II SA/Sz 424/25
WyrokWSA w Szczecinie2025-08-21
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Wiesław Drabik, Joanna Świerzko-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest zgodne z prawem, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji wstrzymał roboty budowlane i nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, a skarżący kwestionuje charakter robót i datę ich wykonania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jest zgodne z prawem. Sąd stwierdził, że wobec upływu 20 lat od wykonania robót budowlanych objętych postępowaniem, brak jest podstaw do kontynuowania postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a sprawa powinna być kontynuowana w trybie przepisów art. 49f i następnych Prawa budowlanego. Zarzuty skarżącego dotyczące charakteru prac i daty ich wykonania zostały już przesądzone w prawomocnym wyroku WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ZWINB) uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymujące roboty budowlane i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Roboty budowlane polegały na dobudowaniu ganku do budynku mieszkalnego. Skarżący kwestionował charakter robót i datę ich wykonania, twierdząc, że nie stanowią one samowoli budowlanej. Postępowanie w sprawie było wielokrotnie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego i sądy administracyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik,, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowalnych oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r., WOA.7722.103.2015.KS, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "ZWINB", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 57 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418, dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu zażalenia J. O. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia 15 kwietnia 2021 r., PINB.SS.7141-18/18/2015 wstrzymujące roboty budowlane, w wyniku których powstał ganek dobudowany do budynku mieszkalnego 12 w R. , gm. P., w których zakres wchodziło wybudowanie dwóch ścian – jednej z drzwiami balkonowymi i jednej z oknem istniejącym na podeście wejściowym ze schodami do budynku oraz wykonanie zadaszenia nad dwiema wybudowanymi ścianami i istniejącą stanowiącą przedłużenie ściany budynku sąsiedniego nr 12a oraz nakładające obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 września 2021 r. wymienionych w nim dokumentów, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Jak wynika z uzasadnienia powyższego postanowienia ZWINB oraz akt administracyjnych wydanie postanowienia przez organ I instancji poprzedzone było wydaniem przez PINB postanowienia z dnia 16 listopada 2015 r., na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, a następnie decyzji z dnia 12 stycznia 2016 r., nakazującej inwestorowi rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z wybudowaniem ganku, którą to ZWINB decyzją z dnia 1 kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy.
Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej J. O. od wyroku WSA w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 577/16, oddalającego skargę na decyzję ZWINB z dnia 1 kwietnia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia 12 stycznia 2016 r., wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r, sygn. akt II OSK 2704/16 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 577/16 oraz uchylił decyzje organów obu instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 26 czerwca 2020 r., na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z ust. 3 Prawa budowlanego, organ I instancji nakazał skarżącemu rozbiórkę ściany z drzwiami wejściowymi, ściany z oknem oraz dachu ganku wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przy budynku mieszkalnym. Powyższa decyzja została rozstrzygnięciem organu odwoławczego z dnia 14 października 2020 r. uchylona w celu uzupełnienia materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W dalszym toku postępowania organ I instancji po uzupełnieniu postępowania dowodowego, na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego wydał w dniu 15 kwietnia 2021 r. postanowienie wstrzymujące roboty budowlane oraz nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia następujących dokumentów:
- zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- czterech egzemplarzy kompletnego projektu budowlanego wraz z inwentaryzacją techniczną wykonanych robót, sporządzonego i sprawdzonego przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wobec nie wywiązania się przez zobowiązanego z obowiązku przedłożenia dokumentów w celu legalizacji ganku PINB decyzją z dnia 9 listopada 2021 r., utrzymaną w mocy przez ZWINB decyzją z dnia 11 stycznia 2022 r., nakazał skarżącemu rozbiórkę ściany z drzwiami wejściowymi, ściany z oknem oraz dachu ganku wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej.
Wskutek skargi na decyzję ZWINB z dnia 11 stycznia 2022 r., WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 229/22 uchylił decyzje organów obu instancji oraz postanowienie ZWINB w Szczecinie z dnia 20 lipca 2021 r., w którym organ odwoławczy orzekł o uchyleniu postanowienia PINB z dnia 15 kwietnia 2021 r. w całości i o umorzeniu postępowania organu I instancji w części dotyczącej wydania postanowienia z dnia 15 kwietnia 2021 r.
Wobec powyższego ZWINB postanowieniem z dnia 13 grudnia 2022 r. uchylił postanowienie PINB z dnia 15 kwietnia 2021 r. w części dotyczącej wyznaczonego terminu i określił termin przedłożenia wymaganych dokumentów do dnia 31 maja 2023 r., w pozostałej zaś części utrzymał postanowienie w mocy.
Kontynuując postępowanie legalizacyjne w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego, PINB - w związku z nieprzedłożeniem przez skarżącego dokumentów, wymienionych w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2021 r. - decyzją z dnia 1 września 2023 r., nakazał skarżącemu rozbiórkę ściany z drzwiami wejściowymi, ściany z oknem oraz dachu ganku wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przy budynku mieszkalnym nr [...] w miejscowości R., gm. P.. Decyzją z dnia 17 kwietnia 2024 r. ZWINB utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 1 września 2023 r.
Po rozpoznaniu skargi J. O. WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 383/24 uchylił decyzję ZWINB z dnia 17 kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 1 września 2023 r. oraz postanowienie ZWINB z dnia 13 grudnia 2022 r.
W uzasadnieniu ww. wyroku WSA wyjaśnił, że kwestia charakteru wykonanych prac jak i ich wykonania jako samowoli budowlanej zostały przesądzone w prawomocnych wyrokach. W sytuacji zmienności oświadczeń skarżącego, niepewności co do dat oraz braku nowych dowodów brak jest podstaw do przyjmowania innych dat niż ustalone przez organ i Sąd w prawomocnym wyroku. Dalej WSA stwierdził, że jakkolwiek co do zasady brak przedłożenia dokumentów przez skarżącego w postępowaniu legalizacyjnym powoduje konieczność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, to jednak w przedmiotowej sprawie organ nie rozważył należycie znaczenia dla sprawy skutków określenia daty wykonania robót budowlanych bez pozwolenia na okres 2002-2003 oraz upływu czasu od powyższej daty. Wskazując na art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego Sąd stwierdził, że niewątpliwie precyzyjne określenie dat wykonania poddanych ocenie robót jest aktualnie niemożliwe jednak, skoro skarżący wiązał potrzebę ich wykonania z kończącym się okresem zimowym i zakończeniem przed kolejnym okresem gorszych warunków atmosferycznych, uwzględniając zasadę art. 81a k.p.a. nakazującą rozstrzygać niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, organ orzekając we wrześniu 2023 r. powinien był przyjmować, że upłynął okres wymagany przez ustawodawcę dla wdrożenia uproszczonej procedury legalizacyjnej. Organy powinny były zastosować taki sposób procedowania jako bardziej korzystny dla strony postępowania administracyjnego niż "zwykła" legalizacja i odpowiednio zmodyfikować swoje czynności. Sąd zaznaczył przy tym, odwołując się do treści art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.), że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których nie wydano przed wejściem w życie ustawy zmieniającej decyzji o rozbiórce, przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uproszczonego znajdują zastosowanie. Sąd uznał również, że ww. art. 32 jest uregulowaniem szczególnym w stosunku do art. 25 ustawy zmieniającej. W konsekwencji Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy zapadały decyzje nakazujące rozbiórkę, lecz zostały one z uwagi na ich wadliwość wyeliminowane z obrotu prawnego, w dacie orzekania przez organy obu instancji art. 49f miał odpowiednie zastosowanie. Organy nadzoru budowlanego nie uwzględniły ww. stanu prawnego i nie dostrzegły możliwości przeprowadzenia legalizacji uproszczonej.
Uzasadniając aktualnie zaskarżone postanowienie z dnia 29 kwietnia 2025 r. ZWINB w pierwszej kolejności wskazał, że brak ustawowej definicji określenia "ganek" nie przesądza o braku podstaw do prowadzenia postępowania, ponieważ zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez NSA (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1244/20, z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1566/17) przyjąć należy, że ganek jest elementem budynku, który może występować jako przybudówka z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem podpartym słupkami, otwarta lub zamknięta ścianami z oknami lub otwarty korytarz na zewnątrz budynku, łączący jego pomieszczenia. Ponadto przy określaniu, czy obiekt budowlany jest gankiem decydująca powinna być jego funkcja. Jeżeli jest to ochrona wejścia przed deszczem, wiatrem i słońcem, to można mówić o ganku.
Organ odwoławczy stwierdził, że część budynku powstała w wyniku budowy dwóch ścian z wykorzystaniem istniejącego muru na granicy działek, następnie przykrycia ich dachem przy wejściu do budynku mieszkalnego nr [...] w R., pełni funkcję ochronną przed warunkami atmosferycznymi, stanowiąc ganek, który należy przyjąć (w ślad za prawomocnym wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2022 r.), że powstał w latach 2002-2003, zaś wykonanie tych robót budowlanych nie było zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ponadto zgodnie ze wskazaniami NSA wskazującymi na konieczność poczynienia ustaleń w sprawie ściany usytuowanej na granicy działek nr [...] i [...], tj. czy roboty obejmowały również jakiekolwiek prace budowlane przy ścianie stanowiącej mur graniczny pomiędzy nieruchomością a działką sąsiednią, organ odwoławczy wskazał, że w oparciu o oględziny, wyjaśnienia skarżącego oraz zeznania właściciela działki sąsiedniej ustalono, że ściana na granicy działek nr [...] i 90 została wybudowana – odbudowana przez właściciela działki sąsiedniej E. H. po 2002 r. na wysokość jednej kondygnacji. Natomiast, odnośnie schodów na których wybudowano ww. ściany ganku, organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że inwestor załączył do protokołu zeznań T. H. wydruk fotografii przedstawiającej m.in. budynek mieszkalny nr [...] z podestem wejściowym do tego budynku oraz fragment nieodbudowanej ściany, podając, że fotografia wykonana została w 2000 r. Wobec tego podest wejściowy został wykonany przed rozpoczęciem robót budowlanych związanych z wykonaniem przedmiotowych dwóch ścian i zadaszenia, w wyniku których powstał ganek. ZWINB podzielił stanowisko PINB, iż nie sposób wykazać, że ww. podest stanowi samowolę budowlaną, uznając za racjonalne domniemanie organu powiatowego co do jego wybudowania wraz z budynkiem skutkiem czego zasadnym jest nieobjęcie go przedmiotowym postępowaniem.
Skarżący nie legitymuje się dokumentem potwierdzającym legalną budowę części obiektu, który pełni funkcję ganku, zaś zgłoszenie wykonania robót w Starostwie Powiatu P. z dnia 7 maja 2012 r. go nie obejmowało. Mając na uwadze stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z dnia 23 czerwca 2022 r., że postępowanie prowadzone przez organ I instancji zakończone postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2021 r. było prawidłowe, ZWINB wskazał, że przedmiotem postępowania jest budowa dwóch ścian: jednej z drzwiami balkonowymi i jednej z oknem na istniejącym podeście wejściowym ze schodami do budynku mieszkalnego nr [...] w R. oraz wykonanie zadaszenia nad tymi ścianami i istniejącą ścianą stanowiącą przedłużenie ściany budynku sąsiedniego nr 12a, w wyniku których to robót budowlanych powstał ganek, natomiast skarżący - inwestor tych robót, wykonanych w latach 2002-2003 nie legitymuje się wymaganą w tym okresie, w przepisach ustawy Prawo budowlane, decyzją o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie wobec upływu 20 lat od zakończenia budowy ww. ganku, mając na uwadze treść przepisu art. 49f Prawa budowlanego, brak jest podstaw prawnych do kontynuowania postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, co wynika z prawomocnego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 383/24. Z tego względu ZWINB uchylił postanowienie PINB z dnia 15 kwietnia 2021 r., wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w celu przeprowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów art. 49f i następnych Prawa budowlanego.
Opisane postanowienie ZWINB J. O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze oraz kolejnych pismach procesowych z dnia 30 czerwca 2025 r. i 8 sierpnia 2025 r., opisując przebieg postępowania w sprawie, odwołując się do przepisów Prawa budowlanego skarżący wywiódł, że prowadzone postępowanie jest bezpodstawne, ponieważ wykonane roboty budowlane - dobudowanie dwóch ścian i porycia na istniejącym podeście do istniejącej ściany sąsiada i do istniejącego 130 lat budynku mieszkalnego nr [...] - nie stanowią budowy obiektu budowlanego, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy budynku mieszkalnego, nie są robotami polegającymi na przebudowie, montażu, remoncie, rozbiórce w rozumieniu Prawa budowlanego. Nie podlegają tym samym regulacjom art. 48, 49b Prawa budowlanego, ponieważ nie są samowolą budowlaną. Skarżący podniósł, że w pismach procesowych do organów i sądów podawał prawdopodobną datę wykonania rzeczonych robót tj. 2003-2005 r. Ustalenia PINB, że roboty miały miejsce w latach 2002-2003 są nieprawdziwe. W ocenie skarżącego wszystkie postanowienia i decyzje podjęte przez organy nadzoru budowlanego są niezgodne z Prawem budowlanym.
W odpowiedzi na skargę ZWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 64f ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), od postanowienia, do którego odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści postanowienia może wnieść od niego sprzeciw. W takiej sytuacji przepisy art. 64b-64e p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Powyższy przepis został dodany do p.p.s.a. na mocy art. 15 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz.U.2025.769, dalej: "ustawa zmieniająca"). Stosownie jednak do art. 31 ust. 2 pkt 7 ustawy zmieniającej do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (tj. 13 lipca 2025 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Z tego względu niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślić również należy, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Niniejsza sprawa jest rozpoznawana przez tutejszy Sąd po raz kolejny. Sprawa była już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 577/16, który to został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2704/16. Kolejno zapadły w sprawie prawomocne wyroki WSA w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 229/22 i z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 383/24.
W wyroku z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2704/16 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że dopiero dokonanie kompletnych i prawidłowych ustaleń faktycznych co do zakresu wykonanych robót i czasu ich realizacji (możliwie dokładne ustalenie daty robót wykonanych przez inwestora w związku z budową przedmiotowego ganku, w tym w szczególności ustalenie czy zostały one zrealizowane w roku 2000, 2003 czy w jeszcze innej dacie) pozwoli na prawidłowe ich zakwalifikowanie na gruncie prawa budowlanego jako robót wymagających pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, względnie robót budowlanych nie podlegających żadnemu z tych obowiązków oraz na ocenę, czy w ich wyniku doszło do wybudowania obiektu budowlanego bądź jego części czy też zaistniał inny niż określony w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego przypadek wykonania robót budowlanych.
Oceniając realizację przez organy nadzoru budowlanego zaleceń zawartych w wyroku NSA, WSA w prawomocnym wyroku z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 229/22 przesądził, iż roboty będące przedmiotem postępowania (w których zakres wchodziło wybudowanie dwóch ścian - jednej z drzwiami wejściowymi i jednej z oknem na istniejącym podeście wejściowym ze schodami do budynku oraz wykonanie zadaszenia nad wybudowanymi dwiema ścianami i istniejącą ścianą stanowiącą przedłużenie ściany budynku sąsiedniego nr 12a) zostały wykonane w okresie od 2002-2003 a nadto, iż w ustalonym przez organ okresie wykonanie przedmiotowych robót budowlanych, w wyniku których powstał ganek nie było zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z kolei w prawomocnym wyroku WSA z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 383/24 postępowanie legalizacyjne przeprowadzone przez organ zostało zakwestionowane przez Sąd jedynie z uwagi na niedostrzeżenie przez organy nadzoru budowlanego upływu okresu 20 lat od powstania samowoli, co umożliwiało przeprowadzenie legalizacji samowoli budowlanej w trybie korzystniejszym dla skarżącego.
Uchylenie wydanych w sprawie decyzji i postanowień organów nadzoru budowlanego wskutek wyroków WSA z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 229/22 i z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 383/24 spowodowało konieczność ponownego rozpatrzenia przez ZWINB zażalenia skarżącego na postanowienie PINB z dnia 15 kwietnia 2021 r., wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymujące roboty budowlane oraz nakładające na skarżącego obowiązek przedłożenia wymienionych w nim dokumentów.
Organ odwoławczy, uwzględniając ocenę prawną i zalecenia wynikające z zapadłych w sprawie wyroków, orzekł o uchyleniu postanowienia PINB z dnia 15 kwietnia 2021 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie Sądu słuszna jest konkluzja organu odwoławczego, który stwierdził, że wobec upływu 20 lat od wykonania robót budowlanych objętych postępowaniem, brak jest podstaw do kontynuowania postępowania legalizacyjnego na podstawie przepisów art. 48 Prawa budowlanego, które to powinno być kontynuowane w trybie przepisów art. 49f i następnych Prawa budowlanego. Stosownie bowiem do art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę czy też bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.
Zarzuty i argumentacja podniesione przez skarżącego a dotyczące nieprawidłowości ustaleń w kwestii charakteru wykonanych prac, czasu ich realizacji jak i wykonania ich w warunkach samowoli budowalnej nie mogły odnieść skutku. Jak wskazano to już powyżej to, że roboty budowlane będące przedmiotem postępowania (w których zakres wchodziło wybudowanie dwóch ścian - jednej z drzwiami balkonowymi i jednej z oknem na istniejącym podeście wejściowym ze schodami do budynku oraz wykonanie zadaszenia nad wybudowanymi dwiema ścianami i istniejącą ścianą stanowiącą przedłużenie ściany budynku sąsiedniego nr 12a) zostały wykonane w okresie od 2002-2003 a nadto, iż w tym okresie wykonanie przedmiotowych robót budowlanych, w wyniku których powstał ganek nie było zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zostały już przesądzone w prawomocnym wyroku WSA z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 229/22, co zarówno organy nadzoru budowlanego jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie obowiązane są uwzględnić.
W świetle powyższego Sąd, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło