II SA/Sz 754/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-11-10
Skład orzekający: Barbara Gebel, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej została wydana z poszanowaniem przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (u.o.o.ś.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farmy wiatrowej. Raport o oddziaływaniu na środowisko został wszechstronnie oceniony, a stanowiska organów współdziałających oraz uwagi społeczeństwa zostały uwzględnione. Zarzuty skarżącej dotyczące braku analizy skumulowanego oddziaływania, niedostatecznej analizy wpływu na zdrowie i środowisko, czy wadliwości raportu, zostały uznane za bezzasadne, ponieważ nie zostały poparte dowodami mogącymi skutecznie podważyć materiał dowodowy zgromadzony przez organy. Sąd podkreślił, że opinie naukowe i literaturowe nie mają charakteru normatywnego i nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej, jeśli nie są poparte dowodami w konkretnej sprawie.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla budowy farmy wiatrowej. Po przeprowadzeniu postępowania, Wójt Gminy wydał decyzję ustalającą te uwarunkowania. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z powodu wskazania dwóch alternatywnych wariantów przedsięwzięcia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt wydał kolejną decyzję, która została utrzymana w mocy przez SKO po rozpatrzeniu odwołania B. G. B. G. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wszechstronnej analizy raportu, nieuwzględnienie uwag społeczności oraz wadliwe ustalenie kręgu stron. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
Spółka A. w dniu 18 listopada 2011 r. wystąpiła z wnioskiem do Wójta Gminy o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej w rejonie miejscowości, gm. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82, art. 84 ust. 2 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., zwanej dalej: "u.o.o.ś"), Wójt Gminy ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy dziesięciu elektrowni wiatrowych w rejonie miejscowości w gminie , zlokalizowanej w obrębie (działki nr [...] – wieża nr 1), w obrębie (działka nr – wieża nr, działka nr - nr, działka nr– nr), w obrębie (działka nr – wieża nr, działka nr– w. nr, działka nr–nr, działka nr– nr), wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą.
Organ wyjaśnił, że inwestycja Spółki A. będzie składać się
z dziesięciu elektrowni wiatrowych, oznaczonych w przedłożonej przez inwestora dokumentacji, jako wieże nr. Organ wskazał umiejscowienie poszczególnych wież na działkach w obrębie miejscowości , , ko wraz z drogami dojazdowymi i liniami kablowymi.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że planowana inwestycja została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać
na środowisko. Wyjaśnił, że w drodze obwieszczenia zawiadomił wszystkie strony
o wszczęciu postępowania. Postępowanie prowadzone było z udziałem społeczeństwa. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej w skrócie: "") wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i określił zakres raportu. P. Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej w skrócie: "PPIS") w opinii z dnia [...] r. stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i określił zakres raportu.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Wójt Gminy dopuścił Stowarzyszenie "" do uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.
Inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia budowy farmy wiatrowej, wraz z wypisem z rejestru gruntów dla nieruchomości, na których planowane jest przedsięwzięcie oraz dla działek z zakresu oddziaływania inwestycji. PPIS w opinii sanitarnej z dnia [...] r. zaopiniował pozytywnie realizację przedsięwzięcia i określił warunki jej realizacji. RDOŚ , po uprzednim uzupełnieniu raportu przez inwestora, postanowieniem z dnia [...]r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedmiotowego przedsięwzięcia.
Wobec nieścisłości dostrzeżonych w złożonym przez inwestora raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko, organ pierwszej instancji wezwał inwestora
do uzupełnienia wniosku pismem z dnia 11 września 2013 r. W pismach z dnia
20 września 2013 r. oraz z dnia 25 września 2013 r., inwestor przedstawił stosowne uzupełnienia. W związku z tym, RDOŚ postanowieniem z dnia
[...] r. uchylił postanowienie własne z dnia [...] r. i uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki realizacji, eksploatacji inwestycji lub użytkowania przedmiotowego przedsięwzięcia. Wobec uzupełnienia raportu przez inwestora, wezwany do zajęcia stanowiska PPIS nie udzielił odpowiedzi. Niewydanie opinii przez wskazany organ, Wójt potraktował jako brak zastrzeżeń do przedłożonego raportu i jego uzupełnień.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że uzgodnienia i opinie organów współdziałających uwzględnił w całości. Co do wniosku K. A. – A.
o uwzględnienie w przedmiotowej sprawie, planowanego przez nią przedsięwzięcia budowy elektrowni wiatrowej Wójt wyjaśnił, że z uwagi na brak dostatecznych danych na temat usytuowania wskazanej inwestycji, nie było możliwości określenia skumulowanego oddziaływania między planowanymi przedsięwzięciami.
Jak wyjaśnił organ, uprzednio wydaną w sprawie decyzją z [...] r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia budowy farmy wiatrowej w rejonie miejscowości , gm. wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. W wyniku rozpatrzenia odwołania Stowarzyszenia "", Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., uchyliło decyzję z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jako przyczynę uchylenia decyzji, Kolegium wskazało naruszenie art. 81 ust. 1 u.o.o.ś., przez organ pierwszej instancji, gdyż zamiast określenia jednego wariantu przedsięwzięcia, który winien być wskazany, jako wybrany do realizacji, organ wskazał dwa alternatywne warianty przedsięwzięcia.
Organ pierwszej instancji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, wezwał inwestora do złożenia pisemnych uzupełnień do przedłożonego raportu w zakresie szczegółowego przedstawienia wariantów planowanego przedsięwzięcia. Inwestor
w dniu [...]r. przedłożył ujednoliconą wersję przedmiotowego raportu.
Po przedstawieniu dodatkowych wyjaśnień przez inwestora, postanowieniem
z dnia [...] r. RDOŚ uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki realizacji, eksploatacji lub użytkowania tego przedsięwzięcia. PPIS , w ustawowym trzydziestodniowym terminie (art. 77 ust. 6 u.o.o.ś.) nie wydał stosownej opinii, co organ pierwszej instancji potraktował, jako brak zastrzeżeń do raportu inwestora i jego uzupełnień.
Jak wskazał organ pierwszej instancji, obwieszczeniem z dnia [...] r. podał do publicznej wiadomości informację o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją w sprawie. B. G. wniosła do organu o uznanie jej za stronę postępowania. W pismach z dnia 16 czerwca 2015 r. oraz z dnia 17 czerwca 2015 r., B.G. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Swoje uwagi w sprawie zgłosiło również Stowarzyszenie "" w piśmie z dnia 17 czerwca 2015 r. Wójt poinformował B. G. pismem z dnia 20 czerwca 2015 r., że jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego. Inwestor w dniu 2 lipca 2015 r. przedłożył aktualne wypisy z rejestru gruntów dla tych nieruchomości, których wypisy straciły ważność. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2015 r. inwestor odniósł się do uwag, złożonych w trakcie postępowania z udziałem społeczeństwa.
Postanowieniem z dnia [...] r., organ pierwszej instancji dopuścił Stowarzyszenie "" do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie. Stowarzyszenie to przedstawiło swoje stanowisko w sprawie i sformułowało wnioski. Na wezwanie organu, Stowarzyszenie przedstawiło przetłumaczone na język polski opracowanie - raport Fundacji z lutego 2015 r.
W związku ze zmianami przepisów u.o.o.ś., pismem z dnia 23 listopada 2015 r., ponownie Wójt wystąpił do organów współdziałających odpowiednio o uzgodnienie
i wydanie opinii dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
RDOŚ w piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie uzgadniające przedmiotowe przedsięwzięcie i określające warunki realizacji eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia. Wobec braku odpowiedzi ze strony PPIS o wydanie opinii, w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania dokumentów, organ pierwszej instancji, potraktował powyższe jako brak zastrzeżeń organu inspekcji sanitarnej do raportu i jego uzupełnień. Pismem z dnia 6 stycznia 2016 r., organ pierwszej instancji zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienie to zostało podane do publicznej wiadomości w dniu 7 stycznia 2016 r.
Następnie organ wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie było możliwości zastosowania art. 97 § 1 i art. 98 k.p.a. W związku z powyższym organ uznał za bezzasadne żądanie złożone przez grupę mieszkańców w sprawie " (...) zawieszenia wszystkich postępowań administracyjnych". Jako opinię autorów, organ potraktował, zgłoszone przez mieszkańców pismo Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia z dnia 27 lutego 2012 r. o zaleceniu zlokalizowania elektrowni wiatrowych w odległości nie mniejszej niż 2-4 km od domów ludzi. Zauważył, że wskazany Departament w piśmie z dnia 25 stycznia 2013 r. wprost informował, że nie posiada kompetencji do wypowiadania się na tematy dotyczące lokalizacji elektrowni wiatrowych. Zdaniem organu, opinia ta nie może być traktowana jako wytyczne dla określania odległości wież elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, ponieważ nie wynika to z żadnych przepisów prawa.
Według Wójta, wszystkie normy dotyczące lokalizowania elektrowni wiatrowych, zgodnie z regulacjami prawnymi, zostały dokładnie zbadane i opisane w raporcie. Organ wskazał, że rozeznał w przedmiotowej sprawie zagrożenia i kierując się przezornością nałożył w decyzji odpowiednie warunki mające na celu wyeliminowanie potencjalnych zagrożeń dla środowiska. W związku z tym zarzuty mieszkańców zawarte w piśmie z dnia 17 czerwca 2015 r., organ uznał za bezzasadne. Organ pierwszej instancji odniósł się w szczegółowy i obszerny sposób do uwag B. G. z dnia 18 czerwca 2015 r. Zauważył, że przytoczona przez stronę opinia RDOŚ z dnia 2 października 2014 r., nie dotyczy przedmiotowego postępowania. Za bezzasadne, organ uznał zarzuty wskazanej strony, odnoszące się do treści raportu, tj. ustaleń w zakresie zdrowia i komfortu życia ludzi; nieuwzględnienia obszarów lęgowych derkacza, czajki oraz występowania kani rudej; oszpecenia krajobrazu; nieprawidłowego określenia parametrów technicznych siłowni; klimatu; dopuszczalnych norm hałasu; mocy elektrowni. Organ nie podzielił również zarzutów co do planowanej inwestycji, zgłoszonych przez Stowarzyszenie "" w piśmie z dnia 16 czerwca 2015 r. Za bezzasadne, organ pierwszej instancji uznał wnioski zgłoszone w sprawie przez Stowarzyszenie "". Jako opinię potraktował raport Fundacji z lutego 2015 r., zgłoszony przez Stowarzyszenie "". W tożsamy sposób ocenił artykuł pod tytułem: "W jaki sposób hałas generowany przez turbiny wiatrowe wpływa na ludzi". Zdaniem organu, nie ma możliwości przeniesienia informacji zawartych we wskazanych artykułach na grunt prowadzonego postępowania. Odnosząc się do pisma Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia 31 lipca 2013 r., złożonego przez wskazane Stowarzyszenie, organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zarówno ten organ jak i organy współdziałające, nie stwierdziły w tej sprawie konieczności zmiany wartości współczynnika tłumienia gruntu.
Organ odniósł się do kwestii negatywnego stosunku do inwestycji części społeczności lokalnej. Stwierdził, że obawy tej społeczności są wynikiem braku rzetelnej wiedzy i informacji na temat funkcjonowania elektrowni wiatrowych i ich rzeczywistego wpływu na środowisko.
Wskazał, że teren planowany pod inwestycję w zdecydowanej większości jest intensywnie użytkowany rolniczo. Teren ten znajduje się pomiędzy miejscowościami , ko i , który w najbliższej przyszłości zostanie przekształcony w związku z budową drogi szybkiego ruchu. Przedmiotowy teren jest słabo zainwestowany, nie ma na nim praktycznie żadnej infrastruktury, poza siecią dróg gruntowych, stanowiących dojazd do pól.
W ocenie Wójta, przedłożony w przedmiotowej sprawie raport oddziaływania inwestycji na środowisko wraz z jego uzupełnieniami i złożonymi wyjaśnieniami,
odpowiada przepisom ustawy oraz jest spójny, logiczny i przekonujący. Raport ten,
jest zupełny zarówno pod względem formalnym i merytorycznym. Organ stwierdził zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Gminy
nr IX/62/15 z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla potrzeb lokalizacji farmy wiatrowych "".
Wójt przedstawił opis wariantu inwestycji proponowanego do realizacji przez inwestora (trzynaście sztuk elektrowni) wraz z charakterystyką (parametrami) siłowni. Wskazał na wariant alternatywny inwestora przedstawiony w raporcie (dwadzieścia sztuk elektrowni) oraz przedstawił parametry techniczne turbin.
Zdaniem organu, obydwa warianty pozwalają osiągnąć ten sam cel – produkcję energii elektrycznej na zbliżonym poziomie. Wskazał na tzw. wariant zerowy inwestycji, polegający na niezrealizowaniu farmy wiatrowej.
Oceniając wpływ inwestycji na krajobraz Wójt stwierdził, że zmieni się on
z typowego krajobrazu rolniczego i spowoduje jego antropizację na terenie lokalizacji
i w jego bezpośrednim otoczeniu, a siłownie wiatrowe będą dobrze widoczne z pól oraz łąk, na których staną. Podniósł, że inwestycja niesie za sobą szereg korzyści, wśród których wskazał: infrastrukturalne, wizerunkowe, ekonomiczne i ekologiczne. Turbiny wiatrowe nie emitują żadnych zanieczyszczeń chemicznych, nie emitują zanieczyszczeń do atmosfery, nie prowadzą do degradacji gleb ani nie stanowią zagrożenia dla wód powierzchniowych i podziemnych.
Organ wyjaśnił, że analizując i rozpatrując wniosek inwestora oraz przedłożony raport wraz z uzupełnieniami dokładnie przeanalizował wszystkie warianty przedsięwzięcia i uznał za niezasadny wariant realizacji proponowany przez inwestora, polegający na budowie trzynastu sztuk elektrowni wiatrowych o łącznej mocy nieprzekraczającej 65 MW. Mimo korzyści, wskazany wariant, może przynieść zagrożenia, przede wszystkim dotyczące przekroczenia norm hałasu na terenach istniejącej zabudowy zagrodowej (działka nr [..], obr. ko).
Po analizie danych zawartych w raporcie, Wójt dopuścił do realizacji wariant najkorzystniejszy dla środowiska, co najpełniej umożliwi zapewnienie właściwych standardów ochrony środowiska. Zgodę na realizację tego wariantu wyraził inwestor
w piśmie z dnia 27 sierpnia 2014 r.
W związku z tym organ stwierdził, że dopuszcza do realizacji przedsięwzięcie inwestora na które będzie się składało dziesięć elektrowni wiatrowych o łącznej mocy nominalnej wszystkich elektrowni, nieprzekraczającej 50 MW wraz z niezbędną infrastrukturą. Organ przedstawił lokalizację przedsięwzięcia w formie zestawienia, zawierającego opis działek z obrębu, na których usytuowane będą odpowiednio wieże do siłowni wiatrowych, drogi dojazdowe i linie kablowe. Ponadto przedstawił charakterystykę pojedynczej siłowni oraz przedstawił podstawowe elementy tworzące całość inwestycji.
Z dalszych ustaleń wynika, że budowę farmy wiatrowej zaplanowano w obszarze zdominowanym przez duże powierzchnie pól uprawnych. Mniejsze powierzchnie zajmują tereny zadrzewione oraz mokradłowe, dwie zabudowy zagrodowe, lokalne drogi oraz napowietrzne linie energetyczne. Organ odniósł się do kwestii występowania fauny w przedmiotowym obszarze. Uznał, że zostanie zachowana istniejąca różnorodność gatunkowa, a ewentualne zmiany, nie wpłyną na korzystne stany populacji pospolitych ptaków krajobrazu rolniczego.
Organ przedstawił wynik monitoringu chiropterologicznego. Ocenił, że powstanie inwestycji nie odetnie nietoperzom dostępu do żerowiska wzdłuż rzeki. Wskazał, że w decyzji wprowadził ograniczenia czasowe pracy trzech analizowanych turbin (nr) w okresie stwierdzonej wysokiej aktywności nietoperzy. Z uwagi na ochronę nietoperzy, organ zakreślił wymogi w zakresie oświetlenia oraz usytuowania elektrowni.
W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy odniósł się do zawartej w raporcie analizy, dotyczącej istniejących farm wiatrowych oraz planów i ich budowy, zarówno w gminie , jak i w gminach sąsiednich. Wyjaśnił, że analizując plany budowy farm wiatrowych brano pod uwagę przede wszystkim wydane decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach (toczące się w tym zakresie postępowania administracyjne) oraz miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, według stanu na kwiecień 2014 r., a także przedstawił zestawienie szesnastu inwestycji. Stwierdził, iż wykonane obliczenia pokazują, że funkcjonowanie wszystkich elektrowni wiatrowych, dla których wydano decyzje środowiskowe lub toczy się w tym zakresie postępowanie administracyjne, teoretycznie mogłoby doprowadzić do przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w porze nocy. Podkreślił, że realizacja więcej niż jednej farmy wiatrowej nie zwalnia z ustawowego obowiązku dotrzymania dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie, a uzyskanie decyzji środowiskowej nie przesądza o realizacji przedsięwzięcia. Aktualnie nie funkcjonują w sąsiedztwie planowanej inwestycji farmy wiatrowe, których hałas mógłby kumulować się z ocenianą farmą. Każdy inwestor na etapie eksploatacji przedsięwzięcia będzie musiał dotrzymać obowiązujących poziomów hałasu w środowisku.
Wobec odziaływania planowanej inwestycji, na etapie eksploatacji, na awifaunę oraz chiropterofaunę, organ nałożył w decyzji obowiązek przeprowadzenia monitoringu porealizacyjnego w odniesieniu do ptaków i nietoperzy. Zakres monitoringu powinien być opracowany przez eksperta ornitologa i chiropterologa i winien być przedłożony do zatwierdzenia RDOŚ . Według organu, planowane przedsięwzięcie nie będzie wiązało się z użytkowaniem zasobów naturalnych.
Zdaniem Wójta, zespół elektrowni wiatrowych nie będzie przyczyną znaczącego oddziaływania na środowisko związanego z jego potencjalnym zanieczyszczeniem.
Nie będzie źródłem emisji zanieczyszczeń gazowych i stałych, gleby, wody, a przy właściwym sterowaniu pracą elektrowni wiatrowych, nie doprowadzi do przekroczenia dopuszczalnych norm w zakresie hałasu.
Organ uznał, że jedynie na etapie budowy, będą wprowadzane zanieczyszczenia związane z ruchem pojazdów samochodowych oraz z pracą sprzętu budowlanego (spaliny oraz pył), ale są one niskie i nie wpłyną na zauważalną zmianę stanu zanieczyszczenia atmosfery w rejonie projektowanej farmy wiatrowej.
Wskazał dalej, że w raporcie inwestora przedstawiono oddziaływania wynikające z emisji pola elektromagnetycznego, infradźwięków oraz drgań. Jak zauważył organ, nie wystąpią oddziaływania w tym zakresie, które mogłyby negatywnie wpływać na zdrowie okolicznych mieszkańców. Projektowana farma nie będzie powodować ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej w rozumieniu przepisów prawa ochrony środowiska.
Jak wskazał organ, planowana inwestycja zlokalizowana jest poza granicami obszarów podlegającymi ochronie na podstawie przepisów o ochronie przyrody, w tym poza obszarami. Teren inwestycji znajduje się poza obszarami wybrzeży, terenów górskich, przylegających do jezior, uzdrowisk i ochrony uzdrowiskowej, a także obszarami, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone. Stwierdził, że planowana inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla istniejących i planowanych do utworzenia form ochrony przyrody. Inwestycja nie będzie także wpływać na główne szlaki migracyjne ptaków oraz miejsca ich żerowania w okresie sezonowych wędrówek.
Według organu, nie przewiduje się również skumulowanego oddziaływania planowanych elektrowni wiatrowych na ornitofaunę i chiropterofaunę. Nie przewiduje się jakiegokolwiek oddziaływania innych czynników lub elementów związanych z pracą siłowni i infrastruktury na sieć. Zakłada się, że hałas instalacyjny nie przekroczy określonych prawem poziomów hałasu w środowisku w terenie najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Faza eksploatacji będzie, związana z wprowadzaniem do środowiska hałasu oraz pola magnetycznego oddziaływaniach bezpośrednich i stałych. Zasięg ten, został przedstawiony w raporcie i oceniony jako zasięg lokalny. Zdaniem organu, emisja pola elektromagnetycznego, infradźwięków i wibracji, nie ma praktycznego znaczenia w sprawie. Likwidacja pokrywy glebowej w wyniku wykonania wykopów pod elementy projektowanej inwestycji nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko. Jako długoterminowe, organ ocenił oddziaływania inwestycji na krajobraz (20-30 lat), ale skutki te uznał za w pełni odwracalne. Prace związane z fundamentowaniem wież elektrowni nie zachwieją stosunków wodnych w omawianym obszarze. Wobec nieuniknionej, ale ograniczonej wycinki drzew oraz krzewów, inwestor planuje prowadzenie dróg po gruntach ornych - obok istniejącej drogi. Wycinka ograniczałaby się jedynie do miejsca budowy zjazdów. Prace związane z układaniem linii kablowych, będą prowadzone głównie na terenach ornych. Organ nakazał, aby odpady powstałe w związku z inwestycją, gromadzić w sposób zabezpieczający środowisko gruntowo–wodne przed ewentualnymi zanieczyszczeniami. Nakazał także odpowiedni sposób gospodarowania odpadami podlegającymi selektywnej zbiórce, powstałymi w związku z inwestycją. Nałożył także obowiązek monitorowania obecności płazów na terenie budowy i zastosowanie środków ochronnych, zarówno przed rozpoczęciem prac, jak i w trakcie ich prowadzenia.
Według organu, z oceny oddziaływania zamierzenia na środowisko, nie wynika potrzeba wykonania kompensacji przyrodniczej.
W wyniku przeprowadzonej procedury Wójt ustalił, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska zawartych w przepisach, jeżeli spełnione będą warunki określone w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko i jego uzupełnieniach, a także warunki nałożone w sentencji decyzji. Organ nie stwierdził potrzeby ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. Kierując się charakterem planowanego przedsięwzięcia organ uznał, że jego realizacja nie wpłynie znacząco na zmianę stanu środowiska w rejonie lokalizacji inwestycji. Analiza całego materiału dowodowego, doprowadziła organ do stwierdzenia, że inwestycja nie wpłynie negatywnie na środowisko, zdrowie ludzi jak również stan siedlisk przyrodniczych, dla których utworzony został. Organ dodał, że na podstawie analizy przeprowadzonej w oparciu o załączone do wniosku dokumenty, w tym raportu, określił oddziaływania i potencjalne zagrożenia środowiska, związane z realizacją i eksploatacją przedsięwzięcia. W oparciu o informacje zawarte w tych dokumentach, zdefiniowane zostały warunki realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia zapewniające ochronę środowiska.
B.G. wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...].
Odwołująca się przedmiotowej decyzji zarzuciła w szczególności, że:
- nie uwzględniono merytorycznych uwag wnoszonych przez mieszkańców oraz Stowarzyszenia działające na rzecz ekologii, tym samym nie wykorzystano pełnej wiedzy na temat ewentualnych zagrożeń wynikających z realizacji inwestycji mogącej
w znaczący sposób wpływać na środowisko, przyjmując bez zastrzeżeń stanowisko inwestora,
- organ wydający decyzję, poprzez – jak stwierdziła strona – ignorancję i brak woli dialogu ze społeczeństwem, naruszył zespół norm nakazujących zapewnić
w postępowaniu oceny oddziaływania na środowisko, udział społeczeństwa nie tylko
w ujęciu formalnym,
- w załączeniu do raportu nie zostały zaznaczone strefy buforowe zakazu zabudowy mieszkaniowej o promieniu m, dla każdego wiatraka, nie przedstawiono też listy działek, objętych tym reżimem, co budzi wątpliwości w zakresie rzetelnego informowania i ułatwienia dostępu do informacji,
- raport mimo kilkukrotnych uzupełnień i udzielanych przez inwestora wyjaśnień nie jest przekonujący, wyczerpujący ani spójny, choć zawiera wymagane prawem informacje oparte na danych literaturowych, ponadto zawiera błędy świadczące
o niedbałym sposobie opracowania, czyli całe fragmenty "kopiuj-wklej",
z opracowania dla gminy,
- organ wydający decyzję nie przeanalizował i nie ocenił dokładnie bezpośredniego
i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia mieszkańców, dobra materialne oraz wzajemne oddziaływanie między czynnikami na każdym etapie przedsięwzięcia, ponadto organ nie przeanalizował możliwości oraz sposobów zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko,
nie wskazał wymaganego zakresu monitoringu na każdym etapie przedsięwzięcia,
- przedsięwzięcie zlokalizowane będzie w niewielkiej odległości od farmy wiatrowej innego inwestora, którego skumulowane oddziaływanie nie jest szczegółowo opisane, jak również nie precyzuje się procedur działania dla poszczególnych inwestorów (ten sam obszar oddziaływania) w przypadku przekroczenia norm hałasu
lub zanieczyszczeń, które wpływać mogą negatywnie na ludzi, dziko żyjące zwierzęta a także awifaunę,
- nie dokonano odniesienia się do tego, w jakim stopniu projektowana inwestycja wpływać będzie na jakość wód powierzchniowych i podziemnych (w raporcie mówi się, że jakość się nie zmieni), jednak budowa i eksploatacja farmy wiatrowej może nieść ze sobą bezpośrednie zagrożenie skażenia bakteriologicznego i chemicznego wód podziemnych i gruntowych, a ponadto może dojść do zanieczyszczenia ziemi produktami ropopochodnymi, a tym samym zanieczyszczenia wód, to zaś zagrażać może środowisku i zdrowiu ludzi - brak podania sposobów skutecznej likwidacji zanieczyszczeń i procedur zapobiegania zagrożeniu,
- w żadnym miejscu nie analizuje się tzw. efektu cienia, zdaniem strony, trudno sobie wyobrazić aby trzynaście, będących codziennie w ruchu turbin nie oddziaływało negatywnie na okolicznych mieszkańców, zważywszy na ponadprzeciętną wysokość wież elektrowni ( m),
- nie analizuje się zagrożeń związanych ze skumulowaną emisją hałasu w związku
z planowaną trasą szybkiego ruchu, w granicach opracowania (droga ), nie rozstrzyga się zagrożeń oraz wynikających z niego uciążliwości
i w sytuacji, kiedy elektrownie wiatrowe zostaną posadowione, a inwestycja S6 uruchomiona, ewentualny monitoring poinwestycyjny nie rozwiąże problemu,
- ponadprzeciętnej wysokości turbiny ( m), widoczne będą nie tylko w gminie , ale również w ościennych gminach, turbiny będą – zdaniem strony – dominującym i obcym elementem krajobrazu, burząc harmonię otoczenia
i niekorzystnie wpisując się w lokalny krajobraz, a fotogramy dołączone do raportu, nie pozwalają – zdaniem strony - na dokonanie pobieżnej nawet analizy wpływu elektrowni wiatrowych na krajobraz rodzimy (brak skali), także twierdzenie zawarte
w raporcie, że odbiór walorów krajobrazowych jest sprawą indywidualną
i subiektywną oraz zależną od wrażliwości odbiorcy, nie może czynić wystarczającej przesłanki uznania tez i argumentów autorów opracowania za precyzyjne i dokładne, ponadto krajobraz z równinnego i rolniczego zmieni się w przemysłowy z uwagi na dominację wysokich, pionowych form wiatraków, co przyczyni się do ograniczenia możliwości wykorzystania terenów dla celów turystycznych, rekreacyjnych
i agroturystycznych,
- raport nie uwzględnia wszystkich cennych ekologicznie siedlisk m.in. użytku ekologicznego o powierzchni ponad ha, na którym od [...] r. wdrażany jest program ochrony siedlisk lęgowych (dotyczy działek nr [...], będących własnością odwołującej się) i znajdujących się w granicach oddziaływania inwestycji
w bezpośrednim sąsiedztwie farmy wiatrowej,
- organ decyzyjny, wydając pozwolenie na realizację przedsięwzięcia, wykazał się daleko idącą tolerancją i niczym nieuzasadnioną wiarą w dobre intencje autorów raportu sporządzonego na zamówienie inwestora, a najjaskrawszym przykładem jest
tu zrównanie wysokości pojedynczej hipotetycznej elektrowni z raportu, tj. m
z planowanymi wieżami o wysokości m (pomiar od najniżej położonego punktu fundamentu przy maksymalnie wzniesionej łopacie wirnika); zdaniem strony, każdy myślący uczeń gimnazjum wskaże przynajmniej kilka zależności powodujących nieprzydatność wniosków raportu wobec błędnych danych początkowych, dotyczących wysokości elektrowni wiatrowych,
- organ wydający decyzję nie dokonał obiektywnej analizy przedłożonych dokumentów, zignorował zarzuty i wątpliwości podnoszone przez społeczność gminy, tym samym nie wykazał się przezornością w dbałości o zdrowie i jakość życia mieszkańców, nie pochylił się nad wątpliwościami i błędami rzucającymi się w oczy nawet laikom.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 33 - art. 38, art. 59 ust. 1 pkt 1 – art. 87 u.o.o.ś., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołał zarzuty odwołania. Organ podniósł, iż w piśmie z dnia
12 kwietnia 2016 r., inwestor informował, że zastosował się do wszystkich wskazań Kolegium, wynikających z decyzji z dnia [...] r. i w oparciu o te wskazania, inwestor poprawił raport w sposób rzetelny i z należytą starannością. Ponadto inwestor podniósł, w odniesieniu do obecnie kwestionowanej decyzji, że zostały wystosowane podobne zarzuty dotyczące nierzetelnej oceny wpływu na środowisko i nierzetelnej oceny hałasu, jak do decyzji organu o środowiskowych uwarunkowaniach dla zespołu elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w rejonie miejscowości ko, gm. .
Organ odwoławczy wskazał, że w uprzednio wydanej w sprawie decyzji organ pierwszej instancji ustalił de facto jednocześnie uwarunkowania dla dwóch wariantów przedsięwzięcia, które Kolegium uznało za działania pozorowane, gdyż dotyczyły dokładnie tych samych miejsc posadowienia turbin, a z punktu widzenia technicznego nie różniły się one od siebie. Organ wskazał również na poprzednie ustalenie Kolegium, że w raporcie inwestor przedstawił dwa inne warianty: jeden, polegający na realizacji przedsięwzięcia przy wykorzystaniu fabrycznie nowych turbin oraz wariant drugi, polegający na wykorzystaniu turbin używanych.
Jak wskazał organ odwoławczy w swej decyzji z dnia [...] r., mając na względzie uwagi wniesione przez poprzedni skład Kolegium, zbadał wnikliwe zarówno przedłożony przez inwestora, skorygowany raport, jak i zbadał materiał dowodowy, zgromadzony przez organ pierwszej instancji w postępowaniu zakończonym obecnie kwestionowaną decyzją. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, spowodowany uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji
z dnia [...] r.
W ocenie Kolegium, wyczerpana została cała prawem przewidziana procedura, wynikająca z u.o.o.ś., gdyż organ pierwszej instancji dokonał uzgodnień z organami współdziałającymi uzyskując ich stanowiska w tej sprawie, informował społeczność lokalną na wszystkich etapach postępowania, wywieszając każdorazowo obwieszczenia w siedzibie organu oraz na tablicy ogłoszeń w poszczególnych sołectwach oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Gminy , czego dowodem jest zgłoszenie się do udziału w postępowaniu na prawach strony dwóch stowarzyszeń. Strony natomiast z uwagi na ich ilość przekraczającą dwadzieścia osób, były informowane w trybie art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 u.o.o.ś.
Organ odwoławczy podał, że zapoznał się z raportem oddziaływania inwestycji na środowisko. Stwierdził, że raport spełnia wymogi określone w art. 66 u.o.o.ś.
W raporcie uwzględniono oddziaływanie przedsięwzięcia w trzech jego fazach: realizacji, eksploatacji i zakończenia, obejmującej: florę i siedliska (str. 35 raportu), faunę (str. 51-128), oraz krajobraz (str. 129-136). Raport wymienia obszary prawnie chronione, proponowane do objęcia ochroną przyrodniczą, wymienia stanowiska archeologiczne, objęte ochroną konserwatora zabytków. Na stronie 21 raportu, znajduje się charakterystyka proponowanych wariantów przedsięwzięcia, tj.: wariant wnioskowany trzynastu elektrowni o łącznej mocy do 65 MW, racjonalny wariant alternatywny dwudziestu elektrowni (według raportu łączna moc do 60 MW), wariant najkorzystniejszy dla środowiska (opisany na str. 198 raportu), obejmujący budowę dziesięciu elektrowni o łącznej mocy 50 MW.
Kolegium wskazało, że do realizacji organ przyjął wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Na str. 160 raportu (w tabeli) zestawiono odległości każdej
z wiatrowni od najbliższej zabudowy zagrodowej lub mieszkaniowej. Z zestawienia tego wynikało, że odległość poszczególnych wież od wskazanej wyżej zabudowy jest następująca: obręb – wieża nr, na działkach nr, odległość m; obręb ko - wieża nr , na działce nr odległość m; wieża nr , na działce nr odległość m; wieża nr , na działce nr , odległość m; wieża nr , na działce nr , odległość ; wieża nr , na działce nr , odległość m; wieża nr , na działce nr , odległość m; i wieża nr, na działce nr , odległość m.
Organ odwoławczy dodał, że obliczenia zasięgu oddziaływania akustycznego projektowanej farmy wiatrowej z dziesięcioma turbinami, przedstawiono w postaci izolinii hałasu o wartości db (normatyw nocny dla zabudowy mieszkaniowej).
W raporcie na str. 165 odniesiono się do zagadnienia infradźwięków, wskazując
iż naukowcy z P. i wykonali stosowne pomiary, zarazem dokonali analizy zjawisk akustycznych z zakresu infradźwięków towarzyszących pracy na farmie składającej się z dziewięciu turbin. Naukowcy stwierdzili, że praca wiatrowni nie stanowi źródła infradźwięków o poziomach mogących zagrozić zdrowiu ludzi.
Według Kolegium, organ pierwszej instancji w pełni wywiązał się obowiązków wynikających z przepisów k.p.a., informując każdorazowo strony o dokonywanych czynnościach i możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie dokumentami i z tej możliwości skorzystała także B.G.
Kwestionowana odwołaniem decyzja spełnia wszystkie wymogi z art. 80 i art. 82 u.o.o.ś. oraz z art. 107 § 3 k.p.a. Jak zauważyło Kolegium, w kwestionowanej odwołaniem decyzji wskazano rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, przedstawiono wyniki przeprowadzonego postępowania w sprawie decyzji środowiskowej, organ nałożył w decyzji obowiązki w zakresie ochrony cennych przyrodniczo obszarów, zwrócił uwagę na prowadzenie robót związanych z układem linii kablowych, minimalizujących szkody w środowisku. Kolegium zwróciło również uwagę, że w końcowej części uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji odniósł się do ewentualnej konieczności przeprowadzenia w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko na etapie pozwolenia na budowę, stwierdzając brak konieczności przeprowadzenia takiej oceny. Dodało, że załącznikami do decyzji organu pierwszej instancji jest charakterystyka przedsięwzięcia oraz mapa poglądowa przedstawiające lokalizacje inwestycji.
Kolegium uznało za bezzasadne zarzuty odwołania, które – zdaniem organu – były ogólnikowe, powierzchowne nie konkretyzujące, jakie przepisy u.o.o.ś zostały naruszone. Zdaniem Kolegium, odwołująca się winna wskazać, których przepisów
z art. 66 ust. 1 u.o.o.ś. przedmiotowy raport nie spełnia. Według Kolegium, raport inwestora zawiera w swej treści wszystkie kwestie wynikające ze wskazanego przepisu.
B.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy .
Kwestionowanej skargą decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 15 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w sytuacji, w której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wystarczał do wydania decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy , gdyż organ odwoławczy miał obowiązek uchylić decyzję organu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania sprawy lub też uchylić tę decyzję i orzec, co do istoty sprawy,
- art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80, art. 84 § 1 i art. 136 k.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że zgromadzony przez organ materiał dowodowy jest kompletny
i wiarygodny, oraz że nie zachodziła potrzeba powołania biegłego do spraw oceny
czy planowane przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływało na zdrowie,
- art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 80 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5, pkt 6, pkt 7 lit. a i c, pkt 8, pkt 12 oraz ust. 6 u.o.o.ś., art. 3 pkt 50 oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm., zwanej dalej: "u.p.o.ś." ), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 17 lutego 2016 r., bez wnikliwej i wszechstronnej analizy przedstawionego raportu
o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, uzgodnienia RDOŚ , opinii PPIS , bez podjęcia wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do usunięcia wątpliwości – ujawnionych w toku postępowania administracyjnego w pierwszej instancji, co do jakości, jak i wyników raportu będącego podstawą do wydania decyzji, a które uzasadniały wydanie decyzji odmownej przez organ pierwszej instancji,
- art. 7, art. 50 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 81 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez zaniechanie przez organ dokładnej analizy przedsięwzięcia w innym wariancie niż inwestorski, tj. wariancie obejmującym budowę i eksploatację innego, niż elektrownia wiatrowa typu źródła energii odnawialnej, np. elektrownia wodna, elektrownia słoneczna, ciepłownia geotermalna czy biogazownia w innym wariancie lokalizacyjnym,
- art. 144 ust. 1 i 2 u.p.o.ś., w związku z przepisami metodyki referencyjnej, stanowiącej załącznik nr do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.) w związku z art. 138 § 1
pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie przez organ drugiej instancji swojej decyzji bez uwzględnienia stanu współczesnej wiedzy i metod badań naukowych z zakresu negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi i środowisko,
w tym do zgłoszonego dokumentu omawiającego najnowsze badania wpływu farm wiatrowych na zdrowie ludzi,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia przez organ drugiej instancji merytorycznego postępowania
i niedokonanie własnych ustaleń wystarczających w zakresie negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie ludzi i środowisko, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w tym zakresie – zdaniem skarżącej – organ pominął przede wszystkim dowód z opinii biegłego lekarza medycyny o specjalności laryngologicznej lub neurologicznej, na okoliczność wykluczenia negatywnego oddziaływania hałasu niskoczęstotliwościowego, infradźwiękowego na zdrowie ludzi zamieszkujących w otoczeniu planowanego przedsięwzięcia w promieniu min.
8-9 km, w tym, do zgłoszonego dokumentu omawiającego najnowsze badania wpływu farm wiatrowych na zdrowie ludzi,
- art. 89 § 2 k.p.a. oraz art. 36 u.o.o.ś. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie społeczeństwu możliwości wypowiedzenia się podczas rozprawy administracyjnej, w sytuacji występowania na terenie gminy oczywistego konfliktu społecznego, związanego z planowanym przedsięwzięciem i zaniechanie próby uzgodnienia stanowiska stron postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania Spółka A. w piśmie z dnia 12 października 2016 r., oświadczyła, że skarżąca nie wykazała aby w niniejszej sprawie zachodziła którakolwiek z przesłanek negatywnych do wydania decyzji
o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Ponadto, za bezzasadne uczestnik uznał zarzuty przeciwko raportowi o odziaływaniu inwestycji na środowisko, co do braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, nieprawidłowego ustalenia kręgu stron w sprawie, co do wariantowania oraz za bezzasadne uznał zarzuty podniesione w odpowiedzi na skargę.
Na rozprawie w dniu 20 października 2016 r., skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, poparła skargę w całym zakresie. Podkreśliła, że decyzja organu pierwszej instancji, choć wydana w lutym [..] r., oparta została na stanie faktycznym z [..] r, pomimo że już z niej wynika, że na teren objęty inwestycją oddziałują wiatraki umiejscowione na sąsiednich działkach (decyzja organu pierwszej instancji strona 57-58), wobec czego nie objęto oceną ich skumulowanego działania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten prawa nie narusza w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.
Zaskarżona przez B.G. decyzja organu odwoławczego została wydana w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań uzgadniających realizację przedsięwzięcia. Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., zwanej dalej: "u.o.o.ś"), przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 u.o.o.ś), określa się, analizuje oraz ocenia:
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy,
d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca,
e) dostępność do złóż kopalin;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
W okolicznościach sprawy bezsporne jest między stronami, że inwestor Spółka A. z siedzibą wystąpiła do organu pierwszej instancji z wnioskiem o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji farmy wiatrowej w rejonie miejscowości , gm. wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, proponując jako wariant przeznaczony do realizacji budowę trzynastu elektrowni wiatrowych o mocy łącznej MW. W świetle wymogów wynikających z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2009 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397 ze zm.), nie budzi wątpliwości Sądu zaliczenie przez organy przedmiotowej inwestycji do mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Organ pierwszej instancji, w wyniku współdziałania z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (dalej w skrócie: "RDOŚ ") oraz z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym (dalej w skrócie" PPIS "), postanowieniem z dnia z dnia [...] r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny oddziaływania inwestycji
na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz ustalił zakres tego raportu.
Spełniając powyższy obowiązek, inwestor przedłożył stosowny dokument, zatytułowany: "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych w rejonie miejscowości , i w gminie . Raport ten w swej treści zawiera cel i zakres opracowania, obejmujący charakterystykę projektowanego przedsięwzięcia, charakterystykę i stan środowiska przyrodniczego w rejonie lokalizacji planowanego przedsięwzięcia (w tym m.in. wody powierzchniowe i podziemne, warunki klimatyczne, stan powietrza, klimat akustyczny, inwentaryzację przyrodniczą. Raport zawiera informację o obszarach prawnie chronionych, proponowanych obszarów do objęcia ochroną prawną ze względów przyrodniczych, opis zabytków chronionych. W raporcie znalazła miejsce szczegółowa ocena oddziaływania na środowisko wybranego wariantu przedsięwzięcia oraz porównanie jego oddziaływania z racjonalnym wariantem alternatywnym (dwudziestu elektrowni o mocy łącznej do MW), propozycję wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (dziesięciu elektrowni o mocy MW). Raport zawiera również diagnozę znaczących oddziaływań projektowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz zapis zastosowanych metod prognozowania, ocenę możliwości transgranicznego oddziaływania na środowisko, analizę wpływu na cele środowiskowe zawarte w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry, a także analizę możliwości wystąpienia awarii, proponowanego działania mającego na celu zapobieganie, zmniejszenie lub kompensowanie szkodliwych oddziaływań na środowisko, jak i analizę konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, zawiera porównanie proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania z art. 143 u.p.o.ś. W raporcie znajduje się również analiza możliwych konfliktów społecznych, związanych z projektowanym przedsięwzięciem, propozycje monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, wykaz trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, na jakie napotkano w trakcie opracowywania raportu oraz streszczenie w języku niespecjalistycznym.
W związku z potrzebą ponownego rozpoznania sprawy, spowodowanego wydaniem przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z dnia 29 kwietnia 2014 r., inwestor przedłożył ujednolicony raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.
W ocenie Sądu, przedmiotowy raport został poddany wszechstronnej i pełnej ocenie,
o czym świadczy treść uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Organ ten zawiadamiał strony o podjętych czynnościach i zapewnił stronom czynny udział
w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), w każdym stadium postępowania, w tym przed wydaniem decyzji. Organ w przewidzianym prawem trybie zawiadomił społeczeństwo
o toczącym się postępowaniu, a także umożliwił składanie przez społeczeństwo wniosków i zastrzeżeń, o czy świadczą akta administracyjne sprawy oraz treść uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odniósł się do zastrzeżeń społeczeństwa i organizacji ekologicznych, które sprzeciwiają się planowanemu zamierzeniu. Organ odniósł się także do uwag i zastrzeżeń skarżącej, która brała czynny udział w postępowaniu. Podnoszone w tej mierze zarzuty skargi Sąd uznał za bezzasadne.
Skarżąca podniosła bowiem, że całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wystarczał organowi odwoławczemu do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca stwierdziła, że organ odwoławczy miał obowiązek uchylić decyzję organu pierwszej instancji lub też uchylić tę decyzję i orzec co do istoty sprawy. Sąd powyższego stanowiska nie podziela. Skarżąca uważa, że sprawa wymagała uchylenia i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania wniosku przez organ pierwszej instancji. Argumentacja ta wymagałby ustalenia, że materiał zebrany w sprawie przez organ pierwszej instancji nie był pełny, ale wymagał uzupełnienia w znacznej części, w sposób niemożliwy do osiągnięcia na etapie postępowania odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.), z uwagi na wymóg zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 12 k.p.a.). Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju wadliwości w działaniu organu odwoławczego. Według Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym raport oddziaływania inwestycji na środowisko wraz z uzupełnieniami i stanowiskiem organów współdziałających, był wystarczający do podjęcia merytorycznej oceny wpływu inwestycji na środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.
Skarżąca podniosła potrzebę powołania biegłego dla sprawdzenia, czy zamierzenie nie będzie negatywnie wpływać na zdrowie ludzi. Sąd zauważa, że PPIS
w opinii sanitarnej z dnia [...] r. zaopiniował pozytywnie realizację przedsięwzięcia i określił warunki jej realizacji. Powyższego stanowiska organ inspekcji sanitarnej nie zmienił w dalszym toku postępowania administracyjnego. Z kolei RDOŚ postanowieniem z dnia [...] r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedmiotowego przedsięwzięcia. Tak więc w zakresie w jakim inwestycja podlegała ocenie organów współdziałających, organy te pozytywnie odniosły się do zamierzenia inwestora i nie dostrzegły tego rodzaju zagrożeń dla środowiska oraz dla zdrowia ludzi, które uniemożliwiałby budowę i eksploatację elektrowni wiatrowej w świetle wymogów, jakie winna spełniać taka inwestycja wobec wymagań ochrony środowiska.
Zarzuty skargi co do pominięcia przez organ potrzeby powołania biegłego w celu określenia wpływu inwestycji na zdrowie ludzi oraz przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza medycyny o specjalności laryngologicznej lub neurologicznej na okoliczność wykluczenia negatywnego oddziaływania hałasu niskoczęstotliściowego
i infradźwiękowego są chybione.
Podstawowym dowodem podlegającym ocenie w sprawie o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (decyzji środowiskowej), mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia jest raport przedłożony przez inwestora. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłaszania zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zarzut stawiany raportowi powinien być oparty na wykazaniu jego niezgodności z art. 66 u.o.o.ś., a także przepisu prawa materialnego, w oparciu o który została ustalona treść wymagania ustalonego w określonym przepisie art. 66 u.o.o.ś.
Przedmiotowy raport, opracowywany jest wprawdzie na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, ale podlega ocenie przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko. Strony postępowania mają, w świetle reguł określonych przepisami k.p.a., możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę (wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., II OSK 363/06). Należy przy tym zaznaczyć, że w ujęciu normatywnym chodzi o przedstawienie dokumentu w postaci opinii, mającej walor kontrdowodu, co oznacza, że nie wystarczające będzie powołanie się przez stronę na opracowania odnoszące się do wiedzy ogólnej z danej dziedziny, czy też powołanie analizy dokonanej w innej sprawie administracyjnej. Obowiązkiem wnoszącego zastrzeżenia w omawianym zakresie jest przedstawienie dowodu, który wprost dotyczy informacji przedstawionych w raporcie (w zakresie informacji czy obliczeń), które w bezpośredni i oczywisty sposób wyrażać będą negację konkretnych dla danej inwestycji ustaleń w tym raporcie przedstawionych. Wyjaśnić przy tym trzeba, że ocena raportu przez sąd powinna dotyczyć jego spójności, kompletności oraz spełniania ustawowych wymagań co do jego treści w rozumieniu art. 66 u.o.o.ś. Sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, lecz tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy.
Dlatego też zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2661/14, opubl. w Lex nr 2118244). Tego rodzaju dokumentu, mogącego skutecznie podważyć ustalenia stanu faktycznego sprawy, strony nie przedłożyły organowi, który mógłby go ocenić w świetle reguł prawnych, a następnie ocenę tę po wniesieniu skargi sąd mógłby skontrolować.
Podkreślić również należy, że poglądy literatury z zakresu oddziaływania farm wiatrowych na środowisko, w tym na zdrowie ludzi, opracowania naukowe, stanowisko Ministerstwa Zdrowia nie mają charakteru normatywnego, co oznacza, że nie są one źródłem powszechnie obowiązującego prawa, do którego winien się organ dostosować bezwzględnie w swej ocenie zasadności żądania strony. Skarżąca nie sprecyzowała w żaden sposób, z jakich przyczyn uznała, że obliczenia odległości posadowienia elektrowni wiatrowych od zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej budzą, jej zdaniem wątpliwości i wymagają weryfikacji. Nie zostało w należyty sposób uzasadnione i udowodnione przekonanie skarżącej o zaniechaniu przeprowadzenia przez organ weryfikacji analizy oddziaływania akustycznego na środowisko.
Sąd w pełni podziela stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym postawienie postępowaniu dowodowemu, a w tym środkowi dowodowemu w postaci raportu, jedynie ogólnego zarzutu naruszenia zasady praworządności, poprzez niepełne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, jest chybionym zarzutem (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., II OSK 1848/10, LEX nr 787129).
Organ administracji dysponujący dwoma przeciwstawnymi opracowaniami, nie mając w wielu przypadkach możliwości oceny ich prawidłowości, miałby dopiero podstawy do zobowiązania inwestora do złożenia wyjaśnień, do żądania uzupełnienia raportu lub sięgania do innych środków dowodowych, umożliwiających wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości.
Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Działania w tym zakresie organów obu instancji, nie budzą wątpliwości Sądu, świadczy o tym analiza przedstawiona w treści uzasadnienia decyzji organów obu instancji orzekających w sprawie z wniosku Spółki A.
Sąd zauważa, że sprzeciw społeczności lokalnej nie stanowi w żadnym przypadku normatywnej podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej (patrz. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 608/15, opubl. w Lex nr 210281). Udział społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu jest zapewniony mocą
art. 29 (prawo składania uwagi i wniosków) i następne u.o.o.ś. Jak wynika z art. 33 u.o.o.ś., organ ma obowiązek podania do publicznej wiadomości – przed wydaniem
i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa – informacji o czynnościach procesowych wskazanych w tym przepisie. Organ wydający decyzję środowiskową ma obowiązek zapewnić udział społeczności lokalnej w tym postępowaniu administracyjnym, która może składać uwagi i wnioski, a w jaki sposób zostały one wzięte pod uwagę właściwy organ musi wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji środowiskowej. Stanowisko społeczeństwa organ ocenia na podstawie zgłoszonych uwag i wniosków oraz ustaleń raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko.
Propozycja innego wariantu przedsięwzięcia może być podyktowana dążnością organu do osiągnięcia celów, którym służy ustalenie środowiskowych uwarunkowań,
o ile lokalizacja inwestycji powoduje niemożliwe do osiągnięcia rezultaty wobec wymagań ochrony środowiska, ale istnieje możliwość osiągnięcia tego celu poprzez realizację inwestycji w innym miejscu czy z wykorzystaniem innego wariantu przedsięwzięcia. Okoliczność taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie, bowiem jak
w wynikało z ustaleń organu, brak było przeciwskazań prawnych dla realizacji inwestycji w wariancie przyjętym przez organ. Należy jednocześnie podkreślić, że w omawianej sytuacji przeprowadzenie rozprawy administracyjnej pozostawione jest uznaniu organu. Nie jest natomiast obligatoryjnym elementem postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 36 u.o.o.ś., organ właściwy do wydania decyzji może przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa. Natomiast bez wątpienia uwagi społeczeństwa winny zostać w rozstrzygnięciu organu uwzględnione o ile tylko zasługują one na uwzględnienie w świetle wymogów ustawowych, jakim powinna odpowiadać inwestycja w zakresie ochrony środowiska. W tym zakresie, w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia prawa, skoro umożliwiono społeczeństwu zajęcie stanowiska i zgłaszanie uwag, do których w szczegółowy sposób, organ pierwszej instancji odniósł się w uzasadnieniu swej decyzji. Stanowisko swoje wyraziły również organizacje ekologiczne, które zgłosiły udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto z decyzji wynika, że jako wariant dopuszczony do realizacji organ wskazał ten najkorzystniejszy dla środowiska, czyli obejmujący najmniejszą z proponowanych przez inwestora ilość elektrowni wiatrowych. Zdaniem Sądu, świadczy to o poszukiwaniu przez organ kompromisu, który został osiągnięty, poprzez zgodę inwestora na inny wariant, niż pierwotnie założony przez inwestora, który mógłby przynieść przekroczenia norm hałasu na terenach istniejącej zabudowy zagrodowej.
Niezasadny jest zarzut skargi o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem
art. 28 k.p.a. Skarżąca nie przedstawiła bowiem konkretnych okoliczności, wskazujących na wadliwie ustalony przez organ krąg stron postępowania. Zasięg oddziaływania inwestycji pod kątem wytwarzanego hałasu, w przypadku elektrowni wiatrowych, stanowi miarodajną podstawę ustalenia kręgu osób, którym z uwagi na oddziaływania akustyczne przysługiwać będzie status strony w danym postępowaniu. Mapa umożliwiająca takie ustalenie została załączona do raportu przedłożonego przez inwestora. Organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu swej decyzji, ustalenia co do odległości wież elektrowni wiatrowych od najbliższej zabudowy mieszkalnej. W każdym przypadku odległość zabudowy zagrodowej i mieszkalnej była większa niż m od lokalizacji wież elektrowni wiatrowych, wymienionych w uzasadnieniu decyzji organu.
Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, skarżąca powołała przeciwko ustaleniom organu i jego ocenie, jedynie zarzuty o charakterze ogólnym, powierzchownym, nie skonkretyzowanym. Zarzuty te nie zostały przy tym poparte dowodami mogącymi skutecznie podważyć materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji. Tak więc zarzuty skargi kierowane przeciwko sposobowi prowadzenia postępowania administracyjnego, wobec wymogów stawianych organowi pierwszej instancji na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 k.p.a.
nie znajdują – zdaniem Sądu - potwierdzenia, wobec treści obszernego uzasadnienia decyzji tego organu, w którym zawarł on wszystkie elementy służące wyjaśnieniu stronie racji podjętego rozstrzygnięcia, spełniając w ten sposób wymogi, jakim winna odpowiadać decyzja (zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz przepisami u.o.o.ś.). Organ odwoławczy przyjmując te ustalenia nie dopuścił się tym samym naruszenia art. 136 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a uzasadnienie decyzji tego organu, pod kątem spełnienia wymagań ustawowych, również nie budzi wątpliwości Sądu.
Podsumowując Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy obu instancji nie budzi wątpliwości i może stanowić podstawę do dalszych rozważań,
co do oceny prawidłowości zastosowania przez organy obu instancji przepisów u.o.o.ś. w świetle, których ustalone zostały środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji dla zamierzenia planowanego przez Spółkę A. Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (ust. 2).
W ocenie Sądu, brak jest podstaw do kwestionowania zgodności
z prawem zaskarżonej decyzji w świetle postawionych wyżej wymogów. Decyzja organu pierwszej instancji odnosi się do wszystkich aspektów prawnomaterialnych. Przed wydaniem decyzji organ uzyskał pozytywne dla realizacji przedsięwzięcia stanowiska organów współdziałających tj. RDOŚ oraz PPIS , które określiły wymogi jakie winna spełniać inwestycja. Obowiązkiem tych organów było także zbadanie zamierzenia pod kątem jego oddziaływania na zdrowie i życie ludzi oraz środowiska. W przypadku, gdyby istniały wątpliwości tego rodzaju, które podniosła skarżąca, organy te nie przychyliłyby się realizacji inwestycji. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zostały dostatecznie uzasadnione. Uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia jest okolicznością bezsporną.
Z okoliczności sprawy wynika, że dla terenu objętego zamiarem inwestora przyjęty został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Gminy nr IX/62/15 z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla potrzeb lokalizacji farmy wiatrowych "".
Organ pierwszej instancji przedstawił w swych wywodach, wynik postępowania
z udziałem społeczeństwa i odniósł się do jego uwag i wniosków. W szczególności wyjaśnił (o czym była już wyżej mowa), że sprzeciw społeczeństwa w przedmiocie budowy farmy wiatrowej, nie mógł być wystarczającą przesłanką do wydania decyzji odmownej. Stanowisko powyższe poparł organ odwoławczy.
Brak jest podstaw do przyjęcia, że organ nie dokonał wnikliwej analizy raportu,
w oparciu o który dokonał istotnych w sprawie ustaleń. Należy podnieść, że planowana inwestycja należy do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś.), dla których ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadza się fakultatywnie. Potencjalność ta nie oznacza, że takie oddziaływanie występuje zawsze przy tego rodzaju inwestycjach, jak elektrownia wiatrowa.
Treść koniecznych elementów raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, określa art. 66 u.o.o.ś. Zawiera on elementy zarówno opisowe, jak i analityczne, a także wnioski i propozycje.
Wszystkie konieczne elementy składające się na całościową ocenę zbadania zasadności wniosku inwestora znalazły swoje miejsce w treści decyzji organu pierwszej instancji. Nie sposób temu organowi zarzucić braków w przedmiotowej ocenie. Zarzuty skargi w tym zakresie sprowadziły się do gołosłownej polemiki o wpływie elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi i środowisko. Nie mogą świadczyć o zasadności tych zarzutów, podnoszone przez skarżącą wątpliwości co do oceny wpływu emitowanych przez elektrownie oddziaływań czy też propozycje innych lokalizacji i realizacji innych zamierzeń niż elektrownia wiatrowa.
Zgodnie z art. 62 ust. 1 u.o.o.ś., w ramach procedury, prowadzącej do wydania decyzji środowiskowej określa się, analizuje oraz ocenia, bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między ww. elementami, dostępność do złóż kopalin.
Jak wynika z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym:
a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,
b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru.
Zarzuty we wskazanym zakresie winny mieć charakter jurydyczny.
Nie wystarczy zatem sama negacja analizowanych wariantów. Strona zmierzająca wykazać wadliwość oceny organu, w powołanej mierze, winna wykazać brak dostatecznego sprecyzowania wyboru wariantu, uściślenia odróżniającego propozycje wariantowania. Trzeba tu wyraźnie podkreślić, że propozycje te są emanacją woli inwestora, który co prawda jest zainteresowany wariantem najkorzystniejszym dla niego, nie mniej jednak wariant proponowany jako alternatywny musi być w danych warunkach realny, nie może być on być dowolny, oderwany od przedmiotu działalności inwestora, który zajmuje się gospodarczo wytwarzaniem energii odnawialnej z wiatru.
Sąd nie podziela również twierdzenia skarżącej, że zachowanie zasad
wynikających z art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska nie znalazło odzwierciedlenia w decyzji organu. Przed wydaniem takiej decyzji określeniu, analizie oraz ocenie poddaje się bowiem także możliwość oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.o.ś.). W powyższym zakresie decyzja organu pierwszej instancji zawiera, określone w punktach konkretne warunki, jakie winien spełnić inwestor realizując inwestycję.
Przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający czy też sprzeczności z innymi przepisami prawa. Brak jest podstaw do zarzucenia organom obu instancji sprzeczności ich decyzji w sprawie wobec przedstawionych wyżej wymogów.
W przypadku emisji hałasu, odpowiednie zastosowanie w sprawie winny znaleźć przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.).
W stosunku do określenia dopuszczalnych norm oddziaływania elektromagnetycznego zastosowanie w sprawie winny znaleźć przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). W oparciu o raport inwestora, organ pierwszej instancji wyjaśnił, że normy ochrony przed oddziaływaniami określonymi w powołanych aktach prawnych, nie zostaną przekroczone w stosunku do terenów znajdujących się
w zasięgu oddziaływania inwestycji. Organ odwoławczy przedstawił odległości, dzielące planowane elektrownie wiatrowe od najbliższej zabudowy mieszkalnej. Nie wystąpi przekroczenie norm hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 2007 r., tereny otaczające inwestycję są niezabudowane, wykorzystywane rolniczo. Dopuszczalny poziom hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, terenów zabudowy zagrodowej, w porze nocnej wynosi 45 dB. W zasięgu izolinii 400 m, nie znajduje się zabudowa, która mogłaby być objęta negatywnym oddziaływaniem hałasu powstałego z funkcjonowania elektrowni wiatrowych, który przekraczałby wyżej wymieniony poziom 45 dB hałasu.
W kwestii emisji wytwarzanych przez turbiny elektrowni wiatrowych takich jak: infradźwięki, refleksy świetlne lub migotanie cienia, Sąd zauważa, że brak jest
w polskim systemie prawa regulacji prawnych określających standardy i dopuszczalny poziom tych emisji. Polskie przepisy w zakresie ochrony przed hałasem zawierają jedynie normy dotyczące dźwięków w zakresie pasma słyszalnego. W takiej sytuacji nie sposób jednoznacznie stwierdzić, w jakim zakresie oddziaływanie innego rodzaju dźwięków nie narusza wymagań i standardów ochrony środowiska, a kiedy już jego poziom wymaga podjęcia działań ograniczających oddziaływanie lub przesądza o niemożności realizacji inwestycji w miejscu wskazanym przez inwestora (por. wyrok WSA z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt. II SA/Łd 844/13, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, powyższe uwagi, pozostają aktualne w przypadku podjęcia oceny innych emisji, jak refleksy świetle, migotanie cieni, dla których brak jest regulacji prawnych określających standardy i dopuszczalny poziom emisji. Skoro zatem ocena interesu prawnego w postępowaniu środowiskowym winna następować w odniesieniu do konkretnych standardów ochrony środowiska, wynikających z przepisów prawa materialnego, brak takich przepisów nie mógł stanowić podstawy do wydania odmownej decyzji środowiskowej.
Stosownie do art. 68 ust. 1 u.o.o.ś, organ, określając zakres raportu, uwzględnia stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne
i dostępność danych. W oparciu o treść raportu i wymagania wynikające z przepisów powszechnie obowiązującego prawa organ dokonał oceny zamierzenia inwestora.
W celu zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania elektrowni wiatrowych, bez szkody dla środowiska naturalnego oraz zdrowia ludzi, organ przedstawił w swej decyzji wymogi jakie winna ona spełniać w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.
W ocenie Sądu, materiały naukowe, opinie środowiska naukowego, w tym instytutów naukowych, często sporne w kwestii oddziaływania hałasu pochodzącego od elektrowni wiatrowych oraz negatywnego oddziaływania emisji infradźwięków czy migotania cieni, nie mogą stanowić przedmiotu rozważań w sensie prawnym dla organu administracji publicznej czy sądu. Z tego względu zarzuty obarczenia dokumentacji przedłożonej przez inwestora błędami merytorycznymi czy brak analizy w kwestiach nie unormowanych prawnie lub spornych w nauce, nie mogły być uwzględnione.
Nie mniej jednak, jak wynika z ustaleń organu, dokonanych w oparciu o raport inwestora, dopuszczalne poziomy pola elektromagnetycznego, zostaną zachowane i nie będą zagrażać życiu i zdrowiu ludzi. Do tożsamych wniosków, organ doszedł oceniając oddziaływania infradźwięków.
W ocenie Sądu, bezprzedmiotowe są zarzuty skargi dotyczące braku analizy wpływu planowanej inwestycji na wartość nieruchomości w gminie
i na ruch turystyczny oraz wpływu przedsięwzięcia na krajobraz. Podniesione kwestie nie mieszczą się bowiem z zakresie poddanym ocenie organu wydającego decyzję środowiskową. Ewentualny spadek wartości nieruchomości sąsiadujących nie podlega ochronie administracyjnoprawnej. Natomiast argumentacja powołana na potwierdzenie wpływu inwestycji na krajobraz – lokalizacji wysokich wież, odwołuje się do zagadnienia z zakresu kształtowania ładu przestrzennego, który nie stanowi przedmiotu podlegającego ocenie organu wydającego decyzję środowiskową.
Chybiony jest, podniesiony na rozprawie sądowej zarzut, że decyzja organu pierwszej instancji wydana w [..] r., oparta została na stanie faktycznym
z [..]r. Wydanie decyzji we wskazanej dacie, wynikało z uchylenia przez Kolegium uprzednio wydanej w sprawie decyzji organu pierwszej instancji. Treść decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. świadczy istotnie o tym, że organ ten ocenił możliwości oddziaływań skumulowanych, planowanego zamierzenia z farmami elektrowni wiatrowych, planowanych w sąsiedztwie według posiadanych materiałów z r. Analizując te plany brano pod uwagę wydane decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach lub toczące się w tym zakresie postępowania administracyjne oraz miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.
Bez wątpienia wpływ na ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy, mogą mieć zmiany, wynikające z faktu, że na obszarze gminy i gminach ościennych realizowane mogą być inwestycje tego rodzaju, jak w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie może jednak czynić w tym zakresie zarzutów gołosłownych. Podnosząc zarzut braku aktualizacji zbadania przez organ oddziaływań skumulowanych, skarżąca winna wykazać, że wobec wydania kolejnych decyzji umożliwiających realizację nowych inwestycji doszło do uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle wywodów skarżącej brak jest podstaw do formułowania tego typu wniosków. Skarżąca nie wskazała jakiegokolwiek dowodu przeczącego aktualności przedstawionego przez organ zestawienia innych inwestycji w przedmiotowym obszarze, które mogłyby powodować przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu, poprzez oddziaływania skumulowane. Stąd przedstawiony zarzut skargi okazał się niezasadny. Jak wynika przy tym z wyjaśnień organu pierwszej instancji, oddziaływania skumulowane hałasu nie są wykluczone, nie mniej jednak, nie zwalnia to inwestora w tejże sprawie i pozostałych inwestorów farm sąsiadujących z obowiązku monitorowania poziomu hałasu i reagowania na jego przekroczenie. Inwestor w tym zakresie został zobowiązany (w decyzji organu pierwszej instancji) do zachowania normy akustycznej oraz kontrolnego badania poziomów hałasu i podjęcia działań zmierzających do ograniczenia emisji hałasu. Analiza oddziaływań skumulowanych znalazła swoje miejsce również w stanowisku uzgadniającym RDOŚ. Ponadto PPIS opiniując pozytywnie inwestycję i określając jej warunki, wskazał wyraźnie, że działalność przedsięwzięcia nie powinna powodować wzrostu uciążliwości akustycznej na terenach najbliższe zabudowy mieszkaniowej. Wskazał również, że zgodnie z raportem zostanie wybrany wariant, który będzie zapewniał spełnienie warunków ochrony przed hałasem zabudowań mieszkalnych i zagrodowych.
W świetle powyższego, Sąd uznał, że organ pierwszej instancji zebrał w pełni materiał dowodowy, niezbędny do podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.
Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych. Ocena prawna tych ustaleń faktycznych oparta jest na prawidłowej wykładni norm prawa materialnego.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło