II SA/Sz 720/15

PostanowienieWSA w Szczecinie2015-07-02

Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Danuta Strzelecka -Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której cele statutowe obejmują ochronę środowiska i udział w procedurach planistycznych, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli jej statut nie przewiduje ochrony praw i interesów jednostek samorządu terytorialnego?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli jej statutowa działalność obejmuje zakres rozstrzyganej sprawy. Jednakże, w przypadku zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczącego uchwały rady gminy, celem postępowania jest ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Skoro statut fundacji nie przewiduje ochrony praw i interesów jednostek samorządu terytorialnego, brak jest podstaw do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu.
Stan faktyczny
Fundacja A. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi Gminy Grzmiąca na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego, które stwierdziło nieważność uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Fundacja argumentowała, że jej cele statutowe obejmują ochronę środowiska i udział w procedurach planistycznych. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące udziału organizacji społecznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek Fundacji A. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka -Kuligowska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. wniosku Fundacji A. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Gminy Grzmiąca na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 24 kwietnia 2015 r. Nr NK-3.4131.131.2015.SA w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu Czechy w gminie Grzmiąca p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r., nr [...] , działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Grzmiąca z dnia 19 marca 2015 r. Nr V/21/2015 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu Czechy w gminie Grzmiąca. Gmina w dniu 22 maja 2015 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej opisane rozstrzygnięcie nadzorcze, wnosząc o jego uchylenie. Na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. przewodniczący składu orzekającego stwierdził, że w dniu 17 czerwca 2015 r. wpłynął wniosek F. z dnia 15 czerwca 2015 r. o dopuszczenie - na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do udziału w postępowaniu. Uzasadniając wniosek Fundacja wskazała, że zgodnie z przyjętym Statutem Fundacji, jej celami są między innymi : zapobieganie dewastacji i wprowadzaniu niekorzystnych zmian w środowisku naturalnym oraz ochrona środowiska naturalnego, dziedzictwa przyrodniczego i walorów krajobrazowych Polski i Europy (§ 7 ust. 1 pkt a), udział w procedurach planistycznych w zakresie planowania przestrzennego na wszystkich szczeblach administracyjnych w Polsce i w Europie (§ 7 ust. 1 pkt e). Swoje cele Fundacja realizuje m.in. poprzez wszczynanie postępowań i udział w nich oraz reprezentowanie osób fizycznych przed krajowymi i międzynarodowymi organami sądowymi, administracyjnymi i społecznymi, a także wstępowanie do tych postępowań w charakterze przedstawiciela społecznego, organizacji ekologicznej oraz podejmowanie innych działań prawnych mających na celu ochronę praw człowieka, obywatela i środowiska w zakresie przewidzianym stosownymi regulacjami prawnymi (§ 8 pkt u). Fundacja podkreśliła, że jako organizacja społeczna uczestniczyła w postępowaniu planistycznym prowadzonym przez Wójta Gminy G. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącego przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...] r. Dopuszczenie jej do udziału w niniejszym postępowaniu umożliwi przekazanie Sądowi stanowiska grupy mieszkańców oraz stowarzyszeń względem rozstrzygnięcia przyjętego wobec miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. Pełnomocnicy strony skarżącej oraz organu oświadczyli, że nie otrzymali kopii ww. wniosku oraz, że sprawę dopuszczenia Fundacji do udziału w niniejszym postępowaniu pozostawiają uznaniu Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "P.p.s.a.", udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić między innymi organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Natomiast art. 25 § 4 P.p.s.a. stanowi, że zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Udział organizacji społecznej w sprawie innych osób - co należy podkreślić - nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2014 r., str. 225-226). A zatem, sąd administracyjny, badając zgłoszony w trybie art. 33 § 2 P.p.s.a. wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie winien sprawdzić, czy spełnione są warunki formalno-prawne, tj. czy organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego, tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OZ 759/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody , stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy Grzmiąca w opisanym wyżej zakresie. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane przez na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 594 ze zm.), który stanowi, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż w 30 dni od dnia doręczenia uchwały. W rozpatrywanej sprawie organem tym jest Wojewoda Natomiast zgodnie z art. 98 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy rozstrzygnięcie organu nadzorczego podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała organu, którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Taka skarga została wniesiona przez Radę Gminy G. Na tle podobnej sprawy, gdzie udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym domagało się stowarzyszenie, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II OZ 853/14 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że celem, dla którego wprowadzona została możliwość kwestionowania rozstrzygnięć nadzorczych jednostek samorządu terytorialnego jest ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni pogląd ten podziela. Skoro zatem żaden z wymienionych w § 7 Statutu Fundacji celów jej działalności nie przewiduje ochrony praw i interesów jednostek samorządu terytorialnego, to tym samym brak jest podstaw do dopuszczenia Fundacji Łyński Kamień w Warszawie do udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił wniosek.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło