II SA/Sz 608/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-10-27
Skład orzekający: Barbara Gebel, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, wydana po uchyleniu poprzednich decyzji przez sąd, może opierać się na umowach zawartych w poprzednim okresie, a jej skutki prawne mogą być wsteczne (ex tunc)?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, nawet jeśli ma charakter konstytutywny, może działać z mocą wsteczną (ex tunc), jeśli jest powiązana z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności trwa od momentu przeniesienia osoby do DPS, stan faktyczny dotyczy okresu od początku pobytu w placówce, a decyzja powinna uwzględniać ten okres.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt M.H. w domu pomocy społecznej. Po wielokrotnych uchyleniach decyzji przez sądy administracyjne, organ I instancji wydał kolejną decyzję ustalającą odpłatność na podstawie umów zawartych w poprzednim okresie. Skarżąca J.W. zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., w tym niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie jej wniosków dowodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a decyzja uwzględniała stan faktyczny od początku pobytu w DPS.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.
Prezydent Miasta K., reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., decyzją z dnia [...], nr [...] ustalił odpłatność za pobyt M.H. w Domu Pomocy Społecznej w L. za okres [...], w ten sposób, że: ogólną kwotę odpłatności [...] zł rozdzielił na poszczególnych członków rodziny (męża
i dzieci), ustalając jednocześnie kwotę odpłatności mieszkanki domu – M.H. na kwotę [...] zł, stanowiącą ustalone ustawą 70 % jej dochodu.
Od decyzji tej odwołanie wniosła córka M.H. - J.W., zarzucając decyzji naruszenie:
1. naczelnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej,
2. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie podjęcie czynności niezbędnych dla dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie wniosków strony o podjęcie czynności do dokładnego ustalenia stanu faktycznego,
3. art. 107 § 3 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 14 marca 2016 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz.23), zwanej dalej "k.p.a.", oraz art. 61 ust, 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. XXX) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium stwierdziło, że procedura umieszczenia w domu pomocy społecznej wymaga, co do zasady, wydania decyzji o skierowaniu i o odpłatności oraz decyzji
o umieszczeniu. Stosownie do art. 60 ww. ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, zaś średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Ogłoszenie stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, zwanym dalej "DPS", od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Decyzję o skierowaniu do DPS i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w DPS wydaje wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej dla osoby w dniu jej kierowania do DPS.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w DPS są w kolejności:
1) mieszkaniec domu,
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej
- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
1) mieszkaniec domu; nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu,
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103
ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Kolegium stwierdziło, że organ I instancji decyzją z dnia [...] ustalił odpłatność za pobyt M.H. w DPS w L. w ten sposób, że ogólną kwotę odpłatności [...] zł rozdzielił na poszczególnych członków rodziny (męża i dzieci), ustalając jednocześnie kwotę odpłatności mieszkanki domu – M.H. na kwotę [...] zł, stanowiącą ustalone ustawą 70 % jej dochodu,
Organ odwoławczy podał, że przedmiotowa sprawa ma swój początek w 2008 r. kiedy to Prezydent Miasta K. skierował M.H. do domu pomocy społecznej, a następnie decyzją Starosty C. z dnia [...] została ona umieszczona, w DPS w C. W dniu [...] zostały, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej z osobami zobowiązanymi do alimentacji, podpisane umowy. Na podstawie umów dyrektor MOPS w K. decyzją z dnia [...] ustalił opłatę za pobyt M.H. w DPS w C.
w ten sposób , że:
- M.H. - [...] zł,
- A.H. – [...] zł,
- T.H. - [...] zł,
- K.H. - [...] zł,
- B.P. - [...] zł.
Pozostałą część ([...]zl.) pokrywał MOPS w K. W dniu [...] została zawarta umowa z J.W. która zobowiązała się wpłacać [...] zł. Średni miesięczny koszt utrzymania w DPS w C. w [...] wynosił [...] zł. W 2010 r. w związku ze zmianą średniego miesięcznego kosztu utrzymania w DPS ([...]), podpisane zostały aneksy do umów i tak :
- A.H. - [...] zł,
- K.H. -[...]zł,
- T.H.- [...] zł,
- A.H. - [...] zł.
J.W. nie podpisała aneksu. Organ I instancji decyzją z dnia [...] ustalił opłatę za pobyt w DPS w sposób następujący:
- M.H. - [...] zł,
- A.H. - [...] zł,
- T.H. - [...] zł,
- K.H. - [...] zł,
- A.H. - [...] zł,
- J.W. - [...] zł,
- pozostałą kwotę [...] zł, MOPS.
Następnie decyzją z dnia [...] organ I instancji zmienił swoją decyzję z dnia [...]. Jak wynika z uzasadnienia decyzji podstawą zmiany był fakt zwolnienia B.P. z obowiązku ponoszenia opłaty od dnia [...]. Wysokość kwot opłat pozostałych osób nie uległa zmianie, zwiększył się udział MOPS z [...] zł na [...] zł.
Z kolei decyzją z dnia [...] organ I instancji zmienił decyzję własną z dnia [...] z uwagi na zwiększony średni miesięczny koszt utrzymania w DPS w C. ([...] zł - zarządzenie starosty nr [...] z [...]). Zmianie uległa wysokość opłaty wnoszonej przez M.H. w związku z waloryzacją jej emerytury oraz J.W. Od m-ca [...] trwało postępowanie w sprawie zmiany odpłatności za pobyt. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego przez MOPS w S. ustalono, że dochód rodziny J.W. uzasadnia wnoszenie przez nią wyższej odpłatności niż kwota [...] zł przyjęta na podstawie umowy z [...]. Powyższa decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia [...], lecz następnie na skutek skargi wniesionej przez J.W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 listopada 2012r. sygn. akt SA/Sz 837/12 uchylił decyzje obu instancji.
W dniu [...] decyzją Prezydenta Miasta K. M.H. została skierowana do DPS w L., w którym przebywa od dnia [...]. Decyzją z dnia [...] organ I instancji ustalił odpłatność za jej pobyt, ustalając jednocześnie miesięczną odpłatność małżonka i dzieci w następujący sposób:
1) M.H. - w wysokości 70% dochodu pensjonariuszki tj. [...] zł,
2) A.H. - [...] zł (aneks do umowy z dn. [...]),
3) K.H. - [...] zł (aneks do umowy z dnia [...]),
4) T.H. - [...] zł (aneks do umowy z dnia [...]),
5) A.H. – [...] zł (umowa z dnia [...]),
6) J.W. - [...] zł (nie podpisała aneksu),
- pozostałą kwotę [...] zł - MOPS w K.
Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca DPS w L. wynosił w 2012 r. [...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania J.W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja Kolegium została uchylona wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 933/12. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Kolejna decyzja z dnia [...] podjęta przez organ I instancji została utrzymana w mocy, po rozpatrzeniu odwołania J.W. decyzją Kolegium z dnia [...]. Na skutek skargi wniesionej przez J.W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 marca 2014r. sygn. II SA/Sz 878/13 uchylił decyzję Kolegium. W wyroku sąd wskazał naruszenie przez organ odwoławczy art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i jednocześnie stwierdził, że aktualne pozostają wskazania zawarte w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt, II SA/Sz 933/12.
Po rozpatrzeniu sprawy Kolegium decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Ta decyzja Kolegium, jak i decyzja organu I instancji z dnia [...], po rozpatrzeniu skargi J.W., została przez WSA w Szczecinie uchylona wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1272/14. Sąd zarzucił, że Kolegium w swojej decyzji w dalszym ciągu nie w pełni zastosowało się do wskazań sądu wyrażonych w wyroku z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt SA/Sz 878/13, bowiem nie odniosło się do niektórych zarzutów skarżącej, a zaakceptowało ustalenia organu I instancji, chociaż były one niekompletne.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego organ I instancji ustalił zaskarżoną decyzją
z dnia [...] opłatę za pobyt M.H. w DPS w L., przyjmując wysokość odpłatności w wysokości ustalonej w drodze umów, zawartych
na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz oświadczeń zobowiązanych. Wysokość odpłatności ustalono w następujący sposób:
1) M.H. w wysokości 70% jej dochodu tj. [...] zł miesięcznie,
2) małżonek A.H. – [...] zł,
3) syn K.H. - [...] zł,
4) syn T.H. - [...] zł,
5) syn A.H. - [...] zł,
6) córka J.W. - [...] zł,
7) córka B.P. - [...] zł,
8) pozostałą kwotę - [...] zł - pokrywa MOPS w K.
Kolegium stwierdziło, że miesięczny koszt utrzymania mieszkańca DPS
w L. w 2012 r. wynosił [...] zł. Konkretyzacja przepisów ustawy następuje w decyzji, o której mowa w art. 59 ust.1 ustawy o pomocy społecznej przez określenie kwoty opłaty za pobyt w DPS, wskazanie osób zobowiązanych do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wskazanych w tych przepisach, ustalenie przypadających na nich kwot opłaty oraz ewentualne zwolnienie, stosownie do art. 64 ustawy, w całości lub w części z ustalonej opłaty. Obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy kreuje bowiem nie umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 ustawy, ale decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w DPS. Z samego brzmienia art. 103 ust. 2 ustawy wynika, że celem takiej umowy nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązującego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty "wnoszonej" przez te osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustalony. Oczywiście zawarcie umowy nie jest nieodzowne do wydania decyzji ustalającej wysokość odpłatności przez poszczególnych członków rodziny, W przedmiotowej sprawie organ I instancji przyjął takie rozwiązanie, na co pozwalały mu przepisy.
Jak wynika z akt sprawy organ I instancji, po uchyleniu decyzji z dnia [...], przeanalizował stan faktyczny sprawy i zdaniem Kolegium prawidłowo, ustalając odpłatność poszczególnych osób, oparł się na ustaleniach obowiązujących
w tamtym okresie umów. Kolegium podkreśliło, że ustawodawca określił jedynie minimalną kwotę dochodu, która powinna pozostać zobowiązanemu do wnoszenia opłat. Jeżeli tak, to kwota pozostająca zobowiązanemu może być wyższa niż 300% kryterium dochodowego.
I tak:
A.H. - małżonek M.H. jest osobą w pierwszej kolejności, po świadczeniobiorcy, zobowiązaną do ponoszenia odpłatności za pobyt żony w DPS.
Jak wynika z poczynionych ustaleń, tj. wywiadu alimentacyjnego z dnia [...] oraz zebranych dowodów, prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego dochód stanowi emerytura w wysokości [...] zł oraz dochód uzyskiwany z sezonowej działalności gospodarczej prowadzonej na zasadach karty podatkowej, polegającej na wynajmie pokoi. Z oświadczenia wynika, że dochód z tej działalności wyniósł w 2011 r. [...] zł. Łączny dochód zatem wynosi [...] zł ([...]). Zatem dochód, jakim, dysponuje A.H. jest wyższy - niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynoszące 1.431,00 zł – art. 61 ust.2 lit a ustawy - (477,00 zł. X 300% - zatem pozostaje kwota [...] zł, do wysokości której może on być obciążony. Zgodnie z art.8 ust.5 pkt 2 tej ustawy o pomocy społecznej za dochód w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu osoby. Z tego też względu brak jest podstaw do występowania zarówno do banków prowadzących rachunki A.H., jak i do urzędów pocztowych w celu ustalenia otrzymanych przez niego przekazów pocztowych z tytułu opłat za wynajem kwater, co też potwierdził sąd w wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. Ustalając odpłatność A.H., organ I instancji przyjął, zgodnie z umową, kwotę [...] zł.
Oczywiście, można zadać pytanie dlaczego organ I instancji przyjął tę kwotę jako prawidłową a nie ustalił odpłatność małżonka w kwocie całej "nadwyżki", tj. [...] zł, a pozostałą kwotę, tj. [...] zł, nie podzielił na 5-ciu zstępnych, obciążając ich kwotami odpowiednimi do dochodów. W ocenie Kolegium, właśnie takie ustalenie odpłatności, do czego dąży J.W., byłoby nieuzasadnione i spotkałoby się z zarzutem niestosowania do wszystkich zobowiązanych jednakowych (jednolitych) kryteriów. Kolegium podkreśliło, że w tych kwestiach nie ma żadnego złotego środka, czyli jednej reguły pozwalającej ustalić odpłatność wszystkich zobowiązanych w sposób jednoznaczny i dla wszystkich "sprawiedliwy". Dlatego też, obciążenie małżonka i dzieci M.H. kwotami, które zobowiązali się oni wnosić za pobyt matki i żony w DPS jest, przy tak skonfliktowanej rodzinie, jedynym słusznym rozwiązaniem.
Odnośnie do zarzutu J.W. niepodjęcia wskazanych w wyroku działań w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego, podjęcia rozstrzygnięcia
w oparciu o niepełny materiał dowodowy, nie wzięcia pod uwagę wszystkich zgłaszanych dowodów dot. ustalenia faktycznych dochodów ojca A.H., Kolegium stwierdziło, że są one bezpodstawne. Ogólne zarzuty, iż niezgromadzono pełnego materiału dowodowego należy uznać za niewystarczające, bowiem organ nie może odnieść się merytorycznie do tak ogólnie sformułowanych zarzutów. Odnośnie do podnoszonych w poprzednich odwołaniach zarzutów wypowiedział się sąd w wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r., uznając działania organów administracji w kwestii postępowania dowodowego za prawidłowe i uwzględniające żądania i wnioski odwołującej się. W kwestii ustalenia odpłatności A.H. za pobyt żony
w DPS w roku 2012, w kwocie [...] zł miesięcznie, sąd zarzucił jedynie brak pełnego uzasadnienia, dlaczego przyjęto tę kwotę jako prawidłową.
W realiach obecnego rozwiązania, tj. przyjęcia kwot zaproponowanych przez zobowiązanych kwestia ta nie ma, w ocenie Kolegium, kluczowego znaczenia. Poza tym biorąc pod uwag kwotę nie podlegającą ochronie - "nadwyżkę" w dochodzie A.H. w wysokości [...] zł i porównując tę kwotę do " nadwyżek"
w dochodach pozostałych członków rodziny, kwota ta nie jest zaniżona i jest do zaakceptowania.
Organ dodał, że "nadwyżka" w dochodzie w rodziny J.W. wynosi [...] zł (tj. [...] zł na osobę), a odpłatność ustalono na [...] zł.
Syn T.H. (czteroosobowa rodzina), jak ustalono na podstawie wywiadu z dnia [...] oraz zaświadczenia Urzędu Skarbowego z dnia
[...], uzyskał w 2011 r. dochód w wysokości [...] zł, w tym: [...] dochód z działalności gospodarczej, po odliczeniu w myśl art.8 ust.5 pkt 1 ustawy (miesięcznie [...] zł), dochód z gospodarstwa rolnego, obliczony zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej - [...] zł, ([...] zł, z 1 ha przeliczeniowego). Łączny dochód na osobę w rodzinie T.H. wyniósł [...] zł, co zobowiązuje go do wnoszenia odpłatności za pobyt matki DPS ([...] x 4 x 300% = [...] zł). Organ ustalił odpłatność w kwocie [...] zł zgodnie z umową.
Syn K.H. (wywiad z [...]) prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje z babcią w jej domu. Jego dochód stanowi wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł oraz dochód z działalności gospodarczej za wynajem pokoi w kwocie [...] zł za rok 2011. Łączny dochód - [...] zł. Organ I instancji ustalił opłatę w kwocie [...] zł zgodnie z umową. Porównując kwotę podlegającą ochronie w wysokości [...] zł do tychże kwot pozostałych zobowiązanych Kolegium uznało, że ustalona odpłatność mieści się w granicach poprawnego i logicznego rozumowania
Syn A.H. przebywa i pracuje w [...]. Podczas pobytu w kraju
w wywiadzie w dniu [...] oświadczył, że zarabia [...] zł miesięcznie. Zadeklarował kwotę [...] zł miesięcznie za pobyt matki w DPS, zgodnie z umową
z dnia [...] i taką kwotę opłaty organ ustalił. Proponując odpłatność w tej kwocie zobowiązany podniósł wysokie koszty wynajmu mieszkania oraz opłat i kosztów bytowych, co zostało wzięte pod uwagę. W 2015 r. A.H. zadeklarował odpłatność w wysokości [...] zł.
Córka B.H. (P.) obciążona została kwotą [...] zł miesięcznie. Ze względu na sytuację dochodową nie ponosiła odpłatności od miesiąca [...] Rodzina jej składa się z 5 osób - rodzice i 3 dzieci, mieszkają w S. Z przeprowadzonego wywiadu przez MOPS w S. wynika, że dochód rodziny wynosi [...] zł. W swoim odwołaniu z dnia [...]
i uzupełnieniu do odwołania z dnia [...] od decyzji organu I instancji
z dnia [...] (uchylonej - wyrok SA/Sz 993/12) J.W. poddała
w wątpliwość osiągane przez siostrę B.P. dochody, bowiem zakupiła ona działkę i wybudowała dom o pow.180 m2. W dniu [...] B.P. i jej małżonek złożyli oświadczenia, z których wynika, że B.P. w okresie [...] prowadziła dwie godziny dodatkowych zajęć, za które otrzymywała [...] zł, natomiast jej mąż grał w orkiestrze [...], a jego dochód nie przekraczał rocznie kilkuset złotych ([...]). Tak obliczony dochód wyniósł [...] zł. Faktem jest, że sprzedali oni swoje mieszkanie za [...] tys. zł, a otrzymaną kwotę przeznaczyli na budowę domu. Wliczając zatem do dochodu kwotę [...] zł ([...] tys. : 12) otrzymamy dochód [...] zł. Kwota, która powinna pozostać na utrzymanie rodziny czyli 300% kryterium dochodowego wyniosła [...]zł. [...] x 300%), nadwyżka -[...] zł. Na tę inwestycję zaciągnęli też kredyt. Dochód z tytułu sprzedaży mieszkania nie został wzięty pod uwagę, co Kolegium akceptuje, bowiem był dochodem jednorazowym. Wprawdzie rodzina otrzymała określoną kwotę ze sprzedaży mieszkania, którą przeznaczyła na zapewnienie sobie lepszych warunków mieszkaniowych, ale dochód ten nie wprowadził w sytuacji, rodziny żadnych zmian w zakresie faktycznych dochodów. Kwota ze sprzedaży mieszkania nie stanowiła bowiem źródła utrzymania rodziny, a zatem, jak podkreśla się w orzecznictwie, zmiana sytuacji dochodowej nie w każdym przypadku winna być oceniana jedynie przez pryzmat pojęcia dochodu, zawartego w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej jako, że zmiana sytuacji dochodowej jest szersza od pojęcia dochodu. W ocenie Kolegium, organ I instancji słusznie przyjął od płatność B.P. w kwocie [...] zł i zgodnie z jej deklaracją, chociaż po odjęciu od jej dochodu kwoty 300% kryterium ([...]),nadwyżka wynosi [...] zł.
Odnośnie uzupełnienia materiału dowodowego dotyczącego B.P., Kolegium podziela stanowisko organu I instancji, iż nie było podstaw do przeprowadzenia dodatkowych ustaleń w tym zakresie. W aktach znajduje się informacja z Urzędu Skarbowego, z której wynikają dochody państwa P.
za 2012 r. Biorąc pod uwagę, że Urząd Skarbowy nie posiada danych
dot. miesięcznych dochodów podatników organy obu instancji, nie zwracały się o te dane.
Córka J.W. została obciążona kwotą [...] zł miesięcznie za pobyt matki w DPS. Sytuację rodzinną i majątkową ustalono na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia [...] oraz zaświadczeń o dochodach. Rodzina - składa się z 4 osób. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że na miesięczny dochód rodziny składa się wynagrodzenie za pracę J.W. netto [...], w tym jednorazowy dodatek specjalny w kwocie [...] zł - organ jako dochód przyjął kwotę [...] zł otrzymaną po odliczeniu dodatku. Wynagrodzenie obciążone jest spłatą pożyczki mieszkaniowej w kwocie [...] zł - zakończenie spłaty III/2041. Wynagrodzenie za pracę R. W. - netto [...] zł oraz dochód z prowadzonej działalności gospodarczej za miesiąc [...], na podstawie oświadczenia – [...] zł. Zatem łączny dochód rodziny wynosił [...] zł i jest to dochód wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł, a zatem kwota obowiązkowej odpłatności wyniosłaby [...] zł; Wysokość opłaty dla J.W. ustalono, zgodnie z umową i jej deklaracją z [...] na kwotę [...] zł. Kolegium zauważyło, że kwota [...] zł została przez organ przyjęta również na podstawie oświadczenia, tak jak i innych członków rodziny. Podkreśliło, że J.W. nie wnosi uwag co do prawidłowości wyliczenia dochodu jej rodziny. Z analizy odwołania od decyzji z dnia [...] nie wynika wprost żeby odwołująca się wnosiła zastrzeżenia co do wysokości kwoty [...] zł ustalonej dla niej opłaty za pobyt matki w DPS, a twierdzi jedynie, iż zaskarżona decyzja, jako decyzja konstytutywna może wywierać skutki na przyszłość -ex nunc. Kolegium przypomniało, że J.W. jeszcze w 2008 r. zobowiązała się do wnoszenia opłaty za pobyt matki w DPS w kwocie [...] zł (karta 34 akt), a podczas wywiadu przeprowadzonego w dniu [...] przez pracownika MOPR w S. zadeklarowała, iż nadal będzie wnosić opłatę w dotychczasowej kwocie, tj. [...] zł (karta 30 akt). Przyjmując nawet, iż decyzja
w części dotyczącej J.W. jest decyzją konstytutywną, należy zauważyć, że zgodnie z art. 60 ustawy o pomocy społecznej, średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS ustala (w zależności od rodzaju takiego domu), wójt, starosta lub marszałek województwa i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do 31 marca każdego roku. Ogłoszenie to stanowi podstawę do ustalania odpłatności za pobyt w DPS od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. W przedmiotowej sprawie zarządzenie nr 2/2012 Starosty Słupskiego z dnia 15 marca 2012 r. ustalające m.in. średni miesięczny koszt pobytu w DPS w L., zostało opublikowane w dniu 19 marca 2012 r, pod poz.1125 w Dz. Urz. Woj. Pomorskiego. Zatem organ miał prawo do ustalenia odpłatności, w tym przypadku od miesiąca kwietnia 2012 r. (M.H. umieszczona została w DPS w L. [...]).
Na marginesie Kolegium zauważyło, że J.W. ostatnią wpłatę za pobyt matki w DPS w kwocie [...] zł wniosła w m-cu kwietniu 2012 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium stwierdziło, że organ I instancji wyczerpał dyspozycje art. 7 i 77 k.p.a. i podjął szereg czynności mających na celu zebranie całego materiału dowodowego, jak też rozpatrzył zebrany materiał dowodowy, a jego ocena znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji. W trwającym od 2012 r. postępowaniu brano pod uwagę i rozpatrywano wszystkie zgłaszane przez J.W. wnioski. Fakt, iż poczynione ustalenia nie dały oczekiwanego przez stronę rezultatu, nie może być oceniany jako "nieuwzględnienie" wniosków.
Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.
z dnia [...] została zaskarżona przez J.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej, art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, art. 15 k.p.a. wyrażającego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
- niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,
- nieprzeprowadzenie po raz drugi postępowania wyjaśniającego przez SKO
w K.,
- pominięcie dowodów wnioskowanych przez skarżącą,
- załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej,
- pobieżne ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącej i nie podanie logicznych przyczyn, z powodu których argumentom skarżącej odmówiono wiarygodności.
W związku z powyższym wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. nr [...] z dnia [...] w całości,
2. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącej, MOPS w K. nie uzupełnił zebranego w sprawie materiału w zakresie wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie z dnia 18.06.2015 r. sygn. akt: II SA/Sz 1272/14. W żadnym bowiem wypadku nie można uznać, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z tym do czego organ został zobowiązany przez sąd.
Z art. 7 i 77 k.p.a., zdaniem skarżącej, wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji publicznej obowiązany jest
z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (NSA
w wyroku z 26.10.1984 r., II SA 1205/84). Nierozpoznanie wniosku strony o podjęcie czynności niezbędnej dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.
Po raz kolejny organ I instancji ograniczył się jedynie do przyjęcia za wiarygodne oświadczeń zobowiązanego A.H. i ustalił zobowiązanie na poziomie [...] zł nie formułując w treści decyzji, żadnego logicznego uzasadnienia.
Za racjonalne podstawy rozstrzygnięcia nie mogą zostać uznane umowy z 2008 r.,
w szczególności umowa dotycząca zobowiązanej J.W. Bowiem umowa ta została zawarta w celu uregulowania odpłatności za pobyt M.H. w DPS w C., w którym to DPS M.H. już nie przebywa. Ponadto na dzień dzisiejszy poza decyzją, której dotyczy przedmiotowa skarga nie ma żadnej prawomocnej decyzji ustalającej wysokość odpłatności za pobyt M.H. w DPS.
Skarżąca podkreśliła, że niekonsekwencja organu dotyczy stwierdzenia tego czy decyzja ustalająca odpłatność ma charakter deklaratoryjny, czy konstytutywny. Organ najpierw wskazuje, że decyzja ma charakter deklaratoryjny a w dalszej części uzasadnienia SKO w K. stwierdza, iż obowiązek wnoszenia opłaty kreuje nie umowa, ale decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w DPS.
W ocenie skarżącej, okoliczność ta jest niezwykle istotna i tak naprawdę jej rozstrzygnięcie ma wpływ na dalszą postawę skarżącej w odniesieniu do odpłatności ustalanych przez MOPS w K. Skoro bowiem już kilkakrotnie MOPS
w K. próbował ściągnąć od zobowiązanej odpłatność za okres sprzed wydania prawomocnej decyzji w sprawie, to istnieje uzasadniona obawa, iż pozostawienie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym posłuży właśnie do tego, by bezprawnie ściągnąć od skarżącej należności za okres sprzed daty wydania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca potwierdziła, iż ostatnią należność w deklarowanej przez siebie kwocie [...] zł wniosła w miesiącu kwietniu 2012 r., czyli w ostatnim miesiącu pobytu matki M.H. w DPS w C. Wysokości odpłatności skarżącej nie można wywodzić z nieobowiązującej już umowy dotyczącej pobytu w DPS w C. oraz deklaracji zanotowanej przez pracownika MOPR w S.
Skoro do daty wydania zaskarżonej decyzji nie funkcjonowała żadna prawomocna decyzja ustalająca wysokość zobowiązania skarżącej - tym samym,
w ocenie skarżącej, nie ciężył na niej obowiązek uiszczania jakiejkolwiek opłaty. Wszelkie próby obciążania skarżącej są niezgodne z prawem, wydana decyzja ustalająca odpłatność ma konstytutywny charakter i może wywierać wyłącznie skutki ex nunc, tj. na przyszłość.
To działania MOPS w K., a w szczególności zwolnienie z opłat B.P. i zmniejszenie wymiaru kwoty zobowiązanemu A.H. spowodowało skonfliktowanie rodziny i działania skarżącej w obronie jej interesu.
Organ zdaje się pomijać fakt, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami małżonek jest zobowiązany w pierwszej kolejności do ponoszenia odpłatności. Po drugie A.H. zainicjował umieszczenie swojej małżonki w DPS, jak również wnioskował o jej przeniesienie do DPS w L.. Po trzecie MOPS i SKO pomijają zupełnie fakt, iż A.H. uzyskuje dochód z wynajmu pokoi, czerpiąc tym samym korzyści z majątku stanowiącego wspólność majątkową małżeńską z M.H. umieszczoną przez niego w DPS.
W ocenie skarżącej, przy współdziałaniu MOPS w K. dochodzi do czerpania korzyści z majątku osoby umieszczonej w DPS ze szkodą dla tej osoby oraz pozostałych zobowiązanych.
Powołane w uzasadnieniu decyzji SKO okoliczności faktyczne są nieaktualne
i nie powinny stanowić podstawy do wydania wiążącej decyzji administracyjnej.
Oba organy nie odniosły się do kwestii zgłaszanych przez skarżącą,
a dotyczących faktu uzyskania dochodów ze sprzedaży mieszkania i prowadzenia przez B. P. działalności gospodarczej - która to informacja nie znalazła odzwierciedlenia w informacjach przekazywanych przez B.P. i nie była również przedmiotem prowadzonego postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności skarżąca uznała, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów k.p.a. i wbrew zasadom logiki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Na wstępie należy zauważyć, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 czerwca
2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1272/14 (uchylającego wcześniej wydane decyzje ustalające odpłatność za pobyt M.H. w DPS w L.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał na naruszenie przez organy obu instancji przepisów art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie zalecił ponowne rozpoznanie sprawy "zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem przedstawionej powyżej oceny Sądu. Organ winien przy tym dokonać ustaleń w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, ewentualnie w razie potrzeby materiał ten uzupełnić (np. o stosowną informację z właściwego Urzędu Skarbowego dotyczącą wysokości dochodów wykazanych przez B.P. i jej męża), a następnie podjąć rozstrzygnięcie i uzasadnić je zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym."
Przedstawione oceny sądu dotyczyły postępowania organu:
- "nie ustalił prawidłowo wysokości dochodów A.H. uzyskiwanych
z wynajmu kwater – w tym w szczególności nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez skarżącą ograniczając się do uzyskania zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, co nie doprowadziło do żadnych ustaleń w tym zakresie, bowiem A.H. rozliczany jest w formie karty podatkowej.
Do tak sformułowanego zarzutu nie sposób jednak w pełni się odnieść ponieważ strona w tym wypadku nie wyszczególniła o jakie to dowody chodzi, odwołując się do wcześniejszych pism, zaś analiza akt nie pozwala na stwierdzenie, czy dołączono do nich wszystkie pisma skarżącej. Z treści pisma J.W. z dnia [...] wynika, że jednym z takich wniosków dowodowych był wniosek o wystąpienie do banków prowadzących rachunki A.H. oraz do urzędów pocztowych w celu ustalenia otrzymanych przez niego przekazów pocztowych z tytułu opłat za wynajem kwater.
Należy zgodzić się z organem, że z uwagi na treść przepisu art. 8 ust. 5 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach określonych
w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną
w oświadczeniu tej osoby – brak jest podstaw prawnych do podejmowania przez organ działań, których domaga się skarżąca" – w zasadzie zalecenie dotyczyło kwestii sporządzenia uzasadnienia wysokości ustalonej odpłatności.
- za całkowicie nieuzasadnione sąd uznał "przywoływanie – jako argumentu uzasadniającego wysokość ustalonej przez organ odpłatności - w wypadku jednych zobowiązanych – np. T.H. – "ponoszenia znacznych wydatków w związku ze spłatą kredytów" i jednocześnie pomijanie tego argumentu w wypadku innych zobowiązanych – np. J.W.. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że jedynym kryterium obciążenia zobowiązanych opłatami winna być ich sytuacja majątkowa i w stosunku do wszystkich zobowiązanych kryterium to winno być stosowane w taki sam sposób. W tym kontekście, za niezrozumiałe należy uznać stanowisko organu jakoby nie miało również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, czy T.H. osiągnął miesięczny dochód rodziny w wysokości [...] zł, czy też [...] zł. Twierdzenie, że różnice w ewentualnym ustaleniu dochodu nie miałyby wpływu na ustalenie odpłatności jest zaprzeczeniem opisanego wyżej stanowiska organu (odnośnie sytuacji majątkowej jako jedynego kryterium obciążenia zobowiązanych opłatami)".
- sytuacja dochodowa B.P. nie została wyjaśniona w sposób dostateczny. Co prawda organ uzyskał informację o dochodach tej zobowiązanej i jej rodziny od właściwego Urzędu Skarbowego, jednakże dotyczyła całego roku 2012, a przy tym wpłynęła do organu już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Brak jest podstaw do pomijania w dochodzie rodziny kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania z tego względu, że została przeznaczona na budowę domu. Uzasadnienie takiego poglądu tym, że dochód został przeznaczony na zapewnienie lepszych warunków mieszkaniowych rodziny pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami organu, że kredyty zaciągane przez innych zobowiązanych (także na zapewnienie lepszych warunków mieszkaniowych rodziny) nie mogą zostać uwzględnione do wyliczenia kwoty odpłatności tych zobowiązanych.
- brak jest pełnych ustaleń na okoliczność czy B.P. odwiedza matkę
i świadczy na jej rzecz pomoc rzeczową, a nadto uznanie tego za okoliczność wpływającą na wysokość odpłatności powoduje, że organ popada w sprzeczność ze swoim własnym stanowiskiem wyrażonym w końcowej części uzasadnienia decyzji, zgodnie z którym ustawodawca obciążył obowiązkiem ponoszenia opłat za pobyt
w domu pomocy społecznej małżonka i krewnych bez względu na to jak układały się stosunki pomiędzy rodzicami i dziećmi. Powyższe jest także sprzeczne ze stanowiskiem organu uzasadniającym ustalenie odpłatności w wypadku zobowiązanego K.H.
Sposób wykonania powyższych zaleceń i ocen sądu został poddany badaniu przez skład sądu orzekający w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. W myśl art. 61 ust. 2 ww. ustawy, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103
ust. 2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej
- w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w art. 61 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.
Z powyższego przepisu wprost wynika, że obowiązek partycypowania
w kosztach utrzymania krewnego skierowanego do domu pomocy społecznej, przez osoby wymienione w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jest zależny wyłącznie od ich sytuacji dochodowej. Z obowiązku tego zwolnieni są małżonek, zstępni i wstępni, których dochód nie przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium (odpowiednio osoby samotnie gospodarującej lub osoby w rodzinie). Wysokość obciążeń osoby spełniającej kryterium dochodowe określone w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy, zależna jest więc od tego, o ile jej dochód przekracza kwotę kryterium dochodowego, opłata bowiem nie może być wyższa od tej nadwyżki. Bez znaczenia pozostaje natomiast ilość osób obowiązanych do ponoszenia przedmiotowej opłaty, gdyż jedynym czynnikiem kształtującym jej wysokość w odniesieniu do osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, jest ich sytuacja dochodowa (wyrok NSA sygn. akt I OSK 1006/14).
Dodać też należy, że zasada kolejności przyjęta w art. 61 ust. 1 ustawy
o pomocy społecznej oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej na gminie, z której osoba została skierowana do DPS. Wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w art. 61 ust. 1 ww. ustawy. Decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt w DPS indywidualizuje przewidziany w art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej obowiązek ponoszenia opłat przez osoby wymienione w tych przepisach (wyrok NSA sygn. akt I OSK 20/15).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której pomimo, że M.H. od [...] przebywa w DPS w L., a zaskarżona decyzja jest kolejną ustalającą pierwszą odpłatność za pobyt w tym domu. Nadal jednak sprawa ustalenia odpłatności dotyczy okresu od początku pobytu M.H. w DPS w L., stąd stan faktyczny, tj. ustalenie sytuacji finansowej i rodzinnej osób zobowiązanych, dotyczy roku 2012. Nie można bowiem uznać, że wydana decyzja winna obowiązywać jedynie od dnia jej wydania, bowiem w takiej sytuacji wystarczające byłoby wniesienie odwołania, by spowodować przesunięcie terminu od jakiego obowiązywałaby ustalona decyzją odpłatność (skrócenie okresu odpłatności). W tej sprawie toczące się postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności trwa od momentu przeniesienia M.H. do DPS w L..
Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 922/16, "deklaratoryjność lub konstytutywność decyzji nie przesądza bowiem o jej temporalnej skuteczności. W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że kwestia, jaki skutek
– ex tunc, czy ex nunc – ma określony akt administracyjny jest związana nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, lecz zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy (M. Kamiński, Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienie ich skuteczności temporalnej, PPP nr 5 z 2008 r. str. 47 i nast. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. III PO 7/08, OSNP 2010/17-18/222). Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy zatem uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki, pozostaje zawsze w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyroki NSA: z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II GSK 153/09, z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 982/12 i z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 221/16, dostępne w CBOiS i A. Mączyński Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym, Kraków 1974, s. 151)". Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela.
Mając na uwadze powyższe rozważania sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia
18 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1272/14.
Jakkolwiek, jako podstawową zasadę ustalenia wysokości odpłatności osób zobowiązanych, o których mowa w art.61 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej,
za pobyt M.H. w DPS w L. organy uznały ustalenia obowiązujących
w tamtym okresie umów (zawartych przez organ z osobami zobowiązanymi na podstawie art.103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w czasie pobytu M.H.
w DPS w Czarnem), nie pominęły także ustaleń faktycznych odnośnie do sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanych.
Ustalony stan faktyczny pozwala na ocenę, że sytuacja dochodowa rodzin zobowiązanych uzasadniała ustalenie odpłatności zobowiązanych w wysokości określonej w decyzji Prezydenta Miasta K..
Dodać należy, że w ocenie sądu zastosowane rozwiązanie jest korzystne dla zobowiązanych, bowiem choć kwoty odpłatności w zawartych umowach nie mogą być niższe niż w decyzji ustalającej odpłatność, to średni miesięczny koszt utrzymania pensjonariusza w DPS w C. był niższy niż pensjonariusza DPS w L., co nie pozostawało bez wpływu na wysokość odpłatności.
Zdaniem sądu, przy prowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie organ skorzystał z przysługujących mu uprawnień. Udostępnione zostały mu dokumenty potwierdzające płatności, oraz dochody stron, a także oświadczenia stron w tym zakresie. Należy jednakże stwierdzić, że organ nie posiada możliwości samodzielnej weryfikacji złożonych przez strony oświadczeń dotyczących ich sytuacji majątkowej i rodzinnej w inny sposób, niż porównanie ich z innymi posiadanymi dowodami. Nie mógł więc prowadzić w tym zakresie własnego "śledztwa" i zweryfikować oświadczeń odnośnie do dochodu uzyskiwanego przez zobowiązanych z wynajmu pokoi, czy też faktu prowadzenia innej działalności gospodarczej. Stąd podnoszone w skardze zarzuty, że przy współdziałaniu z MOPS w K. dochodzi do czerpania korzyści z majątku osoby umieszczonej w DPS oraz, iż "nieudolność tej instytucji jest porażająca" są nieuzasadnione.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera opis przebiegu postępowania, ustalenia stanu faktycznego i jego ocenę, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Dodać też należy, że kwoty odpłatności ustalonej przez organ dla zobowiązanych zstępnych wzajemnie na siebie nie oddziałują, co oznacza, że wysokość odpłatności ustalonej np. dla B.P., nie wpływa na wysokość odpłatności dla J.W..
Reasumując, należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie zebrały materiał dowodowy w stopniu umożliwiającym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, właściwie go oceniły i wydały decyzje zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S.,
na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło