II SA/Sz 837/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), , starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. L. na zarządzenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za korzystanie z cmentarza komunalnego w K. p o s t a n a w i a odrzucić skargę Zarządzeniem z dnia [...] r., nr .[...] Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz § 1 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 24 listopada 2005 r. nr XXX/484/2005 w sprawie powierzenia Prezydentowi Miasta Koszalina uprawnienia do ustalenia opłat za korzystanie z [...] w K. oraz uchylenia uchwały, ustalił opłaty za korzystnie z [...] za [..] w K.. W piśmie z dnia [...] r. B. L. złożyła dwie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., tj. na ww. zarządzenie oraz na czynność prawną polegającą na żądaniu zapłaty kwoty [...] zł zawartej w fakturze z dnia [...] r. tytułem opłaty [...] . Na podstawie zarządzenia przewodniczącego z dnia [...] r. wskazane wyżej skargi zostały rozdzielone i zarejestrowane pod osobnymi sygnaturami akt (II SA/Sz 836/15, II SA/Sz 837/15), przy czym w niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega skarga na zarządzenie Prezydenta Miasta K.. W skardze zaskarżonemu zarządzeniu strona zarzuciła naruszenie art. 6 K.p.a. polegające na: 1) niezastosowaniu art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o [...] poprzez ustalenie opłaty nieprzewidzianych prawem na okres lat 50 dla grobów murowanych rodzinnych już wykupionych i wybudowanych przez uprawnionych mimo, że obowiązek opłat dotyczy grobów ziemnych, 2) wydaniu zarządzenia bez delegacji ustawowej Rady Miasta K. z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Nadto podniosła zarzut nieekwiwalentności opłat za groby murowane podwójne na okres 50 lat, wykorzystania monopolistycznej pozycji organu samorządowego oraz nierespektowania art. 7 K.p.a. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu [...] r. wezwała Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa dokonanego ww. zarządzeniem z dnia [...] r. i wymierzeniem opłaty [...] wyspecyfikowanej w fakturze [...] za przeniesienie ziemi z [...] dziecka do [...] murowanego ([...] ten zwolniła w dniu [...] r.). Prezydent jednakże nie zajął stanowiska co do ww. wezwania. Do skargi strona załączyła pismo z dnia [...] r. zatytułowane "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o oddalenie. Wyjaśnił, że skarżąca wprawdzie w wezwaniu z dnia [...] r. zarzuciła Prezydentowi nieważność zarządzenia z dnia [...] r., jednakże organ nie mógł ustosunkować się do tego zarzutu, gdyż strona nie podała jaki przepis prawa został naruszony ww. zarządzeniem ani też nie wykazała interesu prawnego wynikającego z prawa materialnego. Na rozprawie, która odbyła się przed tut. Sądem w dniu [...] r., skarżąca podtrzymując skargę oświadczyła, że "jest właścicielką [...] z którego przeniesiono szczątki, natomiast właścicielem grobowca jest siostra w imieniu której działa". Natomiast pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi zarzucił, iż w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżąca nie wskazała takiego przedmiotu naruszenia jak w skardze. W piśmie z dnia [..] r. pełnomocnik organu dodatkowo podniósł, że za oddaleniem skargi przemawia również brak interesu prawnego skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej "P.p.s.a."). Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm. - zwanej dalej "u.s.g."), który ściśle określa jej zakres pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Dokonując kontroli zaskarżonego zarządzenia Sąd w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać, czy wniesiona skarga spełnia wymogi formalne takie jak: wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oraz zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdyż dopiero ich spełnienie otwiera drogę do oceny uprawnienia strony do złożenia skargi, a ewentualnie w dalszej kolejności do badania zgodności z prawem objętego skargą zarządzenia. W niniejszej sprawie nie ulega żadnych wątpliwości, że skarga spełnia warunki formalne. Jak bowiem wynika z akt sprawy skarżąca przed wniesieniem skargi, wystosowała do Prezydenta Miasta K. pismo z dnia [...] r. zatytułowane "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Analiza treści tego pisma prowadzi do wniosku, że wbrew twierdzeniu pełnomocnika organu zaprotokołowanemu na rozprawie, skarżąca zakwestionowała w nim oprócz czynności polegającej na wymierzeniu opłaty [...] , także i zarządzenie Prezydenta Miasta K. objęte niniejszą skargą ze wskazaniem przyczyn takiego stanowiska. A świadczy o tym chociażby podniesiony przez stronę w tym wezwaniu zarzut wydania zarządzenia bez delegacji, braku jego publikacji czy niedołączenia opinii Komisji Gospodarki Komunalnej. Strona więc określiła na czym polega, w jej ocenie, wadliwość zarządzenia, co pozwala na uznanie tego pisma jako zawierającego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego zarządzeniem z dnia [...] r. Również organ odpowiadając na skargę nie miał żadnych wątpliwości co do przedmiotu pisma, skoro przyznał, że w wezwaniu z dnia [...] r. skarżąca zarzuciła Prezydentowi Miasta K. nieważność zarządzenia z [...] r. jak i w kontekście tego zarządzania, wyjaśnił powody dla których nie udzielił na nie odpowiedzi. W konsekwencji przyjąć zatem należy, że skarżąca poprzedziła wniesienie skargi bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być wniesiona w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa albo w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania, gdyż znajduje tu zastosowanie art. 53 § 2 P.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, dostępna na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W przedmiotowej sprawie ten termin został zachowany, skoro przy braku odpowiedzi Prezydenta Miasta K. na wezwanie skarżącej z dnia [...] r., skargę do Sądu wniesiono w dniu [...] r. Przechodząc do kolejnej kwestii wskazać należy, że w świetle cytowanego przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. ustawodawca wymaga dla skutecznego wniesienia skargi wykazania przez stronę, że posiada interes prawny, który został naruszony skarżonym aktem. Tak więc ani sama sprzeczność z prawem zarządzenia, ani sam stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, czy też działanie w tzw. interesie publicznym, nie daje legitymacji do wniesienia skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego (najczęściej materialnego), na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1559/06, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1250/13 dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreśla się też, że interes prawny musi być aktualny, bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny, a jego źródłem musi być wyłącznie konkretna norma prawna, kształtująca sytuację prawną wnoszącego skargę. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej a zaskarżonym aktem. Przy czym związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną strony a zaskarżonym aktem musi istnieć w dacie wniesienia skargi, a nie w przyszłości czy w przeszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków. W kontekście przytoczonych wyżej rozważań stwierdzić należy, że skarżąca nie legitymuje interesem prawnym, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Strona nie wykazała bowiem, aby jej uprawnienie w zaskarżeniu zarządzenia znajdowało oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Uregulowanie przez Prezydenta Miasta K. w zarządzeniu z dnia [...] r. nr [...] kwestii wysokości opłat za korzystanie z [...] za komunalnego w K. niewątpliwie związane jest z prawem do [...] . Tymczasem z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie w dniu [...] r. wynika, że nie jest właścicielką grobowca, do którego przeniesiono szczątki z poprzedniego [...] , lecz jej siostra. Również organ w piśmie z dnia [...] r. potwierdził, że to wyłącznie siostra skarżącej posiada na ww. [...] , co do którego wysokości opłaty kwestionuje. Nadto w skardze strona wskazała, że [...] "zwolniła" w dniu [..] r. Oznacza to, że skarżącej w dacie wniesienia skargi nie przysługiwało już prawo do [...] na [...] komunalnym w K., a tym samym i interes prawny, który de facto utraciła z momentem przeniesienia i z [...] do [...] . W tej sytuacji nie sposób zatem przyjąć, aby to skarżąca składając skargę była adresatem zaskarżonego aktu, ani też, aby akt ten w jakikolwiek sposób kształtował jej prawa czy obowiązki. Jak już wyżej wskazano interes prawny musi być aktualny, a prawo do [...] , które przysługiwało skarżącej przed przeniesieniem szczątek, nie spełnia tego warunku. Z kolei powołana w skardze okoliczność, że skarżąca otrzymała fakturę VAT tytułem opłaty [...] również nie przesądza o istnieniu interesu prawnego, lecz faktycznego, z którym mamy do czynienia wówczas gdy, podmiot jest wprawdzie zainteresowany wynikiem sprawy, ale swojego interesu nie może poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Powyższe przesądza o tym, że postanowienia kwestionowanego aktu nie dotyczą bezpośrednio skarżącej, a tym samym nie istnieje prawnie gwarantowana sytuacja po jej stronie, która wymagałaby ochrony. W konsekwencji oznacza to, że skarżąca nie wykazała związku pomiędzy własną sytuacją prawną a zaskarżonym zarządzeniem. Resumując stwierdzić należy, że niewykazanie w przedmiotowej sprawie przez stronę własnego interesu prawnego, uniemożliwia uznanie, aby mogło dojść do jego naruszenia w jakikolwiek sposób, co w rezultacie wyklucza możliwość istnienia uprawnienia do złożenia skargi, a tym samym zbadania zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia w kontekście zarzutów podniesionych w skardze. W tych stanie rzeczy, skargę należało odrzucić, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.