II SA/Sz 414/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka -Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Prezydent Miasta S. decyzją Nr [...][...], z dnia [...], odmówił M.P. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podał, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30%. Nadto organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwana w oddzielnym pokoju. Przepis ten zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jeżeli więc w lokalu mieszkalnym zamieszkuje rodzina, a wśród niej osoba niepełnosprawna, normatywna powierzchnia mieszkalna ulegnie zwiększeniu, jeśli jest spełniony któryś z wymienionych wypadków (poruszanie się na wózku lub konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju). Jednak przypadki te nie są takie same, gdy idzie o powiększenie powierzchni normatywnej, gdyż w sytuacji gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku, powierzchnię mieszkalną zawsze się zwiększa, natomiast w drugim - tylko wówczas, gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Inna jest sytuacja gdy osoba niepełnosprawna nie zamieszkuje z rodziną, ale mieszka sama. Jeżeli w lokalu mieszkalnym ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z uwagi na fakt, że M.P. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu sama, ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Od decyzji organu I instancji odwołała się M.P. wnosząc o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania w oparciu o całokształt materiału dowodowego sprawy oraz obowiązujące przepisy decyzją nr [...],z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanego dalej "K.p.a.", oraz art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 K.p.a. jest działanie organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na 1 osobę wynosi 35,00 m2. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy powierzchnia pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu, zajmowanego przez stronę, nie przekracza 60 %, powierzchnia pokoi i kuchni wynosi bowiem 32,78 m2, zaś cała powierzchnia lokalu wynosi 48,14 m2 (dane podane przez organ nie wynikają z materiału dowodowego). Skoro zatem powierzchnia tego lokalu wynosi 53,00 m2, to więcej niż dopuszczalna granica powierzchni wynosząca 45,50 m2.W tej sytuacji Kolegium Odwoławcze uznało, że dodatek mieszkaniowy M.P. nie przysługuje. Organ dodał, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie przyznaje kompetencji organom administracji publicznej do swobodnego uznania w przedmiocie odmowy lub przyznania dodatku mieszkaniowego. Tym samym argumenty strony podniesione w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione w toku obecnie toczącego się postępowania z powodu braku podstawy prawnej. Decyzja dotycząca przyznania dodatku mieszkaniowego ma charakter związany, gdyż prawodawca w sposób precyzyjny ustalił zarówno przesłanki od których zależy jego przyznanie, jak również sposób obliczenia wysokości dodatku. Organy administracji nie dysponują w tym zakresie możliwością przyznania wnioskodawczyni dodatku z uwagi na jej trudną sytuację materialną i zdrowotną. Powyższa decyzja została zaskarżona przez M.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżąca wyraziła w skardze swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, uznając je za bezduszne i niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U z 2013 r., poz. 966 ze zm. ). W sposób jednoznaczny wskazuje ona, jakie obligatoryjne warunki muszą być spełnione, aby właściwy organ wydał decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wnioskodawca, aby otrzymać świadczenie, musi łącznie spełniać warunki dotyczące posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego (art.2), średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3) oraz powierzchni użytkowej lokalu (art. 5). Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przewiduje, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla 1 osoby. Jednocześnie z ust. 3 tego artykułu wynika, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm.). Zwrócić jednak należy uwagę, że ustalenie, iż osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy dysponuje orzeczeniem stwierdzającym wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie powoduje, iż w każdym stanie faktycznym zastosowanie będzie znajdował art. 5 ust. 3 ww. ustawy i tym samym normatywna powierzchnia podlegać będzie zwiększeniu o 15m2. W doktrynie oraz w jednolitym w tym zakresie orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie znajduje zastosowania do osób zamieszkujących samotnie. Pojęcie "oddzielnego pokoju" jakim posługuje się ustawodawca oznacza nic innego niż pomieszczenie, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Zwrócić należy uwagę, że poza zakresem kompetencji zespołu orzekającego pozostaje to, jaki lokal mieszkalny osoba zajmuje i czy zajmuje go samodzielnie, czy też z innymi osobami. Nie można więc twierdzić, że samo dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, automatycznie będzie powodowało powiększenie powierzchni normatywnej. Określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miało tylko wówczas zastosowanie, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą. Wykładnia gramatyczna tego pojęcia oznacza to, iż jest to pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie, nie dzieli pokoju z innymi osobami. Takie rozumienie treści art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych potwierdza również wykładnia celowościowa. Ratio legis omawianej regulacji opiera się nie tylko na poprawie sytuacji osoby niepełnosprawnej, ale też ma na względzie prawo osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni. Stosowanie w takiej sytuacji wielkości normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pozbawiłoby prawa do dodatku lub też do przyznania go w odpowiednio zwiększonej kwocie, osoby uprawnione zamieszkujące z niepełnosprawnym, wymagającym oddzielnego pokoju (por. wyroki NSA z dnia 5 października 2010r. sygn. akt I OSK 804/10, z dnia 23 listopada 2010r. sygn. akt I OSK 1037/12, z dnia 19 stycznia 2011r. sygn. akt I OSK 1389/10, z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2014/11 z dnia 23 sierpnia 2012r. I OSK 73/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, Grażyna Manjura-Niśkiewicz, Dodatki mieszkaniowe. Komentarz, Wydanie 4, C.H. Beck, Warszawa 2013r., s.101-102). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, co wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]. W orzeczeniu tym wskazano też, na wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Bezspornym jest też, że skarżąca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o powierzchni [...],00m2. Z oświadczenia skarżącej wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W tej sytuacji nie sposób uznać, ażeby skarżąca pozbawiona była oddzielnego pokoju i w świetle zaprezentowanej powyżej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, okoliczność ta pozostanie bez wpływu na możliwość zwiększenia powierzchni normatywnej zajmowanego przez nią lokalu. Skoro normatywna powierzchnia użytkowa przysługująca skarżącej wynosi 35 m2 zaś zajmowany przez nią lokal posiada powierzchnię użytkową [...] m2, to należy stwierdzić, że powierzchnia użytkowa tego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30% (max. 45,5m2), a nawet więcej niż 50% (max. 52,5m2), co w związku z przepisem art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych uniemożliwia przyznanie dodatku mieszkaniowego, nawet przy spełnieniu pozostałych przesłanek wynikających z art. 2 i 3 ustawy. Sąd stwierdza, że jakkolwiek w zdaniu 6. na stronie 2. zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał błędne dane, nie znajdujące oparcia w aktach sprawy, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie oparto na prawidłowo zebranym i wystarczającym materiale dowodowym. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.