II SA/Sz 716/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi P. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...], w przedmiocie warunków zabudowy. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 36/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie warunków zabudowy, z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wnioskiem z dnia 1 marca 2018 r. (data wpływu 5 marca 2018 r.) P. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika r.pr. K. K., złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wskazując, że w kopercie zawierającej zobowiązanie do usunięcia braków formalnych skargi nie było wezwania sądu do uiszczenia wpisu od skargi. Wraz z wnioskiem dokonano opłaty od skargi w kwocie [...]zł, uiszczonej na rachunek sądu w dniu 5 marca 2018 r. Postanowieniem z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 36/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi wyjaśniając, że w ocenie sądu skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu w opłaceniu skargi nastąpiło bez jego winy. Sąd nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, iż koperta zawierająca wezwanie zbiorcze do usunięcia braków formalnych skargi nie zawierała wezwania do uiszczenia wpisu. Skarżący złożył zażalenia na opisane wyżej postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi, jak również na postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 16 lutego 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 594/18, uchylił postanowienie WSA w Szczecinie o odrzuceniu skargi z powodu nieusunięcia braków formalnych wyjaśniając, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż do pełnomocnika skarżącego skierowana została wyłącznie jedna przesyłka, a jak wynika z akt sprawy, wezwania były sporządzone na trzech oddzielnych drukach (k. 9-10, 11, 12 akt sądowych), co – wobec twierdzeń wnoszącego zażalenie pełnomocnika skarżącego o nieotrzymaniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego i pisma przesyłającego to zarządzenie – nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie został włożony zarówno odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu jak i pismo go przesyłające. Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie sądu umieszczono w kopercie wszystkie trzy pisma, tym bardziej, że zapis umieszczony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru sugeruje, że w kopercie umieszczono dwa pisma. Również podnoszona okoliczność zaklejenia przez pracownika urzędu pocztowego opisu koperty uniemożliwiała pełnomocnikowi skarżącego ustalenie zawartości przesyłki (k. 37 akt sądowych). A zatem wobec stanowiska autora zażalenia NSA uznał, że w sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy pełnomocnik skarżącego faktycznie otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w tej sytuacji powyższe wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącego mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Dodatkowo NSA zauważył, że pełnomocnik skarżącego uzupełnił w zakreślonym terminie inne braki formalne skargi, o które został wezwany w korespondencji skierowanej przez sąd tego samego dnia. Ponadto w dacie przesłania zażalenia uiszczony został także należny wpis od skargi. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 426/18, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił również postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 marca 2018 r., odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazując, że w sytuacji, gdy skarżący wniósł zażalenie od postanowienia odrzucającego skargę i wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, rozpoznanie przedmiotowego wniosku mogło nastąpić dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018 r., poz. 1302 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 1 i § 3 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.p.). Natomiast art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przywołanego przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Niedopuszczalny jest w sytuacji, gdy brakuje ustawowych warunków jego dopuszczalności, np.: jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.); jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.); jeżeli czynność strony była dokonana w terminie (art. 86 § 1 p.p.s.a.); jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 lub 141 § 1 p.p.s.a.) albo terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1090/11, LEX nr 1070480). W przedmiotowej sprawie skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od otrzymania wezwania i z obowiązku tego się wywiązał jedynie częściowo, przedkładając przy piśmie z dnia 26 stycznia 2018 r. pełnomocnictwo procesowe oraz dwa, poświadczone za zgodność z oryginałem, odpisy skargi. Skarżący nie uiścił wpisu od skargi, co stało się powodem jej odrzucenia. Nie uwzględniając wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, sąd nie uznał za wiarygodną argumentacji strony, która wywodziła, że wezwania w tym zakresie nie otrzymała. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi zwrócił uwagę na wątpliwości co do zawartości przesyłki skierowanej do pełnomocnika skarżącego, w szczególności tego, czy zawierała ona oprócz innych pism również wezwanie do uiszczenia wpisu, skoro na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako zawartość przesyłki wskazano "zobowiązanie", a adnotacja na kopercie okazała się niemożliwa do odczytania z uwagi na zaklejenie nalepką przez pracownika poczty. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w takich sytuacjach, prymat winno mieć umożliwienie stronie realizacji prawa do sądu i merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a wszelkie wątpliwości powinny zostać rozstrzygnięte na jej korzyść. W tych okolicznościach należało zatem przyjąć, że skarżący nie został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Zważywszy jednak, że wpis został uiszczony w dniu 5 marca 2018 r., a więc w terminie 7 dni od dnia, w którym skarżącemu doręczono odpis postanowienia o odrzuceniu skargi i w którym strona dowiedziała się o konieczności jego uiszczenia, należało uznać, że brak formalny skargi został usunięty w terminie. To z kolei oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu był niedopuszczalny. W przedstawionych okolicznościach faktycznych i prawnych, na mocy art. 88 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.