II SA/Sz 690/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz radcy prawnego L. W. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. L. od decyzji z dnia [...] r. Nr [...], odmawiającej dodatku mieszkaniowego wydanej przez Prezydenta Miasta - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30%. Od decyzji organu I instancji odwołał się D. L. wnosząc o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego, który otrzymywał od [...] r. Jego sytuacja osobista, rodzinna, zdrowotna i finansowa nie uległy zmianie i nie rozumie dlaczego otrzymał decyzję odmowną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania stwierdziło, że podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 kpa jest działanie organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami w oparciu o art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych odmówił D. L. przyznania dodatku mieszkaniowego. W myśl art. 5 ust. 5 cyt. ustawy dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na 1 osobę wynosi 35.00 m2. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że powierzchnia pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu przekracza 60 %, powierzchnia pokoi i kuchni wynosi bowiem [...] m2, natomiast cała powierzchnia lokalu wynosi [...] m2 Skoro powierzchnia przedmiotowego lokalu wynosi [...] m2, to więcej niż dopuszczalna granica powierzchni wynosząca 45,50 m2 . W tej sytuacji należało uznać, że dodatek mieszkaniowy D. L. nie przysługuje. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie daje bowiem organom administracji prawa do swobodnego uznania w przedmiocie odmowy lub przyznania dodatku mieszkaniowego. Tym samym argumentacja zawarta w odwołaniu nie mogła być uwzględniona z uwagi na brak podstawy prawnej. Organ wskazał nadto, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwana w oddzielnym pokoju. Przepis zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jeżeli więc w lokalu mieszkalnym zamieszkuje rodzina, a wśród niej osoba niepełnosprawna, normatywna powierzchnia mieszkalna ulegnie zwiększeniu, jeżeli jest spełniony któryś ze wskazanych wymogów (poruszanie się na wózku lub konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju). Jednak sytuacje te nie są takie same, gdy idzie o powiększenie powierzchni normatywnej, gdyż w sytuacji gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku, powierzchnię mieszkalną zawsze się zwiększa, natomiast w drugim, tylko wówczas, gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Inna jest sytuacja gdy osoba niepełnosprawna nie zamieszkuje z rodziną, ale mieszka sama. Jeżeli w lokalu mieszkalnym ma zapewnione zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji określonej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (zob. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006r., I OSK 565/06). Z uwagi na fakt, iż odwołujący w zajmowanym lokalu mieszka sam, brak podstaw prawnych do zwiększenia normatywnej powierzchni mieszkalnej. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył D. L. zarzucając, że poprzednio korzystał z dodatków mieszkaniowych, a jego sytuacja życiowa nie uległa zmianie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. W obszernym piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący uzupełnił treść skargi wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja narusza prawo poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i błędna interpretację, co miało istotny wpływ na wynik postępowania przez naruszenie art. 69 Konstytucji RP, art. 5 k.c. w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz podstawowych zasad k.p.a., a w szczególności art. 7 - 9 i 11 k.p.a oraz art. 77 k.p.a. art. 80 k.p.a. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Zdaniem skarżącego naruszenia prawa przez organ nastąpiło przez nieuzasadnione uznanie, że sytuacja faktyczna w jakiej się znajduje nie uzasadnia przyznania mu dodatku mieszkaniowego, co kłóci się z konstytucyjnym obowiązkiem udzielania osobom niepełnosprawnym przez władze publiczne, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej oraz z ratio legis ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w tym nieuwzględnieniu przysługującej skarżącemu dodatkowej powierzchni z uwagi na jego niepełnosprawność, naruszenie zasad współżycia społecznego w świetle z art. 5 k.c. sprzeczności rozstrzygnięcia z dotychczasowymi decyzjami administracyjnymi przyznającymi skarżącemu dodatek mieszkaniowy, a w szczególności wobec nie wyjaśnienia zgłoszonych wątpliwości po odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego przez organ I instancji związanych z faktem wcześniejszego otrzymywania dodatku mieszkaniowego przy niezmienionych tożsamych okolicznościach faktycznych, jak również niezmienionym stanie prawnym sprawy w odniesieniu do skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zarzut naruszenia prawa przez "niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację" został nieprawidłowo sformułowany, ponieważ "niewłaściwe zastosowanie" i "błędna interpretacja", to dwa różne pojęcia. Niewłaściwe zastosowanie polega na powołaniu normy prawnej, która nie ma zastosowania w danej sprawie, natomiast błędna interpretacja odnosi się do właściwie przyjętej normy prawnej, której treść została jednak błędnie zinterpretowana (błędna wykładnia). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, powołując się na treść art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych trafnie wskazał na brak podstaw do przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %. W niniejszej sprawie powierzchnia użytkowa zajmowanego przez D. L. lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30%. W myśl art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek ten nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu skarżącego w przeliczeniu na 1 osobę wynosi [...] m2, a powierzchnia pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu przekracza 60 %, powierzchnia pokoi i kuchni wynosi [...] m2, natomiast cała powierzchnia lokalu wynosi [...] m2. Jest to więcej niż dopuszczalna granica powierzchni wynosząca [...] m2 . W związku z tym zasadnie przyjęto, że dodatek mieszkaniowy D. L. nie przysługuje, a organy administracji nie mają uprawnień do swobodnego uznania o odmowie lub przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Poza tym w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwana w oddzielnym pokoju. Przepis zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej, ale nie z uwagi na samą niepełnosprawność osoby zamieszkującej w lokalu, lecz tylko wtedy, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W sytuacji więc gdy lokal mieszkalny zamieszkuje rodzina, a wśród niej osoba niepełnosprawna, normatywna powierzchnia mieszkalna ulega zwiększeniu, jeżeli osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub ma prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z tym, że powierzchnia normatywna zawsze się zwiększa, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku. Natomiast w drugiej sytuacji tylko wówczas, gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Odmienna zaś jest sytuacja, jeżeli osoba niepełnosprawna nie zamieszkuje z rodziną, ale mieszka sama i w lokalu mieszkalnym ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji określonej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (por. wyroki NSA z dnia 15 XII 2006 r., I OSK 565/06 oraz z dnia 5 X 2010 r., I OSK 804/10 z dnia 23 listopada 2010r., I OSK 930/10) Skarżący ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i wynikające z tego orzeczenia prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale w zajmowanym lokalu mieszka sam. Brak zatem podstaw prawnych do zwiększenia normatywnej powierzchni mieszkalnej, a w konsekwencji nie przysługuje mu dodatek mieszkaniowy. W tej sytuacji nie mają znaczenia podniesione przez niego zarzuty dotyczące naruszenia art. 69 Konstytucji RP, art. 5 k.c. w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 7 - 9 i 11 k.p.a. oraz art. 77, 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim należy stwierdzić, że przepisy Konstytucji RP można stosować bezpośrednio ale tylko wtedy, gdy nie ma w danej dziedzinie uregulowań ustawowych. W niniejszej sprawie kwestie dodatków mieszkaniowych zostały uregulowane w oddzielnym akcie prawnym, a mianowicie w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.). Natomiast co do możliwości zastosowania klauzuli zawartej w art. 5 k.c., należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie uwzględnia przy orzekaniu okoliczności pozaprawnych chyba, że co innego wynika z przepisu prawa. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie istnieją. Wbrew zarzutom skarżącego nie naruszono przepisów prawa procesowego. W toku postępowania ustalono wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie w sprawie, powołano właściwe przepisy, a decyzję prawidłowo uzasadniono. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 w związku z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.