II SA/Sz 716/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-03-29
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Marzena Iwankiewicz, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi w związku z częściowym zwrotem wywłaszczonej nieruchomości, uwzględniając stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia i zwrotu oraz wpływ infrastruktury energetycznej na jej wartość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi. Organy prawidłowo oceniły, że infrastruktura energetyczna (linia energetyczna i stacja transformatorowa) istniała przed wywłaszczeniem nieruchomości i nie została rozbudowana po tym zdarzeniu, co wyklucza obniżenie wartości nieruchomości na podstawie art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto, sąd potwierdził, że waloryzacja odszkodowania powinna być liczona od dnia, w którym decyzja ustalająca odszkodowanie stała się ostateczna, a nie od daty wydania decyzji organu pierwszej instancji, co jest zgodne z art. 132 ust. 3 i art. 140 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę zespołu mieszkalnego. Po szeregu decyzji administracyjnych i uchyleniach sądowych, Starosta orzekł o zwrocie części nieruchomości i zobowiązał wnioskodawców do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Wojewoda uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, co zostało następnie uchylone przez WSA. Po ponownym rozpatrzeniu, Starosta ponownie orzekł o zwrocie nieruchomości i obowiązku zwrotu odszkodowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionowali wysokość zwaloryzowanego odszkodowania, zarzucając nieuwzględnienie zmniejszenia wartości nieruchomości z powodu infrastruktury energetycznej oraz błędne ustalenie daty waloryzacji. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. T., R. T., I. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę
Skarb Państwa umową sprzedaży z dnia [...] nabył od małżonków J. i K. T. prawo własności nieruchomości położonej w obrębie nr [...] miasta, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] – na cele określone w art. 50 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ustalając cenę sprzedaży na kwotę [...]na cel budowy zespołu mieszkalnego Szpitala Wojewódzkiego wraz z systemem ulic w rejonie.
Na mocy decyzji Wojewody z dnia[...]. wskazana nieruchomość stała się własnością Gminy Miasto.
W wyniku podziału geodezyjnego działki nr [...], dokonanego w [...] powstała działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni[...].
Wnioskiem z dnia[...] K. T. – była współwłaścicielka nieruchomości oraz I. H. i R. T. – spadkobiercy po J. T. wystąpili do Prezydenta Miasta o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka o nr [...] powołując się na brak zagospodarowania nieruchomości zgodnie z celem jej przejęcia.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta umorzył przedmiotowe postępowanie.
Wojewoda, rozpoznając odwołanie stron postępowania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wobec złożenia skargi na opisaną wyżej decyzję ostateczną Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia w sprawie o sygn. akt SA/Sz 2019/02 uchylił obie decyzje stwierdzając jednocześnie, że właściwym do rozpoznania tej sprawy jest inny organ niż Prezydent Miasta.
W tych okolicznościach postanowieniem z dnia [...] Wojewoda jako organ właściwy do załatwienia sprawy wyznaczył Starostę.
Decyzją z dnia [...] dokonano podziału geodezyjnego działki nr [...] w wyniku którego powstała m.in. działka nr [...] oraz działka nr [...] która decyzją z dnia[...]. została podzielona na działkę nr [...] o powierzchni[...].
Decyzją z dnia [...] Starosta orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawców prawa własności nieruchomości gruntowych oznaczonych działkami nr [...]oraz zobowiązał ich do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, którego wysokość ustalono na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...] sporządzonego do sprawy przez rzeczoznawcę majątkowego T. B.
Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
Wnioskodawcy na powyższą decyzję złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II SA/sz 683/09 uchylił zaskarżoną decyzję podnosząc, że z dodanego przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przepisy rozdziału 6 działu III powołanej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli jej nabycie na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Po zwrocie akt organowi Wojewoda decyzją z dnia[...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] Starosta orzekł o zwrocie na rzecz K. T., I. H. oraz R. T. prawa współwłasności nieruchomości gruntowych położonych w obrębie miasta oznaczonych działkami ewidencyjnymi nr [...] jednocześnie organ zobowiązał poprzedniego współwłaściciela nieruchomości oraz spadkobierców do zwrotu na rzecz Gminy Miasto zwaloryzowanego odszkodowania w łącznej kwocie [...] – wskazując, że ustalone kwoty płatne są jednorazowo w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja stała się ostateczna.
Organ stwierdził na podstawie zgromadzonych w toku postępowania dokumentów, że Skarb Państwa nie rozpoczął inwestycji, na którą nieruchomość została nabyta, podobnie jak Gmina Miasto, która nie podjęła i nie prowadzi działań mających na celu realizację tej inwestycji.
Dodatkowo organ pierwszej instancji wskazał, że K. T., I. H. oraz R.T. jednoznacznie sprecyzowali swoje roszczenie dotyczące zwrotu, podnosząc, że ubiegają się o zwrot części działki nr [...] przeznaczonej pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej, rezygnując przy tym z terenu przeznaczonego pod drogi oraz terenu pod stację transformatorową. Wobec powyższych okoliczności dokonano podziałów geodezyjnych wskazanych nieruchomości. W wyniku których powstały działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] – stanowiące przedmiot niniejszego postępowania o zwrot nieruchomości.
Starosta ustalił, w oparciu o operat szacunkowy, że wartość rynkowa prawa własności nieruchomości będącej przedmiotem zwrotu została określona na kwotę[...], z kolei wysokość zwaloryzowanego odszkodowania, na dzień wydania decyzji, podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasto w zamian za zwrot części przejętej nieruchomości wynosi[...]. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że w związku z faktem pozbawienia K. T. oraz J. T. prawa własności przed dniem [...] górna granica zwracanego odszkodowania nie może w tym przypadku przekroczyć 50 % aktualnej wartości zwracanej nieruchomości, zaznaczając, że powyższy warunek został spełniony.
Ponadto organ zaznaczył, że łączna kwota zwracanego odszkodowania została ustalona osobom, na rzecz których następuje zwrot, proporcjonalnie do ich udziałów przypadających w tej nieruchomości.
Odnosząc się do żądania wnioskodawców, wyrażonych w pismach składanych w toku postępowania, dotyczącego obniżenia zwaloryzowanego odszkodowania z uwagi na zmniejszenie się wartości nieruchomości spowodowane napowietrzną linią energetyczną oraz słupową stacją transformatorową znajdującą się na działce nr [...] organ pierwszej instancji wyjaśnił, że nie może ono być uwzględnione, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że po wywłaszczeniu na nieruchomości podjęte zostały działania mające wpływ na zmniejszenie jej wartości. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ powołał pismo Spółki z dnia [...] w którym wyjaśniono, że linia energetyczna oraz słupowa stacja transformatorowa istniały przed wywłaszczeniem nieruchomości, bowiem słupowa stacja transformatorowa [...] została przejęta na majątek ówczesnego Spółki. Ponadto z pisma Spółki z dnia [...] wynika, że linia napowietrzna SN przebiegająca obecnie nad działką nr [...] nie była od [...] roku poddawana inwestycjom modernizacyjnym.
Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją K. T., R. T. oraz I. H. wnieśli od niej odwołanie.
Odwołujący się zarzucili zaskarżonej decyzji zawyżenie kwoty zwaloryzowanego odszkodowania poprzez nieuwzględnienie zmniejszenia wartości zwaloryzowanego odszkodowania o rozbudowaną po wywłaszczeniu nieruchomości linię napowietrzną wysokiego napięcia oraz ustawioną na dwóch słupach słupową stację transformatorową, które w oparciu o przepisy o gospodarce nieruchomościami oraz zasady sporządzenia operatu szacunkowego wpływają na zmniejszenie wartości nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową.
Ponadto zarzucili zawyżenie kwoty zwaloryzowanego odszkodowania poprzez naliczenie odszkodowania do dnia wystawienia decyzji z dnia [...] a nie do wydania decyzji Starosty z dnia [...] która spowodowała wydłużenie postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a tym samym doprowadziła do zwiększenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania i poniesienia przez odwołujących szkody materialnej.
Rozpoznając wskazane odwołanie decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że przy ustalaniu, czy nastąpiła zmiana wartości bierze się pod uwagę wyłącznie faktyczne działania podjęte na nieruchomości nie uwzględniając przy tym zmian w przeznaczeniu nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego oraz zmian w jej otoczeniu. Jednocześnie Wojewoda zaznaczył, że w postępowaniu Starosta prawidłowo ustalił, że na nieruchomości podlegającej zwrotowi nie zostały poczynione żadne nakłady.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Wartość zaś nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi.
Organ odwoławczy odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii zawyżenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania poprzez nieuwzględnienie zmniejszenia wartości nieruchomości spowodowane rozbudowaną po wywłaszczeniu nieruchomości linię napowietrzną oraz ustawioną na dwóch słupach słupową stację transformatorową stwierdził, że nie mogła ona być rozpatrzona pozytywnie.
Powyższe twierdzenie Wojewoda oparł o zebrany w sprawie materiał dowodowy w tym pismo Spółki z dnia [...] oraz pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] z których wynika, że linia energetyczna oraz słupowa stacja transformatorowa istniały przed wywłaszczeniem nieruchomości, bowiem słupowa stacja transformatorowa została przejęta na majątek ówczesnego Zakładu Energetycznego z kolei linia napowietrzna przebiegająca obecnie nad działką nr [...] położoną przy nie była od roku poddawana inwestycją modernizacyjnym, została zaś wybudowana przed [...] czyli przed dniem nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa od J. i K. T..
Jednocześnie organ zaznaczył, że strona nie wystąpiła z żądaniem zbadania prawdziwości tych dwóch zaświadczeń oraz nie przedstawiła przeciwdowodu na przedstawienie swoich racji.
Wojewoda odnosząc się do kolejnej podniesionej w odwołaniu kwestii zawyżenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania poprzez naliczenie odszkodowania do dnia wystawienia decyzji z dnia [...] a nie do dnia [...] tj. do dnia wystawienia przez Starostę z rażącym naruszeniem przepisów prawa decyzji, która spowodowała wydłużenie niniejszego postępowania, a tym samym doprowadziła do zwiększenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania i poniesienia przez strony szkody materialnej wyjaśnił, że w myśl art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami – ustalona w decyzji wysokość odszkodowania podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Ponadto organ przytoczył treść art. 140 ust. 2 powołanej ustawy podnosząc, że odszkodowanie podlega waloryzacji dopiero w dniu jego wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
Zdaniem Wojewody wszelkie czynności podejmowane w celu dokonania waloryzacji ustalonego w decyzji odszkodowania nie należą do postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Wyjaśniając, że początek okresu do waloryzacji należy liczyć od dnia w którym decyzja ustalająca odszkodowanie stała się ostateczna. W przypadku postępowania odwoławczego okres waloryzacji liczy się od dnia wydania decyzji ostatecznej przez organ drugiej instancji do dnia wypłaty odszkodowania. W sytuacji zaskarżenia decyzji organu drugiej instancji do sądu administracyjnego, okres waloryzacji może znacznie się wydłużyć do czasu wydania orzeczenia przez sąd, przy założeniu utrzymania w mocy decyzji przez sąd administracyjny.
W powołanych okolicznościach Wojewoda stwierdził, że nie jest możliwe naliczenie kwoty zwaloryzowanego odszkodowania do dnia wystawienia decyzji przez Starostę z dnia[...].
Kwestionując powyższą decyzję K. T., R.T. oraz I. H. złożyli na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie.
Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 123 ust. 1 oraz art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które to naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem bezprawnie zawyża wysokość zwaloryzowanego odszkodowania. Powyższe zaś przepisy, na które powołuje się Wojewoda nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.
Ponadto skarżący zarzucili naruszenie art. 7, 8, 9, 12 i art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące i niewłaściwe rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w sprawie obniżenia wartości zwaloryzowanego odszkodowania z uwagi na powstanie bezpośrednio po wywłaszczeniu nieruchomości wielodrutowej, słupowej stacji transformatorowej
w miejscu istniejącego przed wywłaszczeniem słupa energetycznego, co zdaniem skarżących wpływa na zmniejszenie wartości nieruchomości i obniżenie wartości zwaloryzowanego odszkodowania. Jednocześnie skarżący zarzucili wydanie decyzji
w oparciu o dowody, które były w postępowaniu przez nich podważane.
W dalszej części skargi zwrócono uwagę na fakt, że Starosta w toku postępowania prowadzonego od [...] roku nie wyjaśnił definitywnie zgłaszanych wątpliwości stojąc na stanowisku, że słupowa stacja transformatorowa istniała przed wywłaszczeniem nieruchomości. Zdaniem skarżących w okazanym im materiale dowodowym brakuje jednoznacznych dokumentów potwierdzających daną okoliczność, bowiem Starosta opiera się na wyjętych z kontekstu zdaniach z pism przesyłanych między urzędami w innych sprawach. Do takich pism należy pismo Spółki [...], na które powołują się Starosta i Wojewoda. Rozbudowanie zaś linii energetycznej wpływa na zmniejszenie wartości nieruchomości, co ma istotny wpływ na wynik sprawy i wysokość naliczonego odszkodowania. Zarówno Wojewoda, jak i Starosta nie rozróżniają pojęć takich jak: linia napowietrzna, słup energetyczny, słupowa stacja transformatorowa oraz kontenerowa stacja transformatorowa.
W ocenie skarżących Wojewoda w decyzji z dnia [...] nie ustosunkował się do wniosku skarżących polegającego na obciążeniu kosztami zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie [...] zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji, których błędne działania i wystawione z rażącym naruszeniem prawa decyzje z dnia[...] doprowadziły do wydłużenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a tym samym przyczyniły się do zwiększenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w niniejszej sprawie skarżąca I. H. oświadczyła, że przez działkę nr [...] przebiegała jedna linia energetyczna, a obecnie trzy. Zarówno stacja transformatorowa jak i stacja kontenerowa nie są na działce [...] ale z tą działką graniczą. Przewody z tych stacji przebiegają przez działkę skarżących. Zdaniem skarżących obszar, który zajmuje linia energetyczna został powiększony.
Z kolei skarżący R. T. oświadczył, że pod linią energetyczną nie jest możliwa budowa domków jednorodzinnych. Wynika to również z planu zagospodarowania przestrzennego, że teren ten jest wyłączony z zabudowy.
Oboje skarżący oświadczyli, że zwaloryzowane odszkodowanie powinno być ujęte w decyzji i w tym zakresie nie zgadzają się z treścią decyzji Wojewody dotyczącą interpretacji przepisów art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podnieśli, iż wyliczona w [...] złotych była przez nich do zaakceptowania, jednak organy nie ustosunkowały się do tej kwestii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody , jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603) zwanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą". W myśl art. 136 ust. 3 powołanej ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przy ustalaniu zaistnienia przesłanek do zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, warunkiem tego zwrotu jest zwrot przez wnioskodawcę (poprzedniego właściciela lub spadkobiercę) wypłaconego w przeszłości odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 ustawy.
W myśl art. 140 ust. 1 ustawy – w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu – ustalone w decyzji odszkodowanie. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa (art. 140 ust. 2).
Należy podkreślić, że osoba uprawniona do uzyskania zwrotu nieruchomości zobowiązana jest zatem zwrócić odszkodowanie, które było ustalone w decyzji
o wywłaszczeniu. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na treść art. 217 ust. 2 zgodnie z którym osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem [...] w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50 % aktualnej wartości tych nieruchomości. Przytoczony przepis stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w powołanym wyżej art. 140 ust. 2 i znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, bowiem przejęcie nieruchomości stanowiącej przedmiot zwrotu nastąpiło[...].
Przytoczone przepisy nakładają na właściwy organ administracji publicznej obowiązek waloryzacji zwracanego odszkodowania, którego wysokość nie może być wyższa niż wartość rynkowa zwracanej nieruchomości w dniu zwrotu. W tej sytuacji organ orzekając o zwrocie obowiązany jest po pierwsze do dokonania waloryzacji odszkodowania, a po drugie do ustalenia wartości nieruchomości na podstawie operatu rzeczoznawcy. Jak zostało to podkreślone w doktrynie dopiero zestawienie
i porównanie tych dwóch wartości pozwoli na ocenę zaistnienia przesłanek z art. 140,
a w tym ocenę, czy zwaloryzowane odszkodowanie nie przewyższa wartości rynkowej nieruchomości (por. G. Bieniek i in. Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyd. 2008, s. 504).
Jak zostało to wskazane wyżej ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2) wskazany przepis należy rozumieć, jako zobowiązanie organu orzekającego do uzyskania opinii o wartości nieruchomości, sporządzonej po wszczęciu postępowania na zlecenie organu orzekającego.
W niniejszej sprawie organy administracji publicznej swoje rozstrzygnięcia oparły o operat szacunkowy z dnia [...] zawierający faktycznie opinię o wartości nieruchomości na potrzeby ustalenia odszkodowania, sporządzony na zlecenie organu przez rzeczoznawcę majątkowego S. K., jako biegłego z zakresu szacowania nieruchomości.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organy rozstrzygające w niniejszej sprawie prawidłowo oceniły powołany dowód, w którym ustalono wartość rynkową nieruchomości na kwotę[...] , z kolei uwzględniając podaną w nim wartość zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasto ustaliły na kwotę[...].
Kwestię sporną w przedmiotowym postępowaniu stanowiło obniżenie wartości zwaloryzowanego odszkodowania, które zdaniem skarżących wynikało z powstania, po wywłaszczeniu nieruchomości wielodrutowej słupowej stacji transformatorowej
w miejscu istniejącego przed wywłaszczeniem słupa energetycznego. W myśl art. 140 ust. 4 ustawy – w razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości.
W tym miejscu należy podkreślić, że organ odwoławczy ustosunkowując się do powyższej kwestii powołał się na znajdujące się w aktach sprawy pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] przesłane, w toku postępowania o zwrot przedmiotowych nieruchomości, zatem zdaniem Sądu, wbrew argumentacji skarżących, zawarte w piśmie oświadczenie nie stanowi "wyjętego z kontekstu zdania z pisma przesyłanego między urzędami w innych sprawach". W ocenie Sądu, jak prawidłowo stwierdził to organ, w piśmie tym jednoznacznie stwierdzono, powołując się na opis pozaramkowy mapy sytuacyjno – wysokościowej pochodzącej z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, że napowietrzna sieć energetyczna, przebiegająca aktualnie nad działką ewidencyjną istniała w[...], wyprowadzając prawidłowy wniosek, że w takiej sytuacji została ona wybudowana przed dniem nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa. Ponadto w piśmie Dyrektora Rejonu Dystrybucji z dnia [...] na które powołują się organy obu instancji, stwierdzono, że linia napowietrzna przebiegająca obecnie nad działką nr [...] zlokalizowana przy nie była od [...] poddawana inwestycjom modernizacyjnym. Z kolei z pisma Dyrektora Rejonu z dnia [...] (data wpływu do organu pierwszej instancji) wynika, że słupowa stacja transformatorowa została przejęta na majątek zakładu Energetycznego w[...] , czyli przed wywłaszczeniem.
W ocenie Sądu z powołanych przez organy pism jednoznacznie wynika brak podstaw do stwierdzenia zmniejszenia wartości nieruchomości podlegającej zwrotowi wskutek działań podjętych na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, bowiem
z przedstawionych dowodów bezsprzecznie wynika fakt istnienia sieci energetycznej na terenie będącej przedmiotem zwrotu nieruchomości, która nie była unowocześniana. W tej sytuacji za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez organy administracji przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), bowiem organy dokładnie uargumentowały swoje stanowisko przytaczając treść powołanych dokumentów, które znajdowały w się w aktach sprawy, a strony miały możliwość zapoznać się z nimi w toku postępowania.
Odnosząc się do zarzutu skarżących podniesionego na rozprawie w sprawie
o sygn. akt II SA/Sz 716/11 dotyczącego ujęcia w decyzji zwaloryzowanego odszkodowania, którzy w tym zakresie nie zgadzają się z interpretacją przepisu art. 132 ust. 3 ustawy przez organ, a w konsekwencji treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji zawartą na stronie należy wyjaśnić, że wydanie ostatecznej decyzji o zwrocie nieruchomości pociąga za sobą obowiązek zwrotu uprzednio otrzymanego odszkodowania, dniem zwrotu jest dzień, w którym decyzja o zwrocie stała się ostateczna, jak wynika z treści art. 139 ustawy. Z kolei powołany na wstępie art. 140 ust. 2 ustawy ustanawia obowiązek waloryzacji zwracanego odszkodowania. Wysokość zwaloryzowanego odszkodowania nie może być jednak wyższa niż wartość rynkowa zwracanej nieruchomości w dniu zwrotu.
Zgodnie z przytoczonym przez organ odwoławczy artykułem 132 ust. 3 ustawy – który wbrew zarzutom skargi znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie - wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania - odnosi się wyłącznie do trybu wypłaty odszkodowania, którego wysokość orzeczona została już ostateczną decyzją i ma on na celu jedynie uaktualnienie wysokości tego świadczenia z uwagi na upływ czasu jaki nastąpił między jego ustaleniem, a datą faktycznej wypłaty (por. wyrok WSA z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 2/10, publ. LEX nr 662210). Inaczej rzecz ujmując należy stwierdzić, że przepis ten określa zasady wypłaty ustalonego odszkodowania poprzez jego waloryzację na dzień zapłaty. Waloryzacja oznacza urealnienie już ustalonego a nie wypłaconego odszkodowania przy zastosowaniu odpowiednich wskaźników i dotyczy okresu między datą kiedy decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna, a datą wypłaty odszkodowania (por. wyrok WSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 423/10, publ. LEX nr 750814).
Jednocześnie, zdaniem Sądu, brak jest podstawy prawnej umożliwiającej uwzględnienie żądania skarżących dotyczącego obciążenia organów administracji kwotą [...] stanowiącą, w ocenie skarżących, zwiększoną kwotę zwaloryzowanego odszkodowania wynikającą z różnicy między wartością zwaloryzowanego odszkodowania ustaloną w decyzji organu pierwszej instancji – na kwotę [...] , a kwotą zwaloryzowanego odszkodowania wskazaną w operacie szacunkowym nieruchomości sporządzonym przez T. B., będącego podstawą rozstrzygnięcia organu w uprzednio toczącym się postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] Wbrew twierdzeniom skarżących organ odwoławczy odniósł się do powyższej kwestii wyjaśniając, że w przypadku postępowania odwoławczego okres waloryzacji liczy się od dnia wydania decyzji ostatecznej przez organ drugiej instancji do dnia wypłaty odszkodowania, wobec tego nie jest możliwe naliczenie zwaloryzowanego odszkodowania do dnia wydania decyzji przez Starostę z dnia[...], które należy rozumieć, jako brak podstaw do poniesienia przez organy konsekwencji wydłużenia się postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
Wobec stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło