II SA/Sz 5/25
WyrokWSA w Szczecinie2025-03-20
Skład orzekający: Wiesław Drabik, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i czasu odpoczynku, w tym za nieprawidłowe korzystanie z tachografu, została nałożona prawidłowo, a zarzuty strony skarżącej dotyczące wadliwej interpretacji stanu faktycznego i prawnego przez organy administracji są uzasadnione?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym, a odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny, niezależny od winy kierowcy. Zarzuty strony skarżącej dotyczące błędnej interpretacji przepisów dotyczących tachografów oraz braku zastosowania przepisów egzoneracyjnych (art. 92b i 92c u.t.d.) nie znalazły potwierdzenia. Strona skarżąca nie wykazała okoliczności zwalniających ją z odpowiedzialności, a organy należycie zbadały materiał dowodowy.Stan faktyczny
Spółka S. T. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 15.000 zł przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego za szereg naruszeń przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowców, a także niewłaściwej obsługi tachografu. Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał karę w mocy. Skarżąca zarzuciła organom wadliwą interpretację przepisów, nieuwzględnienie wyjątków od stosowania tachografu oraz brak analizy dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia 25 maja 2023 r. nr WITD.DI.0152.XVI1440/5/23 Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 5 pkt 1, art. 92a ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.), dalej jako "u.t.d.", orzekł o nałożeniu na S. T. Sp. z o.o. w S. (dalej jako: "Spółka", "Skarżąca") kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.
Powyższą karę nałożono za następujące naruszenia:
- lp. 5.1- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 50 złotych, za czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny;
- lp. 5.2 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny, sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych;
- lp. 5.4 - przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, o czas do mniej niż 10 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 250 złotych;
- lp. 5.5 - skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, o czas do 1 godziny, sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych, oraz o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut, sankcjonowane karą w wysokości 200 złotych;
- lp. 5.6 - niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny, sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych, oraz skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 200 złotych;
- lp. 5.7 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: o czas do 1 godziny, sankcjonowane karą w wysokości 150 złotych, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 350 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 550 złotych;
- lp. 5.8 - skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone: o czas do 3 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 150 złotych, o czas powyżej 3 godzin do 9 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 300 złotych;
-lp.5.10-przekroczenie 6 kolejnych okresów24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku: o czas do mniej niż 3 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 350 złotych, o czas od 3 godzin do mniej niż 12 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 450 złotych, o czas od 12 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 550 złotych;
- lp. 5.11- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; o czas do mniej niż 30 minut, sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut, karą w wysokości 250 złotych, za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, karą w wysokości 350 złotych, międzynarodowym okazjonalnym przewozie osób, w godzinach od 2200 do 600, gdy pojazd obsługuje jeden kierowca: o czas do mniej niż 1 godzina i 30 minut - karą w wysokości 50 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin - karą w wysokości 100 złotych;
- lp. 5.12 - przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej; o czas do 1 godziny sankcjonowane karą 50 złotych, o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin, karą 100 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin karą 200 złotych;
- lp. 5.18 - skrócenie obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi powyżej 9 godzin: o czas do mniej niż 15 minut, sankcjonowane karą 50 złotych, o czas od 15 minut do mniej niż 25 minut, sankcjonowane karą 100 złotych, o czas od 25 minut sankcjonowane karą 150 złotych;
- lp. 6.3.11 - niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych maksymalnie 1000 złotych;
-lp.6.2.1 - niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, sankcjonowane karą 5000 zł;
- lp. 6.3.18 - naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd; sankcjonowane karą w wysokości 500 złotych;
- lp.1.5 - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy, sankcjonowane karą 800 zł;
- lp.1.18- naruszenie wymogu dotyczącego posiadania siedziby w zakresie organizacji przewozów flotą pojazdów w sposób, o którym mowa w art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1071/20094), sankcjonowane karą w wysokości 2.000 złotych.
W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia 16 lutego 2023 r. przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy S. T. Sp. z o.o. w S.. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez przedsiębiorcę regulacji dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, a także regulacji dotyczących uprawnień do wykonywania przewozów drogowych oraz uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrolą objęto okres od dnia 20 lutego 2022 r. do dnia 20 lutego 2023 r.
Zgodnie z okazanymi dokumentami Skarżąca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniała średnio 9 kierowców. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 23 lutego 2023 r. Do kontroli Skarżąca okazała licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...].
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ww. decyzją z dnia 25 maja 2023 r. nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
Pismem z dnia 6 czerwca 2023 r. Skarżąca, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, podnosząc zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w związku z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w związku z wadliwą interpretacją stanu faktycznego prowadzącą do uznania, że podmiot niewykonujący przewozu drogowego objęty jest obowiązkami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym, wskutek czego zawyżono karę pieniężną nałożoną na przedsiębiorcę. Nadto, Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, 107 k.p.a., a także naruszenie treści art. 7-9 k.p.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie w treści rozstrzygnięcia przepisów egzoneracyjnych, określonych w art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym.
Skarżąca wskazała, że obowiązek umieszczania karty kierowcy w tachografie cyfrowym wynika z regulacji określonych w art. 3 rozporządzenia nr 165/2014. Zatem istotą ustalenia prawidłowości powyższego zarzutu winno być wykazanie, że w trakcie 9 przejazdów szczegółowo opisanych w treści decyzji istniał obowiązek rejestracji okresów aktywności przy użyciu zainstalowanego w pojeździe tachografu. Nadto podniosła, że przejazdy, za które nałożono karę, dotyczyły przejazdów techniczno- serwisowych bez naczepy, a zatem nie był to przewóz drogowy. Skarżąca nadmienia, że w sprawie winien mieć zastosowanie lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.11 Spółka zarzuciła, że kontrolujący nie analizował merytorycznie przedstawionych w czasie kontroli wyjaśnień przewoźnika, lecz dokonywał wykładni tych wyjaśnień w aspekcie udowodnienia z góry założonej tezy. Spółka wskazała, że przewoźnik w toku kontroli nigdzie nie oświadczył, że kierowcy podróżowali do Polski, lecz że umożliwił im powrót do Polski w celu wykorzystania odpoczynków (okresów wolnych od pracy). Powyższe oświadczenie prowadzi do konkluzji, że przewoźnik nie ma wiedzy czy kierowcy skorzystali z przysługującego im prawa i powrócili do Polski w czasie dłuższego okresu wolnego, czy też pozostali w [...]. Co więcej, przewoźnik z zasady nie jest uprawniony do ingerowania w sposób spędzania czasu wolnego i żądania jednoznacznych informacji odnośnie rejonów geograficznych w których wykorzystywany był odpoczynek.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.18.3 zał. 3 do u.t.d., w związku z lp. 5.12 Skarżąca wyjaśniła, że kierowca T. P. w dniu 22 listopada 2022 r. skorzystał z przerwy o której mowa w art. 7 rozporządzenia 561/2006 (WE), zgodnie z którym po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Skarżąca wskazała, że T. P. wykorzystał przerwę określoną w przepisach art. 7 rozporządzenia 561/2006 (WE) i nie miał obowiązku skorzystania z przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji zgodnie z art. 155 k.p.a. oraz o ponowne przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Decyzją z dnia 28 maja 2024 r. nr BP.500.167.2023.0165.SZ16.572549 Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz.775, dalej przywoływanej jako: "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 7a, art.14, art. 92a, 92b, 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm. dalej przywoływana jako: "u.t.d.") oraz lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.4, lp. 5.5, lp. 5.6, lp. 5.7, lp. 5.8, lp. 5.10, lp. 5.11, lp. 5.12, lp. 5.18, lp. 6.2.1, lp. 6.3.11, lp. 6.3.18, lp. 1.18, lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
W uzasadnieniu, po przywołaniu przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie organ szczegółowo, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych z kart kierowców, opisał stwierdzone naruszenia i stwierdził, że argumentacja Spółki podniesiona w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy wskazał, że lp. 6.3.5 ma zastosowanie do sytuacji wyjęcia wykresówki, wyjęcia karty kierowcy mającego wpływ na rejestrację (wyjęcie podczas jazdy i kontunuowanie jazdy). Taka sytuacja występuje szczególnie często przy krótkich podjazdach podczas realizowanego odpoczynku lub przerwy, w oczekiwaniu w kolejce oraz w sytuacjach, gdy kierowcy kończy się dozwolony czas jazdy, a jest w pobliżu miejsca docelowego. W przedmiotowej sytuacji przejazdy miały miejsce na odcinkach np. 358 km, 352 km. Zatem ustalenia organu kontrolnego organ uznał za prawidłowe.
Odnosząc się do zarzutu Spółki, że kontrolujący nie analizował merytorycznie przedstawionych w czasie kontroli wyjaśnień przewoźnika, lecz dokonywał wykładni tych wyjaśnień w aspekcie udowodnienia z góry założonej tezy oraz że Spółka nie miała wiedzy czy kierowcy skorzystali z przysługującego im prawa do odpoczynku organ odwoławczy stwierdził, że ww. argument nie zasługuje na uwzględnienie. Spółka nie przedłożyła bowiem żadnych dowodów potwierdzających, że kierowcy mieli możliwość odbierania odpoczynków poza pojazdem.
Z kolei, odnosząc się do podniesionej w odwołaniu argumentacji dotyczącej naruszenia z lp. 5.18.3 zał. 3 do u.t.d., w związku z lp. 5.12, w ocenie organu odwoławczego, Skarżąca przedstawiła błędną argumentację. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, kierowcy przysługuje przerwa przeznaczona na odpoczynek w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku gdy łączny dzienny czas prowadzenia pojazdu wynosi od 6 do 8 godzin, oraz w wymiarze nie krótszym niż 45 minut w przypadku, gdy łączny dzienny czas prowadzenia pojazdu przekracza 8 godzin. Przerwa ta przysługuje kierowcy przed upływem 6 godzin łącznego dziennego czasu prowadzenia pojazdu. W przedstawionym przypadku kierowca nie zdążył wykonać tej przerwy przed upływem 6 godzin łącznego dziennego czasu prowadzenia pojazdu.
Organ podkreślił, że to na przedsiębiorcy prowadzącym przedsiębiorstwo transportowe spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy kierowców, mający na celu przeciwdziałanie naruszeniom wymogów ustawy. To zatem przedsiębiorca wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Nie można przy tym uznawać, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu, zdaniem organu, oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w tych przepisach. Ustawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów ustawy.
W ocenie organu, w odwołaniu Spółka nie wskazała na żadne okoliczności, które w jej ocenie uzasadniałyby zastosowania w sprawie art. 92b i art. 92 c ustawy o transporcie drogowym Organ odwoławczy wyjaśnił, że z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że okoliczności zastosowania ww. przepisów powinien wskazać sam przedsiębiorca. W ocenie organu Skarżąca nie wskazała takich okoliczności.
Organ podał dalej, że stosownie do art. 10 rozporządzenia 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (UE) nr (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Zatem w powyższym zakresie strona ma władcze uprawnienia wobec kierowcy, może mu polecić wykonanie czynności, udzielić mu wiążących instrukcji i wskazówek. Wynikający z art. 10 rozporządzenia 561/2006 stosunek podporządkowania pozwala na bezpośredni wpływ na działania kierowcy, a przedsiębiorca posiada możliwość zapobieżenia nieprawidłowościom w pracy kierowcy. Z tych względów, w ocenie organu, nie może w rozpatrywanej sprawie znaleźć zastosowania przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Organ podkreślił, że aby doszło do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, to przesłanka braku wpływu na powstałe naruszenie musi być następstwem zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Niezadowolona z treści decyzji Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów:
- art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 (EU) (Dz.U. L 60 z 28.2.2014) w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym poprzez wadliwe przyjęcie, że sam fakt przemieszczania się pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony skutkuje nieograniczonym obowiązkiem rejestracji tego ruchu przy użyciu urządzenia rejestrującego-tachografu zainstalowanego w pojeździe, pomimo istnienia w tym zakresie licznych wyjątków w przepisach UE;
- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w związku z Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w związku z wadliwą interpretacją stanu faktycznego prowadzącą do uznania, że wyjęcie przez kierowcę karty z tachografu jest naruszeniem objętym sankcją określoną w komentowanym przepisie, wskutek czego zawyżono karę pieniężną nałożoną na przedsiębiorcę;
- art. 8 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, w szczególności w zakresie uzasadnienia dot. naruszenia określonego w Ip. 6.2.1 załącznika 3 do ustawy o transporcie drogowym, gdzie sankcja oparta jest na apriorycznych założeniach bez związku ze zgromadzonymi dowodami materialnymi.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zwrot poniesionych przez Spółkę kosztów postępowania i obciążenie nimi Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 3618/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość w sprawie i przekazał sprawę sądowi właściwemu – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na Skarżącą w związku ze stwierdzonym podczas kontroli w siedzibie Spółki naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym.
Sąd w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu wyrażone w zaskarżonej decyzji i przyjmuje je za własne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana została przez organy orzekające w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Jest spójna, logiczna, zgodna z wiedzą i zasadami doświadczenia życiowego.
Podstawą ustaleń faktycznych w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń jest protokół kontroli w przedsiębiorstwie za okres od 20.02.2022 r. do 20.02.2023 r. ( k-393-402) wraz z załączonymi do niego dokumentami. Wbrew zarzutom skargi zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia okoliczności stanu faktycznego. Organ wyczerpująco przedstawił dokonane ustalenia faktyczne odnoszące się do stwierdzonych naruszeń, których co do istoty strona skarżąca nie kwestionuje. Zebrany materiał dowodowy nie został w żaden sposób podważony. Zadaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wskazał podstawy prawne rozstrzygnięcia zarówno w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń oraz braku podstaw zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia za nie odpowiedzialności.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, która w art. 92a ust. 1 przewiduje m.in. odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej wyżej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d.
Stosownie zaś do art. 92a ust. 5 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust.1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć:
1. 15 000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
2. 20 000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
3. 25 000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
4. 30 000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
5. 40 000 złotych – dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.
Wyjaśnienia wymaga również, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d., w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Wskazać również należy, że uregulowana w art. 92a u.t.d. odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy nie jest oparta na zasadzie winy, a do jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów u.t.d. przez wykonującego w imieniu przedsiębiorcy transport kierowcę, nawet jeżeli doszło do naruszeń w sposób niezawiniony przez przedsiębiorcę. Istotą kar pieniężnych przewidzianych przepisami u.t.d. jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów określonych w tej ustawie, a ich zastosowanie znajduje miejsce w stosunku do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego tego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Powyższe powoduje, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej, a celem wymierzenia kary jest "wymuszenie" na przedsiębiorcach przestrzegania przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu - zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego (por. wyroki NSA z: dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3242/16; z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 1390/17, z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 3817/16). Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze odpowiada przedsiębiorca, na nim też spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 716/10). Dlatego bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszenia u przedsiębiorcy. Wskazany przepis stwarza bowiem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Obalenie tego domniemania jest możliwe, gdy spełnione są przesłanki z art. 92b ust.1 i art. 92c ust.1 u.t.d., które to przepisy stanowią wyjątek od zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz.
Zgodnie z art. 92 b ust.1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 2014r. poz. 409),
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1
lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Z kolei, art. 92 c ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
W kontekście przytoczonych powyżej regulacji podkreślić trzeba, że zebranie dowodów w sprawie, której przedmiotem jest naruszenie przepisów u.t.d. oraz odpowiednich przepisów unijnych jest obowiązkiem organu dokonującego kontroli. Natomiast wykazanie okoliczności objętych hipotezą art. 92b i art. 92c u.t.d., a więc okoliczności pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ujawnione naruszenia, a tym samym uniknięcie obowiązku zapłaty kary pieniężnej, obciąża przedsiębiorcę.
W odniesieniu do powyższego naruszenia wskazać trzeba, że zaskarżona decyzja nie zawiera wady, mianowicie okoliczności faktycznej została prawidłowo przyporządkowana podstawa prawna nałożenia kary pieniężnej (subsumcja), nadto organ przyjął uprawnione aprioryczne założenie, iż każdy ruch pojazdu ciężkiego (czyli powyżej 3,5 tony dopuszczalnej masy całkowitej) musi nieść za sobą zapis danych dot. aktywności kierowcy na jego osobistej karcie kierowcy :
1. w dniu 11.11.2022 r. godz. 20:02-00:30 kierowanie pojazdem [...] bez umieszczonej karty kierowcy w tachografie;
2. w dniu 12.11.2022 r. godz. 02:51-21:19 kierowanie pojazdem [...] bez umieszczonej karty kierowcy w tachografie;
3. w dniu 13.11.2022 r. godz. 06:25-12:45 kierowanie pojazdem [...] bez umieszczonej karty kierowcy w tachografie;
4. w dniu 16.10.2022 r. godz. 06:28-11:09 kierowanie pojazdem [...] bez umieszczonej karty kierowcy w tachografie;
5. w dniu 08.10.2022 r. godz. 18:25-21:11 kierowanie pojazdem [...] bez umieszczonej karty kierowcy w tachografie;
6. w dniu 09.10.2022 r. godz. 06:21-10:47 kierowanie pojazdem [...] bez umieszczonej karty kierowcy w tachografie;
7. w dniu 22.12.2022 r. godz. 17:28-20:47 kierowanie pojazdem [...] bez umieszczonej karty kierowcy w tachografie,
8. w dniu 23.12.2022 r. godz. 06:59-08:58 kierowanie pojazdem [...] bez umieszczonej karty kierowcy w tachografie;
9. w dniu 28.10.2022 r. godz. 16:17-23:12 kierowanie pojazdem [...] bez umieszczonej karty kierowcy w tachografie.
Odnośnie zarzutu Skarżącej w kwestii wadliwego przyjęcia przez organ, iż sam fakt przemieszczania się pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony skutkuje nieograniczonym obowiązkiem rejestracji tego ruchu przy użyciu urządzenia rejestrującego-tachografu zainstalowanego w pojeździe, pomimo istnienia w tym zakresie licznych wyjątków w przepisach UE, wskazać trzeba, że pojęcie przewozu drogowego zdefiniowane jest w art. 4 lit. a) rozporządzenia nr 561/2006, który przewiduje, że przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. W art. 2 rozporządzenia nr 561/2006 wskazano zakres zastosowania rozporządzenia - ma zastosowanie do przewozu drogowego (osób i rzeczy). Natomiast w art. 3 wskazane są sytuacje, w których rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego. Jednym z wyjątków jest sytuacja (na taką powołuje się strona w sprawie), z art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Tym samym organ II instancji należycie wskazał, że wbrew stanowisku Skarżącej istniał obwiązek rejestrowania przejazdu za pomocą urządzenia rejestrującego zamontowanego w pojedzie.
W ocenie Sądu stanowisko Skarżącej w zakresie wykonywania we wskazanych wyżej dniach przejazdu pojazdami bez włożonej do tachografu cyfrowego karty kierowcy z powodu konieczności napraw pojazdów lub ich przeparkowania jest gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami. Uwzględnienie tych wyjaśnień nie było więc uzasadnione. Skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania dowodów, ani nie zgłaszała wniosków dowodowych, z których miały wynikać korzystne dla niej okoliczności, świadczące o braku popełnienia deliktu administracyjnego. Skarżąca argumentowała, że powyższe zdarzenia wystąpiły na skutek powrotu pojazdów z państw trzecich. Nie zawnioskowano także o przesłuchanie w charakterze świadków kierowców, którzy dokonywali tych przejazdów. Nie sposób również nie zauważyć, że zakwestionowane przejazdy nie były jednorazowe, a powtarzalne, odbywały się także w godzinach nocnych.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wadliwej interpretacji stanu faktycznego prowadzącej do uznania, że nieumieszczenie przez kierowcę karty z tachografu jest naruszeniem objętym sankcją określoną w przepisie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. zamiast lp. 6.3.5 załącznika, wskutek czego zawyżono karę pieniężną nałożoną na Spółkę, wskazać należy, że organ zakwalifikował ów fakt jako naruszenie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. "niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności, prędkości pojazdu lub przebytej drogi". Z kolei, zdaniem Skarżącej, doszło do naruszenia określonego w lp. 6.3.5 załącznika., tj. "niedopuszczalnego wyjęcia wykresówek lub karty kierowcy, mającego wpływ na rejestrację danych", ewentualnie do naruszenia określonego w lp. 6.3.19 załącznika., tj. "niepoprawnego stosowania wykresówek lub karty kierowcy".
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane przez organy wraz z przywołaną na jego poparcie argumentacją orzeczeń sądowych, nie podzielając tym samym poglądów przywołanych w skardze wskazując na orzeczenia NSA o sygn. akt II GSK 2696/17, czy II GSK 405/21.
Z tych względów Sąd uznał, że w zakresie stwierdzonych przez organ naruszeń lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Wskazać należy, że mimo wynikającego dla organów z treści art. 7 k.p.a. obowiązku zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, to na stronie spoczywa obowiązek stosownego kontrdowodu, gdy z określonych faktów zamierza wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z 30 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1253/20, publ. LEX nr 3090257.). Zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1452/20, publ. LEX nr 3075574.). Powyższemu obowiązkowi Strona nie sprostała.
Trzeba podkreślić, że Skarżąca nie kwestionuje ustaleń kontroli (utrwalonych protokołem kontroli) w zakresie wykonywania jazdy bez zalogowanej karty kierowcy w ww. dniach. Wskazać należy, że obydwa organy należycie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, przez co nie naruszyły art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
W tym miejscu podkreślić należy, że Skarżąca w żaden sposób nie podważa ani ustaleń faktycznych organu, ani oceny prawnej dokonanej w zaskarżonej decyzji, co do naruszeń sklasyfikowanych do lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczących czasu pracy kierowców (przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut przez kierowców wykazanych na stronie 12 i 13 decyzji z dnia 25 maja 2023 r. Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów postępowania. Prawidłowo ustalono stan faktyczny, zgromadzono dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jako dowód dopuszczono wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem Sądu, nie było konieczności zebrania dodatkowego materiału dowodowego, co sugeruje strona skarżąca. Wbrew zarzutom skargi, z treści uzasadnień wydanych w obu instancjach decyzji wynika, że organ prawidłowo określił, jakie fakty uznał za udowodnione i prawidłowo wskazał podstawy oceny materiału dowodowego.
Sąd dostrzega również, że organ prawidłowo rozważył tzw. przesłanki egzoneracyjne, określone w art. 92b i art. 92c u.t.d. W kontrolowanej sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zwolnienie Skarżącej z odpowiedzialności za ujawnione naruszenia, a powody takiego stanu rzeczy zostały przez organ szczegółowo omówione w kontrolowanej decyzji. Nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki zwalniające przedsiębiorcę z odpowiedzialności. Przepisy art. 92b oraz art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m. in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zdanie 1 rozporządzenia nr 561/2006, który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 powołanego rozporządzenia przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 marca 2008 r., SK 75/06). W art. 92b oraz 92c ustawy chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, w dyspozycji tych przepisów nie mieszczą się natomiast kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe). Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwej organizacji pracy kierowców, zadań przewozowych, właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy.
Oceniając postępowanie organu w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego artykułu.
W niniejszej sprawie zdaniem Sądu, organ rozważył w całości materiał dowodowy w sprawie.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło