II SA/Sz 748/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2025 r. nr SKO.Ke.470/2406/2025 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. G. M. (dalej: "skarżący", "strona"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 sierpnia 2025 r., nr SKO.Ke.470/2406/2025, wydane na podstawie art. 134 i art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej "k.p.a."), stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz zniszczeniem pojazdu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Starosta [...] decyzją z 28 maja 2025 r., nr WKT.7135.41.2025.MW, ustalił stronie wysokość kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz zniszczeniem pojazdu marki Ford Focus nr rej. [...]. Decyzja została doręczona adresatowi decyzji 2 czerwca 2025 r. na adres: [...]. 29 lipca 2025 r. za pośrednictwem operatora pocztowego G. M. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji z 28 maja 2025 r . Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zbadaniu warunków formalnych odwołania, wskazanym na wstępie postanowieniem z 8 sierpnia 2025 r. stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. Kolegium wyjaśniło, że jak wynika z druku zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzja została doręczona stronie 2 czerwca 2025 r. Termin do wniesienia odwołania upływał 16 czerwca 2025 r. Natomiast odwołanie wniesione zostało 29 lipca 2025 r. Ponieważ odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, organ orzekł na podstawie art. 134 k.p.a. Pełnomocnik skarżącego w wywiedzionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego z 8 sierpnia 2025 r. zarzucił organowi naruszenie następujących przepisów: - art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. wyrażające się w zaniechaniu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i nieprzeprowadzeniu dowodów w postaci przesłuchania strony, przesłuchania osoby będącej dorosłym domownikiem, który odebrał przesyłkę zawierającą decyzję Starosty [...] z 28 maja 2025 r., co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że decyzja ta została skutecznie doręczona stronie, podczas gdy strona od 1 kwietnia 2025 r. mieszka w L. przy ulicy [...] i winno prowadzić do przyjęcia, że odwołanie wniesione przez stronę stanowi wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji; - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 42 § 1 w zw. z art. 43 k.p.a. poprzez brak ustalenia czy osoba będąca dorosłym domownikiem, która odebrała decyzję Starosty [...] podjęła się oddania pisma adresatowi - stronie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że doszło do skutecznego, prawidłowego doręczenia decyzji adresatowi. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano, że matka strony, która odebrała korespondencję z decyzją organu I instancji nie przekazała jednak informacji do strony postępowania o tym, że taka korespondencja została doręczona. Dorosły domownik odebrał decyzję, ale nie dokonał jej przekazania do rąk adresata. Strona osobiście nie odebrała korespondencji ponieważ od 1 kwietnia 2025 r. mieszka w L. a nie w P.. W tej sytuacji zdaniem pełnomocnika skarżącego obowiązkiem organu było przesłuchanie strony, przesłuchanie matki G. M. oraz wezwanie strony do sprecyzowania, czy odwołanie stanowi w istocie odwołanie czy też jest wnioskiem o przywrócenie terminu. Tym bardziej że strona nie jest osobą znającą przepisy postępowania administracyjnego. Umożliwienie stronie aktywnego udziału w postępowaniu, a zwłaszcza w kontekście informacji jakie strona załączyła do "odwołania", winna skłonić organ do wyjaśnienia w sposób jednoznaczny czy doszło do prawidłowego doręczenia decyzji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazano, że w odwołaniu opatrzonym datą 29 lipca 2025 r skarżący jako adres zamieszkania (do korespondencji) wskazał adres [...] (dowód: odwołanie - k. 15 akt II instancji). Ponadto organ wskazał, że wcześniej zdarzało się, że skarżący nie odbierał korespondencji wysyłanej na adres [...] pomimo, że tam zamieszkiwał np. korespondencja kierowana do skarżącego przez Sąd Rejonowy S. w S. w sprawie [...] z wniosku Starosty [...] o orzeczenie przepadku pojazdu została doręczona skarżącemu pod tym adresem poprzez komornika (dowód: postanowienie [...] z dn. 8 stycznia 2025 i protokół z czynności - k. 23 akt I instancji). Na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji doręczyciel zaznaczył, że doręczył decyzję bezpośrednio adresatowi 2 czerwca 2025 r (dowód: potwierdzenie odbioru - k. 30 akt I instancji) Wbrew twierdzeniom skarżącego, Kolegium stwierdziło, że nie miało obowiązku przesłuchać matki skarżącego, przy czym skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazał w skardze danych osobowych ani adresu tej osoby, jak również nie oznaczył faktów, na które miałby być przeprowadzony dowód albowiem z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji nie wynika, że została ona wydana do rąk innych aniżeli adresata. Organ wskazał, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Dokument taki korzysta z domniemania prawdziwości (por. wyrok NSA z 12.12.2008 r., sygn. akt II GSK 554/08, postanowienia NSA z 04.08.2006r., sygn. akt II FZ 462/06 i z 21 .05. 2010r., sygn. akt II FSK 619/10, postanowienie SN z 30.04.1998 roku, III CZ 51/98, OSNC 1998/11/89 ). Domniemania tego skarżący nie obalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 - zwanej dalej: "p.p.s.a.") sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, sprowadzającej się do ustalenia czy posiada walor legalności, Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie natomiast do treści art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 1 i 2 k.p.a.). Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie stwierdzenia tej okoliczności organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Kluczowym w sprawie problemem jest to, czy skarżącemu została skutecznie doręczona przesyłka. Odpowiedź w powyższej kwestii wypada poprzedzić stwierdzeniem, iż zasadą wynikającą z art. 42 i art. 43 k.p.a. jest doręczenie pisma adresatowi, a – w przypadku jego nieobecności – dorosłemu domownikowi. W sytuacji, w której nie można doręczyć pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a., zastosowanie znajduje art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., według którego operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Z kolei art. 44 § 4 k.p.a. stanowi, że pismo doręczone w ww. trybie pozostawia się w aktach sprawy, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Powyższe doręczenie opiera się na domniemaniu prawnym, że przesyłka dotarła do rąk adresata (vide: wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2019 r., II OSK 186/18, www.orzeczenia.gov.pl ). Z powyższych przepisów wynika, że doręczenie jest w postępowaniu administracyjnym czynnością sformalizowaną, stanowi gwarancję podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a jednocześnie chroni organ przed negatywnymi skutkami działań strony zmierzającej do utrudnienia, czy wydłużenia postępowania. Zatem czynność ta powinna być dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. Za wszelkie błędy popełnione w zakresie doręczenia odpowiada organ administracji publicznej i to bez względu na to, czy czynność tę realizował samodzielnie, czy też zlecał jej wykonanie innym uprawnionym podmiotom, a ich wystąpienie skutkuje niemożnością uznania czynności doręczenia za skuteczną (tak m.in. NSA w wyrokach: z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 2295/21 oraz z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I FSK 1134/11). Oznacza to, że adresat pisma nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść (tak np. NSA w wyroku z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 962/23). Organ administracji publicznej nie jest obowiązany badać z urzędu, czy znany mu adres strony jest adresem aktualnym. Przepis art. 41 § 2 k.p.a. ustanawia domniemanie prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jeżeli strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik zaniedbali obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o zmianie adresu w toku postępowania. Jednakże obowiązek zawiadomienia o każdorazowej zmianie adresu ciąży na stronie jedynie w toku prowadzonego postępowania (por. wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., I OSK 2379/14). Wszczynając postępowanie to organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić adres do doręczeń (np. na podstawie aktów stanu cywilnego, ewidencji gruntów, ewidencji ludności, innych dostępnych baz danych, itp.) oraz pouczyć stronę o obowiązku poinformowania o zmianie adresu i o konsekwencjach prawnych określonych w art. 41 § 2 k.p.a. W przypadku, gdy tego nie uczyni, nie może zastosować skutków prawnych z powołanego przepisu. W niniejszej sprawie takie pouczenie zawierało zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego (k. 29 akt adm.), którego prawidłowe doręczenie stronie, w trybie art. 44 § 4 k.p.a., wynika z czynności operatora pocztowego udokumentowanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Nie budzi przy tym wątpliwości również, że adres, na który wysłane zostały pisma procesowe i decyzja był prawidłowy. Świadczy o tym nie tylko fakt, że skarżący wskazywał go w odwołaniu od decyzji Starosty [...] z 28 maja 2025 r., nr WKT.7135.41.2025.MW, ale również w oświadczeniu strony z 8 stycznia 2025 r., złożonym w siedzibie Kancelarii Komorniczej nr [...] w K. (k. 23 akt adm.). Skarżący też w żaden sposób nie podważył czynności doręczenia mu, jako adresatowi, decyzji organu I instancji, wynikającej z dowodu doręczenia dołączonego do akt administracyjnych sprawy. Wbrew zarzutom skargi organ działał zgodnie z prawem, podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), a nadto zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonał swobodnej jego oceny (art. 80 k.p.a.), co zresztą znalazło wyraz w uzasadnieniu wydanego przez niego postanowienia, organ odpowiednio wskazał dowody, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu Kolegium nie było również obowiązane do wezwania strony do sprecyzowania czy cyt. "odwołanie stanowi w istocie odwołanie czy też jest wnioskiem o przywrócenie terminu". Pismo z 29 lipca 2025 r zostało zatytułowane "odwołanie", a w treści pisma skarżący w sposób jasny i stanowczy dał wyraz swojej woli, że "odwołuje się od nałożonego na niego zobowiązania do zapłaty za holowanie i przetrzymanie auta marki (...)." W żadnej części powołanego pisma skarżący nie dał wyrazu temu, że jego intencją mogło być złożenie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie może być w ocenie Sądu domniemany, strona musi wyraźnie zakomunikować wolę, że wnosi o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego. Warto dodać, że ani z odwołania, ani ze skargi oraz z dołączonych do nich załączników nie wynika również wola strony skarżącej następczego udokumentowania na osi czasu zmiany adresu do doręczeń i zgłoszenia tej okoliczności organowi. Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów prawa (w tym powołanych w skardze) w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, nie zachodzą podstawy do jego uchylenia. Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.