II SA/Sz 779/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na informację Burmistrza Miasta i Gminy Gryfino w przedmiocie sposobu rozpatrzenia skargi na działalność postanawia odrzucić skargę. M. P., dalej "skarżący", wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na informację Burmistrza Miasta i Gminy, dalej: "organ", w przedmiocie sposobu rozpatrzenia skargi na działalność Ośrodka Pomocy Społecznej w G. domagając się uchylenia pisma w całości i zobowiązania organ do ponownego, merytorycznego i wyczerpującego rozpatrzenia jego skargi. Skarżący w treści skargi podał, że składa skargę na pismo Burmistrza z 17 września 2025 r. (sygn. [...]) w przedmiocie rozpatrzenia skargi z 3 lipca 2025 r. na działalność Ośrodka Pomocy Społecznej w G.. Skarżący zrelacjonował, że w treści skargi do organu wskazał na rażące, systematyczne zaniedbania w nadzorze nad rodziną jego syna. Zarzuty obejmowały ewidentne naruszenia obowiązków wynikających z ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 49 ze zm.), art. 231 § 1 Kodeksu karnego (zaniedbanie obowiązków funkcjonariusza publicznego), a także art. 7 i art. 8 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa). Skarżący dodał, że w odpowiedzi, pismem z 17 września 2025 r. (sygn. [...]), Burmistrz uznał jego skargę za bezzasadną w sposób lakoniczny, powierzchowny i całkowicie pozbawiony merytorycznego uzasadnienia. Organ nie odniósł się do żadnego z zawartych w niej zarzutów, co stanowi rażące naruszenie art. 238 § 1 k.p.a., nakazującego wyczerpujące odniesienie się do wszystkich argumentów skarżącego, a także art. 107 § 3 k.p.a., wymagającego uzasadnienia faktycznego i prawnego. W ocenie skarżącego tego rodzaju postępowanie nie tylko podważa wiarygodność administracji publicznej, ale także naraża na szwank dobro dziecka, co jest niedopuszczalne w państwie prawa (art. 72 Konstytucji RP). Zarzuty zostały doprecyzowane w dalszej części uzasadnienia skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżone pismo (zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy) zostało wystosowane do skarżącego w związku ze złożoną przez skarżącego w trybie art. 227 k.p.a. skargą z 3 lipca 2025 r. do Burmistrza, w której skarżący wnosił skargę na działalność Ośrodka Pomocy Społecznej w G.. Na podstawie wniesionej skargi organ wszczął postępowanie wyjaśniające zlecając przeprowadzenie kontroli wewnętrznej na opisane w piśmie skarżącego okoliczności. Wynik kontroli wewnętrznej nie potwierdził słuszności wniesionej przez skarżącego skargi. Pismem z dnia 17 września 2025 r. organ zawiadomił skarżącego o sposobie załatwienia sprawy na podstawie art. 238 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm. dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 t.j.),, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie we wskazanym przepisie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.3)), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Dopuszczalność zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego istnieje wówczas, gdy dany akt lub czynność ustalają lub odmawiają ustalenia, stwierdzają lub odmawiają stwierdzenia, potwierdzają lub odmawiają potwierdzenia istnienia uprawnienia lub obowiązku określonego przepisami prawa administracyjnego. Musi zatem istnieć ścisły związek pomiędzy ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (por. T. Woś w: Komentarz do ustawy - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008, s. 61). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest pismo informujące o sposobie rozpatrzenia skargi na działalność Ośrodka Pomocy Społecznej w G.. Zaskarżona uchwała została podjęta w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej "k.p.a."), zatytułowanym "Skargi i wnioski". Przedmiotem takiej skargi, po myśli art. 227 k.p.a., może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie zaś takiej skargi następuje, na podstawie art. 238 § 1 k.p.a., poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Stanowi ono prawną formę działania, będącą czynnością materialno-techniczną, a więc taką czynnością, która skutki prawne wywołuje przez fakty (por. Z. Kmieciak, Czynności faktyczne administracji państwowej, SP-E t. XXXIX, Łódź 1978, s. 74-86). Zawiadomienie takie zawiera informacje o czynnościach wewnętrznych organu załatwiającego skargę i ich rezultatach, a wywiera ono trojaki skutek prawny. Po pierwsze kończy postępowanie skargowe w odniesieniu do sprawy. Po drugie umożliwia wniesienie przez adresata zawiadomienia kolejnej skargi, tym razem wynikającej z niezadowolenia z załatwienia skargi (art. 227 k.p.a.). Trzecim zaś skutkiem będzie możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 239 k.p.a. w odniesieniu do ponowionej skargi, w szczególności podtrzymania swego poprzedniego stanowiska z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy, bez zawiadamiania skarżącego. Określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wyklucza jednakże możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd skarg powszechnych składanych w trybie art. 227 k.p.a. W sprawach skarg i wniosków (Dział VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co wynika z brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a., a wcześniej z art. 16 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (zob. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 1997 r., sygn. akt III SAB 1/97, publ. LEX nr 29038; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, publ. LEX nr 5426; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 213/00, publ. LEX nr 5455). Pogląd ten prezentowany jest także w nowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16, z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, CBOSA). Wskazany wyżej brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania przedmiotu wniesionej przez skarżącego skargi aktualizuje po stronie Sądu obowiązek odrzucenia skargi z uwagi na brzmienie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.