II SA/Sz 1250/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-07-24
Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości położonej poza obszarem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje lokalizację elektrowni wiatrowych, posiada legitymację skargową do zaskarżenia takiego planu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wykazując naruszenie interesu prawnego związanego z potencjalnym negatywnym oddziaływaniem planu na jego nieruchomość lub prowadzoną działalność?Ratio decidendi
Skarżący musi wykazać indywidualny, prawnie chroniony interes prawny lub uprawnienie, które zostało naruszone uchwałą rady gminy. Samo prawo własności nieruchomości sąsiadującej z terenem objętym planem nie jest wystarczające do legitymacji skargowej, jeśli nie wykazano realnego i bezpośredniego wpływu uchwały na sytuację prawną skarżącego. Potencjalne negatywne oddziaływania, takie jak wpływ wizualny, hałas czy migracja ptaków, które prowadzą do utraty hipotetycznych dochodów, stanowią jedynie interes faktyczny, a nie prawny, i nie uzasadniają uwzględnienia skargi.Stan faktyczny
Skarżąca A. J. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy Malechowo w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację elektrowni wiatrowych. Zarzuciła naruszenie szeregu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że plan negatywnie wpłynie na jej nieruchomości położone w sąsiedztwie, które zakupiła z myślą o budowie gospodarstwa agroturystycznego, a także na siedliska chronionych ptaków, co doprowadzi do utraty dochodów z dopłat unijnych. Gmina Malechowo wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że skarżąca nie wykazała naruszenia interesu prawnego, gdyż jej nieruchomości nie są objęte planem, a potencjalne oddziaływanie wizualne nie stanowi podstawy do skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi A. J. na uchwałę Rady Gminy Malechowo z dnia 15 marca 2013 r. nr XXVI/268/2013 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację elektrowni wiatrowych w części obrębów Malechowo i Gorzyca w gminie Malechowo oddala skargę.
W dniu [...] r. A. J. , w trybie art. 101 ust. 1 ustawy
z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594), złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy Malechowo z dnia 15 marca 2013 r. nr XXVI/268/2013 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację elektrowni wiatrowych w części obrębów Malechowo i Gorzyca w gminie Malechowo (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2013 r., poz. 1959), wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały
w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej uchwale naruszenia: art. 20 ust 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p.) poprzez stwierdzenie przez Radę Gminy Malechowo, że miejscowy plan nie narusza ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, art. 10 ust 2a u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie i odesłanie do opracowań pomocniczych, zamiast podjęcia stosownych ustaleń w samym studium, art. 17 pkt 12 u.p.z.p. w zw. z § 12 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec nieprawidłowego udokumentowania rozpatrzenia składanych uwag do planu, art. 33 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie przez Radę Gminy Malechowo aktualizacji studium, art. 1 ust 2 pkt 2, 3, 5, 7 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały prawa własności, walorów architektonicznych i krajobrazowych, wymagań ochrony środowiska, ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, art. 1 ust. 2, art. 4 ust 1, art. 6 i art. 32 u.p.z.p. w zw. z art. 140 Kc zw.
z art. 21 ust.1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego i uznaniowości administracyjnej wobec każdorazowej odmowy uwzględnienia uwag zgłoszonych do planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wskazała, że bezskutecznie skierowała do Rady Gminy Malechowo wezwanie do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego zaskarżoną uchwałą, która to narusza jej interes i uprawnienia do wykonywania praw osobistych i praw własności do nieruchomości położonych na terenie graniczącym z terenem objętym ww. uchwałą.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Gminy Malechowo wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego, uprawnienia skarżącej ani nie narusza obiektywnie porządku prawnego. Wyjaśniono, że skarżąca nie jest właścicielem ani użytkowaniem wieczystym nieruchomości położonej w granicach objętych planem i nie wykazała aby, pomimo braku położenia jej nieruchomości w granicach planu, istniała więź prawna pomiędzy regulacjami spornej uchwały a jej interesem prawnym. W ocenie pełnomocnika, to że oddziaływanie planu nie wykracza poza jego granicę oraz brak jest prawnego wpływu uregulowań planu na nieruchomość skarżącej, faktycznie uniemożliwia wykazanie legitymacji do wniesienia przedmiotowej skargi. Wprawdzie z nieruchomości strony będą widoczne elektrownie wiatrowe, jednakże oddziaływanie wizualne nie powoduje powstania po stronie skarżącej interesu prawnego zwłaszcza w sytuacji, gdy badania przeprowadzone na etapie prac nad planem wykazały brak negatywnego wpływu na krajobraz.
W piśmie z dnia [..] r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżąca oświadczyła, że jest właścicielem kilku nieruchomości, które znajdują się poza obszarem dla którego uchwalono plan, tj. działki nr [..] położonej ok[...].metrów od planowanego usadowienia masztu elektrowni wiatrowej oraz działki nr [..] .
- w odległości ok. [...] m. Powyższe działki skarżąca zakupiła z myślą o budowie gospodarstwa agroturystycznego, tymczasem planowana lokalizacja elektrowni wiatrowej w sposób znaczący wyeliminuje możliwość ich zabudowy. Ponadto na działkach nr [..] , których też jest właścicielem, ornitolog zlokalizował siedlisko ptaków objętych ochroną, tj. derkacza i czajki, z uwagi na którą to okoliczność uzyskuje dopłaty z programu unijnego. Skarżąca oświadczyła, że zgodnie z raportem, inwestycja w sposób znaczący będzie oddziaływać na środowisko w promieniu 1 km, co doprowadzi do przymusu zlikwidowania prowadzonego przez nią gospodarstwa ekologicznego i tym samym pozbawienia dochodu.
Pełnomocnik gminy w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, że działki nr [...] stanowiące własność A. J. nie są objęte zaskarżoną uchwałą, lecz wcześniejszymi uchwałami z dnia 6 października 2011 r.
i z dnia 30 grudnia 1996 r., na dowód czego przedłożył zaświadczenie Wójta Gminy Malechowo.
Sąd na rozprawie w dniu [...] r. zobowiązał pełnomocnika skarżącej do nadesłania stosownej dokumentacji celem wykazania interesu prawnego i jego naruszenia. W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie, pełnomocnik skarżącej nadesłał pismo z dnia [...] r. załączając wyjaśnienia skarżącej w sprawie, fragment prognozy oddziaływania na środowisko ustaleń zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Malechowo z 2010 r., inwentaryzację wraz ze wstępną prognozą oddziaływania na florę i faunę projektowanego Parku Wiatrowego "[...] z listopada 2009 r., plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2012-2017 A. J. , kopię mapy ewidencyjnej, zdjęcia, wypis z rejestru gruntów, dokumentację przyrodniczo - ornitologiczną sporządzoną na potrzeby programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 realizowanego w latach 2012-2017 wraz ze stosownymi zestawieniami i mapami.
W wyjaśnieniach skarżąca podniosła, że powstanie farmy wiatrowej "[...] " będzie negatywnie oddziaływać na jej grunty, przez co zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny. Podkreśliła, że zarówno Prognoza oddziaływania na środowisko dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację elektrowni wiatrowych w części obrębów Malechowo i Gorzyca w gminie Malechowo oraz Raport oddziaływania na środowisko nie wykluczają przeniesienia się derkacza z terenu planowanej inwestycji i terenu bezpośredniego sąsiedztwa w inne miejsce. W jej przypadku migracja ptaków oznacza utratę dochodów z tytułu dopłat rolnośrodowiskowych. Zaskarżona uchwała zatem wpływa na jej sferę materialnoprawną poprzez pozbawienie ją pewnych uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego jak i uniemożliwienie ich realizacji. Ponadto przedstawiła swoje uwagi co do przeprowadzonego monitoringu ornitologicznego na terenie planowanej inwestycji, kwestionując jego wiarygodność i rzetelność.
W dniu [...] r. wpłynęło do Sądu pismo podpisane przez Wójta Gminy Malechowo wraz z opinią dotyczącą ochrony derkacza, z której to wynika,
że planowana lokalizacja elektrowni wiatrowej nie wpłynie na warunki życia lokalnej populacji tych ptaków.
Na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę, zaś pełnomocnik organu wniósł o jej nieuwzględnienie, wskazując, że ewentualne oddziaływanie na siedliska ptaków nie stanowi o naruszeniu interesu prawnego. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wnosząc o oddalenie skargi powołał się na brak aktualnego, istniejącego w dacie składania skargi, interesu prawnego po stronie skarżącej. Podniósł, że skarżąca dopiero planuje zabudowę swojej nieruchomości, a w chwili obecnej zabudowa nieruchomości skarżącej nie jest możliwa z uwagi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący działki skarżącej. W opinii Prokuratora, skarżąca wywodzi z faktu istnienia siedlisk ptaków chronionych prawo i na tym opiera swój interes prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest uchwała Rady Gminy Malechowo z dnia 15 marca 2013 r. nr XXVI/268/2013 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację elektrowni wiatrowych w części obrębów Malechowo i Gorzyca w gminie Malechowo.
Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Sąd zatem dokonując kontroli zaskarżonej uchwały w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać, czy wniesienie skargi odpowiada wymogom formalnym, gdyż ich spełnienie otwiera drogę do oceny uprawnienia strony do złożenia skargi
(tzw. legitymacja procesowa, skargowa), a dopiero w dalszej kolejności zobowiązany jest do badania zgodności z prawem objętej skargą uchwały.
W niniejszej sprawie nie ulega żadnych wątpliwości, że skarga spełnia warunki formalne, skoro skarżąca przed wniesieniem skargi wezwała Radę Gminy Malechowo do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowała termin do złożenia skargi określony w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Odnosząc się do kwestii legitymacji skargowej wyjaśnić należy, że jak wynika z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, dla skutecznego wniesienia skargi na uchwałę rady gminy wymagane jest wykazanie się przez stronę indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, a ponadto także naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia zaistniałym w dacie wnoszenia skargi. Skarga na uchwałę rady gminy nie ma bowiem charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego.
Interes prawny, o którym mowa w cytowanym przepisie, rozumiany jako uprawnienia i obowiązki prawne, musi wynikać z normy prawa materialnego, która kształtuje sytuację prawną strony skarżącej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono, że interes prawny to zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1693/97, Baza Orzeczeń Lex nr 48702). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt
I SA 1748/83, nie publ.). Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest przy tym zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa
i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego materialnego). Stwierdzenie tego interesu sprowadza się zaś do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między powszechnie obowiązującą normą prawa materialnego (niekoniecznie administracyjnego), a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania normy materialnoprawnej może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt
III SA 1876/99, Lex nr 47938). Interes prawny, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest to interes o charakterze osobistym, tj. własny, zindywidualizowany i konkretny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2010 r., sygn. akt II SA 1410/01, Lex nr 53376). Interes ten ponadto powinien być bezpośredni i realny, nie może to więc być interes prawny przewidywalny w przyszłości, hipotetyczny ale musi być rzeczywiście istniejący (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1438/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach Naczelnego Sądu Administracyjnego (CBOIS), na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Od tak rozumianego interesu prawnego należy rozróżnić interes faktyczny polegający na tym, że podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia normy prawa, dotyczącej jego sytuacji prawnej (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 282/07, Lex nr 438959).
Pomimo tego, że znaczenie interesu prawnego z art. 101 ust. 1 ustawy
o samorządzie gminnym należy wiązać z ustalonym rozumieniem tego pojęciem na gruncie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednakże podkreślić należy, że w przypadku przesłanki wskazanej w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, interes prawny skarżącego musi zostać dodatkowo naruszony i naruszenie to musi występować w momencie zaskarżenia uchwały.
Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostanie odebrane lub ograniczone określone prawo strony skarżącej wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony dotychczas istniejący. Przy czym to skarżący zobowiązany jest do wykazania, że został naruszony jego własny interes prawny, polegający na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną i prawnie chronioną sytuacją. Natomiast ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.
A zatem, kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, trzeba dowieść, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na sferę prawnomaterialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Tylko istnienie tak określonej legitymacji skargowej zezwala na rozpatrywanie merytorycznych zarzutów wniesionej skargi, uruchamiając kontrolę legalności zaskarżonego aktu. W wyroku
z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 618/11 Sąd przyjął, że "...dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Jest to jednak dopiero uznanie, że skarżący posiada legitymacje do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, co nie przesądza jeszcze o uwzględnieniu skargi" (wyrok dostępny w CBOIS). Natomiast brak legitymacji skargowej prowadzić musi do oddalenia skargi, bez badania zasadności zarzutów odnoszących się do skarżonego aktu.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżącej nie przysługuje tak rozumiana legitymacja skargowa do wniesienia skargi na uchwałę Gminy Malechowo z dnia 15 marca 2013 r. nr XXVI/268/2013 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację elektrowni wiatrowych w części obrębów Malechowo i Gorzyca w gminie Malechowo, gdyż nie wykazała naruszenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Analiza treści skargi prowadzi do wniosku, że skarżąca źródło swojego interesu prawnego wywodzi z przysługującego jej prawa własności do działek nr [...] obr. Gorzyca, gm. Malechowo, znajdujących się w sąsiedztwie obszaru objętego zaskarżonym planem, zaś naruszenia interesu prawnego upatruje w negatywnym, jej zdaniem, wpływie uchwały na przysługujące jej uprawnienia do wykonywania praw osobistych i praw własnościowych związanych z ww. nieruchomościami. Tymczasem samo prawo własności, czy jego ograniczenie nie implikuje automatycznie legitymacji skargowej (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca
2009 r., sygn. akt II OSK 102/09, Lex nr 563528).
Przypomnieć należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego reguluje kwestie związane z przeznaczeniem i zagospodarowaniem nieruchomości.
Ze swej istoty zatem może ograniczać i naruszać prawo własności, które jest prawem
o charakterze rzeczowym bezwzględnie obowiązującym. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 14 ust. 8 ustawy), określają bowiem granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy).
Natomiast podmiot kwestionujący przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenów, które są własnością innych osób, winien wykazać, że sposób zagospodarowania określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego będzie miał wpływ na jego uprawnienia i obowiązki.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym co do tego, że posiadanie (rzeczowego) prawa do nieruchomości nieznajdującej się w obszarze objętym planem miejscowym nie wyklucza samo w sobie legitymacji skargowej z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jednakże trzeba mieć na uwadze, że osoba kwestionująca przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenów będących własnością innych osób winna wykazać, że sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym ma wpływ (realny i bezpośredni) na jej uprawnienia i obowiązki poprzez ograniczenie jej prawa wykonywania własności lub nałożenie na nią pewnych obowiązków. O naruszeniu interesu prawnego strony skarżącej może zatem decydować zmiana sytuacji prawnej działki sąsiedniej - pozostającej w obszarze objętym planem, o ile ma ona istotny wpływ na wykonywanie prawa własności w stosunku do określonej nieruchomości skarżącej. Zatem w sytuacji, gdy wnoszącym skargę do sądu administracyjnego jest właściciel nieruchomości graniczącej z obszarem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub znajdującej się w dalszym sąsiedztwie, wówczas podstawą jego interesu prawnego do kwestionowania tego planu stanowią normy wynikające z tzw. prawa sąsiedzkiego, tj. art. 144 Kodeksu cywilnego ustanawiający zakaz ujemnego oddziaływania (ponad przeciętną miarę) na cudzą nieruchomość (zob. też prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 674/07; z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 681/09, dostępne w CBOIS). Tak więc każde uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może pociągać za sobą konsekwencje nie tylko w sferze własnościowej, ale również w sferze dotyczącej uciążliwości życia na danym terenie.
W sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że kwestionowana przez skarżącą uchwała dotyczy terenów, względem których nie dysponuje ona prawem własności, czy innym prawem rzeczowym. Na powyższe powołał się zarówno organ w odpowiedzi na skargę, ale także sama skarżąca, która przyznała, że dysponuje wyłącznie tytułem prawym do działek położonych poza terenem, dla którego uchwalony został zaskarżony plan przewidujący lokalizację elektrowni wiatrowej. Porównanie załącznika nr 1 do uchwały (sekcja 15) jak i map znajdujących się w aktach administracyjnych i sądowych sprawy dowodzi, że działka nr 290 bezpośrednio sąsiaduje z działką przez którą przebiega granica opracowania planu, zaś działki nr [...] znajdują się w dalszym sąsiedztwie. Z uwagi na to, że okoliczność braku posiadania nieruchomości na terenie objętym planem, sama w sobie nie przesądza o braku legitymacji skargowej, dlatego też ocena, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej powinna być dokonywana indywidualnie na podstawie danego stanu faktycznego z uwzględnieniem okoliczności podnoszonych przez stronę jak i treści postanowień planistycznych.
Sąd po przeprowadzeniu takiej oceny, doszedł do wniosku, że przewidziana
w uchwale zmiana przeznaczenia terenów sąsiednich pod lokalizację elektrowni wiatrowej nie będzie oddziaływała w sposób negatywny na sferę prawną skarżącej.
Podkreślić należy, że uchwała objęta skargą, nie tylko nie obejmuje terenów należących do skarżącej, ale też nie kształtuje w jakikolwiek sposób jej uprawnień, czy obowiązków jako właściciela niezabudowanych nieruchomości sąsiednich wykorzystywanych na cele rolnicze. Akt ten nie reguluje ani nie zmienia sytuacji prawnej skarżącej. Nie wywołuje żadnych negatywnych następstw prawnych poprzez ograniczenie prawa do dysponowania nieruchomościami należącymi do skarżącej. Przepisy tego planu nie kształtują przeznaczenia i zasad zagospodarowania należących do skarżącej działek, ale terenów, które są własnością innych osób. Ustalenia uchwały nie odnoszą się więc do jej uprawnień właścicielskich. Nadto nie wpływają także w żaden sposób na wykonywanie ww. prawa rzeczowego, co powoduje, że sporny akt jest neutralny dla skarżącej pod względem prawnym.
Z prognozy oddziaływania na środowisko planu wynika, że w celu wykluczenia negatywnego wpływu elektrowni wiatrowej wyznaczono w granicach planu sfery ochronne, tzw. ograniczonego użytkowania, które mają chronić tereny zabudowane przed niekorzystnym oddziaływaniem hałasu. Wskazano także, że w ustaleniach planu wprowadzono zapisy mające na celu zachowanie standardów środowiska w zakresie emisji substancji i energii do środowiska. Ustalenia te eliminują lub w wyraźny sposób minimalizują oddziaływanie skutków przedmiotowego planu na jego teren, jak też na tereny sąsiednie, poza obszarem planu. Ponadto zaznaczono, że plan zawiera zakaz lokalizacji obiektów powodujących przekroczenie dopuszczalnych norm uciążliwości poza granicami jego obszaru.
Z § 1 pkt 4 uchwały wynika, że przedmiotem planu zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczenie terenów o dotychczasowym użytkowaniu rolniczym na tereny rolnicze z możliwością lokalizacji elektrowni wiatrowych wraz ze strefą oddziaływania i sieciami oraz urządzeniami infrastruktury technicznej. Skarżąca nie posiada tytułu prawnego ani do nieruchomości, przeznaczonych zaskarżoną uchwałą pod lokalizację elektrowni wiatrowych ani objętych strefą oddziaływania wiatraków, wyznaczoną uchwałą, tak więc, w realiach niniejszej sprawy, brak jest podstaw do przyjęcia, aby ustalenia planu mogły odnosić się bezpośrednio do sytuacji prawnej A. J. , w tym powodować zakłócenia w korzystaniu z jej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zgodnie z oświadczeniem strony zawartym w piśmie z dnia 2 grudnia 2013 r., minimalna odległość pomiędzy planowanym posadowieniem masztu elektrowni wiatrowej, a granicą jej nieruchomości wynosi 500 metrów. Skarżąca nie wykazała jednak, aby taka odległość turbin wiatrowych mogła prowadzić do negatywnego oddziaływania na jej nieruchomość. Z kolei prognoza oddziaływania na środowisko, co wynika z powyższego przytoczenia jej ustaleń, wykluczyła taką możliwość naruszenia prawa własności.
Powołanie się przez skarżącą na swoje zamiary w zakresie budowy gospodarstwa agroturystycznego na działkach nr 290 i 296/1, nie może stanowić
o naruszeniu interesu prawnego z dwóch względów. Po pierwsze zauważyć należy, że zakaz zabudowy jej działek nie wynika z treści zaskarżonego aktu. Strona powołując się na ww. ograniczenie prawa własności nie powiązała go z konkretnym przepisem uchwały poprzez przytoczenie jego treści, czy ewentualnie podanie numeru jednostki redakcyjnej. Tak więc swoich twierdzeń nie poparła odpowiednią argumentacją, zaś Sąd analizując treść uchwały nie stwierdził, aby zawierała ona postanowienia odnoszące się do możliwości zabudowy działek, znajdujących się poza obszarem planu. Postanowienia uchwały, w których przewidziano zakaz zabudowy odnoszą się do określonych terenów elementarnych planu i jak wynika z uzasadnienia uchwały są to strefy ograniczonego użytkowania ustalone w celu wykluczenia negatywnego wpływu elektrowni. Niektóre tereny elementarne obejmują również obszar cenny przyrodniczo OC-4 w stosunku do którego także obowiązuje zakaz zabudowy z uwagi na wartości przyrodnicze. Z kolei w § 6 uchwały uzależniono lokalizację wież od spełnienia norm dopuszczalnego poziomu hałasu, określając warunek odległości posadowienia wież od zabudowy zagrodowej, zabudowy mieszkaniowej lub innej przeznaczonej na stały pobyt ludzi. Nie określono natomiast warunku odwrotnego, tj. odległości planowanej zabudowy na pobyt ludzi od zlokalizowania wież, dzięki czemu nie budzi żadnych wątpliwości, że teren objęty zakazem zabudowy nie wykracza poza granicę terenu objętego uchwałą.
Sąd co do zasady nie neguje twierdzenia skarżącej, iż na jej nieruchomościach obowiązuje zakaz zabudowy, ale podkreślić należy, że źródłem tego zakazu nie może być zaskarżona uchwała, ale co najwyżej przepisy innej uchwały. Z nadesłanego do Sądu, zaświadczenia Wójta Gminy Malechowo z dnia [..] wynika, że działki strony objęte są planami miejscowymi zagospodarowania przestrzennego uchwalonymi przez Radę Gminy Malechowo z dnia 30 grudnia 1996 r. nr XIX/112/96 oraz z dnia 6 października 2011 r. nr XI/122/2011. Z kolei Prokurator Prokuratury Apelacyjnej na rozprawie zwrócił uwagę, że w chwili obecnej zabudowa działek skarżącej nie jest możliwa z uwagi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący jej działki. Jednakże kwestia, czy faktycznie obowiązuje na terenie nieruchomości skarżącej zakaz zabudowy wynikający z postanowień innego planu, nie ma wpływu na ocenę legitymacji skargowej w niniejszej sprawie.
Po drugie, zaznaczenia wymaga, że budowa gospodarstwa agroturystycznego pozostaje jedynie w sferze planów skarżącej, co stanowi o przyszłej, hipotetycznej sytuacji, skoro skarżąca nie wskazała, aby w dacie uchwalenia planu dysponowała chociażby decyzją ustalającą warunki zabudowy czy pozwoleniem na budowę dla takiego zamierzenia inwestycyjnego.
Stwierdzić zatem należy, że strona nie wykazała, aby istniał związek pomiędzy zaskarżonym aktem a jej indywidualną sytuacją prawną jako właściciela działek położonych poza granicami obszaru objętego zaskarżonym planem.
Ustosunkowując się do kolejnego argumentu skarżącej, że ustalenia planistyczne powodują negatywny wpływ ma populacje ptaków chronionych znajdujących się na jej gruntach, do których to otrzymuje płatności w ramach pakietów przyrodniczych Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych w ramach Programu Rolnośrodowiskowego 2007-2013, wskazać należy, że okoliczność ta nie może świadczyć o naruszeniu interesu prawnego. Z istnienia siedliska ptaków na działkach
nr [...] nie można bowiem wywodzić ochrony prawnej, skoro ustawodawca nie gwarantuje przepisami prawa niezmienności otoczenia. Dodatkowo wskazać należy, że migracja ptaków stanowi zdarzenie przyszłe i potencjalne, a więc
i utrata dochodu z uwagi na nieotrzymywanie dopłaty jak i zlikwidowanie gospodarstwa ekologicznego odnoszą się co najwyżej do naruszeń hipotetycznych, a nadto świadczących o interesie faktycznym. Przewidywana budowa elektrowni wiatrowej na terenie nieobejmującym działek skarżącej, nie uniemożliwia bowiem kontytuowania prowadzenia działalności rolniczej, jak i nie stanowi przesłanki związanej z przyznaniem dopłaty rolnośrodowiskowej.
Również argumentacja skargi dotycząca wpływu lokalizacji elektrowni wiatrowej na zdrowie ludzi oraz warunki krajobrazowe i środowiskowe wskazuje także na możliwość naruszenia jedynie interesu faktycznego i to ogólnego, a nie indywidualnego, skoro skarżąca nawet nie mieszka w sąsiedztwie terenu objętego planem.
Reasumując stwierdzić należy, że Sąd nie dopatrzył się, a skarżąca nie wykazała, aby postanowienia zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ingerowały bezpośrednio w sposób wykonywania przysługującego jej prawa własności działek położonych poza obszarem planu, czy też powodowały uciążliwości w korzystaniu z tych nieruchomości. Okoliczności podnoszone w skardze jak i w toku postępowania sądowego, świadczą bowiem wyłącznie o interesie faktycznym skarżącej, który nie może być podstawą wniesienia skargi.
Ustalając, że skarżąca nie ma legitymacji do kwestionowania przedmiotowej uchwały, Sąd odstąpił od badania zasadności merytorycznych zarzutów skargi, dotyczących obiektywnych naruszeń prawa spowodowanych uchwaleniem przedmiotowego planu, tj. art. 20 ust. 1, art. 10 ust. 2a, art. 17 pkt 122, art. 33, art. 1
ust. 2 pkt 2, 3, 5, 7, art. 1 ust. 2, art. 4, art. 6 i art. 32 u.p.z.p. w zw. z art. 140, art. 21, art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga nie może odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, i w konsekwencji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło