II SA/Sz 640/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić przywrócenia terminu. D.K., reprezentowana przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Ponieważ sprawa objęta przedmiotem skargi nie zalicza się do spraw celnych ani podatkowych, Sąd poinformował pisemnie D.K., że doradca podatkowy nie ma legitymacji do działania w niniejszym postępowaniu sądowym w charakterze jej pełnomocnika i jednocześnie wezwał skarżącą zarządzeniem z dnia 9 września 2015 r., do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podpisanie własnoręcznie skargi znajdującej się w aktach sprawy lub nadesłanie odpisu własnoręcznie podpisanej skargi. Odpis ww. zarządzenia wzywającego do usunięcia braków formalnych skargi, został doręczony skarżącej w dniu 24 września 2015 r. W dniu 10 października 2015 r., skarżąca nadała w urzędzie pocztowym podpisany własnoręcznie odpis skargi i jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wyjaśniła, że z powodu odbytej niedawno operacji chirurgicznej, jej możliwości poruszania się są znacznie ograniczone. Mieszka sama. W związku z tym nie miała możliwości udania się do sądu osobiście. Wyjaśniła, że nie było też możliwe przesłanie wydrukowanej i podpisanej skargi pocztą, gdyż nie posiadała jej odpisu, ani też urządzeń pozwalających na wydrukowanie pisma w domu. Wskazała, że doradca podatkowy musiał przesłać tekst skargi fizycznie pocztą, którą odebrała w dniu 10 października 2015 r. i niezwłocznie przesłała wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Na wezwanie sądowe do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu, skarżąca w piśmie z dnia 6 listopada 2015 r. podała, że przyczyna uchybieniu terminu ustąpiła w dniu, w którym złożyła przedmiotowy wniosek, tj. 10 października 2015 r. W kwestii udokumentowania przyczyny uchybienia terminowi, skarżąca dołączyła kopie: - szpitalnej karty informacyjnej nr [...] wskazującej, że przebywała w szpitalu w dniach 14-22 marca 2013 r., - szpitalnej karty informacyjnej nr [...] wskazującej, że przebywała w szpitalu w dniach 17-19 czerwca 2015 r., - szpitalnej karty informacyjnej nr [...] wskazującej, że przebywała w szpitalu w dniach 5 -7 lipca 2015 r., - skierowania na badanie lekarskie z dnia 20 października 2015 r. Skarżąca argumentowała, że jest osobą schorowaną. Przebyła zabieg w czerwcu 2015 r. i operację w lipcu 2015 r. W okresie przypadającym na uzupełnienie braków formalnych skargi, nasiliły się bóle operowanych miejsc, co wyłączyło skarżącą z aktywności ruchowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Sąd zauważa, że z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca wystąpiła w dniu 10 października 2015 r., w sytuacji gdy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał w dniu 1 października 2015 r. Na wezwanie sądowe skarżąca przedstawiła dowody świadczące, jej zdaniem, o niezawinionym uchybieniu terminu. Z oświadczenia strony wynika, że ustanie przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu miało miejsce w dniu 10 października 2015 r. W takiej sytuacji, przy braku istnienia okoliczności przeciwnych, pozwalających w sposób jednoznaczny stwierdzić, że termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., nie został zachowany, Sąd zobowiązany jest do merytorycznej oceny wniosku strony (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 728/09, opubl. w Lex nr 552400). We świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt I OZ 861/08, opubl. w Lex nr 564260). Jako uzasadnioną przyczynę niezawinionego uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, D.K. wskazała zabieg oraz operację chirurgiczną nogi, w wyniku których miała ograniczone możliwości ruchowe i w związku z tym nie mogła udać się osobiście do sądu w celu podpisania skargi. Skarżąca podała, że mieszka sama, nie posiadała odpisu skargi, ani środków technicznych do jej wydrukowania. Przesłała podpisany odpis skargi wówczas, gdy otrzymała fizycznie pismo od swego pełnomocnika będącego doradcą podatkowym. Przesłanka braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z zaistnieniem obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, do których zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Natomiast sama okoliczność choroby nagłej nie jest automatycznie związana z brakiem winy (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 540/14, opubl. w Lex nr 1530548). Nie każda choroba, nawet potwierdzona zwolnieniem lekarskim, wyklucza możliwość dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenia pisma i jego nadania przez pocztę osobiście lub wyręczając się inną osobą. Z dokumentacji medycznej, jaką skarżąca nadesłała w załączeniu do przedmiotowego wniosku wynika, że w marcu 2013 r. przeszła operację chirurgiczną. Wypisana w stanie ogólnym dobrym. W dniu 17 czerwca 2015 r. przeszła badania w szpitalu. Wypisana w stanie ogólnym dobrym. W dniu 6 lipca 2015 r. przeszła zabieg operacyjny stopy. Wypisana w stanie ogólnym dobrym. Dokumenty wyżej powołane, istotnie wskazują że skarżąca przeszła operację w 2013 r., badania szpitalne i zabieg operacyjny w czerwcu i lipcu 2015 r., z których ostanie zdarzenie miało miejsce ponad dwa miesiące, przed rozpoczęciem biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Powołane okoliczności nie świadczą o nagłym pogorszeniu stanu zdrowia skarżącej, które uniemożliwiłoby dokonanie czynności w terminie, czy też skorzystanie z pomocy innych osób. Dokumenty świadczą o planowym leczeniu skarżącej i nie sposób uznać, że obiektywnie potwierdzają przeszkodę do podjęcia przez skarżącą działań w okresie przewidzianym do uzupełnienia braków formalnych skargi. Brak odpisu skargi czy urządzeń do wydrukowania pisma, oczekiwanie na pismo będące w dyspozycji innej osoby, także nie stanowi uzasadnionej przyczyny uchybienia terminowi. Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący, zaprezentowaną argumentacją, uprawdopodobni brak swojej winy, w dołożeniu należytej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Sąd oceniając należytą staranność powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, tj. sąd bada, czy strona była w stanie pokonać (usunąć) przeszkodę przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przy ocenie tej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności obiektywnie wskazujących na niezawinione uchybienie terminu. Skarżąca podnosiła zarazem, że przy dokonaniu czynności procesowej nie mogła posłużyć się osobą trzecią. Powyższe twierdzenie nie koresponduje z adnotacją znajdującą się na potwierdzeniu odbioru pisma kierowanego do skarżącej, wzywającego do uzupełnienia braków skargi (k. 98 akt sądowych) oraz na potwierdzeniu wezwania do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu (k. 132, akt sądowych), które według adnotacji listonosza odebrał dorosły domownik (kuzyn). Reasumując w warunkach rozpoznawanej sprawy i okoliczności jej towarzyszących nie sposób uznać, że skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nastąpiło bez jej winy. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.