II SA/Sz 440/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. nr XXII/282/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] złotych. Uzasadnienie : W dniu 30 czerwca 2005 r. Rada Gminy Darłowo podjęła uchwałę nr XXII/282/2005 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo na całym obszarze, z wyłączeniem działek: obręb C,: nr ew. [...], obręb [...]: nr ew. [...], obręb Z,.: nr ew. [...] Pismem z dnia 2 lutego 2017 r. M. S., po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie powyższą uchwałę zarzucając naruszenie art. 5, art. 15, art. 16, art. 17, art. 18 i art. 20 ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że interes prawny w zaskarżeniu uchwały wynika z przysługującemu jej prawa własności do nieruchomości znajdującej się w obrębie planu. Z kolei w piśmie z dnia 28 lipca 2017 r. wyjaśniła, że posiada status podmiotu, który bezpośrednio narażony jest na oddziaływanie inwestycji w postaci farm wiatrowych, dla których lokalizacji wspomniana uchwała określa tereny predysponowane pod taką lokalizację. Wskazała, że jest właścicielką działki nr [...] obręb K. o powierzchni [...] ha zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Działka ta objęta jest planem, co powoduje, że nie będzie mogła ona zostać wykorzystana zgodnie z zasadniczym jej przeznaczeniem, tj. pod ewentualną zabudowę w związku z wprowadzonym planem zakazem zabudowy. Ponadto zostanie objęta uciążliwościami związanymi z funkcjonowaniem elektrowni wiatrowych. Zdaniem strony skarżącej, uchwalenie planu narusza szereg uprawnień kształtujących treść podmiotowego prawa własności określonych w art. 140 k.c. z uwagi na istniejącą możliwość wywłaszczenia z uwagi na budowę urządzeń "służących do budowy energii elektrycznej". Podstawą kształtującą interes prawny stanowi także regulacja art. 144 k.c. wobec bezpośredniego oddziaływania siłowni wiatrowych, obejmującego emisję hałasu, w tym infradźwięków. Dodatkowo funkcjonowanie siłowi wiatrowych kreuje zagrożenia związane z ich eksploatacją jak chociażby zjawisko spadania lodu czy też urwania śmigła lub pożaru. Nadto skutki uchwały dotykać będą także nieruchomości pozostałych osób z miejscowości J. oraz innych miejscowości Gminy D. Inwestycja w postaci Parku elektrowni wiatrowych oddziaływać będzie w szczególności ma prawa podmiotowe mieszkańców, których nieruchomości zlokalizowane są od 300 do 3000 metrów od granic planu, kreując immisje w postaci hałasu oraz zagrożeń. Poza tym na tych gruntach możliwe będzie usadowienie przyłączy elektroenergetycznych niezbędnych do połączenia wszystkich elektrowni wiatrowych, co uzasadniać może wywłaszczenie lub znaczące ograniczenia prawa własności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że strona nie wykazała naruszenia interesu prawnego spowodowanego kwestionowaną uchwałą. W piśmie z dnia 4 października 2017 r. organ wyjaśnił, że działka nr [...] oznaczona jest symbolem [...] jako teren produkcji rolnej, a zatem zabudowa nieruchomości nastąpiła niezgodnie z planem. Do inwentaryzacji w 2015 r. działka ta była pastwiskiem, a zabudowa po inwentaryzacji została oznaczona jako budynki transportu i łączności Poza tym działka położona jest w granicy Pasa Nadmorskiego oraz w granicy strefy E ochrony ekspozycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, z późn. zm.), który w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, zaś o skuteczności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną. Przy czym interes prawny musi być własny, bezpośredni, realny, konkretny. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy rzecz ujmując należy wykazać, że wskutek podjęcia skarżonej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Na gruncie przedmiotowej sprawy, Sąd badając kwestię legitymacji do wniesienia skargi w kontekście dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy oraz okoliczności podnoszonych przez stronę uznał, że kwestionowana uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącej jako właściciela nieruchomości znajdującej się na terenie objętym planem, w tym podlegającego ochronie na podstawie art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Jak wynika z akt sprawy działka skarżącej położona jest obszarze ww. planu oznaczonym symbolem [...] oraz w granicy Pasa Nadmorskiego jak i w granicy strefy E ochrony ekspozycji. Zgodnie z planem obszary [...] są to tereny przeznaczone dla zabudowy i zagospodarowania związanego z produkcją rolną i agroturystyką wraz z niezbędną infrastrukturą i drogami. Na tych terenach dopuszczono odbudowę dawnych siedlisk oraz lokalizację nowych siedlisk, dla których to ustalono wskaźniki dotyczące warunków i zasad kształtowania zabudowy (§ 57). Natomiast dla strefy ochrony ekspozycji E ustalono utrzymanie dotychczasowego użytkowania terenów oraz ograniczenia lokalizacji nowej zabudowy w układach zwartych. Z kolei dopuszczenie elektrowni wiatrowych postanowieniami planu nastąpiło na terenach związanych z produkcją rolną i agroturystyką oznaczonych symbolem [...]. Jednocześnie w § 30 ust. 1 uchwały ustalono strefy ochrony od elektrowni wiatrowych w odległość 400 metrów, wprowadzając w obrębie tej strefy: zakaz lokalizowania miejsc stałego przebywania ludzi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, turystyczną, rekreacyjną oraz zakaz lokalizowania budynków mieszkalnych i wymagających szczególnej ochrony, jak szpitale, internaty, żłobki, przedszkola i podobne (ust. 2). Z przepisu tego wynika zatem, że w odległości do 400 m od terenów, na których zgodnie z planem przewidziane jest lokalizacja obiektów wymienionych w ust. 2, usytuowanie elektrowni wiatrowych nie jest dopuszczalne, gdyż ustalenie w tekście uchwały 400 – metrowej strefy ochronnej należy traktować jako równoznacznie z ustaleniem nieprzekraczalnej linii zabudowy dla siłowni wiatrowych (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 1174/05). Co prawda w § 30 ust. 3 planu wskazano, że wielkości stref ochronnych mogą ulec zmniejszeniu w przypadku zastosowania odpowiednich zabezpieczeń, jednakże tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 366/15 stwierdził nieważności powyższego zapisu. Mając na uwadze powyższe ustalenia wskazać należy, że uchwała poprzez wprowadzenie możliwości realizacji inwestycji elektrowni wiatrowych na terenie Gminy D., nie zmienia w jakikolwiek sposób sytuacji prawnej skarżącej, gdyż nie prowadzi do odjęcia czy ograniczenia jej prawa własności do działki nr [...] jak i nie umożliwia korzystania z tej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. W szczególności postanowienia uchwały dotyczące elektrowni wiatrowych nie są źródłem zakazu zabudowy zwłaszcza, że w odległości 400 metrów od granic działki strony nie ma zlokalizowanych terenów [...] (por. zał. graf. do uchwały A6 oraz wyrys z planu). Uchwała nie przewiduje również na nieruchomości skarżącej posadowienia urządzeń związanych z elektrownią wiatrową, stąd argumentacja strony wskazująca na możliwość wywłaszczenia jest prawnie irrelewantna dla oceny naruszenia interesu prawnego. W rezultacie nie sposób zatem uznać, aby uchwała ingerowała w sposób wykonywania przysługującego stronie prawa własności do działki nr [...] i negatywnie wpływała ma sposób jej zagospodarowania. Brak jest także podstaw do przyjęcia, aby działka skarżącej została objęta uciążliwościami związanymi z dopuszczeniem przez plan możliwości posadowienia elektrowni wiatrowych. Jak już wyżej wskazano, plan wyznaczył nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 400 m od miejsc stałego pobytu ludzi. Tymczasem taka odległość elektrowni wiatrowych, w świetle materiału planistycznego, nie prowadzi do negatywnego oddziaływania na działkę nr [...], a przeciwne twierdzenia skarżącej opierają się wyłącznie na jego subiektywnym przekonaniu o istnieniu niedozwolonych immisji. Mianowice ze znajdującej się w aktach sprawy "Prognozy skutków wpływu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo na środowisko przyrodnicze" wynika, że zasięg uciążliwości od wiatraka ma promień 400 m. W dokumencie tym wyjaśniono, że "przy wymogach określonych w rozporządzeniu MOSZNiL z dnia 13 maja o dopuszczalnych poziomach hałasu w środowisku- hałas wytwarzany przez pojedynczą elektrownię wiatrową wyznacza minimalną odległość lokalizacji od domostw na około 400 m. Ponieważ plan wskazuje jedynie tereny rolnicze, gdzie takie wiatraki można lokalizować, istnienie konieczność wymogu od inwestora zastosowania się do rozporządzenia i takiego rozplanowania poszczególnych obiektów, aby w promieniu co najmniej 400 m nie znalazły się miejsca stałego pobytu ludzi" . Zdaniem Sądu, wprowadzenie w uchwale zgodnie z prognozą 400-metrowych stref ochronny będących jednocześnie nieprzekraczalnymi liniami zabudowy dla siłowni wiatrowych, oznacza, że działka skarżącej nie będzie narażona na uciążliwości związane z funkcjonowaniem wiatraków w postaci hałasu. Podkreśla przy tym wymaga, że na dzień podjęcia uchwały nie była normowania w prawie powszechnie obowiązującym odległość elektrowni wiatrowych od siedzib ludzkich pod względem ich wpływu na zdrowie i bezpieczeństwo ludzi takich czynników jak: infradźwięki, promieniowanie elektromagnetyczne, odrywanie się kawałków lodu z turbin wiatrowych, urwanie się śmigła, pożaru czy innych hipotetycznych, niebezpiecznych zdarzeń. Obecnie sytuacja ta uległa zmianie ze względu na wejście w życie z dniem 16 lipca 2016 r. ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że odległość, w której mogą być lokalizowanei budowane: 1) elektrownia wiatrowa - od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, oraz 2) budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej - jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Zwrócić również uwagę należy na treść na art. 15 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, z którego wynika, że jeżeli w planie miejscowym obowiązującym w dniu wejścia w życie tej ustawy przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4. Powyższy przepis stanowi gwarancję interesu prawnego skarżącego w ewentualnym postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1041/16). Z kolei argumentacja skarżącej, że inwestycja w postaci Parku elektrowni wiatrowych oddziaływać będzie na prawa podmiotowe pozostałych mieszkańców wskazuje co najwyżej na działanie w interesie ogólnym, który to nie może być zakwalifikowany jako własny, indywidualny interes prawny strony. Wyjaśnić trzeba, że skarga złożona w trybie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej), zatem do jej wniesienia nie legitymuje działanie w tzw. interesie publicznym. W podsumowaniu powyższych rozważań stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, ale także Sąd nie stwierdził, aby postanowienia zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidujące dopuszczenie elektrowni wiatrowych ingerowały bezpośrednio w sposób wykonywania przysługującego stronie prawa własności do działki nr [...], czy też powodowały uciążliwości lub zakłócenia w korzystaniu oraz zagospodarowaniu tej nieruchomości. Oznacza to, że stronie skarżącego brak jest naruszenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., co wyłącza możliwość dokonania merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł o zwrocie wpisu.