II SA/Sz 704/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia K. W. – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę werandy, garażu i budynku gospodarczego, wskazując, że wykonanie zaskarżonego postanowienia doprowadzi do wyrządzenia mu znacznej szkody (rozbiórka przedmiotowych budynków) i skutki jego wykonania będą nieodwracalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie, których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Nie każdy jednak akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (vide: wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 136/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że zaskarżone orzeczenie nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, a stanowi jedynie odmowne orzeczenie w przedmiocie wniosku strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a zatem rozstrzygnięcie proceduralne. Postanowienie odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją nawet zawierającą nakazy określonego zachowania lub zakazy określonego zachowania, nie ma skutku walidacyjnego wobec wcześniejszej, ostatecznej decyzji. Nie powoduje ona powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na stronę skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. W rezultacie takiego rozstrzygnięcia w obrocie pozostaje nadal decyzja podlegająca wykonaniu. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie może do niego mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, sprowadzałoby się bowiem do zawieszenia mocy skarżonego aktu niewywołującego skutków materialnoprawnych. Jak już bowiem wspomniano, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy bowiem jedynie aktów lub czynności, które nadają się do wykonania, bądź dobrowolnie, bądź przymusowo i tego wykonania wymagają (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 2059/09; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OZ 740/09; z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt II OZ 962/05; wszystkie dostępnie w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na marginesie zauważyć należy, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał żadnej z ustawowych przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji, określonych w art. 61 § 1 i § 3 p.p.s.a. Nie jest zatem zasadny wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia, w którym strona nie wskazuje, jakie konkretnie szkody i nieodwracalne skutki poniesie oraz w sposób przekonywujący nie uzasadnia swojego stanowiska uprawdopodabniającego ww. okoliczności. Dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności tak, aby Sąd miał możliwość ich oceny (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. II OZ 1153/12). W związku z powyższym należy stwierdzić, że wniosek o wstrzymanie wykonania nie mógł zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.