyzja nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania wymaga zbadania treści rozstrzygnięcia oraz stwierdzenia, że nie można z niej wywodzić praw i obowiązków dla żadnej ze stron. Postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. prowadzone jest w sytuacji, gdy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zaś do organu administracji orzekającego należy ocena, czy w rozpatrywanej sprawie interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji, która spełnia kryteria decyzji ostatecznej. W konsekwencji oznacza to, że postępowanie dowodowe winno być prowadzone pod kątem ustalenia, czy za zmianą bądź uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, gdyż prowadzone jest ono w sprawie nowej w stosunku do ostatecznie rozstrzygniętej, prowadzonej w trybie zwykłym, w celu ustalenia w trybie nadzwyczajnym przesłanek do jej obalenia lub zmiany. Ponadto, w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja odmawiająca wypłaty wyrównania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy stanowi decyzję, na mocy której strona nie nabyła żadnego prawa, w ocenie organu w analizowanej sprawie nie może mieć zastosowania tryb postępowania określony w art. 154 k.p.a. Tryb ten można stosować wyłącznie w zakresie decyzji uznaniowych, a nie decyzji związanych, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie, bowiem sam fakt wydania decyzji oraz treść jest ściśle określona przepisami prawa, a proces oceny organu jest ograniczony do minimum - organ sprawdza jedynie, czy zostały spełnione przesłanki wydania decyzji. Z uwagi na fakt, iż decyzja o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu miała charakter decyzji związanej, toteż brak jest możliwości skorzystania z rzeczonego trybu. W ocenie organu odwoławczego w aktualnym stanie faktycznym i prawnym stronie nie przysługuje prawo do wypłaty ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem nie mają do niej zastosowania przepisy prawa przewidujące inny niż wcześniej zastosowany współczynnik ułamkowy służący do ustalania wymiaru tego ekwiwalentu. W dacie wydania decyzji Komendant Powiatowy Policji w L. prawidłowo zastosował obowiązujące wówczas przepisy odnoszące się do sprawy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, ponieważ był zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia według stanu prawnego istniejącego na dzień wydania decyzji, a obowiązujące wówczas przepisy nie pozwalały, w okolicznościach faktycznych sprawy na podjęcie innego niż zawartego w niej i rozstrzygnięcia. Organ nie miał możliwości rozstrzygnięcia sprawy w inny sposób niż przez odmowę uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie żądania, gdyż zgodnie z art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności. Przyjęcie przez organ innej ułamkowej wartości miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędnej do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, byłoby działaniem arbitralnym wykraczającym poza granice normy prawnej wynikającej z art. 115a ustawy o Policji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zmiana zasad obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jest wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 roku (sygn. akt K 7/15). Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny uznał, że ekwiwalent będący substytutem niewykorzystanego urlopu powinien odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Określony w art. 115a ustawy o Policji sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego powodował, że policjanci za każdy dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego otrzymywali około 73% dziennego uposażenia, czego, w ocenie Trybunału, nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną. Trybunał Konstytucyjny nie odroczył utraty mocy obowiązującej ww. przepisu, a zatem (w zakresie, w jakim określa on ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia), utracił on moc obowiązującą z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. 6 listopada 2018 roku. Do kwestii stosowania w praktyce ww. przepisu odnosi się art. 9 ustawy z 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, który stanowi, że przepis art. 115a zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., tj. wg mnożnika 1/30. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. Mając za podstawę obowiązujący od 1 października 2020 r. stan prawny, według organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo wskazał, że odmawia wypłaty wyrównania do 1/21 części uposażenia za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy przysługujący do 5 listopada 2018 r. Skarżący pismem z 19 maja 2025 r. złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, a także o zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami. W skardze zarzucono organom działanie, które uniemożliwiło skarżącemu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pozorem konieczności oczekiwania na ustanowienie przez ustawodawcę przepisu, w którym wskaże jak należy obliczać wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Zarzucono też organom naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r., a przez to pozbawienie skarżącego należnych mu z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W ocenie skarżącego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, w oparciu o istniejący stan prawny można wyliczyć nowy przelicznik za niewykorzystany urlop zgodnie ze stanowiskiem Trybunału. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialnej technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia - w drodze decyzji administracyjnej. Jak wywiedziono zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji istnieje prawo do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności podstawy prawnej orzeczenia. Z tego względu jakiekolwiek ograniczenia art. 190 ust. 4 Konstytucji są dopuszczalne jeżeli uzasadnia to dyspozycja konkretnego przepisu Konstytucji, który wyłączałby wznawianie postępowania jako sprzeczne z konstytucyjną istotą danej instytucji prawnej. Niedopuszczalne jest więc ograniczanie zasady wzruszalności aktów stosowania prawa wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji poprzez ew. regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych. Nie ma prawnych przesłanek, by ograniczyć uprawnienie do uzyskania pełnego, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, gdyż zwolnienie skarżącego nastąpiło po wejściu w życie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art. 115a ustawy o Policji, czyli po dniu 19 października 2001 r. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy prawidłowo odmówiły skarżącemu zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a. w sprawie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy. Stosownie do art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślenia wymaga, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej w jednym tylko aspekcie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Do organu administracji orzekającego w sprawie należy ocena, czy w rozpatrywanym przypadku interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Zgodnie z wyrażonym w orzecznictwie stanowiskiem uwzględnienie interesu strony, o którym mowa w art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, nie pozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą. Treść "słusznego" a zatem kwalifikowanego interesu strony powinna być ustalana w danej sprawie i musi ulec konkretyzacji wynikającej z jej stanu faktycznego i prawnego. Z kolei w interesie społecznym pozostaje, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał stanowi prawnemu, co jest elementem stabilności porządku prawnego. Nie jest przy tym wykluczona sytuacja, w której za weryfikacją decyzji ostatecznej przemawiać będzie zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony. Odnosząc się do treści uzasadnień rozstrzygnięć organów obu instancji wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd zgodnie z którym zastosowanie art. 154 k.p.a. jest możliwe niezależnie od tego, czy dotyczy ono decyzji związanej czy uznaniowej. Podkreślenia zatem wymaga, że z samego charakteru decyzji administracyjnej nie można więc czynić przeszkody do uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 154 k.p.a. Z treści przepisu art. 154 k.p.a. nie wynika bowiem ograniczenie zastosowania tego przepisu tylko do decyzji uznaniowych (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt I OSK 877/23 oraz z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1457/17). Przy czym jedną z przyczyn zastosowania art. 154 k.p.a. może być zmiana wykładni prawa dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, a odnosząca się do podstawy prawnej wydania weryfikowanej decyzji ostatecznej, ponieważ celem zastosowania tego przepisu nie jest eliminowanie, decyzji administracyjnej, ze względu na jej istotną wadliwość, ale ze względu na wystąpienie innych przesłanek, także tych pozaprawnych (wyrok NSA z 18 września 2019 r. sygn. I OSK 2893/17). Przechodząc od powyższych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że o ile organ I instancji w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia analizował sprawę pod kątem wystąpienia w przypadku skarżącego przesłanek określonych w art. 154 § 1 k.p.a., czyli interesu społecznego oraz słusznego interesu strony w kontekście zmiany rozstrzygnięcia, o tyle organ odwoławczy ograniczył się w istocie do stwierdzenia, że decyzja, której dotyczy wniosek skarżącego inicjujący niniejsze postępowanie jest tzw. decyzją związaną, co w jego ocenie stanowiło o braku podstaw do jej zmiany w trybie art. 154 k.p.a. Jak zostało to wyjaśnione wyżej stanowisko organu odwoławczego nie jest prawidłowe, bowiem skupia się na błędnym założeniu, że w trybie art. 154 § 1 k.p.a. może zostać zmieniona lub uchylona wyłącznie decyzja uznaniowa. Mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji podkreślenia przy tym wymaga, że badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Inaczej rzecz ujmując organ prowadząc postępowanie na podstawie art. 154 k.p.a. nie ma obowiązku ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz zobowiązany jest do zbadania, czy zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem lub zmianą tej decyzji. Wobec powyższego powinnością organu odwoławczego będzie przeanalizowanie przesłanek interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, warunkujących uchylenie lub zmianę decyzji z dnia 25 stycznia 2021 r. w sprawie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w trybie art. 154 k.p.a. przy uwzględnieniu oceny Sądu wyrażonej w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, przedwczesne byłoby odniesienie się do kwestii, czy w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 154 § 1 k.p.a. Sąd dokonuje jedynie kontroli kwestionowanego aktu i nie może zastępować organu administracji publicznej w jego obowiązkach. Również z aktualnym stanie sprawy Sąd nie mógł ustosunkować się merytorycznie do zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 114 ustawy o Policji w zw. z art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucja RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Podobnie poza zakresem rozstrzygania pozostaje aktualnie akcentowana przez strony kwestia przedawnienia. Przy czym, dostrzec należy, iż instytucja przedawnienia została uregulowana w art. 107 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, jednak organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Zadaniem organu jest zatem dokonanie oceny sprawy także w kontekście zaistnienia "wyjątkowych okoliczności", o których mowa w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołanych w uzasadnieniu pochodzą z bazy dostępnej na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl