II SA/Sz 679/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2009r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego I oddala skargę, II przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie adwokatowi A. P. kwotę [...] obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na podstawie art. 81 c ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) na Z. i H. K. obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego wraz z inwentaryzacją budowlaną samowolnie wykonanych robót budowlanych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. stwierdzono wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie pokoju na kuchnię oraz wydzielenie łazienki z części przedpokoju, przebudowie kuchni na pokój oraz wydzielenie kuchni w części wc, zmianie sposobu ogrzewania na c.o. gazowe oraz poprowadzenie rur stalowych wodnych na klatce schodowej między dwoma częściami lokalu mieszkalnego. Stwierdzono również, że przedłożenie dokumentów wskazanych w postanowieniu umożliwi doprowadzenie samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (nr [...]). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Z. K. została w dniu [...] r. przesłuchana w siedzibie INB na okoliczność wykonania robót budowlanych i oświadczyła, że dokonała przebudowy mieszkania. Przebudowa ta polegała na wydzieleniu z części pomieszczenia wc, kuchni, do której wybito otwór drzwiowy w pokoju, zaadaptowaniu pokoju na kuchnię oraz wydzieleniu z pomieszczenia kuchni łazienki oraz przedpokoju. W protokole z przesłuchania odnotowano także, że dokonała wymiany pieca gazowego marki [...] na [...]. Natomiast rury wodne i kanalizacyjne prowadzone były klatką schodową zanim Z. K. wprowadziła się do przedmiotowego lokalu. Jak wynika z protokołu, na roboty budowlane inwestor nie posiadał pozwolenia właściwego organu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził zatem samowolne wykonanie szeregu robót budowlanych i podkreślił, że ze względu na charakter tych robót istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wykonania robót i ich pełnego zakresu. Z tych względów utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji nakazujące dostarczenie wskazanych w postanowieniu I instancji dokumentów. W dniu [...] r. Z. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie (błędnie określone jako "decyzja") Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Stwierdziła, że nie wykonała samodzielnie robót budowlanych w lokalu przy ul. [...]. Dodatkowo wskazała, że nikt z organu nadzoru budowlanego "nie pofatygował się sprawdzić stanu rzeczy, tylko wydał postanowienie, nie widząc obiektu zainteresowania". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Artykuł 81c. ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że "Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia." Zgodnie z ust. 1 "Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów". Wskazać w związku z tym należy, że przesłanką zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1595/08, publ. baza orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wskazuje się również w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wątpliwości te uzasadnione być muszą stwierdzonymi okolicznościami sprawy (por. w tym zakresie wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1896/08, publ. baza orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Jak wynika z akt administracyjnych, w niniejszej sprawie podczas przeprowadzonych oględzin stwierdzono wykonanie w przedmiotowym lokalu mieszkalnym szeregu robót budowlanych (m.in. przebudowa pokoju na kuchnię, wydzielenie łazienki w części przedpokoju, przeprowadzenie rur stalowych wodnych na klatce schodowej między dwoma częściami lokalu mieszkalnego) oraz brak wentylacji w kuchni i łazience. Organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że z uwagi na nie przedłożenie przez inwestorów żadnych dokumentów oraz ze względu na charakter wykonanych robót istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości ich wykonania. Podkreślić należy również, że właściciele lokalu nie dysponują pozwoleniem właściwego organu na wskazane roboty budowlane. Sąd analizując akta sprawy stwierdził, że prawidłowo organ administracji publicznej podjął uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych a więc przesłanka zastosowania przepisu art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego została spełniona, zwłaszcza, że w przedmiotowych pomieszczeniach brak jest wentylacji. Obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz został w rozpatrywanej sprawie nałożony na właścicieli nieruchomości, w której dokonano samowolnie roboty budowlane. Zgodnie bowiem z art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia ocen technicznych i ekspertyz można nałożyć na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Należy podkreślić, że taka konstrukcja przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nie uzależnia możliwości nałożenia obowiązku na właściciela od faktu wykonania przez niego robót budowlanych. Niezależnie zatem od twierdzeń skarżącej w tym zakresie, należy uznać, że organy administracji publicznej w sposób właściwy nakazały dostarczenie oceny stanu technicznego. Dodatkowo wskazać należy, że w toku postępowania administracyjnego sama skarżąca przyznała, że dokonała w mieszkaniu przeróbek, co zostało podkreślone w postanowieniu organu II instancji. Odmienne w tym zakresie twierdzenia Z. K. w skardze do Sądu są pozbawione znaczenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie wskazał również w swoim postanowieniu, że koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Wynika to bezpośrednio z brzmienia art. 81 c ust. 2 zd. 2 Prawa budowlanego. Skoro, jak wskazano wyżej, prawidłowo nałożono w postanowieniu organu I instancji obowiązek dostarczenia dokumentów na Skarżącą i jej męża, to nie może być wątpliwości, że koszty ocen i ekspertyz muszą oni ponieść jako osoby zobowiązane. Wskazać również należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r., VII SA/Wa 2440/06, publ. LEX nr 334857). Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu I instancji w rozpatrywanej sprawie obowiązek dostarczenia oceny stanu technicznego wraz z inwentaryzacją budowlaną został nałożony w celu umożliwienia doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z uzasadnienia postanowienia organu I instancji wynika również, że nie przedłożenie dokumentów spowoduje doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Oznacza to, że dostarczenie dokumentów na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego miało umożliwić przeprowadzenie postępowania określonego w art. 51 prawa budowlanego, czyli legalizacji robót budowlanych. Z powyższych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 wskazanej ustawy w związku z §18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).