II SA/Sz 79/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-04-25

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zajęcia pasa drogowego i opłaty za to zajęcie, może skutecznie wnieść odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro spółka skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zajęcia pasa drogowego przez inny podmiot, nie posiadała statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W związku z tym, jej odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji było niedopuszczalne, a decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego była prawidłowa. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzającą postępowanie odwoławcze. Postępowanie to dotyczyło decyzji organu pierwszej instancji ustalającej dla Spółki B warunki zajęcia pasa drogowego i opłatę za to zajęcie. Spółka A twierdziła, że jest inwestorem infrastruktury oświetleniowej i posiada interes prawny w sprawie, podczas gdy organ odwoławczy uznał, że Spółka A nie jest stroną postępowania, a jedynie Spółka B ma interes prawny jako podmiot faktycznie zajmujący pas drogowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zajęcia pasa drogowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. wydaną z upoważnienia Zarządu Województwa Z., na podstawie art. 40 ust. 14a w zw. z art. 40 ust. 3, 4, 13 i 14 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ustalono na rzecz Spółka B warunki zajęcia pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] w m. P. w dniu 9 października 2018 r. oraz w okresie od 10 października 2018 r. do 12 października 2018 r. a nadto ustalono opłatę za zajęcie wspomnianego pasa drogowego w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że opłata za zajęcie pasa drogowego została ustalona zgodnie z treścią art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego. Stawka opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego ustalona została na podstawie § 1ust. 2 pkt 1 uchwały nr XII/138/04 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie ustalania stawek opłat za zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej i liczby dni zajmowania pasa drogowego. W odwołaniu od powyższej decyzji, Spółka A wniosła o jej uchylenie w całości, zarzucając jej naruszenie: - art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, poprzez jego zastosowanie i błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że zajęcie pasa drogowego w związku z koniecznością wykonywania konserwacji, napraw, usuwania awarii infrastruktury oświetlenia drogowego wymaga zezwolenia zarządcy drogi wydanego w drodze decyzji administracyjnej, - art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, poprzez jego zastosowanie i błędną wykładnię, skutkująca przyjęciem, że za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę, mimo iż nastąpiło ono w związku z koniecznością wykonywania konserwacji, napraw, usuwania awarii infrastruktury oświetlenia drogowego, - § 109 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. nr 43, poz. 430) poprzez jego pominięcie, mimo że zgodnie z ww. przepisem urządzenia oświetleniowe zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg, - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem skarżącej, analiza przepisów art. 4 pkt 1, art. 4 pkt 2 i art. 4 pkt 21 ustawy o drogach publicznych, prowadzi do wniosku, że zajęcie pasa drogowego na cele związane m. in. z ochroną dróg nie wymaga zezwolenia zarządcy drogi wydanego w drodze decyzji administracyjnej. W takim przypadku odpada również konieczność pobrania opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. W związku z powyższym instalacje oświetlenia drogowego stanowią urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. W świetle regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430) urządzenia oświetleniowe zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg (§ 109). Wynika to wprost z umiejscowienia regulacji dotyczących urządzeń oświetleniowych w Dziale IV wskazanego aktu zatytułowanym "Wyposażenie techniczne dróg". Skoro więc urządzenia oświetleniowe zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg i nie są wyłączone w ramach urządzeń niezwiązanych z drogą (§ 140 ust. 2 rozporządzenia), a w § 109 wskazanego powyżej rozporządzenia przewidziano wprost, że droga powinna być oświetlona ze względów bezpieczeństwa ruchu i określono miejsca, w których względy bezpieczeństwa wymagają oświetlenia, to z powyższego wynika, że urządzenia te - jako urządzenia techniczne służące bezpieczeństwu ruchu na drogach - stanowią element składowy drogi. Mając na uwadze powyższe, należy przyjąć, że zajęcie pasa drogowego celem wykonania w szczególności konserwacji, naprawy, usuwania awarii infrastruktury oświetlenia drogowego a zatem w celu związanym z ochroną drogi (poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego) nie wymaga - w świetle art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zezwolenia zarządcy drogi wydanego w drodze decyzji administracyjnej, a w konsekwencji - w świetle art. 40 ust. 3 i ust. 11 w zw. z art. 40 ust. 1 wskazanej ustawy - ustalenia w drodze decyzji administracyjnej opłaty za zajęcie pasa drogowego. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 40 ust. 14a w zw. z art. 30 ust. 3, 4, 13, 14 ustawy o drogach publicznych – umorzyło postępowanie odwoławcze. Powołując się na treść przepisu art. 29 k.p.a., Kolegium stwierdziło, że stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Przepis ten określa w sposób wyczerpujący podmioty posiadające zdolność administracyjnoprawną, a zatem możliwość występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Powyższe, jakkolwiek niezbędne dla zaistnienia podstaw do badania interesu prawnego w konkretnym postępowaniu, samo w sobie nie przesądza o zasadności uznania zgłaszającego chęć uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jako stronę tego postępowania. O takim statusie decyduje spełnienie kryteriów legitymacji procesowej, o jakich mowa w art. 28 k.p.a. Stosownie do jego treści stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym należy tu odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego. Interes prawny, ma charakter materialnoprawny, oparty jest na przepisach prawa materialnego, z których wynikać musi norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Przyznanie statusu strony postępowania zmierzającego do wydania w indywidualnej sprawie decyzji administracyjnej, musi mieć zatem za podstawę ustalenie, czy rozstrzygnięcie o konkretnym stanie faktycznym będzie miało wpływ na prawa lub obowiązki prawne osób, które zgłaszają swą legitymację jako strony postępowania. O tym, bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale konkretny, przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Mając na uwadze treść przepisów art. 40 ust. 14a i ust. 14 ustawy o drogach publicznych, Kolegium uznało, że podmiotem mającym interes prawny w analizowanym postępowaniu jest podmiot dokonujący zajęcia pasa drogowego celem usunięcia awarii urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a znajdujących się w pasie drogowym. Jak wynika z załączonych w sprawie dokumentów zawiadomieniem z dnia 9 października 2018 r. Spółka B zgłosiła zlokalizowanie w pasie drogowym awarii urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. W zawiadomieniu tym Spółka wskazana jest także jako prowadząca roboty związane z usunięciem awarii. Ponadto w aktach sprawy znajduje się porozumienie dotyczące usunięcia awarii urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego umieszczonego w pasie drogowym, zawarte pomiędzy [...] w K. - [...] w P. a Spółka B. w dniu 9 października 2018 r., ustalające termin usunięcia awarii, powierzchnię zajęcia pasa drogowego koniecznego do prowadzenia robót oraz sposób oznakowania i zabezpieczenia robót. Zdaniem organu, powyższe ustalenia nie pozwalają na uznanie Spółka A za podmiot mający interes prawny w toczącym się postępowaniu. Interes prawny w sprawie ma bowiem wyłącznie podmiot wskazany w art. 40 ust. 14 ustawy o drogach publicznych, w niniejszej sprawie jest nim Spółka B Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że Spółka A, nie będąc stroną postępowania administracyjnego, nie mogła wnieść odwołania od decyzji nr [...] wydanej z upoważnienia Zarządu Województwa przez Kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich w P. z dnia [...] r. ustalającej Spółka B. warunki zajęcia pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] w m. P., warunki przywrócenia zajętego pasa drogowego do stanu pierwotnego, opłatę za zajęcie pasa drogowego w wysokości [...] zł. W skardze na powyższą decyzję, Spółka A wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona zarzuciła wspomnianej decyzji naruszenie poprzez błędną wykładnię następujących przepisów: 1. art. 28 w zw. z art. 29 a tym samym naruszenie art. 127 § 1, § 2 oraz art. 129 § 1, § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, 2. art. 17, art. 28 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt. 11c ustawy - Prawo budowlane, 3. art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, 4. art. 109 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że zgodnie z umową nr [...] [...] zawartą w dniu [...] r. pomiędzy Gminą P., a Spółką A Spółka A jest samoistnym posiadaczem infrastruktury oświetleniowej znajdującej się na terenie Gminy P., co oznacza że zgodnie z art. 17 ustawy - Prawo budowlane, jest inwestorem. Jak wynika z umowy zawartej pomiędzy Gminą P., a Spółka A oraz z umowy zawartej pomiędzy Spółką A (poprzednia nazwa - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P.), a Spółką B. z dnia 23 grudnia 2014 roku, Spółka A jest właścicielem infrastruktury oświetlenia ulicznego znajdującej się w P. Spółka podkreśliła, że zgodnie z ww. umową nr [...] z dnia 23 grudnia 2014 r. w szczególności jej § 2 - kierowanie i nadzór nad wykonawstwem prac na rzecz eksploatacji instalacji oświetleniowych sprawować będą pracownicy Rejonu Oświetleniowego S.. Zdaniem strony, w oparciu o art. 17 ustawy - Prawo budowlane, Spółka A jest nie tylko inwestorem, ale także inspektorem nadzoru inwestorskiego i kierownikiem wykonania robót. Jednocześnie inwestor to osoba fizyczna lub prawna, "na której imię realizowana jest inwestycja". Zgodnie z ustawą - Prawo budowlane, jest on więc uczestnikiem procesu budowlanego. Skarżąca zaznaczyła, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekał już w podobnej sprawie jaką obecnie ma Spółka A która jest związana umową z Spółka B a która to umowa bezpośrednio rodzi skutki prawne dla skarżącej, albowiem decyzja nr [...] wydana przez Kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich w P. z dnia [...] r. nakładająca na wykonawcę Spółkę B opłaty za zajęcie pasa drogi wojewódzkiej nr [...] w P., wpływa bezpośrednio na Spółkę A jako inwestora i rodzi skutki prawne na przyszłość. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka podniosła, że stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Cytując wyrok NSA z 26 października 1999 r., IV SA 1693/97 Spółka podniosła, że interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Ponadto musi on aktualnie istnieć w sprawie, w której organ administracji władny jest wydać decyzję. Strona powołała się ponadto na komentarz Piotra Przybysza do Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym przyjęto, że jednym ze źródeł interesu prawnego, o którym stanowi art. 28 k.p.a., może być prawo cywilne, a w szczególności prawa rzeczowe. Skarżąca dodała, że pogląd o dopuszczalności oparcia interesu prawnego na normie prawa cywilnego został poparty w literaturze (np. S. Jędrzejewski, Glosa do wyroku NSA z 24 stycznia 1996 r., IV SA 744/94, LexPolonica nr 316173 - OSP 1997, nr 4, poz. 82; J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, LexPolonica nr 316174 - OSP 1997, nr 4, poz. 83; Ł. Gruszczyńska, Ograniczenie prawa własności na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, "Rejent" 2001, nr 6, s. 66). Zgodnie z dyspozycją z art. 647 k.c. - wykonawca zobowiązany jest przede wszystkim oddać obiekt wykonany zgodnie z projektem oraz zasadami wiedzy technicznej, natomiast inwestor zobowiązany jest odpowiednio przygotować roboty budowlane zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Inwestor powinien także w odpowiednim terminie przekazać teren budowy, dostarczyć projekt, odebrać obiekt oraz zapłacić wynagrodzenie. Zdaniem Spółki, wykonawca zobowiązany jest uzyskać - także w imieniu inwestora - wszelkie niezbędne decyzje administracyjne. Poza definicją strony zawartą w art. 28 k.p.a. definicje takie znaleźć możemy także w innych ustawach. Zawierające je przepisy uznać należy za przepisy szczególne, co oznacza, że znajdują one zastosowanie przed przepisem ogólnym zawartym w art. 28 k.p.a. Za przykład takich definicji wskazać można chociażby definicją przedstawioną w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którą stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzająca postępowanie wywołane odwołaniem Spółki A od decyzji Zarządu Województwa z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia warunków zajęcia pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] w P. oraz warunków przywrócenia zajętego pasa drogowego do stanu pierwotnego, jak również ustalenia opłaty za zajęcie wspomnianego pasa drogowego - nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. Należy w pełni podzielić stanowisko zawarte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (OPS 16/98), zgodnie z którym stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko Kolegium – w pełni zbieżne z treścią wspomnianej uchwały – należy uznać za prawidłowe. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie stronie. Zaznaczyć przy tym należy, że chodzi tu nie tylko o stronę, która brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ale także podmiot, który takiego udziału nie brał jednak mógł być stroną w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Użyte w tym przepisie pojęcie "interesu prawnego" zakłada istnienie pewnych uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż interesem prawnym jest tylko interes chroniony prawem przedmiotowym powszechnie obowiązującym. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie podkreśla się, że pojęcie "strony", jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być w zasadzie wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok NSA z 19.01.1995 r., I SA 1326/93, "Glosa" 1996, nr 1, poz. 5). Wskazany w tym przepisie interes prawny wyraża się bowiem w możliwości zastosowania normy prawa materialnego – zwykle administracyjnego, choć dopuszcza się także normy zaliczane do innych gałęzi prawa, zwłaszcza prawa cywilnego – w konkretnej sytuacji, konkretnego podmiotu prawa (por. wyrok NSA z 02.06.1998 r., IV SA 2164/97, LEX nr 43262). Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, indywidualny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny oraz znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyroki NSA: z 02.06.2000 r., I SA 1019/99, LEX nr 78926; z 17.04.2007 r., I OSK 755/06, CBOSA). Ujmując rzecz w pewnym uproszczeniu, stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia przepisu prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. np. wyroki NSA: z 05.10.1998 r., II SA 1104/98, LEX nr 41301; z 27.09.1999 r., IV SA 1285/98, LEX nr 47898; z 29.03.2000 r., SA/Sz 69/99, CBOSA; z 12.07.2007 r., I OSK 1559/06, CBOSA; z 07.07.2011 r., I OSK 1278/10, CBOSA). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który znamionuje sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie, z określonych względów, zainteresowany w takim, a nie innym, rozstrzygnięciu sprawy, jednakże nie może owego "zainteresowania" poprzeć przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Dla stwierdzenia, że dany podmiot winien być stroną postępowania, konieczne jest wskazanie normy prawnej, z jakiej wywodzi on ochronę swojego interesu w konkretnej sprawie. W ocenie Sądu, skarżąca takiej normy prawnej w istocie nie wskazała. Powołała się co prawda na art. 647 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Prawo cywilne (Dz.U. z 2018 r., poz. 1025) jednak nie sprecyzowała, w jaki sposób przepis ten znajduje zastosowanie w tej konkretnej sprawie. Strona wielokrotnie odwołuje się przy tym do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), które w ocenie Sądu, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie – dotyczącej decyzji o ustaleniu warunków zajęcia pasa drogowego, a także warunków przywrócenia zajętego pasa drogowego do stanu pierwotnego oraz o ustaleniu opłaty za zajęcie wspomnianego pasa drogowego, wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2068). Należy podkreślić, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane zawiadomieniem Spółki B o "zlikwidowaniu w pasie drogowym awarii urządzenia infrastruktury technicznej nie związanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego" z dnia 9 października 2018 r., w którym zwarto w pozycji "opis i zakres robót związanych z usunięciem awarii" następujący zapis: "kolizja drogowa – uszkodzony słup oświetleniowy". Zawiadomienie to zostało skierowane do Z. Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. Rejon Dróg Wojewódzkich w P. i nie dotyczy postępowania przewidzianego w ustawie Prawo budowlane. Co więcej, treść skargi – w tym powołanie się strony na przepis art. 29 ust. 1 pkt 11c ustawy Prawo budowlane, wskazuje, że przeprowadzenie robót w opisanym zakresie nie wymagało prowadzenia takiego postępowania (roboty nie wymagają, zdaniem strony, ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia robót). Jednocześnie z treści art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Z kolei w myśl art. 40 ust. 2 wspomnianej ustawy, zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. Skoro zatem Spółka B zgłosiła konieczność wykonania robót niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, organ obowiązany był - w oparciu o cytowane przepisy - rozważyć zasadność wydania zezwolenia w omawianym zakresie – w drodze decyzji. Wydanie takiej decyzji nie mogło zatem nastąpić w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane, a zatem zarzut naruszenia przez organ jej przepisów należy uznać za całkowicie nieuzasadniony. Z tych samych przyczyn, za nietrafny należy uznać pogląd skarżącej o możliwości zastosowania przez organ – w celu ustalenia stron postępowania – definicji zawartej w art. 28 ust. 2 tej ustawy. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że skarżąca powołując się na to, że jest właścicielem infrastruktury oświetlenia ulicznego znajdującego się w P. (k. 2 – 3 skargi) w żaden sposób okoliczności tej nie udokumentowała. Z treści umowy z dnia 2 lutego 2018 r. zawartej pomiędzy Gminą P. oraz Spółką A wynika jedynie, że obejmuje ona zarówno eksploatację urządzeń oświetlenia drogowego pozostającego we władaniu Spółki A w obszarze administrowanym przez Gminę P. jak i urządzenia pozostające własnością Gminy (§ 2 ust. 2 umowy). Z kolei z załączników do umowy wynika, że majątek Gminy (zamawiającego) obejmuje [...] punktów świetlnych, zaś majątek Spółki A obejmuje [...] punktów świetlnych, jednak brak jest dokumentu pozwalającego na ustalenie o jakie konkretnie punkty świetlne chodzi (załącznik nr [...] do umowy). Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje zarówno to, że wydanie decyzji z dnia [...] r. było poprzedzone wnioskiem (zawiadomieniem) - nie skarżącej Spółki A, lecz Spółki B. jak również i to, że to właśnie ostatnia z wymienionych Spółek dokonała faktycznie zajęcia pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] w P. i stała się adresatem wspomnianej decyzji. Wobec powyższego, nie ulega wątpliwości, że to nie skarżąca lecz Spółka B była zobowiązana do uiszczenia ustalonej w decyzji opłaty w kwocie [...]zł i wobec niej właśnie toczyłoby się ewentualne postępowanie w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższego nie zmienia okoliczność, że pomiędzy skarżącą i wskazaną wyżej Spółką B została zawarta umowa z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie utrzymania i konserwacji elementów oświetleniowych. Zgodnie bowiem z treścią § 3 ust. 1 lit. d) tej umowy, wykonawca zobowiązał się do uzyskania wymaganych przez prawo budowlane i obowiązujące przepisy zezwoleń i dokonania uzgodnień niezbędnych do realizacji przedmiotu umowy. Spółka B była zatem w pełni uprawniona do wystąpienia o ustalenie warunków zajęcia pasa drogowego, przywrócenia zajętego pasa drogowego do stanu pierwotnego oraz o ustalenie opłaty za zajęcie pasa drogowego. Należy przy tym podkreślić, że ocena ewentualnej prawidłowości czy celowości wystąpienia o wydanie takiej decyzji wykracza poza przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie ponieważ decyzja ta nie została zaskarżona przez wspomnianą Spółkę, zaś decyzja Kolegium z dnia [...] r. jest decyzją umarzającą jedynie postępowanie odwoławcze w tym przedmiocie. Raz jeszcze należy wskazać, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. powinien być bezpośredni, konkretny, indywidualny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny oraz znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Zdaniem Sądu, strona nie przedstawiła takich okoliczności, które wskazywałyby, że interes prawny, na który się powołuje w niniejszej sprawie odpowiada pojęciu zawartemu we wskazanym wyżej przepisie. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego należy uznać za prawidłowe. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło