II SA/Sz 758/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 758/13 oddalającego skargę R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 września 2013 r. oddalił skargę R.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Odpis powyższego orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 24 października 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 34 akt sądowych). W dniu 23 listopada 2013 r. R.J. złożył skargę kasacyjną od wyroku z dnia 19 września 2013 r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2013 r. Sąd przyznał prawo pomocy w żądanym zakresie. Jednocześnie w tym samym dniu postanowieniem odrzucono, sporządzoną osobiście przez skarżącego skargę kasacyjną. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych pismem z dnia 12 marca 2014 r. poinformował Sąd, że pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego został wyznaczony radca prawny T.U. W dniu 21 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącego nadał w urzędzie pocztowym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 19 września 2013 r. wraz ze skargą kasacyjną z tej samej daty. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie było zawinione ani przez stronę ani przez pełnomocnika. Skarżący, z uwagi na przymus adwokacko-radcowski i bardzo trudną sytuację materialną, nie mógł we własnym zakresie zapewnić sobie profesjonalnej obsługi prawnej, niemniej jednak po doręczeniu wyroku z uzasadnieniem bez zwłoki wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego ustanowienie radcy prawnego. Natomiast pełnomocnik z urzędu o fakcie wyznaczenia go do reprezentowania skarżącego dowiedział się w dniu 14 marca 2014 r., a więc po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji złożenie skargi kasacyjnej w terminie nie było możliwe z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez Sąd postępowania w przedmiocie prawa pomocy jak i podjęcia przez samorząd radcowski określonych czynności. Przy czym pełnomocnik podkreślił, że działania związane z reprezentowaniem strony podjął niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.), przy czym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 3 P.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, skoro termin do dokonania tej czynności mijał z dniem 25 listopada 2013 r., a poprzednio wniesiona w terminie skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 31 grudnia 2013 r. z uwagi na jej sporządzenie osobiście przez skarżącego. Przy czym ww. okoliczność odrzucenia skargi kasacyjnej pozostaje bez znaczenia dla oceny dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kolejnej skargi kasacyjnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono pogląd, który tutejszy Sąd podziela, że dopuszczalne jest wniesienie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, w sytuacji gdy strona skarżąca złożyła już wcześniej sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną, która została odrzucona (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1382/12, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Następnie należy zbadać, czy został dochowany wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 P.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06 niepubl., z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07 niepubl oraz z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I OZ 746/13, z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 70/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, pismo Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych informujące o wyznaczeniu r. pr. T.U. na pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie wpłynęło do kancelarii ww. radcy prawnego w dniu 14 marca 2014 r. (k. 72), zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 21 marca 2014 r. (k.80), a zatem niewątpliwie żądanie złożono z zachowaniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Poza tym również warunek z art. 87 § 4 P.p.s.a został spełniony, albowiem pełnomocnik jednocześnie ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu wniósł sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 19 września 2013 r. Przechodząc do oceny kwestii winy w nieterminowym dokonaniu czynności procesowej jaką jest złożenie skargi kasacyjnej wskazać należy, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności, z przyczyn od niej niezależnych, nie mogła dokonać czynności w terminie. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powołano się na okoliczności uniemożliwiające dokonanie czynności procesowej w przewidzianej dla niej terminie, na które to strona nie miała wpływu. W myśl obowiązujących przepisów prawa (art. 175 P.p.s.a.) uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej jest jedynie profesjonalny pełnomocnik, a zatem skarżący z uwagi na ustawowy przymus adwokacko-radcowski, nie mógł sam wnieść skutecznie skargi kasacyjnej. Stronie natomiast przysługiwała możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z powyższego uprawnienia strona skorzystała w dniu 23 listopada 2013 r. wnosząc o ustanowienie radcy prawnego, który został przyznany na mocy postanowienia Sądu z dnia 31 grudnia 2013 r., a wyznaczony przez Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w marcu 2014 r. Przy czym zauważyć należy, że skarżący nie miał wpływu ani na czas rozpatrywania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Sąd ani na termin wyznaczenia pełnomocnika przez właściwą korporację prawniczą. W ocenie Sądu zarówno brak możliwości osobistego działania oraz podjęcie w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej działań zmierzających do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, świadczy o tym, że skarżący bez własnej winy uchybił terminowi do złożenia skargi kasacyjnej, dokładając należytej staranności dla usunięcia przyczyn uchybienia tego terminu. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.