II SA/Sz 50/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-06-02
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca w tym samym okresie pobierał zasiłek dla opiekuna, a następnie złożył oświadczenie o rezygnacji z tego zasiłku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne powinno być przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca w tym samym okresie pobierał zasiłek dla opiekuna, pod warunkiem złożenia oświadczenia o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna. Prawo wyboru świadczenia, zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gwarantuje osobie uprawnionej możliwość wyboru korzystniejszego świadczenia, nawet jeśli jedno z nich zostało już przyznane. Wymaganie rezygnacji z przyznanego świadczenia przed zbadaniem warunków do otrzymania drugiego świadczenia stawia stronę w niepewnej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, jednocześnie pobierając zasiłek dla opiekuna. Po odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przyznało świadczenie pielęgnacyjne od daty uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku, argumentując, że dokonała wyboru świadczenia i zrezygnowała z zasiłku dla opiekuna. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające ją decyzje Wójta Gminy W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2020 r. nr [...], II. uchyla decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2020 r. nr [...], III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej G. B. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. W dniu 29 września 2020 r. G. B. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") wystąpiła z wnioskiem do GOPS o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. We wniosku zawarte było oświadczenie o braku ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna.
Do dnia 31 października 2020 r. Skarżąca miała przyznane prawo do zasiłku dla opiekuna na matkę. W dniu 19 października 2020 r. Skarżąca złożyła oświadczenie o rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna od dnia 1 listopada. W związku z tym, decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2020 r. uchylono ww decyzję od dnia 1 listopada 2020 r.
2. Wójt Gminy W. (dalej przywoływany jako: "Organ pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Swoje stanowisko Organ uzasadnił niespełnieniem ustawowych przesłanek do otrzymania wnioskowanego świadczenia, tj. okolicznością powstania niepełnosprawności matki po 25 roku życia.
3. Skarżąca, w dniu 28 października 2020 r. wniosła odwołanie od ww decyzji osobiście, następnie zaś, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła jego uzupełnienie w dniu 5 listopada 2020r. Decyzji zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, której część została uznana za niekonstytucyjną w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji o rozstrzygnięcie sprawy.
4. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 3, ust. 5, art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., przywoływanej dalej jako: "u.ś.r."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze (przywoływane dalej jako: "Organ odwoławczy" lub "Kolegium"), uchyliło ww. decyzję Organu pierwszej instancji w całości i przyznało Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] miesięcznie od dnia 1 listopada 2020 r. na czas nieokreślony.
W uzasadnieniu swej decyzji Organ odwoławczy wskazał na regulację wynikającą z przepisów art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1 b, ust. 5 oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. Zauważył ponadto, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. został poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443) stwierdził, że ww. przepis w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Należy zatem uwzględnić niekonstytucyjność przedmiotowego przepisu i rozpoznać wniosek z pominięciem kryterium wieku, w jakim powstała niepełnosprawność osoby dorosłej.
Uwzględniając ww., Kolegium uznało, że Organ pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., co stanowiło naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na treść decyzji.
Jak wskazało Kolegium, matka Skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności datowanym od [...] grudnia 2011 r. a więc od ok. 80 roku jej życia. Organ uznał, że jak wynika z ustaleń, Skarżąca spełnia wymagania z art. 17 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad matką od dnia 1 listopada 2020 r., tj. od chwili ustania prawa do zasiłku dla opiekuna.
Uznając, że spełnione są wszystkie przesłanki przewidziane w art. 17 u.ś.r., Kolegium uznało, że Skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Świadczenie przyznano na czas nieokreślony z uwagi na orzeczenie o niepełnosprawności podopiecznej na stałe. Kolegium jednak wskazało, że decyzja z dnia [...] października 2020 r. Wójt gminy W. uchylił decyzje, w których przyznawał a także zmieniał wysokość zasiłku dla opiekuna, a Skarżąca w tym samym dniu zrzekła się prawa do wniesienia odwołania. Z dniem 1 listopada 2020 r. prawo do zasiłku dla opiekuna zostało uchylone, zaś zasiłek dla opiekuna został ostatni raz wypłacony za października 2020 r. w wysokości [...] zł. W ocenie Kolegium ta okoliczność ma istotne znaczenie w sprawie, z uwagi na to, że nie może dojść do zbiegu uprawnień pomiędzy zasiłkiem dla opiekuna a świadczeniem pielęgnacyjnym.
6. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium w części, tj. w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego czyli za okres od dnia 1 września 2020 r. do dnia 31 października 2020 r. Ponadto wniosła o przyznanie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wydanej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego,
2) art. 27 ust. 5 ww. ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak
i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez brak uznania prze organ odwoławczy, że Skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do tego by otrzymać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 września 2020 r.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną matką. Z powodu konieczności sprawowania opieki zrezygnowała z zatrudnienia i nie podejmuje go.
Skarżąca nie zgodziła się z zapatrywaniami Kolegium co do ustalenia okresu, za jaki przyznano Skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała, że wyboru świadczenia dokonała już we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. A przyczyną przyznania jej świadczenia dopiero od dnia 1 listopada 2020 r. było pozostawanie w obrocie decyzji o przyznaniu Skarżącej zasiłku dla opiekuna.
W ocenie Skarżącej zbyt daleko idące byłoby oczekiwanie organu aby wnioskujący najpierw wniósł o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie wiedząc czy zostanie ono przyznane. Organy bowiem nie mogły wymagać od Skarżącej aby rezygnowała z jedynego źródła dochodu.
Jako uzasadnienie swojej argumentacji przywołała liczne orzecznictwo sądowoadministracyjne.
7. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest zasadna.
8. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną przez stronę skarżącą podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Dokonana przez Sąd kontrola sprawy wykazała, że skarga zawiera usprawiedliwione zarzuty. Rozpoznanie sprawy zostało dokonane w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
9. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., przywoływanej dalej jako: "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia
9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4 innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia
Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 5 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, trenty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia kompensacyjnego,
b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa u ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
2) osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego (pkt 2) lub, specjalnego zasiłku opiekuńczego (pkt 3) lub, zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (pkt 5) – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną (...).
Stosownie zaś do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
10. Niesporne jest w sprawie, że Skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką.
Prawidłowo Kolegium uznało, iż na gruncie sprawy należało uwzględnić skutki wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), w którym stwierdzono, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części przywołanego przepisu, która z dniem
23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.
11. Przyjmując zatem wynikające z akt sprawy ustalenia, należy stwierdzić, że rozpoznający sprawę Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] października 2020 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie regulacji prawa procesowego i materialnego, wadliwie odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium wskazuje natomiast, że Organ ją wydający przychylił się do ww. przedstawionych wywodów sądowych, określających sposób rozpoznania spraw prowadzonych w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego
w oparciu o art. 17 ustawy, po stwierdzeniu niekonstytucyjności części ww. przepisu przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 38/13).
12. Należało ponadto dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości ustalenia daty, od której świadczenie pielęgnacyjne winno Skarżącej przysługiwać, przy uwzględnieniu okoliczności złożenia przez Skarżącą oświadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., mającego zastosowanie przy zbiegu świadczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 13 lipca 2018 r. (sygn. akt I OSK 235/18), wskazał, i to stanowisko Sąd orzekający w sprawie w pełni aprobuje, uznając za swoje, że to, że w następstwie kolejnych zmian art. 17 doszło do sytuacji, że określona grupa osób spełnia warunki do uzyskania dwóch świadczeń różniących się znacznie wysokością, nie może pozbawiać wnioskodawcy prawa wyboru, z którego z nich skorzystać. NSA podkreślił, że dostrzegł to również ustawodawca, wskazując w art. 27 ust. 5 u.ś.r., że w przypadku zbiegu uprawnień przysługuje jedno z tych świadczeń "wybrane przez osobę uprawnioną". Dlatego też przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ww. należy wykładać w ten sposób, że wyklucza on możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. I aby ten wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zagwarantować stronie, to nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego.
Powyższe stanowisko NSA, które Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela i uznaje za swoje, można także odnieść do tej sprawy.
Okolicznością niesporną jest złożenie w dniu 29 września 2020 r. do Organu pierwszej instancji wniosku o przyznanie Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad matką, w sytuacji pobierania przez Skarżącą zasiłku dla opiekuna z tytułu sprawowania opieki nad tą samą osobą niepełnosprawną.
Sąd pragnie jednak podkreślić, że wniosek Skarżącej zawierał podpisane przez Skarżącą oświadczenie o braku ustalenia zasiłku dla opiekuna, do wniosku zaś Skarżąca nie dołączyła oświadczenia o rezygnacji z dotychczas przyznanego zasiłku w momencie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Takie oświadczenie o rezygnacji Skarżąca złożyła natomiast w dniu 19 października 2020 r. i w ocenie Sądu to ta właśnie data ma dla sprawy znaczenie kluczowe.
Na organie spoczywa główny ciężar znalezienia takiego rozwiązania procesowego, które gwarantowałoby Skarżącej realizację żądania nie tylko w zakresie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale także do przyznania tego prawa na taki okres, jaki wynika z art. 24 ust. 2 ustawy, tj. począwszy od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie prawa z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. zawiera się bowiem obowiązek organu administracji publicznej załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W tej sprawie, w celu realizacji dyspozycji normy art. 27 ust. 5 u.ś.r., zgodnie z którą w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego (pkt 2) lub, specjalnego zasiłku opiekuńczego (pkt 3) lub, zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (pkt 5) – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną (...), przyjąć bowiem należało, że moment wyboru nastąpił nie z dniem złożenia wniosku (ten bowiem zawierał nieprawdziwe oświadczenie o braku ustalenia prawa do zasiłku pobieranego przecież przez Skarżącą), a z dniem świadomej rezygnacji z tegoż zasiłku dla opiekuna.
W ocenie Sądu zatem, wskazana w zaskarżonej decyzji data początkowa przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie została ustalona w sposób prawidłowy.
Sąd zauważa, że Skarżąca, mając świadomość niedopuszczalnego a występującego w sprawie zbiegu dwóch uprawnień z ustawy u.ś.r., złożyła po dacie złożenia wniosku, oświadczenie o rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna od dnia 1 listopada 2020 r.. Trudno się dziwić, że Skarżąca nie chciała zrezygnować z otrzymywanego świadczenia przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia korzystniejszego
Z uwagi na brzmienie art. 24 ust. 2 u.ś.r., Organ odwoławczy, po stwierdzeniu spełnienia przesłanek pozytywnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uchylając odmowną decyzję Organu pierwszej instancji, zobowiązany był orzec o przyznaniu Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od października 2020 r. Należało w sprawie doprowadzić do uchylenia także decyzji przyznającej Skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna z mocą od dnia 1 października 2020 r., nie 1 listopada 2020 r. Skarżąca spełnia już bowiem wszystkie przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, Organ zatem powinien był, po ustaleniu wystąpienia przesłanki z art. 155 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 u.ś.r., a następnie w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r., wydać decyzję z mocą od momentu złożenia wniosku wraz z rezygnacją z zasiłku. P. to na zachowanie właściwej symetrii czasowej, aby uniknąć naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r.
Odpowiadając na wątpliwości SKO wyrażone w zaskarżonej decyzji, Sąd orzekający podziela przy tym w pełni poglądy judykatury wskazujące, że możliwe jest rozliczenie obu świadczeń przyznanych na ten sam okres, z których jedno zostało wcześniej wypłacone poprzez skompensowanie świadczeń i wypłatę nowego świadczenia za okres pokrywających się uprawnień w wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego (por.: wyrok WSA w Opolu z dnia 20 września 2018 r. sygn. II SA/Op 302/18, WSA w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. II SA/Po 158/19 i WSA we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. IV SA/Wr 360/19, dostępne w Internecie).
W konsekwencji zaistniałej w sprawie sytuacji, Organ odwoławczy powinien podjąć czynności we właściwym trybie administracyjnym, eliminujące powstały stan niezgodności z prawem w stosunku do decyzji Organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2020 r. oraz z dnia [...] października 2020 r..
13. Podsumowując, wobec powyżej przytoczonej interpretacji, art. 27 ust. 5 oraz w zw. z art. 24 ust. 2 u.ś.r. w tej sprawie Organ odwoławczy błędnie ustalił datę początkową przyznanego Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, co musiało skutkować wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego, jak też decyzji Wójta Gminy W. poprzedzającej jej wydanie oraz decyzji Wójta Gminy W. uchylającej w nieprawidłowej dacie decyzję przyznającą prawo do zasiłku dla opiekuna.
14. Ponownie rozpoznając sprawę, Organ winien uwzględnić przedstawioną wykładnię prawa materialnego oraz kierunek prowadzenia postępowania z wniosku Skarżącej uwzględniając datę złożenia przez Skarżącą podania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uzupełnionego o oświadczenie o rezygnacji z dotychczas pobieranego świadczenia.
15. Z powyższych powodów, Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej jej wydanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosując zaś dyspozycję normy wynikającej z art. 135 P.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania o konieczności eliminacji z obrotu prawnego także decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2020 r. nr [...]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło