II SA/Sz 855/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie : Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ś. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] A. Ś. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta, ustalającą A.Ś. odpłatność za pobyt matki T.Ś. w Domu Pomocy Społecznej na kwotę [...] zł miesięcznie, począwszy od [...]. Jednocześnie w skardze, skarżący zwrócił się do sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że jej wykonanie spowoduje znaczną szkodę jemu i jego rodzinie. Skarżący podał, że poniesienie ustalonej opłaty, w aspekcie już istniejących stałych kosztów, nie pozwoli mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Większą część dochodu pochłaniają stałe opłaty ponoszone z tytułu : kredytu mieszkaniowego w kwocie [...] zł, która to kwota od sierpnia wzrośnie o ok. [...] zł miesięcznie za ubezpieczenie wkładu własnego, czynszu za mieszkanie ok. [...] zł miesięcznie, opłat za media [...] zł oraz kredytu konsumpcyjnego w wysokości [...] zł, kosztów dojazdu jego i żony do miejsca pracy, kosztów uczęszczania dziecka do szkoły i na zajęcia pozalekcyjne. Zarządzeniem z dnia [...] sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia uzasadnienia ww. wniosku poprzez wskazanie dokładnych i aktualnych, na dzień wniesienia skargi do sądu, danych dotyczących jego sytuacji rodzinnej, finansowej i ekonomicznej, w szczególności poprzez wykazanie kwoty uzyskanego w miesiącu sierpniu 2014 r. łącznego dochodu rodziny i kwoty poniesionych wydatków (czynsz, opłaty, kredyty), a także podanie innych, konkretnych okoliczności, jeśli takie zaistniały, umożliwiających sądowi ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla skarżącego trudne do odwrócenia skutki lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody - zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.". W wykonaniu zobowiązania sądu, skarżący złożył pismo, w którym oświadczył, że w sierpniu 2014 r. łączny dochód rodziny wyniósł [...] zł, a łączna kwota poniesionych wydatków wyniosła [...] zł, czyli faktyczna kwota pozostająca w dyspozycji rodziny, na 3 osoby, wynosi [...] zł, na osobę - [...] zł. Z tej kwoty są zaspakajane potrzeby dnia codziennego jak żywność, zakupy art. chemicznych, koszty związane z utrzymaniem i wychowaniem dziecka. W miesiącu sierpniu dochód był wyższy, niż w poprzednich miesiącach, z uwagi na dodatek służbowy z okazji święta policji. Skarżący przedstawił również wykaz poniesionych w sierpniu wydatków, mianowicie: - [...] zł kredyt na mieszkanie (zawiera się w nim kredyt [...] zł + cesja [...] zł +ubezpieczenie kredytu [...] zł), - [...] zł - spłata karty debetowej, - [...] zł rata kredytu Agricole, - [...] zł rata kredytu Agricole, - [...]zł czynsz (powinna być uiszczona kwota [...]zł), - [...]zł kredyt konsumpcyjny Bank Pocztowy, -[...] zł Multimedia (TV, Internet), - [...] zł Multimedia (TV, Internet), -[...] zł opłata za fakturę Orange - [...] zł opłata za fakturę Orange, -[...]zł Enea, - [...]zł koszty dojazdu do miejsca zatrudnienia, - [...]zł zakup książek do szkoły klasy III, - [...]zł zakup przyborów szkolnych i wyprawka na świetlicę. Dalej skarżący wskazał, że okolicznością uzasadniającą wniosek jest kwota jaka realnie pozostaje na życie dla 3 osób na miesiąc oraz zbyt duże obciążenie kredytem hipotecznym, który z uwagi na kurs franka stale wzrasta. Ponadto jeden z kredytów konsumpcyjnych był zaciągnięty na spłatę zobowiązań powstałych w związku z sytuacją materialną mamy i jej zadłużeniami, zanim trafiła do DPS-u. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo zaprzestania płatności rat kredytu mieszkaniowego, co doprowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego ze strony banku, a w dalszej kolejności utraty mieszkania, co się wiąże bezpośrednio z utratą bezpieczeństwa rodziny. Nadto, skarżący zwrócił się z prośbą o rozważenie faktu, że w chwili obecnej, przy tym budżecie, ma trudności z zachowaniem płynności finansowej i nie wszystkie zobowiązania są płacone w terminie (kredyt mieszkaniowy, czynsz), co już świadczy, że uzyskiwany dochód nie wystarcza na życie. Na chwilę obecną posiada zobowiązania w kwocie [...] zł wobec spółdzielni mieszkaniowej oraz [...] zł debetu na karcie kredytowej. Ponadto, z uwagi na rodzaj pełnienia przez niego służby, nie uzyska zgody od Komendanta Wojewódzkiego Policji, a taka jest wymagana na dodatkową pracę celem wzmocnienia budżetu rodziny. Trudne do odwrócenia skutki mogą mieć podłoże nie tylko materialne, lecz psychiczne, poza tym obawia się rozpadu małżeństwa. Sytuacja ta również odbija się bezpośrednio na jego fizycznym i psychicznym zdrowiu, w wyniku czego jest zmuszony ponosić koszty związane z leczeniem i dbaniem o swoje zdrowie, aby móc dalej normalnie funkcjonować i być zdolnym do pełnienia służby. Skarżący nadmienił, że czuje się w obowiązku prawnym jak i moralnym pomóc mamie, dlatego zobowiązał się do partycypowania w kosztach, w wysokości [...] zł. Kwota orzeczona na mocy decyzji MOPS jest kwotą nierealną i wykraczającą znacznie poza jego możliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Przedmiotem rozpoznania sądu jest wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wydanej w sprawie ustalenia wobec skarżącego obowiązku partycypowania w kosztach pobytu matki T.Ś. w Domu Pomocy Społecznej, w wysokości [...]zł miesięcznie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania przez stronę istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnić należy, że pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić także trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że sąd, rozpoznając wniosek, powinien odnieść się nie tylko do argumentów z wniosku strony skarżącej, ale też wziąć pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy oraz okoliczności danej sprawy - w aspekcie wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże zawsze sąd musi mieć na uwadze, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (por. postanowienie NSA w Warszawie z 10 czerwca 2014 r., II FZ 763/14, LEX nr 1470059 ). Sąd, rozpoznając niniejszy wniosek, wziął pod uwagę oświadczenia skarżącego odnośnie jego stanu majątkowego i rodzinnego, znajdujące się w aktach dowody operacji finansowych dokonywanych przez skarżącego, a także przedmiot i okoliczności tej sprawy. Jak wynika z pisma z dnia [...] dochód rodziny w miesiącu sierpniu 2014 r. wyniósł [...] zł, zaś wydatki, według oświadczenia skarżącego, stanowiły kwotę [...] zł. Różnica tych sum daje kwotę miesięcznego budżetu domowego rodziny skarżącego w wysokości [...] zł (na trzy osoby), co – zdaniem skarżącego – wskazuje na brak możliwości zapłaty kwoty [...] zł co miesiąc i uzasadnia żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty (wydruki z konta) potwierdzające płatność raty kredytu mieszkaniowego w wysokości [...] zł za kwiecień 2014 r., płatność raty kredytu konsumenckiego w wysokości [...]zł, zapłaconej za kwiecień 2014 r. oraz raty kredytu konsumenckiego w wysokości [...] zł poniesionej za sierpień 2014 r., płatność czynszu za mieszkanie w kwocie [...]zł za kwiecień 2014 r., spłatę karty debetowej w wysokości [...]zł w miesiącu sierpniu. Z dokumentów tych wynika, że miesięczne stałe obciążenia skarżącego w roku 2014 r. to kwota ok. [...] zł. Sąd zważył także, że według oświadczenia strony zawartego w skardze, kredyt mieszkaniowy to kwota ok. [...] zł, która ma wzrosnąć o 200 zł, według wydruku z konta z kwietnia tego roku płacona była [...] zł kredytu, zaś w piśmie uzupełniającym wniosek skarżący podał, że aktualna rata kredytu to kwota [...] zł, obejmująca koszty cesji i ubezpieczenia, jednak nie przedstawił na okoliczność zapłaty tej ostatniej kwoty żadnego dokumentu. W konsekwencji nie jest jasne dla sądu jak rzeczywiście kształtuje się aktualnie obowiązek spłaty kredytu mieszkaniowego, a jest to podstawowy argument skarżącego na poparcie przedmiotowego wniosku. Nie wynika też z akt obowiązek płatności kwoty [...] zł - dwukrotnie w miesiącu – jak podał skarżący. Tak więc podana w oświadczeniach skarżącego kwota [...] zł jako kwota niezbędnych, stałych wydatków rodziny, nie znajduje potwierdzenia w dokumentach źródłowych, przedłożonych do wniosku. Sąd zwraca również uwagę, że do stałych obciążeń budżetu nie można zaliczyć jednorazowego zakupu książek i przyborów do szkoły, co zdecydowanie zmniejsza kwotę stałych, miesięcznych wydatków skarżącego ponoszonych w skali roku. Ponadto, do niezbędnych lub obowiązkowych wydatków dla utrzymania rodziny i mieszkania, stale obciążających budżet, nie sposób zaliczyć opłaty za multimedia, ponoszone przez skarżącego w dwóch abonamentach po ok. [...]zł każdy – jak wynika z oświadczenia strony. W zasadzie nie wynika też z dokumentów sprawy, aktualna wysokość czynszu za lokal mieszkalny skarżącego, polecenie przelewu na poczet spółdzielni kwoty [...] zł za jeden miesiąc - nie jest dokumentem o aktualnym wymiarze czynszu. Sąd nadmienia też, że w świetle, podawanych na stronach różnych portali internetowych (www.nbp.pl, www.money.pl), informacji o bieżących notowaniach kursów walut - nie jest aktualne twierdzenie skarżącego, że kurs franka szwajcarskiego stale wzrasta. Znany jest sądowi z urzędu fakt, że od wielu miesięcy kurs franka cechują niewielkie wahania. Zdaniem sądu, przedstawiona w oświadczeniach skarżącego sytuacja ekonomiczna rodziny, udokumentowana wybiórczo, co do niektórych tylko obciążeń finansowych, nie odzwierciedla rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, co uniemożliwia sądowi należytą ocenę sytuacji skarżącego w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd podziela bowiem pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że dla wykazania spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu nie jest wystarczającym sam wywód strony dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony. Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę. Zgromadzona dokumentacja sprawy służy weryfikacji twierdzeń strony pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. (vide: postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 766/08, Lex nr 493672, postanowienie NSA z 12 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 605/13). Ponadto, należy zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt sprawy, mianowicie, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd istnieje możliwość zwrotu przez organ pobranej od skarżącego opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Oznacza to, że uiszczenie przez stronę ustalonej opłaty w zasadzie nie wywołuje skutku nieodwracalnego, w rozumieniu ww. przepisu. Jest to bowiem świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne, a jak już wspomniano, przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji odnoszą się do takiej szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, czy też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego. W postanowieniu z dnia 20 maja 2014 r. II GSK 1020/14, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wypowiedział się, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Odnosząc powyższą tezę do okoliczności niniejszej sprawy, sąd jeszcze raz podkreśla, że wykazana przez skarżącego sytuacja finansowa nie pozwala na jednoznaczne uznanie, iż wskutek zapłaty spornej kwoty, skarżącemu grozi szkoda o rozmiarze przekraczającym zwykłe następstwa zapłaty takiej kwoty, a do odwrócenia skutku tej zapłaty nie wystarczy ewentualny zwrot przez organ poniesionych kosztów umieszczenia matki w domu pomocy społecznej. Na marginesie należy dodać, że sąd zauważa możliwości "zdyscyplinowania" budżetu domowego skarżącego w zakresie dodatkowych wydatków, co nie pozwala na uznanie argumentu strony, że aktualnie zapłata części kosztów całodobowej opieki nad matką uniemożliwi mu zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Mając na względzie powyższe, sąd uznał, że skarżący nie wykazał w sposób dostateczny i nie uprawdopodobnił wystarczająco zaistnienia w tej sprawie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stąd też sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie.